Actueel
Premierschap Rob Jetten wankelt na bizarre ontwikkeling
De inflatie in Nederland loopt opnieuw op en de stijgende energiekosten spelen daarbij een belangrijke rol. Gas en elektriciteit zijn de afgelopen periode duurder geworden, waardoor veel huishoudens opnieuw meer kwijt zijn aan hun maandelijkse energierekening. Dat is een tegenvaller voor mensen die dachten dat de grootste prijsstijgingen inmiddels achter de rug waren.
Niet alleen de energierekening wordt hoger, ook de prijzen van veel andere producten en diensten kunnen hierdoor verder oplopen. Maar hoe komt het dat energie opnieuw duurder wordt, en wat kun je doen om de impact op je portemonnee te beperken?
Energieprijzen staan opnieuw onder druk
De prijs van gas en elektriciteit wordt beïnvloed door verschillende factoren. Internationale spanningen, schommelingen in de vraag naar energie en onderhoud aan infrastructuur zorgen ervoor dat de markt voortdurend in beweging is. Ook de import van vloeibaar aardgas (LNG) en ontwikkelingen op de Europese energiemarkt spelen een belangrijke rol.
Daarnaast investeren netbeheerders fors in de uitbreiding van het elektriciteitsnet om de energietransitie mogelijk te maken. Die kosten worden uiteindelijk deels doorberekend aan consumenten via hogere netbeheertarieven.
Ook belastingen en heffingen hebben invloed op de uiteindelijke energierekening, waardoor huishoudens op meerdere fronten met hogere kosten worden geconfronteerd.
Waarom energie zoveel invloed heeft op de inflatie
Bij het berekenen van de inflatie wordt gekeken naar de prijsontwikkeling van een groot pakket aan producten en diensten. Energie vormt daarin een belangrijke categorie.
Wanneer gas- en stroomprijzen stijgen, trekt dat het gemiddelde inflatiecijfer omhoog. Bovendien werken hogere energiekosten vaak door in andere sectoren. Bedrijven betalen immers ook meer voor elektriciteit en gas, waardoor zij hun hogere kosten uiteindelijk verwerken in de prijzen van producten en diensten.
Daardoor blijven prijsstijgingen niet beperkt tot de energierekening alleen.
Hogere maandlasten voor huishoudens
Veel energieleveranciers passen hun tarieven aan zodra de marktprijzen stijgen. Huishoudens met een variabel contract merken dat vaak als eerste. Ook mensen met een dynamisch contract kunnen dagelijks of maandelijks veranderingen zien.
Zelfs wanneer je een vast contract hebt, kunnen andere onderdelen van de energierekening, zoals netbeheerkosten en belastingen, alsnog stijgen.
Daarnaast bestaat het risico dat het maandelijkse voorschot wordt verhoogd of dat er aan het einde van het jaar een hogere eindafrekening volgt.
Ook boodschappen worden duurder
De gevolgen van hogere energieprijzen zijn op veel meer plekken merkbaar.
Supermarkten, bakkerijen, zwembaden, horeca en productiebedrijven gebruiken dagelijks grote hoeveelheden energie. Wanneer hun kosten stijgen, worden die vaak deels doorberekend aan klanten.
Daardoor kunnen boodschappen, uitjes en andere dagelijkse uitgaven langzaam maar zeker duurder worden.
Welk energiecontract past het beste?
Huishoudens kunnen kiezen uit verschillende soorten energiecontracten.
Bij een variabel contract veranderen de tarieven meerdere keren per jaar. Dat kan gunstig zijn wanneer de prijzen dalen, maar brengt ook risico’s met zich mee als de markt stijgt.
Een dynamisch contract volgt zelfs de actuele uurprijzen op de energiemarkt. Dat kan voordelig zijn voor mensen die hun stroomverbruik flexibel kunnen plannen, maar vraagt wel om actief beheer.
Wie liever zekerheid wil, kiest vaak voor een vast contract. Daarmee weet je vooraf welke tarieven gedurende de looptijd gelden, waardoor je maandlasten beter voorspelbaar blijven.
Belastingen en netbeheerkosten spelen mee
De energierekening bestaat uit meer dan alleen de prijs van gas en stroom.
Ook energiebelasting, btw en netbeheerkosten vormen een belangrijk deel van het totaalbedrag. Vooral de kosten voor het elektriciteitsnet nemen de komende jaren toe doordat er veel wordt geïnvesteerd in uitbreiding en verduurzaming van het netwerk.
