Actueel
Weerman waarschuwt: Op deze dag krijgen we opnieuw flink sneeuw
Nederland lijkt nog maar net op adem te zijn gekomen na een uitzonderlijk winterse start van het nieuwe jaar, of de volgende weersomslag dient zich alweer aan. Begin januari werd het land getroffen door sneeuwval en kou die we hier zelden meemaken. Wegen raakten onbegaanbaar, het openbaar vervoer liep vast en zelfs ervaren winterdiensten moesten alle zeilen bijzetten. De komende dagen wordt het duidelijk zachter, maar volgens Weeronline is dat slechts een tijdelijke adempauze. Aan het einde van volgende week ligt opnieuw winterweer op de loer, inclusief kans op sneeuw.
Een winter die Nederland verraste
De beelden van de afgelopen weken staan nog vers op het netvlies. Sneeuw die zich in korte tijd ophoopte, gladde wegen, stilgevallen treinen en duizenden reizigers die vast kwamen te zitten op Schiphol. Het waren taferelen die eerder deden denken aan Scandinavië dan aan Nederland. Ook Rijkswaterstaat greep meerdere keren in en riep mensen dringend op om de weg niet op te gaan vanwege extreme gladheid.
Op sommige plekken ontstonden zelfs sneeuwjacht en kleine sneeuwduinen, verschijnselen die in Nederland nauwelijks voorkomen. Door de combinatie van sneeuw en een stevige oostenwind verslechterde het zicht op veel wegen razendsnel. Dat zorgde voor gevaarlijke situaties en leidde tot een vrijwel complete ontregeling van het dagelijkse leven.
Zelfs bij het KNMI was de situatie uitzonderlijk. Alle rayonhoofden werden bij elkaar geroepen om de ontwikkelingen te volgen en te bepalen of waarschuwingen moesten worden opgeschaald. Code oranje werd op meerdere momenten afgegeven, iets wat lang niet elk winterseizoen gebeurt.
Extreme kou voor Nederlandse begrippen
Wat deze winterperiode extra bijzonder maakte, was niet alleen de sneeuw, maar vooral de kou. Afgelopen zaterdagavond daalde de gevoelstemperatuur lokaal tot rond de -15 graden. Voor Nederlandse begrippen is dat extreem. Zulke waarden zien we meestal alleen in strenge winters uit het verleden.
De combinatie van sneeuw op de grond, heldere nachten en een schrale wind zorgde ervoor dat de kou diep doordrong. Auto’s startten slecht, leidingen vrozen dicht en mensen moesten zich letterlijk door de winter heen slaan. Voor veel Nederlanders was het een herinnering aan hoe kwetsbaar onze infrastructuur is bij extreme weersomstandigheden.
Tijdelijk zachter weer op komst
Nu lijkt het ergste achter de rug. De komende dagen krijgen we te maken met een duidelijke overgang naar zachter weer. De temperaturen lopen op naar waarden tussen de 8 en zelfs 11 graden. Dat is voor januari aan de zachte kant. De sneeuw verdwijnt snel en veel wegen zijn inmiddels weer goed begaanbaar.
Wel gaat dit zachtere weer gepaard met neerslag. Regen valt verspreid over het land en zorgt ervoor dat de sneeuwlaag in rap tempo smelt. Dat kan lokaal nog voor natte situaties zorgen, maar grootschalige winterse problemen blijven voorlopig uit.
Morgen belooft het zelfs een stuk zonniger te worden. Na de grauwe, koude dagen van begin januari voelt dat voor veel mensen bijna als een vroege voorjaarsdag. Toch is het verstandig om niet te snel conclusies te trekken.
Weekend alweer koeler
Volgens de huidige verwachtingen houdt het zachte weer namelijk geen stand. In het weekend daalt de temperatuur opnieuw. Zondag komt het kwik uit op ongeveer 4 tot 7 graden. Dat is nog steeds boven het vriespunt, maar duidelijk koeler dan de dagen ervoor.
Ook in de dagen daarna blijft het relatief fris. Volgende week liggen de middagtemperaturen rond de 3 tot 5 graden. In de nachten neemt de kans op lichte vorst weer toe, vooral bij opklaringen. Dat betekent dat natte wegen in de vroege ochtend opnieuw glad kunnen worden.
Daarnaast is er in de nachten en ochtenden kans op mist. Dat kan het verkeer opnieuw hinderen, zeker in combinatie met lage temperaturen. Automobilisten doen er goed aan om ook volgende week alert te blijven.
Kans op schaatsen op kunstijs
Voor liefhebbers van schaatsen is er toch een lichtpuntje. Weeronline meldt dat het mogelijk is om volgende week gebruik te maken van opgespoten schaatsbanen. De combinatie van koude nachten en beperkte dooi overdag kan ervoor zorgen dat kunstijs voldoende hard blijft.
Natuurijs zit er voorlopig nog niet in. De zachte dagen tussendoor zorgen ervoor dat sloten en plassen niet lang genoeg kunnen dichtvriezen. Toch laat deze winter zien dat zelfs in Nederland schaatsomstandigheden ineens dichterbij kunnen komen dan gedacht.
De winterjas kan nog niet weg
Wie na het zachte intermezzo denkt dat de winter definitief voorbij is, komt bedrogen uit. Volgens Weeronline staat eind volgende week opnieuw een duidelijke temperatuurdaling op het programma. Overdag wordt het dan nog maar net iets boven nul, terwijl het ’s nachts weer stevig kan vriezen.
“Daarmee neemt de kans toe dat we regionaal opnieuw lichte sneeuwval krijgen,” aldus Weeronline. Het gaat waarschijnlijk niet om grote hoeveelheden zoals begin januari, maar plaatselijk kan het wit worden. Waar en hoeveel is op dit moment nog onzeker, maar de signalen wijzen richting volgende week vrijdag.
Onvoorspelbare winter blijft verrassen
Deze winter laat zien hoe grillig het weer kan zijn. Binnen een paar dagen tijd schakelt Nederland van strenge kou en sneeuwchaos naar zacht en nat weer, om vervolgens weer richting winterse omstandigheden te bewegen. Dat maakt plannen lastig en vraagt flexibiliteit van zowel burgers als instanties.
Voor wegbeheerders, openbaarvervoerbedrijven en hulpdiensten blijft het zaak om alert te blijven. Ook al is het tijdelijk zachter, de winter is duidelijk nog niet voorbij. De komende weken kunnen nog meerdere verrassingen in petto hebben.
Vooruitblik: waakzaamheid blijft nodig
Hoewel de komende dagen aangenamer aanvoelen, is het verstandig om de winterkleding nog niet definitief op te bergen. De weersverwachtingen laten zien dat de kou zomaar kan terugkeren. Zeker ’s nachts en in de vroege ochtenduren kan gladheid opnieuw een rol gaan spelen.
De eerste helft van januari heeft duidelijk gemaakt hoe snel situaties kunnen escaleren als winterweer samenvalt met drukte en kwetsbare infrastructuur. De hoop is dat lessen uit deze periode helpen om bij een volgende winterprik beter voorbereid te zijn.
Voor nu kunnen we even genieten van wat mildere dagen, maar met één oog op de weersverwachting. Want als deze winter iets heeft bewezen, is het wel dat hij nog lang niet klaar is met Nederland.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.