Het wintergevoel keert dit weekend met overtuiging terug in Nederland, maar vooral in het noorden van het land wordt het oppassen geblazen. Waar het zuiden zich nog mag verheugen op zachte temperaturen en zelfs wat zon, krijgen provincies als Groningen, Drenthe en Overijssel te maken met een verraderlijke combinatie van ijzel, sneeuw en stevige vorst. De situatie is zodanig dat het KNMI eerder al code oranje afkondigde, en die waarschuwing is op sommige plekken nog steeds van kracht.

Gladde start van het weekend

Vrijdagavond besloot het KNMI om voor maar liefst vijf provincies code oranje af te geven vanwege ijzelvorming. Inmiddels is de waarschuwing in het noorden iets afgeschaald, maar in Groningen, Drenthe en Overijssel geldt de alertheid nog altijd. De combinatie van natte wegen, temperaturen rond of net onder het vriespunt en lichte neerslag zorgt voor zeer gladde omstandigheden, vooral op secundaire wegen, bruggen en fietspaden.

Weerdiensten waarschuwden al dat deze situatie zich niet zou beperken tot ijzel alleen. En inderdaad: naast gladheid door bevriezende regen krijgt een groot deel van het noorden ook te maken met winterse neerslag in de vorm van sneeuw.

Sneeuw in het noorden, zon in het zuiden

Volgens onder meer Hart van Nederland en diverse meteorologische diensten vallen vandaag in delen van Overijssel, Drenthe, Groningen, Friesland en op de Wadden sneeuwbuien. Het gaat daarbij niet om grote hoeveelheden zoals eerder deze winter, maar lokaal kan wel degelijk een wit laagje ontstaan. Met name Friesland, de Waddeneilanden en het uiterste noorden van Groningen maken kans op zichtbare sneeuwbedekking.

In Groningen wordt de meeste sneeuw verwacht, al blijft het waarschijnlijk beperkt tot enkele millimeters. Toch is dat genoeg om in combinatie met ijzel en vorst voor gevaarlijke situaties te zorgen. Natte wegen kunnen snel veranderen in gladde ijsplaten, zeker wanneer de temperatuur verder daalt.

Tegelijkertijd is het contrast met de rest van het land opvallend groot. Ten zuiden van de grote rivieren blijft het grotendeels droog en laat de zon zich geregeld zien. In Limburg kan het kwik zelfs oplopen tot rond de 10 graden, terwijl het in het noordoosten van Nederland nauwelijks boven nul uitkomt en lokaal nog licht vriest.

Avond en nacht: opnieuw opletten

Zaterdagavond neemt de neerslag in het noorden geleidelijk af, maar dat betekent niet dat het gevaar geweken is. Integendeel: zodra de lucht opklaart, daalt de temperatuur snel. In Groningen en omgeving kan het kwik zakken tot -4 graden. Al het vocht dat overdag is achtergebleven op wegen en paden, bevriest dan opnieuw.

Dat maakt vooral de avonduren en de nacht verraderlijk. Wegen die overdag nog nat leken, veranderen ongemerkt in een ijsbaan. Ook stoepen, parkeerplaatsen en opritten kunnen spiegelglad worden. Langs de Zeeuwse kust blijft het met temperaturen net boven nul iets minder riskant, maar ook daar is voorzichtigheid geboden.

Wie dit weekend in het noorden woont of daar na zonsondergang nog moet rijden, doet er verstandig aan extra tijd in te plannen en de weersituatie goed te blijven volgen.

Zondag: kou rukt verder op

Op zondag verandert het weerbeeld opnieuw. De wind draait naar het noordoosten, waardoor de koude lucht zich verder over het land verspreidt. De winter beperkt zich dan niet langer tot het noorden: ook het midden en zuiden van Nederland krijgen te maken met lagere temperaturen.

Overdag wordt het zondag in het noorden niet warmer dan 1 graad, in het midden rond de 3 graden en zelfs in het zuiden blijft het kwik steken rond de 5 graden. De wind waait zwak tot matig en maakt het gevoelsmatig nog kouder.

Het positieve nieuws: het blijft op veel plaatsen overwegend droog en de zon laat zich geregeld zien. Dat zorgt voor een fraai winterbeeld, zeker als er nog sneeuwrestjes liggen. Maar schijn bedriegt: door de lage temperaturen kan het ook zondag lokaal glad blijven, vooral in de ochtend en avond.

Begin volgende week: winter houdt aan

De eerste dagen van de nieuwe week blijven duidelijk winters van karakter. ’s Nachts vriest het licht tot matig, terwijl de middagtemperaturen amper boven nul uitkomen. De zon blijft regelmatig aanwezig, wat het weerbeeld vriendelijker maakt, maar het blijft koud.

Halverwege de week lijkt het weer iets te verzachten. De temperaturen lopen dan langzaam op en de kans op winterse neerslag neemt tijdelijk af. Toch is het winterweer nog niet volledig verdwenen: volgens de huidige verwachtingen keert later in de week de kans op nieuwe winterse buien weer terug, mogelijk opnieuw met sneeuw of natte sneeuw.

Advies: blijf alert

Vooral het noorden van Nederland moet dit weekend en de komende dagen alert blijven. IJzel, sneeuw en vorst vormen samen een verraderlijke combinatie. Wie de deur uit moet, doet er goed aan om:

• extra reistijd in te calculeren

• aangepast schoeisel te dragen

• weerswaarschuwingen regelmatig te checken

• voorzichtig te zijn op minder bereden wegen

De rest van Nederland mag zich voorlopig verheugen op relatief rustig winterweer met zon en milde temperaturen, maar ook daar kan de situatie snel omslaan.

Kortom: het weekend brengt echt winters weer, zij het met grote regionale verschillen. Geniet van het winterse plaatje waar het kan, maar neem geen onnodige risico’s. Het weer blijft grillig en vraagt om oplettendheid.