Actueel
Longkanker zeer fitte Freek is ‘pech’: je merkt het pas als het te laat is
Freek Rikkerink (32) van Suzan & Freek ongeneeslijk z!ek: “Longk*nker op deze leeftijd is zeldzaam”
Begin dertig en al te horen krijgen dat je ongeneeslijk z!ek bent. Het is de harde realiteit voor Freek Rikkerink (32), de zanger van het populaire duo Suzan & Freek. Het stel maakte het nieuws deze week bekend via Instagram, waarmee ze niet alleen zichzelf, maar ook heel Nederland stil kregen. Freek blijkt uitgezaaide longk*nker te hebben. Genezing is, vanwege die uitzaaiingen, niet meer mogelijk.
Zeldzaam en onbegrijpelijk
Dat iemand van nog geen 35 jaar wordt getroffen door longk*nker, is uiterst zeldzaam. Volgens longarts Robin Cornelissen van het Erasmus MC komt dat in minder dan één procent van de gevallen voor. “Van de circa 14.000 Nederlanders die jaarlijks te horen krijgen dat ze longk*nker hebben, is ongeveer 1 procent jonger dan 35 jaar,” zegt Cornelissen. Zelf behandelde hij onlangs nog Eva Hermans-Kroot, die vorig jaar op 25-jarige leeftijd overleed aan uitgezaaide longk*nker. Hij weet dus als geen ander hoe onverwacht en ingrijpend deze diagnose is voor jonge mensen.
Geen verband met roken
Bij jonge patiënten, legt Cornelissen uit, speelt roken vaak geen rol. Dat geldt ook voor Freek. “Voor longk*nker moet je echt lange tijd aan schadelijke stoffen blootgesteld worden voordat je kans op k*nker groter wordt. Bij jonge mensen zoals Freek, die niet roken, zijn er meestal andere oorzaken,” aldus de arts. Freek staat juist bekend als iemand die sportief en gezond leeft. Vorig jaar nog liep hij de marathon van Berlijn in minder dan drie uur, een prestatie die getuigt van een uitstekende conditie.
Toch kan zelfs zo’n gezonde levensstijl geen volledige bescherming bieden. “Luchtvervuiling en blootstelling aan andere k*nkerverwekkende stoffen kunnen bijdragen. Maar voor een deel is het gewoon pech,” zegt Cornelissen. “In ons lichaam delen cellen zich voortdurend. Soms gaat er iets mis bij zo’n deling en ontstaat k*nker. Dat kan iedereen overkomen.”
Waarom ontdek je longk*nker vaak te laat?
Een van de meest verraderlijke aspecten van longk*nker is dat het vaak pas laat klachten geeft. Cornelissen legt uit: “Je long zelf heeft geen gevoel. Je merkt het pas als er uitzaaiingen zijn of als de tumor andere structuren in het lichaam gaat irriteren. Je kunt zelfs goed functioneren met één long. De longen hebben zo’n enorme overcapaciteit dat je daar zelf lange tijd niets van merkt.”
Dat verklaart ook waarom Freek nog zo energiek op het podium stond in de Ziggo Dome, terwijl het onheil zich achter de schermen al voltrok. “De eerste symptomen van longk*nker komen vaak pas als het eigenlijk al te laat is,” vervolgt Cornelissen. “Op dat moment zijn de kansen op genezing in feite weg. Maar dat betekent niet dat er geen behandeling meer is.”
Behandeling: levensrekkende opties
Hoewel genezing voor Freek uitgesloten is, zijn er wel mogelijkheden om de z!ekte af te remmen en de levensverwachting aanzienlijk te verlengen. Cornelissen: “We onderzoeken tegenwoordig heel precies welke genetische afwijkingen een tumor heeft. Op basis daarvan kunnen we doelgerichte behandelingen geven. Dat zijn medicijnen, kleine moleculen, die als het ware het ‘groeisignaal’ van de tumor blokkeren.”
Zo’n gerichte behandeling kan de k*nker tijdelijk kleiner maken en de groei vertragen. “Daarmee kunnen we vaak een goede kwaliteit van leven bereiken en de levensverwachting verlengen met enkele jaren. Bij sommige patiënten kan dat zelfs vijf jaar winst opleveren,” aldus Cornelissen.
