Actueel
Premierschap Rob Jetten wankelt na bizarre ontwikkeling
De inflatie in Nederland loopt opnieuw op en de stijgende energiekosten spelen daarbij een belangrijke rol. Gas en elektriciteit zijn de afgelopen periode duurder geworden, waardoor veel huishoudens opnieuw meer kwijt zijn aan hun maandelijkse energierekening. Dat is een tegenvaller voor mensen die dachten dat de grootste prijsstijgingen inmiddels achter de rug waren.
Niet alleen de energierekening wordt hoger, ook de prijzen van veel andere producten en diensten kunnen hierdoor verder oplopen. Maar hoe komt het dat energie opnieuw duurder wordt, en wat kun je doen om de impact op je portemonnee te beperken?
Energieprijzen staan opnieuw onder druk
De prijs van gas en elektriciteit wordt beïnvloed door verschillende factoren. Internationale spanningen, schommelingen in de vraag naar energie en onderhoud aan infrastructuur zorgen ervoor dat de markt voortdurend in beweging is. Ook de import van vloeibaar aardgas (LNG) en ontwikkelingen op de Europese energiemarkt spelen een belangrijke rol.
Daarnaast investeren netbeheerders fors in de uitbreiding van het elektriciteitsnet om de energietransitie mogelijk te maken. Die kosten worden uiteindelijk deels doorberekend aan consumenten via hogere netbeheertarieven.
Ook belastingen en heffingen hebben invloed op de uiteindelijke energierekening, waardoor huishoudens op meerdere fronten met hogere kosten worden geconfronteerd.
Waarom energie zoveel invloed heeft op de inflatie
Bij het berekenen van de inflatie wordt gekeken naar de prijsontwikkeling van een groot pakket aan producten en diensten. Energie vormt daarin een belangrijke categorie.
Wanneer gas- en stroomprijzen stijgen, trekt dat het gemiddelde inflatiecijfer omhoog. Bovendien werken hogere energiekosten vaak door in andere sectoren. Bedrijven betalen immers ook meer voor elektriciteit en gas, waardoor zij hun hogere kosten uiteindelijk verwerken in de prijzen van producten en diensten.
Daardoor blijven prijsstijgingen niet beperkt tot de energierekening alleen.
Hogere maandlasten voor huishoudens
Veel energieleveranciers passen hun tarieven aan zodra de marktprijzen stijgen. Huishoudens met een variabel contract merken dat vaak als eerste. Ook mensen met een dynamisch contract kunnen dagelijks of maandelijks veranderingen zien.
Zelfs wanneer je een vast contract hebt, kunnen andere onderdelen van de energierekening, zoals netbeheerkosten en belastingen, alsnog stijgen.
Daarnaast bestaat het risico dat het maandelijkse voorschot wordt verhoogd of dat er aan het einde van het jaar een hogere eindafrekening volgt.
Ook boodschappen worden duurder
De gevolgen van hogere energieprijzen zijn op veel meer plekken merkbaar.
Supermarkten, bakkerijen, zwembaden, horeca en productiebedrijven gebruiken dagelijks grote hoeveelheden energie. Wanneer hun kosten stijgen, worden die vaak deels doorberekend aan klanten.
Daardoor kunnen boodschappen, uitjes en andere dagelijkse uitgaven langzaam maar zeker duurder worden.
Welk energiecontract past het beste?
Huishoudens kunnen kiezen uit verschillende soorten energiecontracten.
Bij een variabel contract veranderen de tarieven meerdere keren per jaar. Dat kan gunstig zijn wanneer de prijzen dalen, maar brengt ook risico’s met zich mee als de markt stijgt.
Een dynamisch contract volgt zelfs de actuele uurprijzen op de energiemarkt. Dat kan voordelig zijn voor mensen die hun stroomverbruik flexibel kunnen plannen, maar vraagt wel om actief beheer.
Wie liever zekerheid wil, kiest vaak voor een vast contract. Daarmee weet je vooraf welke tarieven gedurende de looptijd gelden, waardoor je maandlasten beter voorspelbaar blijven.
Belastingen en netbeheerkosten spelen mee
De energierekening bestaat uit meer dan alleen de prijs van gas en stroom.
Ook energiebelasting, btw en netbeheerkosten vormen een belangrijk deel van het totaalbedrag. Vooral de kosten voor het elektriciteitsnet nemen de komende jaren toe doordat er veel wordt geïnvesteerd in uitbreiding en verduurzaming van het netwerk.
Op deze kosten hebben consumenten weinig invloed, waardoor besparen op het daadwerkelijke energieverbruik vaak de meest effectieve manier blijft om de rekening te verlagen.
Zo kun je energie besparen
Er zijn verschillende maatregelen waarmee huishoudens hun energieverbruik kunnen beperken.
Een goede isolatie van dak, vloer en muren levert vaak de grootste besparing op. Ook kleinere maatregelen kunnen veel verschil maken, zoals:
- de thermostaat één graad lager zetten;
- korter douchen;
- een waterbesparende douchekop gebruiken;
- apparaten volledig uitschakelen in plaats van op stand-by laten staan;
- energiezuinige huishoudelijke apparaten gebruiken.
Wie een geschikte woning heeft, kan daarnaast investeren in een (hybride) warmtepomp of andere verduurzamingsmaatregelen.
Mogelijkheden voor subsidie
Voor verschillende energiebesparende investeringen zijn subsidies beschikbaar.
Zo kunnen woningeigenaren in aanmerking komen voor ondersteuning bij isolatie, warmtepompen of zonneboilers. Ook gemeenten bieden soms aanvullende regelingen of leningen aan voor verduurzaming.
Huishoudens die moeite hebben om de energierekening te betalen, kunnen daarnaast informeren naar lokale ondersteuning of bijzondere bijstand.
Houd je financiële situatie goed in de gaten
Door de stijgende inflatie is het verstandig om regelmatig je energierekening en maandelijkse uitgaven te controleren.
Bekijk of je maandelijkse voorschot nog aansluit bij je daadwerkelijke verbruik, controleer je energiecontract en maak indien nodig een nieuwe begroting. Zo voorkom je vervelende verrassingen aan het einde van het jaar.
Onzekerheid blijft bestaan
Hoe de energieprijzen zich de komende maanden ontwikkelen, is moeilijk te voorspellen. Factoren zoals de internationale energiemarkt, geopolitieke spanningen, het weer en de vraag naar gas blijven de prijzen beïnvloeden.
Juist daarom adviseren deskundigen om niet alleen naar de actuele tarieven te kijken, maar ook structureel te investeren in energiebesparing. Minder verbruiken blijft uiteindelijk de meest effectieve manier om stijgende energiekosten op te vangen en de impact van inflatie op je huishoudbudget te beperken.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.