Actueel
Paus Franciscus (88) overleden: Doodsoorzaak bekendgemaakt
Paus Franciscus treedt terug: einde van een tijdperk van menselijk en verbindend leiderschap
Op maandag 21 april 2025 is officieel bekendgemaakt dat Paus Franciscus, geboren als Jorge Mario Bergoglio, zijn ambt als geestelijk leider van de Rooms-Katholieke Kerk heeft neergelegd. De inmiddels 88-jarige paus kampte al geruime tijd met gezondheidsproblemen. Zijn besluit om terug te treden markeert het einde van een bijzonder hoofdstuk in de recente kerkgeschiedenis — een periode die gekenmerkt werd door eenvoud, compassie en verbinding.
Een laatste publieke zegen: Urbi et Orbi
Op Eerste Paasdag verscheen Paus Franciscus nog op het balkon van de Sint-Pietersbasiliek in Rome. Hij sprak de traditionele zegen Urbi et Orbi uit, zichtbaar vermoeid, maar met dezelfde toewijding als altijd. Wereldwijd keken miljoenen mensen toe hoe hij — ondanks zijn broze gezondheid — zijn verantwoordelijkheid nog één keer ten volle op zich nam.
Het werd uiteindelijk zijn laatste publieke optreden. Zijn warme woorden, gericht op vrede en hoop, kregen achteraf extra lading. Het was een moment dat veel gelovigen en volgers raakte, juist vanwege de kwetsbaarheid én kracht die hij liet zien.
Van Buenos Aires naar het wereldtoneel
Jorge Mario Bergoglio werd geboren op 17 december 1936 in Buenos Aires, Argentinië. In 2013 werd hij gekozen tot paus — als eerste Latijns-Amerikaan én als eerste jezuïet die deze functie bekleedde. Zijn benoeming symboliseerde een frisse wind binnen de kerk, met nieuwe accenten op sociale rechtvaardigheid, soberheid en wereldwijde verbondenheid.
Paus Franciscus viel direct op door zijn persoonlijke stijl. In plaats van te wonen in het pauselijk paleis, koos hij ervoor om in een eenvoudiger gastenverblijf te verblijven. Hij verruilde dure voertuigen voor een kleine auto en sprak regelmatig over de noodzaak van bescheidenheid in het kerkelijk leven.
Hervormingen en vernieuwing
Een belangrijk onderdeel van zijn pontificaat was het hervormen van de interne organisatie van het Vaticaan. Hij streefde naar transparantie binnen de Romeinse Curie en zette stappen richting een modernere, meer toegankelijke kerk.
Hij benoemde kardinalen uit delen van de wereld die tot dan toe vaak ondervertegenwoordigd waren, zoals Afrika, Azië en Oceanië. Daarmee wilde hij de kerk diverser, inclusiever en meer representatief maken voor alle gelovigen, ongeacht hun afkomst of sociale status.
Ook in zijn publieke optredens ging Paus Franciscus moeilijke thema’s niet uit de weg. Hij sprak zich regelmatig uit over armoede, ongelijkheid, klimaatverandering, migratie en conflict. Zijn encycliek Laudato si’ werd internationaal geprezen als een krachtig pleidooi voor ecologische verantwoordelijkheid en solidariteit met de kwetsbaarsten in de samenleving.
Een paus die dichtbij bleef
Wat Paus Franciscus bijzonder maakte, was zijn benaderbaarheid. Hij sprak in begrijpelijke taal, maakte complexe theologische kwesties toegankelijk voor een breder publiek en vermeed formeel taalgebruik waar mogelijk. In plaats van afstand, koos hij voor nabijheid.
Hij stond bekend om zijn onverwachte telefoontjes naar gewone gelovigen, zijn bezoek aan gevangenissen, ziekenhuizen en vluchtelingenkampen, en zijn vermogen om mensen zich gezien te laten voelen — ongeacht hun achtergrond, geloof of twijfels.
Velen zagen hem als de paus van het volk. Een leider die niet boven, maar naast de mensen stond.
Wereldwijde reacties vol respect en waardering
Het nieuws van zijn terugtreden leidde wereldwijd tot een golf van reacties. Staatshoofden, religieuze leiders, maatschappelijke organisaties en miljoenen gelovigen spraken hun respect en dankbaarheid uit voor alles wat Paus Franciscus heeft betekend.
Vanuit het Vaticaan bevestigde woordvoerder Matteo Bruni dat de paus zijn besluit in alle rust heeft genomen.
