Wie vanochtend wakker werd in het noorden van het land, merkte het waarschijnlijk meteen: de winter houdt nog altijd stevig grip op Nederland. De code oranje die gisteravond werd afgegeven voor de drie noordelijkste provincies is namelijk verlengd. Zowel Friesland, Groningen als Drenthe moeten ook deze ochtend rekening houden met gevaarlijke gladheid. En alsof dat nog niet genoeg is, is het in Flevoland en Overijssel eveneens glibberen geblazen. De winter is duidelijk nog niet klaar met ons – want naast ijzel staat er ook sneeuw op het programma.

Code oranje langer van kracht dan gepland

In eerste instantie zou het weeralarm voor het noorden tot 07.00 uur gelden, maar het KNMI en Weeronline hebben besloten de code oranje te verlengen tot 10.00 uur. De reden: aanhoudende ijzel en bevriezing van natte wegen. Door regen die valt op een nog koude ondergrond ontstaat er een verraderlijk laagje ijs, dat nauwelijks zichtbaar is maar des te gevaarlijker.

Weggebruikers worden opgeroepen om hun reisgedrag aan te passen. Niet-noodzakelijke ritten kunnen beter worden uitgesteld en wie toch de weg op moet, doet er goed aan extra afstand te houden en de snelheid fors te verlagen. Vooral in de ochtendspits kan de gladheid voor onverwachte situaties zorgen.

Ook buiten het noorden gladheid

Hoewel de zwaarste omstandigheden zich in Friesland, Groningen en Drenthe voordoen, is de gladheid niet strikt tot die provincies beperkt. In Flevoland en Overijssel is het vanochtend eveneens oppassen geblazen. Hier geldt geen code oranje, maar de combinatie van lage temperaturen en vochtige wegen maakt het risico op uitglijden en slippen reëel.

Voor fietsers en voetgangers is de situatie minstens zo verraderlijk. Fietspaden, stoepen en oversteekplaatsen kunnen spiegelglad zijn, vooral op plekken waar weinig gestrooid wordt. Een kleine misstap kan al grote gevolgen hebben.

Temperaturen sterk uiteenlopend

Wat deze winterse dag extra bijzonder maakt, zijn de grote temperatuurverschillen binnen Nederland. In het noorden blijft het kwik hangen rond het vriespunt, soms net daarboven. Dat is precies de temperatuur waarbij ijzel en gladheid het meest hardnekkig zijn.

In het zuiden van het land is het een heel ander verhaal: daar kan de temperatuur oplopen tot 8 graden. Dat contrast zorgt voor een grillig weerbeeld en maakt het lastig om in één oogopslag te bepalen hoe de situatie elders in het land is.

Gevoelstemperatuur flink lager

Hoewel de thermometer in het noorden misschien net boven nul uitkomt, voelt het aanzienlijk kouder aan. De wind speelt daarin een grote rol. Vooral in open gebieden en langs de kust zorgt de wind ervoor dat de gevoelstemperatuur in het noorden daalt tot ongeveer -6 graden.

Een warme winterjas, sjaal en handschoenen zijn dus geen overbodige luxe. Wie langere tijd buiten is – bijvoorbeeld voor werk of school – doet er goed aan zich goed te beschermen tegen de kou.

Overdag rustig, maar niet zonder risico

Later vandaag blijft het overwegend droog. Af en toe kan er nog een lichte bui vallen, maar grote neerslaghoeveelheden worden niet verwacht. Toch blijft het risico op gladheid bestaan, vooral op schaduwrijke plekken, bruggen en viaducten. Omdat de temperatuur rond het vriespunt blijft schommelen, kan natte wegdek snel opnieuw bevriezen.

Ook in de middaguren is dus alertheid geboden, zeker voor mensen die denken dat het gevaar na de ochtend wel geweken zal zijn.

Opnieuw gladheid in de nacht

Wie hoopt dat de problemen na vandaag voorbij zijn, komt bedrogen uit. Vannacht wordt het in het noorden en oosten opnieuw glad. Om die reden zal code geel van kracht zijn. Dat betekent dat de situatie minder extreem is dan bij code oranje, maar nog steeds gevaarlijk genoeg om extra voorzichtig te zijn.

De gladheid kan volgens de weersverwachtingen tot morgenavond aanhouden. Vooral in de vroege ochtenduren is de kans op bevroren wegen en fietspaden groot.

Sneeuw op komst voor Groningen

Alsof de ijzel nog niet genoeg is, krijgt Groningen morgen waarschijnlijk ook te maken met een winterse sneeuwbui. Het gaat niet om grote hoeveelheden sneeuw, maar in combinatie met lage temperaturen kan ook een dun laagje al voor extra problemen zorgen.

Volgens Weeronline wordt het dan echt waterkoud. De gevoelstemperatuur kan in het noorden dalen tot rond de -10 graden. Dat maakt het niet alleen onaangenaam, maar verhoogt ook de kans dat eerder natte oppervlakken opnieuw veranderen in ijs.

Zondag: winter voor het hele land

Op zondag breidt de kou zich verder uit over Nederland. Ook het zuiden, waar het vandaag en morgen nog relatief zacht is, ontkomt dan niet aan lagere temperaturen. In het zuiden komt het kwik niet boven de 5 graden uit.

In het noorden blijft het steken rond 1 graad, terwijl het midden van het land ongeveer 3 graden haalt. Positief nieuws: het blijft naar verwachting overwegend droog. De noordoostenwind waait zwak tot matig, wat de kou wel voelbaar houdt, maar extreme windchill blijft uit.

Advies: blijf alert en pas plannen aan

De komende dagen vragen om voorzichtigheid en realistische keuzes. Het weer laat zien hoe verraderlijk winterse omstandigheden in Nederland kunnen zijn, vooral wanneer ijzel en sneeuw elkaar afwisselen.

Het advies blijft:

• Stel niet-noodzakelijke reizen uit, zeker in het noorden en oosten.

• Moet je toch op pad? Pas je rijstijl aan, houd extra afstand en vermijd abrupte manoeuvres.

• Fietsers en voetgangers: kies voor veilige routes, draag schoenen met goed profiel en neem de tijd.

• Volg de actuele weerwaarschuwingen van het KNMI en Weeronline.

De winter is nog niet voorbij en laat zich van zijn meest verraderlijke kant zien. Wie zich daarop instelt, verkleint de risico’s aanzienlijk. Blijf alert, kijk vooruit en neem waarschuwingen serieus – want bij dit weer kan een klein foutje grote gevolgen hebben.