Actueel
Fatbike-verbod komt eraan: eerste stad maakt de gevaarlijke fietsen illegaal
Enschede verbiedt als eerste Nederlandse stad fatbikes in de binnenstad: “Onveilig, gevaarlijk en vaak opgevoerd”
Waar de landelijke politiek nog twijfelt over regelgeving rond fatbikes, neemt de gemeente Enschede het voortouw. De stad voert per 1 januari 2026 een verbod in op het gebruik van fatbikes in de binnenstad. De beslissing is het gevolg van toenemende zorgen over verkeersveiligheid, overlast en het gedrag van veelal jonge bestuurders.
Fatbike-overlast: van hip naar hinderlijk
Fatbikes zijn in korte tijd enorm populair geworden onder jongeren. De stoere e-bikes met brede banden en krachtige motoren zijn niet alleen opvallend, maar ook vaak opgevoerd. Waar ze oorspronkelijk bedoeld zijn voor off-road gebruik in bijvoorbeeld zand of sneeuw, rijden ze tegenwoordig massaal op stoepen, fietspaden en winkelstraten – met snelheden die kunnen oplopen tot boven de 40 kilometer per uur.
In Enschede leidde dit tot een groeiend aantal klachten van burgers en ondernemers. Bewoners voelen zich niet langer veilig in het centrum, en winkeliers spreken van “asociaal gedrag en gevaarlijke verkeerssituaties”. De gemeenteraad vond het genoeg geweest en nam een historisch besluit: een verbod op fatbikes in het hart van de stad.
Waarom Enschede ingrijpt
De motie voor het verbod kwam van Rachel Denneboom, fractievoorzitter van de VVD in Enschede. Zij kreeg bijval van partijen als Volt, CDA en Burgerbelangen Enschede. “Fatbikes zien eruit als fietsen, maar gedragen zich als scooters,” aldus Denneboom. “De snelheid is vaak te hoog, de controle ontbreekt en de bestuurders zijn vaak erg jong.”
Het voorstel werd met een meerderheid aangenomen. Het verbod zal worden opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), waarin nu al staat dat scooters verboden zijn in het centrum. Volgens Denneboom is het een logische volgende stap om ook fatbikes onder die categorie te scharen.
Een scooter vermomd als fiets
“Wat je ziet, is dat deze fatbikes zich net als scooters gedragen: ze racen door voetgangerszones, veroorzaken gevaarlijke situaties en negeren verkeersregels,” licht Denneboom toe. “Alleen hebben ze het uiterlijk van een fiets, waardoor ze lastig te handhaven zijn met de huidige regels.”
Ze vervolgt: “Als het verbod er eenmaal is, kunnen handhavers effectiever optreden. We hebben dat eerder gezien bij het scooterverbod: in het begin was er veel discussie, maar uiteindelijk heeft het geleid tot een rustiger en veiliger stadscentrum.”
Wanneer gaat het fatbikeverbod in?
Het geplande verbod gaat op 1 januari 2026 in. Tot die tijd wordt gewerkt aan de juridische onderbouwing en de aanpassing van de APV. Ook zal de gemeente inzetten op voorlichting en communicatie richting inwoners, scholen en ouders.
De handhaving zal vergelijkbaar zijn met eerdere maatregelen tegen scooters: waarschuwingen in het begin, gevolgd door boetes en mogelijk inbeslagname van voertuigen bij herhaaldelijke overtreding. Er wordt verwacht dat het straatbeeld in de binnenstad van Enschede hierdoor drastisch zal veranderen.
Wethouder: “Geen makkelijke opgave”
Hoewel het voorstel brede steun kreeg, zijn er ook kritische geluiden. Wethouder Marc Teutelink steunde het initiatief, maar benadrukte de complexiteit: “Een juridisch waterdicht verbod op fatbikes is niet eenvoudig. Dit plan is vooral een aanzet tot verdere analyse van de verkeersveiligheid.”
Hij wees erop dat landelijke regelgeving wenselijk is, maar zolang die uitblijft, wil Enschede lokaal verantwoordelijkheid nemen. “We kunnen niet blijven wachten. De veiligheid van onze inwoners staat voorop.”
Politieke verdeeldheid: niet iedereen is overtuigd
Niet alle raadsleden zijn enthousiast over het verbod. Robin Wessels van GroenLinks noemde het plan “laakbaar” en vergeleek het met “stukken rood vlees voor de bühne in de arena”. Hij betwijfelt of een lokaal verbod juridisch standhoudt en vraagt zich af of er niet effectievere manieren zijn om de overlast aan te pakken.