“Tot op het laatst was hij betrokken bij de wereldkerk. Zijn vertrek is waardig, doordacht en in lijn met de menselijkheid die zijn pontificaat heeft gekenmerkt,” aldus Bruni.
Begin van de Sede Vacante: wie volgt hem op?
Met het neerleggen van zijn ambt is de periode van Sede Vacante ingegaan — letterlijk: de stoel is leeg. In de komende weken zal het College van Kardinalen bijeenkomen in het Vaticaan om een nieuwe paus te kiezen tijdens het conclaaf.
De wereld kijkt met spanning mee. Zal de nieuwe paus de koers van Franciscus voortzetten? Of kiest men voor een andere richting? Zeker is dat de komende paus de taak krijgt om de bruggen te behouden die Franciscus heeft gebouwd — en waar mogelijk verder uit te breiden.
Een erfenis die verder reikt dan het geloof
In de twaalf jaar van zijn pontificaat heeft Paus Franciscus niet alleen het gezicht van de kerk veranderd, maar ook een diepgaande maatschappelijke invloed gehad. Zijn toespraken en geschriften richtten zich vaak op universele waarden: gerechtigheid, vrede, duurzaamheid en menselijkheid.
Zijn encyclieken Evangelii Gaudium, Laudato si’ en Fratelli tutti behandelden respectievelijk het delen van het geloof, de zorg voor de schepping en broederschap onder mensen. Deze werken worden ook buiten religieuze kringen gewaardeerd en aangehaald.
Hij pleitte voor dialoog tussen religies, zocht toenadering tot andere geloofsgemeenschappen en benadrukte dat liefde altijd belangrijker is dan oordeel. Daarmee gaf hij een gezicht aan een kerk die zich niet afzondert, maar juist verbinding zoekt.
Wat blijft, is zijn boodschap
Hoewel Paus Franciscus zijn ambt heeft neergelegd, blijft zijn boodschap voortleven. Zijn oproepen tot menselijkheid, eenvoud en dienstbaarheid zijn tijdloos. Voor velen is hij een moreel kompas geworden in tijden van verwarring en verdeeldheid.
Zijn leiderschap was zachtaardig, maar krachtig. Zijn invloed is voelbaar in gesprekken binnen kerken, in maatschappelijke debatten en in persoonlijke levens van mensen die zich door hem geraakt voelden — gelovig of niet.
Dankbaar afscheid
In de komende dagen worden in het Vaticaan diverse gebedsvieringen en herdenkingsmomenten georganiseerd. Wereldwijd zullen kerken, kloosters en kathedralen stilstaan bij het afscheid van deze bijzondere paus. Ook in zijn geboorteland Argentinië worden publieke bijeenkomsten voorbereid.
Voor velen voelt het afscheid van Paus Franciscus als het einde van een tijdperk. Hij leidde de kerk met warmte, eenvoud en een luisterend oor. Hij toonde dat leiderschap niet groots en meeslepend hoeft te zijn, maar juist krachtig kan zijn in bescheidenheid.
Zijn leven in vogelvlucht
-
Naam: Jorge Mario Bergoglio
-
Geboren: 17 december 1936, Buenos Aires, Argentinië
-
Paus sinds: 13 maart 2013
-
Bijzonderheden:
-
Eerste paus uit Latijns-Amerika
-
Eerste jezuïet op de pauselijke stoel
-
Publicaties: Evangelii Gaudium, Laudato si’, Fratelli tutti
-
-
Teruggetreden: 21 april 2025
Slotwoord
Het pontificaat van Paus Franciscus was er een van hartelijkheid, hoop en verandering. In een wereld vol verdeeldheid bracht hij een boodschap van eenheid. In tijden van onzekerheid bood hij rust. En in een tijd waarin religie vaak ter discussie staat, toonde hij dat geloof ook een bron van verbinding kan zijn.
Zijn vertrek betekent geen afscheid van zijn idealen. Zijn visie leeft voort in de mensen die hij heeft geraakt, in de richting die hij aan de kerk heeft gegeven, en in de waarden die hij zo standvastig verkondigde.
Paus Franciscus herinnerde de wereld eraan dat groot leiderschap niet luid hoeft te zijn — soms is het genoeg om zacht te spreken, maar recht uit het hart.
Blijf ons volgen voor het laatste nieuws uit het Vaticaan, achtergrondverhalen en het verloop van het conclaaf.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.