Actueel
Om deze reden krijgt Femke Kok véél minder prijzengeld voor goud dan Jutta Leerdam
De Olympische Winterspelen hebben Nederland opnieuw een onvergetelijk sportmoment opgeleverd. Schaatsster Femke Kok schreef geschiedenis door op de 500 meter overtuigend naar olympisch goud te rijden. Haar landgenote Jutta Leerdam eindigde als tweede en pakte daarmee het zilver. Twee Nederlandse vrouwen op het podium: een beeld dat inmiddels bijna vertrouwd voelt, maar daarom niet minder indrukwekkend is.
Toch ontstond er na afloop een opvallende discussie. Ondanks haar gouden medaille ontvangt Kok uiteindelijk minder prijzengeld dan Leerdam eerder deze Spelen kreeg voor haar overwinning op de 1.000 meter. Dat klinkt op het eerste gezicht vreemd, maar heeft alles te maken met de manier waarop de bonusregeling voor Nederlandse olympiërs is ingericht.
Een gouden race onder enorme druk
Voorafgaand aan de 500 meter werd Femke Kok door kenners al als grote favoriet gezien. De Friese sprintster domineert deze afstand al langere tijd en had in de aanloop naar de Spelen een indrukwekkende reeks neergezet. Ze was al twee jaar regerend wereldkampioen en wist maar liefst 23 keer op rij een 500 meter te winnen.
Dat succes brengt echter ook druk met zich mee. Wanneer iedereen verwacht dat je wint, wordt verliezen automatisch een groter risico. Kok gaf eerder al aan dat ze zich daarvan bewust was, maar probeerde zich volledig te focussen op haar eigen rit.
Die focus bleek beslissend. Nadat Jutta Leerdam eerder op de avond een sterke tijd van 37,15 had neergezet, werd duidelijk dat er een uitzonderlijke prestatie nodig was om daaronder te duiken. In de studio’s werd al gespeculeerd dat Kok dat mogelijk zou kunnen, maar zeker was het allerminst.
Toen ze uiteindelijk haar rit reed, werd al snel duidelijk dat ze in topvorm verkeerde. Met een tijd van 36,49 seconden was ze ongenaakbaar. De voorsprong was overtuigend en het goud was binnen. De Japanse Miho Takagi completeerde het podium met brons.
Voor Nederland betekende het opnieuw een succesvolle dag op het ijs, met zowel goud als zilver op één afstand.
Verschillende afstanden, verschillende verhalen
De prestaties van Kok en Leerdam laten mooi zien hoe verschillend schaatsafstanden kunnen zijn. Waar de 500 meter draait om explosiviteit en een perfecte start, vraagt de 1.000 meter meer om uithoudingsvermogen en ritme.
Leerdam had eerder in de week al indruk gemaakt door op die 1.000 meter naar olympisch goud te rijden. Haar overwinning werd gezien als een kroon op jarenlange voorbereiding en mentale kracht. Voor Kok volgde nu haar eigen moment van glorie op haar favoriete afstand.
Dat beide vrouwen elkaar scherp houden, wordt vaak genoemd als een van de redenen waarom Nederland zo sterk blijft in het langebaanschaatsen. Rivaliteit en respect gaan hand in hand, en dat was ook na de race zichtbaar.
Waarom het prijzengeld verschilt
Na de euforie kwam echter een praktische vraag naar boven: hoe kan het dat Femke Kok minder prijzengeld ontvangt voor een gouden medaille dan Jutta Leerdam?
Het antwoord ligt in de bonusregeling van sportkoepel NOC*NSF. Nederlandse olympiërs ontvangen namelijk geen bedrag per medaille, maar per sporter. Dat betekent dat er een maximum geldt voor het totale bonusbedrag dat een atleet tijdens één editie van de Spelen kan ontvangen.
Voor een individuele gouden medaille staat een bruto bonus van 30.000 euro. Voor zilver is dat 15.000 euro. Maar zodra een sporter meerdere medailles wint, wordt niet telkens opnieuw het volledige bedrag uitgekeerd.
Jutta Leerdam won haar gouden medaille op de 1.000 meter als eerste en had op dat moment nog geen andere podiumplek behaald. Daardoor kreeg zij het volledige bedrag van 30.000 euro uitgekeerd.
Femke Kok zat in een andere situatie. Zij had eerder al zilver gewonnen op de 1.000 meter en daarvoor 15.000 euro ontvangen. Toen ze vervolgens goud won op de 500 meter, werd haar totale bonus aangevuld tot het maximum van 30.000 euro. Dat betekent dat ze voor haar gouden medaille nog eens 15.000 euro kreeg, maar niet opnieuw het volledige bedrag.
Bruto bedragen en belasting
Daar komt nog een belangrijk detail bij: het prijzengeld is bruto. Net als bij ander inkomen moeten sporters hierover belasting betalen. Omdat topsporters vaak in een hogere belastingschijf vallen, kan een aanzienlijk deel van het bedrag uiteindelijk naar de Belastingdienst gaan.
In de praktijk betekent dit dat het netto verschil tussen sporters soms anders uitpakt dan het bruto bedrag doet vermoeden. Hoeveel er uiteindelijk overblijft, hangt af van het totale inkomen in dat jaar, inclusief sponsorcontracten en andere inkomsten.
Laatste editie met bonusregeling
Opvallend is dat deze Olympische Spelen ook de laatste zijn waarin deze bonusregeling wordt toegepast. NOC*NSF heeft aangekondigd dat het beschikbare budget in de toekomst volledig wordt ingezet voor talentontwikkeling, begeleiding en faciliteiten voor sporters.
Het idee daarachter is dat investeren in de basis uiteindelijk meer succes oplevert voor toekomstige generaties. Voor huidige atleten betekent het wel dat deze Spelen de laatste kans zijn om een directe financiële beloning voor een medaille te ontvangen.
Trots overheerst
Ondanks de discussie over het prijzengeld overheerst vooral trots. Zowel Femke Kok als Jutta Leerdam leverden prestaties van wereldniveau en bevestigden opnieuw de dominante positie van Nederland in het schaatsen.
Voor Kok is het olympisch goud een bekroning op jarenlange inzet en doorzettingsvermogen. Voor Leerdam blijft haar titel op de 1.000 meter een van de hoogtepunten van de Spelen. Samen zorgden ze voor een sportmoment dat nog lang zal worden herinnerd.
Uiteindelijk draait het voor de meeste atleten niet om het geld, maar om de medaille zelf. De olympische titel, het Wilhelmus en het besef dat jaren van training samenkomen in één perfecte race — dat zijn momenten die geen bedrag kan vervangen.
En precies daarom blijft deze avond vooral een verhaal over snelheid, talent en Nederlandse schaatstrots.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.