Actueel
Zware gifstoffen gevonden in tientallen producten bij Albert Heijn en Jumbo
Onderzoek naar supermarktproducten zorgt voor onrust: resten van verboden pesticiden aangetroffen
Er is onrust ontstaan na nieuw onderzoek van Foodwatch naar producten die in Nederlandse supermarkten worden verkocht. Volgens de organisatie zijn in meerdere producten resten van pesticiden aangetroffen die binnen de Europese Unie niet meer zijn toegestaan.
Het onderzoek richtte zich onder meer op rijst, thee en verschillende kruidenproducten uit meerdere landen. De resultaten zorgen online voor veel reacties en roepen vragen op over voedselveiligheid en controles binnen de voedselketen.
Onderzoek naar tientallen producten
Volgens Foodwatch werden in totaal 64 producten onderzocht.
Daarbij ging het om producten afkomstig uit verschillende landen die verkrijgbaar zijn in Nederlandse supermarkten.
In 49 van de onderzochte producten werden resten van bestrijdingsmiddelen gevonden. Vooral kruiden en specerijen vielen daarbij op.
Volgens de onderzoekers bevatten meerdere monsters stoffen die binnen de Europese Unie niet langer zijn toegestaan.
Vooral kruiden en specerijen springen eruit
Met name paprikapoeder en andere kruidenproducten trokken de aandacht tijdens het onderzoek.
Bij verschillende monsters zouden resten van pesticiden zijn gevonden die normaal gesproken verboden zijn binnen Europese regelgeving.
Foodwatch noemt dat zorgelijk en pleit voor strengere controles op producten die via internationale handelsroutes in supermarkten terechtkomen.
Producten overschrijden volgens onderzoek grenswaarden
Uit het onderzoek blijkt daarnaast dat bij een aantal producten de wettelijke grenswaarden voor resten van bestrijdingsmiddelen zouden zijn overschreden.
Volgens Foodwatch gaat het om veertien producten waarbij de gemeten hoeveelheden hoger lagen dan toegestaan.
De organisatie stelt dat producten in dat geval extra gecontroleerd zouden moeten worden voordat ze in de winkel belanden.
Discussie over voedselveiligheid laait opnieuw op
De resultaten zorgen online voor veel discussie over voedselveiligheid en toezicht op importproducten.
Consumenten reageren geschrokken op berichten over verboden middelen in dagelijkse voedingsproducten zoals thee, rijst en kruiden.
Anderen wijzen erop dat voedselcontroles binnen Europa juist streng zijn en dat overschrijdingen doorgaans snel worden onderzocht door toezichthouders.
Verboden stoffen toch internationaal verhandeld
Wat volgens Foodwatch extra opvalt, is dat sommige bestrijdingsmiddelen ondanks Europese verboden nog steeds internationaal worden geproduceerd en geëxporteerd.
Daardoor kunnen producten uit landen buiten de EU alsnog resten bevatten van middelen die binnen Europa zelf niet meer gebruikt mogen worden.
Dat zorgt volgens de organisatie voor ingewikkelde discussies over internationale handelsregels en voedselimport.
Experts wijzen op belang van controles
Voedselveiligheidsexperts benadrukken regelmatig dat producten in Europa uitgebreid gecontroleerd worden.
Wanneer overschrijdingen worden vastgesteld, kunnen producten uit de handel worden gehaald of volgen aanvullende onderzoeken.
Ook wordt gekeken naar de mogelijke gezondheidsrisico’s op lange termijn wanneer consumenten langdurig aan bepaalde stoffen worden blootgesteld.
Supermarkten reageren vaker op meldingen
Supermarkten krijgen bij dit soort onderzoeken vaak vragen over de herkomst en controle van producten.
Veel ketens werken met leveranciers en kwaliteitscontroles om producten aan Europese normen te laten voldoen.
Wanneer er twijfels ontstaan over veiligheid, kunnen aanvullende laboratoriumtests worden uitgevoerd.
Oproep aan Europese Unie
Foodwatch roept de Europese Unie ondertussen op om strenger op te treden tegen de internationale handel in verboden bestrijdingsmiddelen.
Volgens de organisatie zou voorkomen moeten worden dat middelen die binnen Europa verboden zijn, via importproducten alsnog in de voedselketen terechtkomen.
Daarnaast pleit Foodwatch voor meer transparantie richting consumenten.
Voedselveiligheid blijft gevoelig onderwerp
Onderwerpen rondom voeding en gezondheid zorgen vaak snel voor veel reacties op sociale media.
Veel mensen willen duidelijkheid over wat er precies in producten zit en hoe streng controles werkelijk zijn.
Zeker sinds eerdere discussies rondom voedselkwaliteit en internationale import groeit de aandacht voor ingrediënten, productielanden en keurmerken.
Geen reden voor paniek volgens deskundigen
Hoewel de onderzoeksresultaten veel aandacht krijgen, benadrukken deskundigen vaker dat het aantreffen van resten niet automatisch betekent dat producten direct gevaarlijk zijn.
Bij voedselveiligheid draait het volgens experts om hoeveelheden, langdurige blootstelling en wettelijke grenswaarden.
Toezichthouders bekijken daarom per situatie zorgvuldig of maatregelen nodig zijn.
Consumenten letten steeds scherper op voeding
De discussie laat zien dat consumenten steeds bewuster omgaan met voeding en herkomst van producten.
Vooral producten als rijst, thee, kruiden en specerijen liggen vaker onder een vergrootglas omdat ze uit verschillende delen van de wereld worden geïmporteerd.
Daardoor groeit ook de vraag naar biologische alternatieven en streng gecontroleerde producten.
Discussie voorlopig nog niet voorbij
Met de nieuwe onderzoeksresultaten lijkt de discussie over pesticiden en voedselveiligheid voorlopig nog niet voorbij.
Zowel consumentenorganisaties als supermarkten en toezichthouders zullen waarschijnlijk de komende periode verder reageren op de uitkomsten van het onderzoek.
Ondertussen blijft voor veel consumenten vooral één vraag centraal staan: hoe veilig zijn de producten die dagelijks in het winkelmandje belanden?
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.