“Wij willen ook iets doen aan de onveiligheid,” zei Wessels. “Maar dit is niet de manier. Je moet niet alleen verbieden, maar ook investeren in gedragscorrectie, toezicht en technische aanpassingen van voertuigen.”
Enschede als voorbeeld voor andere steden?
Met deze maatregel is Enschede de eerste stad in Nederland die daadwerkelijk een stap verder gaat dan alleen handhaving en voorlichting. De kans is groot dat andere gemeenten het voorbeeld zullen volgen, zeker als blijkt dat het verbod daadwerkelijk effect heeft op verkeersveiligheid en overlast.
Steeds meer steden worstelen namelijk met hetzelfde probleem: jongeren die met hoge snelheid op fatbikes door drukke straten scheuren, zonder verlichting of helm, en vaak op voertuigen die niet meer als reguliere fietsen gezien kunnen worden.
Wat betekent dit voor fatbikegebruikers?
Voor fatbikebezitters die regelmatig in het centrum van Enschede komen, betekent dit verbod dat zij hun vervoermiddel daar straks niet meer mogen gebruiken. Alternatieven zijn fietsenstallingen aan de rand van het centrum, of gebruik van reguliere fietsen die wel aan de regels voldoen.
Het verbod geldt in eerste instantie alleen voor het afgebakende stadscentrum. Of het later wordt uitgebreid naar andere delen van de stad, hangt af van het succes van de maatregel en het aantal overtredingen.
Wat zegt de landelijke politiek?
Op landelijk niveau is er nog altijd veel discussie over de status van fatbikes. Moeten ze worden geclassificeerd als bromfietsen? Moet er een helmplicht komen? Of volstaat betere handhaving?
Ministeries buigen zich momenteel over deze vragen, en er wordt gewerkt aan een aanpassing van de verkeerswetgeving die voertuigen zoals fatbikes beter moet reguleren. Tot die tijd nemen steeds meer gemeenten het heft in eigen handen.
Bekijk de video hieronder:
Conclusie: een duidelijke koerswijziging
Met het verbod op fatbikes in de binnenstad laat Enschede zien dat het veiligheid en leefbaarheid boven gemak en populariteit stelt. Hoewel de maatregel tot discussie leidt, is de boodschap helder: de stad kiest voor een veilig centrum, waarin voetgangers, fietsers en ondernemers zich prettig voelen.
Of dit initiatief navolging krijgt in andere steden, zal de komende jaren blijken. Maar duidelijk is dat de maat vol is: fatbikes zijn welkom, maar alleen als ze verantwoord worden gebruikt.
Actueel
Zeven mensen overleden bij zwaar verkeersongeval
In het Britse Middlesbrough heeft zich een verschrikkelijk verkeersongeval voorgedaan waarbij zeven mensen om het leven zijn gekomen. Onder de slachtoffers bevinden zich vijf jonge mannen en twee politieagenten. De jongeren reden volgens de eerste berichtgeving aan de verkeerde kant van de A66 en botsten frontaal op een politievoertuig. Onderzocht wordt nu of het drama mogelijk verband houdt met een levensgevaarlijke trend op sociale media waarbij jongeren zichzelf filmen terwijl ze spookrijden.
Zeven doden bij frontale botsing
Het ongeval gebeurde in de nacht van vrijdag op zaterdag op de A66 bij Middlesbrough. In een Volkswagen Passat zaten vijf jonge mannen die volgens de eerste informatie tegen de rijrichting in over de weg reden.
Op hetzelfde moment kwam vanuit de tegenovergestelde richting een politieauto aanrijden. De twee voertuigen botsten frontaal op elkaar.
De gevolgen waren desastreus. Alle vijf inzittenden van de Volkswagen kwamen om het leven. Ook de twee politieagenten in het andere voertuig overleefden de botsing niet. De agenten waren 37 en 38 jaar oud.
Lokale media hebben inmiddels verschillende namen van de jonge slachtoffers gemeld. Het zou onder anderen gaan om Makai Saddington, Cole Worthy, Theo Rae en Michael Cahill. Een vijfde slachtoffer wordt door vrienden Jacob genoemd.
Het onderzoek naar de precieze omstandigheden van het ongeval is nog in volle gang.
Mogelijk verband met gevaarlijke trend
De zaak krijgt extra aandacht omdat wordt onderzocht waarom de auto aan de verkeerde kant van de weg reed.