Op deze kosten hebben consumenten weinig invloed, waardoor besparen op het daadwerkelijke energieverbruik vaak de meest effectieve manier blijft om de rekening te verlagen.
Zo kun je energie besparen
Er zijn verschillende maatregelen waarmee huishoudens hun energieverbruik kunnen beperken.
Een goede isolatie van dak, vloer en muren levert vaak de grootste besparing op. Ook kleinere maatregelen kunnen veel verschil maken, zoals:
- de thermostaat één graad lager zetten;
- korter douchen;
- een waterbesparende douchekop gebruiken;
- apparaten volledig uitschakelen in plaats van op stand-by laten staan;
- energiezuinige huishoudelijke apparaten gebruiken.
Wie een geschikte woning heeft, kan daarnaast investeren in een (hybride) warmtepomp of andere verduurzamingsmaatregelen.
Mogelijkheden voor subsidie
Voor verschillende energiebesparende investeringen zijn subsidies beschikbaar.
Zo kunnen woningeigenaren in aanmerking komen voor ondersteuning bij isolatie, warmtepompen of zonneboilers. Ook gemeenten bieden soms aanvullende regelingen of leningen aan voor verduurzaming.
Huishoudens die moeite hebben om de energierekening te betalen, kunnen daarnaast informeren naar lokale ondersteuning of bijzondere bijstand.
Houd je financiële situatie goed in de gaten
Door de stijgende inflatie is het verstandig om regelmatig je energierekening en maandelijkse uitgaven te controleren.
Bekijk of je maandelijkse voorschot nog aansluit bij je daadwerkelijke verbruik, controleer je energiecontract en maak indien nodig een nieuwe begroting. Zo voorkom je vervelende verrassingen aan het einde van het jaar.
Onzekerheid blijft bestaan
Hoe de energieprijzen zich de komende maanden ontwikkelen, is moeilijk te voorspellen. Factoren zoals de internationale energiemarkt, geopolitieke spanningen, het weer en de vraag naar gas blijven de prijzen beïnvloeden.
Juist daarom adviseren deskundigen om niet alleen naar de actuele tarieven te kijken, maar ook structureel te investeren in energiebesparing. Minder verbruiken blijft uiteindelijk de meest effectieve manier om stijgende energiekosten op te vangen en de impact van inflatie op je huishoudbudget te beperken.
Actueel
Zeven mensen overleden bij zwaar verkeersongeval
In het Britse Middlesbrough heeft zich een verschrikkelijk verkeersongeval voorgedaan waarbij zeven mensen om het leven zijn gekomen. Onder de slachtoffers bevinden zich vijf jonge mannen en twee politieagenten. De jongeren reden volgens de eerste berichtgeving aan de verkeerde kant van de A66 en botsten frontaal op een politievoertuig. Onderzocht wordt nu of het drama mogelijk verband houdt met een levensgevaarlijke trend op sociale media waarbij jongeren zichzelf filmen terwijl ze spookrijden.
Zeven doden bij frontale botsing
Het ongeval gebeurde in de nacht van vrijdag op zaterdag op de A66 bij Middlesbrough. In een Volkswagen Passat zaten vijf jonge mannen die volgens de eerste informatie tegen de rijrichting in over de weg reden.
Op hetzelfde moment kwam vanuit de tegenovergestelde richting een politieauto aanrijden. De twee voertuigen botsten frontaal op elkaar.
De gevolgen waren desastreus. Alle vijf inzittenden van de Volkswagen kwamen om het leven. Ook de twee politieagenten in het andere voertuig overleefden de botsing niet. De agenten waren 37 en 38 jaar oud.
Lokale media hebben inmiddels verschillende namen van de jonge slachtoffers gemeld. Het zou onder anderen gaan om Makai Saddington, Cole Worthy, Theo Rae en Michael Cahill. Een vijfde slachtoffer wordt door vrienden Jacob genoemd.
Het onderzoek naar de precieze omstandigheden van het ongeval is nog in volle gang.
Mogelijk verband met gevaarlijke trend
De zaak krijgt extra aandacht omdat wordt onderzocht waarom de auto aan de verkeerde kant van de weg reed.
