Actueel
Bijna niemand kent dit blauwe bord, maar het negeren kan je zomaar €200 kosten
Wie deze zomer met de auto naar Frankrijk reist, doet er goed aan extra aandacht te besteden aan een verkeersbord dat veel Nederlandse automobilisten nog niet kennen. Op verschillende Franse snelwegen en rond grote steden verschijnen speciale rijstroken die worden aangeduid met een witte ruit op een blauw of zwart verkeersbord. Hoewel de rijstroken er vaak verleidelijk rustig uitzien, mag niet iedere weggebruiker er gebruik van maken.
Wie de regels negeert en zonder toestemming over een actieve rijstrook rijdt, riskeert een boete van 135 euro. De Franse autoriteiten controleren bovendien steeds vaker met slimme camera’s of bestuurders aan de voorwaarden voldoen.
Wat betekent de witte ruit?
De witte ruit geeft aan dat een rijstrook tijdelijk is gereserveerd voor bepaalde voertuigen. In Frankrijk staan deze rijstroken bekend als voies réservées. Ze zijn bedoeld om het verkeer beter te laten doorstromen en om duurzamer vervoer te stimuleren.
De speciale rijstroken zijn vooral te vinden rond drukke steden zoals Parijs, Lyon, Grenoble en Straatsburg. Juist tijdens de spits kunnen deze rijbanen aanzienlijk minder druk zijn dan de overige rijstroken.
Dat maakt ze aantrekkelijk voor automobilisten die in de file staan, maar gebruik is alleen toegestaan wanneer aan de gestelde voorwaarden wordt voldaan.
Niet iedereen mag de rijstrook gebruiken
In veel gevallen mogen auto’s met minimaal twee inzittenden gebruikmaken van de gereserveerde rijstrook.
Daarbij maakt het geen verschil of de passagiers uit hetzelfde huishouden komen. Ook gezinnen die samen op vakantie zijn, voldoen doorgaans aan de voorwaarden wanneer er minimaal twee personen in de auto zitten.
Daarnaast zijn de rijstroken vaak toegankelijk voor taxi’s, lijnbussen en andere voertuigen die op de verkeersborden worden vermeld.
Afhankelijk van de locatie kunnen ook hulpdiensten, voertuigen van mensen met een geldige gehandicaptenparkeerkaart en bepaalde motorvoertuigen gebruikmaken van de rijstrook.
Omdat de regels per weg of regio kunnen verschillen, is het belangrijk om altijd de aanvullende verkeersborden langs de weg te bekijken.
Elektrische auto’s
Op verschillende Franse wegen mogen ook volledig elektrische auto’s gebruikmaken van de speciale rijstroken.
Daarvoor kan wel een geldige Crit’Air 0-milieusticker vereist zijn. Een hybride auto valt niet automatisch onder deze uitzondering.
Automobilisten wordt daarom aangeraden vooraf te controleren welke regels gelden voor hun voertuig en welke milieusticker eventueel nodig is.

Rijstrook niet altijd actief
Een belangrijk kenmerk van de Franse carpoolstroken is dat ze niet permanent gereserveerd zijn.
Vaak wordt de witte ruit weergegeven op elektronische matrixborden boven de rijbaan. Alleen wanneer het symbool zichtbaar is, gelden de speciale verkeersregels.
Wanneer het bord is uitgeschakeld, mag de rijstrook in veel gevallen weer door alle weggebruikers worden gebruikt.
Vooral tijdens de ochtend- en avondspits worden de rijstroken regelmatig geactiveerd. Buiten die perioden vervallen de beperkingen vaak weer.
Ook bij wegwerkzaamheden, verkeersdrukte of ongevallen kunnen de Franse verkeersdiensten de situatie aanpassen.
Slimme camera’s controleren bestuurders
Frankrijk zet steeds vaker slimme camera’s in om te controleren of bestuurders terecht gebruikmaken van de gereserveerde rijstroken.
Deze systemen kunnen kentekens registreren en met behulp van beeldherkenning vaststellen hoeveel personen zich in een voertuig bevinden. Daarbij worden niet alleen de bestuurder en voorpassagier bekeken, maar kunnen ook inzittenden op de achterbank worden herkend.
Voertuigen die mogelijk niet aan de voorwaarden voldoen, worden vervolgens geselecteerd voor een aanvullende controle.
Volgens de Franse werkwijze wordt een mogelijke overtreding niet altijd volledig automatisch afgehandeld. In veel gevallen beoordeelt een bevoegde medewerker de beelden voordat een boete wordt opgelegd.
Boete van 135 euro
Bestuurders die alleen in een reguliere benzine- of dieselauto over een actieve gereserveerde rijstrook rijden zonder daarvoor in aanmerking te komen, riskeren een boete van 135 euro.
Die regel geldt ook voor buitenlandse automobilisten. Nederlandse vakantiegangers kunnen dus eveneens een bekeuring ontvangen wanneer zij de Franse verkeersregels overtreden.
Een buitenlands kenteken biedt daarbij geen uitzondering.
Ook Spanje kent vergelijkbare regels
Frankrijk is niet het enige land waar speciale rijstroken voor voertuigen met meerdere inzittenden bestaan.
Ook in Spanje zijn op verschillende wegen zogenoemde VAO-stroken ingericht. De voorwaarden verschillen daar per regio. Op sommige trajecten zijn minimaal twee inzittenden voldoende, terwijl op andere wegen drie personen verplicht zijn.
Daarnaast kunnen motoren of voertuigen met een geldige Spaanse milieusticker onder bepaalde voorwaarden eveneens gebruikmaken van deze rijstroken.
Wie zonder toestemming over een Spaanse carpoolstrook rijdt, kan een boete krijgen die kan oplopen tot ongeveer 200 euro.
Voorkom verrassingen tijdens de vakantie
Voor vakantiegangers die met familie of vrienden reizen, kunnen de speciale rijstroken juist voordelen bieden. Wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan, kan gebruik worden gemaakt van een rijstrook waar het verkeer vaak beter doorstroomt dan op de overige banen.
Reis je alleen, dan is het verstandig om extra alert te zijn op de verkeersborden boven de weg, vooral rond grote steden en tijdens drukke spitsuren. De witte ruit lijkt misschien een onopvallend verkeersbord, maar het negeren ervan kan een vakantie onverwacht een stuk duurder maken.
Door vooraf op de hoogte te zijn van de Franse verkeersregels en goed te letten op de aanwijzingen langs de weg, voorkom je onaangename verrassingen en kun je met een gerust gevoel verder reizen naar je vakantiebestemming.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval

In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.