Volgens berichtgeving van onder meer de Duitse krant BILD wordt gekeken naar een mogelijk verband met een trend op sociale media waarbij jongeren bewust tegen het verkeer in rijden en daar beelden van maken.
Daarbij zouden video’s worden gedeeld waarin bestuurders zichzelf filmen tijdens extreem gevaarlijk rijgedrag. In sommige filmpjes wordt eerst de snelheidsmeter getoond, waarna de bestuurder in beeld verschijnt terwijl hij met hoge snelheid aan de verkeerde kant van de weg rijdt.
Sommige bestuurders zouden daarbij hun gezicht bedekken met een bivakmuts.
Of de vijf jongeren in Middlesbrough daadwerkelijk bezig waren met zo’n video of bewust deelnamen aan deze trend, is vooralsnog niet vastgesteld. De autoriteiten onderzoeken die mogelijkheid.
Eerder ook vijf jongeren omgekomen
De zorgen zijn extra groot omdat kort daarvoor in Ierland eveneens een zwaar verkeersongeval plaatsvond waarbij vijf jongeren om het leven kwamen.
De slachtoffers waren tieners tussen de 15 en 18 jaar. Ook zij zouden tegen het verkeer in hebben gereden. Volgens berichtgeving zouden de jongeren zichzelf tijdens de rit hebben gefilmd.
Daardoor wordt nu gekeken of beide incidenten mogelijk met hetzelfde online fenomeen te maken hebben.
Wanneer de twee ongevallen daadwerkelijk verband blijken te houden met bewust spookrijden voor sociale media, zou dat betekenen dat in korte tijd twaalf mensen om het leven zijn gekomen bij incidenten waarbij dit levensgevaarlijke gedrag een rol speelde.
Dat verband moet echter nog officieel worden vastgesteld.
Beelden van slachtoffer opgedoken
Na het ongeval in Middlesbrough zijn ook oudere beelden opgedoken waarop de 18-jarige Makai Saddington te zien zou zijn.
Die beelden zouden dateren uit mei van dit jaar. Daarop is volgens Britse berichtgeving te zien hoe een jongeman met een bivakmuts op door de politie wordt achtervolgd terwijl hij tegen de rijrichting in rijdt.
De beelden krijgen door het dodelijke ongeval opnieuw veel aandacht. Onderzoekers zullen moeten vaststellen of er een verband bestaat tussen eerder rijgedrag en wat er in de nacht van vrijdag op zaterdag is gebeurd.
Dat iemand eerder op beelden gevaarlijk rijgedrag heeft vertoond, bewijst vanzelfsprekend nog niet dat het dodelijke ongeval onderdeel was van een sociale-mediatrend.
‘Driving the wrong way’
De vermeende trend wordt aangeduid als ‘driving the wrong way’. Daarbij draait het volgens de berichtgeving om het maken van zo spectaculair mogelijke beelden.
Juist dat maakt het gedrag extreem gevaarlijk. Een automobilist die tegen het verkeer in rijdt, brengt niet alleen zichzelf en eventuele passagiers in levensgevaar, maar ook volledig onschuldige weggebruikers die plotseling met een tegemoetkomend voertuig worden geconfronteerd.
Het drama in Middlesbrough laat zien hoe desastreus een frontale botsing kan aflopen. In dit geval verloren ook twee politieagenten het leven.
Onderzoek naar rol sociale media
De autoriteiten onderzoeken niet alleen de afzonderlijke verkeersongevallen, maar ook de mogelijke rol van sociale media.
Daarbij wordt gekeken of dergelijke video’s jongeren kunnen aansporen om het gedrag na te doen en hoe snel beelden van extreem gevaarlijke verkeerssituaties van platforms worden verwijderd.
Ook in Ierland heeft de kwestie inmiddels de politiek bereikt. Een parlementaire commissie heeft het bedrijf achter TikTok gevraagd welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat video’s met gevaarlijk rijgedrag zich verder over het platform verspreiden.
Voorlopig blijft rond het ongeval in Middlesbrough nog een belangrijke vraag onbeantwoord: reden de jongeren per ongeluk aan de verkeerde kant van de weg, of was er sprake van bewust spookrijden?
Het politieonderzoek zal daar meer duidelijkheid over moeten geven. Vaststaat ondertussen dat het ongeval zeven levens heeft geëist en twee families van politieagenten en de nabestaanden van vijf jonge mannen met een enorm verlies achterlaat.