Volgens berichtgeving van onder meer de Duitse krant BILD wordt gekeken naar een mogelijk verband met een trend op sociale media waarbij jongeren bewust tegen het verkeer in rijden en daar beelden van maken.
Daarbij zouden video’s worden gedeeld waarin bestuurders zichzelf filmen tijdens extreem gevaarlijk rijgedrag. In sommige filmpjes wordt eerst de snelheidsmeter getoond, waarna de bestuurder in beeld verschijnt terwijl hij met hoge snelheid aan de verkeerde kant van de weg rijdt.
Sommige bestuurders zouden daarbij hun gezicht bedekken met een bivakmuts.
Of de vijf jongeren in Middlesbrough daadwerkelijk bezig waren met zo’n video of bewust deelnamen aan deze trend, is vooralsnog niet vastgesteld. De autoriteiten onderzoeken die mogelijkheid.
Eerder ook vijf jongeren omgekomen
De zorgen zijn extra groot omdat kort daarvoor in Ierland eveneens een zwaar verkeersongeval plaatsvond waarbij vijf jongeren om het leven kwamen.
De slachtoffers waren tieners tussen de 15 en 18 jaar. Ook zij zouden tegen het verkeer in hebben gereden. Volgens berichtgeving zouden de jongeren zichzelf tijdens de rit hebben gefilmd.
Daardoor wordt nu gekeken of beide incidenten mogelijk met hetzelfde online fenomeen te maken hebben.
Wanneer de twee ongevallen daadwerkelijk verband blijken te houden met bewust spookrijden voor sociale media, zou dat betekenen dat in korte tijd twaalf mensen om het leven zijn gekomen bij incidenten waarbij dit levensgevaarlijke gedrag een rol speelde.
Dat verband moet echter nog officieel worden vastgesteld.
Beelden van slachtoffer opgedoken
Na het ongeval in Middlesbrough zijn ook oudere beelden opgedoken waarop de 18-jarige Makai Saddington te zien zou zijn.
Die beelden zouden dateren uit mei van dit jaar. Daarop is volgens Britse berichtgeving te zien hoe een jongeman met een bivakmuts op door de politie wordt achtervolgd terwijl hij tegen de rijrichting in rijdt.
De beelden krijgen door het dodelijke ongeval opnieuw veel aandacht. Onderzoekers zullen moeten vaststellen of er een verband bestaat tussen eerder rijgedrag en wat er in de nacht van vrijdag op zaterdag is gebeurd.
Dat iemand eerder op beelden gevaarlijk rijgedrag heeft vertoond, bewijst vanzelfsprekend nog niet dat het dodelijke ongeval onderdeel was van een sociale-mediatrend.
‘Driving the wrong way’
De vermeende trend wordt aangeduid als ‘driving the wrong way’. Daarbij draait het volgens de berichtgeving om het maken van zo spectaculair mogelijke beelden.
Juist dat maakt het gedrag extreem gevaarlijk. Een automobilist die tegen het verkeer in rijdt, brengt niet alleen zichzelf en eventuele passagiers in levensgevaar, maar ook volledig onschuldige weggebruikers die plotseling met een tegemoetkomend voertuig worden geconfronteerd.
Het drama in Middlesbrough laat zien hoe desastreus een frontale botsing kan aflopen. In dit geval verloren ook twee politieagenten het leven.
Onderzoek naar rol sociale media
De autoriteiten onderzoeken niet alleen de afzonderlijke verkeersongevallen, maar ook de mogelijke rol van sociale media.
Daarbij wordt gekeken of dergelijke video’s jongeren kunnen aansporen om het gedrag na te doen en hoe snel beelden van extreem gevaarlijke verkeerssituaties van platforms worden verwijderd.
Ook in Ierland heeft de kwestie inmiddels de politiek bereikt. Een parlementaire commissie heeft het bedrijf achter TikTok gevraagd welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat video’s met gevaarlijk rijgedrag zich verder over het platform verspreiden.
Voorlopig blijft rond het ongeval in Middlesbrough nog een belangrijke vraag onbeantwoord: reden de jongeren per ongeluk aan de verkeerde kant van de weg, of was er sprake van bewust spookrijden?
Het politieonderzoek zal daar meer duidelijkheid over moeten geven. Vaststaat ondertussen dat het ongeval zeven levens heeft geëist en twee families van politieagenten en de nabestaanden van vijf jonge mannen met een enorm verlies achterlaat.