Immuuntherapie: werkt vaak niet bij niet-rokers
Een andere, veelbelovende vorm van behandeling is immuuntherapie. Daarbij wordt het eigen afweersysteem gestimuleerd om k*nkercellen te herkennen en te vernietigen. Toch plaatst Cornelissen daar een kanttekening bij: “We zien dat immuuntherapie vooral goed werkt bij mensen die gerookt hebben. Hun tumoren hebben een ander genetisch profiel en reageren beter op deze therapie.”
Bij niet-rokers, zoals Freek, werkt immuuntherapie vaak minder goed. Toch is het voor sommige patiënten een kansrijke optie. “We hebben mensen die nu al bijna tien jaar na diagnose nog leven, dankzij immuuntherapie. Maar omdat de therapie nog niet zo lang bestaat, weten we niet of we al echt van genezing kunnen spreken,” zegt Cornelissen. “Toch geeft het hoop en perspectief.”
Waarom wordt longk*nker niet standaard gescreend?
Gezien de ernst en de vaak late ontdekking van longk*nker, zou je denken dat er wel een screeningsprogramma is in Nederland, zoals bij borstk*nker of darmk*nker. Maar dat is er (nog) niet. Cornelissen legt uit: “Er zijn wel studies geweest die laten zien dat vroegtijdig opsporen, bijvoorbeeld met CT-scans, levens kan redden. In sommige andere landen, zoals de VS, wordt dat ook al toegepast bij risicogroepen.”
In Nederland ligt het balletje bij de Gezondheidsraad. “Zij hebben gekeken naar de voor- en nadelen. Ze zien nog wat haken en ogen, bijvoorbeeld de vraag wie je dan precies screent, want het gaat wel om een groep mensen die door de screening blootgesteld wordt aan straling,” zegt Cornelissen. “Daarom duurt het nog wel even voordat er een echt landelijk bevolkingsonderzoek komt.”
Bovendien, benadrukt hij: “Die screening zou zich richten op ouderen of op mensen met een hoog risico, bijvoorbeeld door roken. Jongeren zoals Freek vallen daar dan buiten. Helaas is dat precies het wrange: iemand als Freek zou niet in zo’n programma terechtkomen, terwijl hij toch getroffen wordt.”
Een intens en onverwacht verhaal
Voor Freek, Suzan en hun omgeving is het nieuws een mokerslag. De zanger was nog volop bezig met een reeks uitverkochte concerten en het duo stond aan de vooravond van een nieuw avontuur als coaches in The Voice of Holland. Die plannen zijn per direct stopgezet. Suzan en Freek hebben laten weten zich nu volledig te richten op elkaar en het kindje dat zij eind dit jaar hopen te verwelkomen.
Op sociale media stromen de steunbetuigingen binnen. Mensen uit alle hoeken van het land reageren geschokt, maar ook vol liefde en medeleven. “Wat een oneerlijk nieuws,” schrijft iemand. “Sterkte en liefde voor Freek en Suzan.” Tegelijkertijd is er woede over mensen die juist nu negatieve of ongepaste reacties plaatsen. “Waarom kunnen mensen niet gewoon luisteren en respectvol zijn?” vraagt een fan zich af.
Een boodschap van hoop in moeilijke tijden
Hoewel de diagnose keihard is, klinkt er ook iets van hoop door in de woorden van artsen zoals Cornelissen. “Ja, het is een diagnose die je niet meer kunt terugdraaien. Maar het is niet zo dat er helemaal niets meer kan,” zegt hij. “We kunnen met gerichte behandelingen en goede zorg toch nog iets betekenen. En soms ook nog heel wat tijd en kwaliteit van leven geven.”
Voor Freek en Suzan is dat misschien een klein lichtpuntje in een tijd die verder vooral donker is. Ze hebben zelf laten weten: “We gaan nog zo lang mogelijk genieten van de tijd die ons samen gegund is, ook al weten we niet hoe lang dat zal zijn.” Het is een boodschap van moed en liefde, precies zoals Freek en Suzan die ook in hun muziek altijd hebben laten horen.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.