Actueel
Greta Thunberg geeft details: ”Dit hebben ze met mij gedaan in de cel”
Greta Thunberg doet aangrijpend verslag van haar detentie: ‘Ik was d00dsbang’
Klimaatactiviste Greta Thunberg heeft in een uitgebreid interview met de Zweedse krant Aftonbladet voor het eerst verteld wat er volgens haar gebeurde tijdens de vijf dagen die zij vastzat in Israël. De 22-jarige activiste werd vorige maand gearr*steerd nadat het schip waarmee zij onderweg was naar Gaza werd onderschept door Israëlische autoriteiten.
Volgens Thunberg verliep haar aanh0uding allesbehalve vreedzaam. Ze spreekt van intim!datie, fysiek gew*ld en vern*dering. De Israëlische autoriteiten hebben nog niet publiekelijk gereageerd op haar specifieke beschuldigingen.
De arrestatie op zee
Thunberg maakte deel uit van een groep van zo’n 400 internationale activisten die met meerdere schepen richting Gaza voeren, als onderdeel van een protestactie tegen de humanitaire situatie in het gebied.
De Israëlische krijgsmacht IDF onderschepte de vloot nog voordat die de kust bereikte. De deelnemers werden gearresteerd en overgebracht naar de Ketziot-gevangenis, een detentiecentrum in de Negev-woestijn.
Volgens Thunberg was de sfeer aan boord al gespannen. “We wisten dat dit kon gebeuren,” vertelt ze. “Maar niemand was voorbereid op de manier waarop we zouden worden behandeld.”
‘Ze sleepten me weg van de groep’
In het interview vertelt Thunberg dat ze bij aankomst in de gevangenis van de groep werd gescheiden.
“Ze sleepten me naar een andere kant, weg van de rest,” zegt ze. “Ik begreep niet waarom. Ze gooiden iets over me heen, duwden me op de grond en riepen dingen die ik niet durfde te herhalen.”
Volgens haar werden persoonlijke bezittingen, waaronder haar rugzak en kledingstukken met pro-Palestijnse symbolen, in beslag genomen. “Ze sneden sommige spullen gewoon kapot,” aldus Thunberg. “Alsof ze wilden laten zien dat ze de controle hadden.”
Een vernederende behandeling
Thunberg zegt dat ze tijdens haar detentie regelmatig werd uitgescholden en belachelijk gemaakt. Ook zou ze meerdere keren zijn gefotografeerd door bewakers terwijl haar handen waren vastgebonden.
“Ze namen selfies met me alsof ik een trofee was,” zegt ze. “Ik voelde me totaal machteloos.”
Daarnaast beschrijft ze dat ze een deel van haar verblijf doorbracht in een kleine, donkere ruimte. “Ik zat met mijn gezicht naar de muur. Ze zeiden dat het een ‘speciale plek’ was voor mensen zoals ik.”
Dreiging en angst
In haar relaas vertelt Thunberg dat ze regelmatig werd bedreigd met extreme opmerkingen. Hoewel ze de exacte bewoordingen niet herhaalt, zegt ze dat de toon duidelijk was: “Ze wilden ons bang maken.”
De activiste zegt dat ze uiteindelijk werd overgebracht naar een isolatiecel. “Er zaten insecten, het was heet, en ik had geen idee hoe lang ik daar zou blijven,” vertelt ze.
Volgens haar was dat het moment waarop de angst toesloeg. “Ik dacht: misschien komt hier niemand me ooit uithalen.”
Bezoek van een minister
Opvallend is haar bewering dat ze in de gevangenis persoonlijk bezoek kreeg van een Israëlische minister. Volgens Thunberg zou die haar hebben uitgescholden en bedreigd.
“Hij zei dat ik als een terrorist zou worden behandeld,” vertelt ze. “Ik dacht eerst dat het een grap was, maar hij meende het.”
De Israëlische regering heeft deze verklaring vooralsnog niet bevestigd of ontkend.
Terug naar vrijheid
Na vijf dagen kwam er plotseling een einde aan haar gevangenschap. Thunberg vertelt dat ze onverwacht te horen kreeg dat ze kon vertrekken. Ze werd vrijgelaten zonder officiële aanklacht, samen met andere buitenlandse activisten.
“Ze brachten me naar buiten, gaven me mijn paspoort terug en zeiden niets. Geen uitleg, geen excuses,” aldus Thunberg. “Ik voelde me leeg, maar ook opgelucht dat ik weer adem kon halen.”
Ze zegt dat ze tijdens haar terugreis moeite had om te bevatten wat er gebeurd was. “Ik was uitgeput. Ik wilde gewoon naar huis.”
Reacties uit de wereld
Het verhaal van Thunberg heeft internationaal veel losgemaakt. Mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International en Human Rights Watch hebben opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek naar de omstandigheden van de arrestatie en de behandeling van activisten.
Ook in Zweden en andere Europese landen hebben politici vragen gesteld over de gang van zaken. Een woordvoerder van de Zweedse regering noemde de beschuldigingen “ernstig” en benadrukte dat “iedereen, ongeacht overtuiging of nationaliteit, recht heeft op humane behandeling”.
Israël heeft tot nu toe volgehouden dat alle arrestaties “volgens de wet” zijn verlopen en dat de schepen een gebied probeerden binnen te varen dat veiligheidsbeperkingen kent.
Thunbergs missie gaat verder
Ondanks de heftige ervaring zegt Greta Thunberg dat haar overtuiging alleen maar sterker is geworden.
“Ik ben niet van plan te zwijgen,” vertelt ze. “Wat er met mij is gebeurd, is niets vergeleken met wat miljoenen mensen dagelijks meemaken. Als mijn stem iets kan veranderen, zal ik die blijven gebruiken.”
Volgens haar is de situatie in Gaza “een humanitaire tragedie” die de wereld niet mag negeren. “Mijn doel is niet om tegen mensen te vechten, maar om te vechten vóór mensen — voor rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid en vrede.”
Een persoonlijk keerpunt
Het verblijf in de cel heeft Thunberg naar eigen zeggen diep geraakt. Ze beschrijft het als een moment van “volledige kwetsbaarheid”.
“Ik heb me nog nooit zo klein gevoeld,” zegt ze. “Maar ook nog nooit zo vastbesloten om door te gaan.”
Thunberg benadrukt dat ze niet uit is op wraak, maar op bewustwording. “Ik wil dat mensen begrijpen wat er gebeurt. Dat we blijven kijken, blijven praten en blijven handelen.”
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.