Actueel
Let op: Wetenschappers ontdekken verrassende (en gevaarlijke) bijwerking paracetamol
Paracetamol behoort wereldwijd tot de meest gebruikte pijnstillers. Het middel wordt ingezet bij onder meer hoofdpijn, spierpijn, koorts en andere veelvoorkomende klachten. Bij gebruik volgens de aanbevolen dosering geldt paracetamol al jarenlang als een veilig geneesmiddel voor de meeste mensen. Toch blijft wetenschappelijk onderzoek nieuwe inzichten opleveren over de mogelijke effecten van medicijnen.
Een onderzoek dat enkele jaren geleden verscheen in het wetenschappelijke tijdschrift Social Cognitive and Affective Neuroscience trok veel aandacht omdat het suggereerde dat paracetamol mogelijk invloed kan hebben op de manier waarop mensen risico’s inschatten. De onderzoekers benadrukken daarbij dat meer onderzoek nodig is om vast te stellen hoe groot dat effect daadwerkelijk is en wat de betekenis ervan is in het dagelijks leven.
Veelgebruikt geneesmiddel
Paracetamol is voor veel mensen de eerste keuze bij pijn of koorts. Het middel wordt vaak voorgeschreven of geadviseerd omdat het, wanneer het volgens de gebruiksaanwijzing wordt ingenomen, relatief weinig bijwerkingen kent in vergelijking met sommige andere pijnstillers.
Ook tijdens de zwangerschap kan paracetamol, indien nodig en volgens medisch advies, worden gebruikt. Daarnaast wordt het middel in aangepaste doseringen voorgeschreven aan kinderen.
Dat brede gebruik maakt het extra belangrijk dat onderzoekers mogelijke effecten van het geneesmiddel blijven bestuderen.
Onderzoek naar besluitvorming
In het onderzoek onderzochten wetenschappers of paracetamol mogelijk invloed heeft op de manier waarop mensen beslissingen nemen.
Daarvoor werden honderden deelnemers betrokken bij experimenten waarin zij verschillende keuzes moesten maken. Een deel van de deelnemers kreeg paracetamol toegediend, terwijl een andere groep een placebo ontving. Vervolgens werden de resultaten met elkaar vergeleken.
Volgens de onderzoekers bleek dat deelnemers die paracetamol hadden gekregen in bepaalde tests gemiddeld vaker bereid waren om risico’s te nemen dan deelnemers uit de placebogroep.
Mogelijke verklaring
De wetenschappers denken dat paracetamol mogelijk niet alleen lichamelijke pijn vermindert, maar ook bepaalde emotionele reacties kan afzwakken.
Wanneer gevoelens zoals angst, spanning of onzekerheid tijdelijk minder sterk worden ervaren, zou dat volgens de onderzoekers invloed kunnen hebben op de manier waarop mensen risico’s beoordelen.
Het onderzoek laat echter niet zien dat mensen door het gebruik van paracetamol automatisch gevaarlijk gedrag gaan vertonen. De gevonden verschillen waren beperkt en werden gemeten onder gecontroleerde onderzoeksomstandigheden.
Emoties mogelijk minder intens
Eerdere wetenschappelijke onderzoeken hebben eveneens gesuggereerd dat paracetamol mogelijk invloed heeft op de verwerking van emoties.
Zo zijn er studies waarin deelnemers aangaven zowel negatieve als positieve emoties iets minder intens te ervaren na het innemen van het geneesmiddel. Ook hierover bestaat binnen de wetenschap nog geen definitieve conclusie.
Onderzoekers benadrukken dat deze effecten verder onderzocht moeten worden voordat hierover harde uitspraken kunnen worden gedaan.
Geen reden om paracetamol te vermijden
Deskundigen wijzen erop dat de onderzoeksresultaten niet betekenen dat mensen moeten stoppen met het gebruik van paracetamol.
Wanneer het geneesmiddel wordt gebruikt volgens de aanbevolen dosering en de aanwijzingen in de bijsluiter of het advies van een arts of apotheker, blijft paracetamol voor de meeste mensen een veilig middel tegen pijn en koorts.
Wel geldt, zoals bij alle geneesmiddelen, dat langdurig of overmatig gebruik zonder medische noodzaak wordt afgeraden.
Meer onderzoek nodig
De onderzoekers benadrukken zelf dat hun bevindingen vooral aanleiding geven voor vervolgonderzoek.
Het is nog niet duidelijk in hoeverre de gevonden effecten zich ook voordoen in het dagelijks leven of bij mensen die paracetamol incidenteel gebruiken tegen pijn of koorts.
Daarnaast kunnen factoren zoals leeftijd, gezondheid, dosering en de duur van het gebruik mogelijk invloed hebben op de resultaten.
Blijvende aandacht voor medicijnonderzoek
Medicijnen die al tientallen jaren worden gebruikt, blijven onderwerp van wetenschappelijk onderzoek. Dat is gebruikelijk binnen de geneeskunde en helpt om nieuwe inzichten te verkrijgen over zowel de werking als mogelijke bijwerkingen.
Nieuwe onderzoeksresultaten betekenen niet automatisch dat bestaande medische adviezen veranderen. Daarvoor is doorgaans aanvullend onderzoek nodig waarin bevindingen meerdere keren worden bevestigd.
Voor gebruikers van paracetamol blijft daarom het bestaande advies gelden: gebruik het middel volgens de aanbevolen dosering en neem bij vragen of langdurige klachten contact op met een arts of apotheker. Zo kan het geneesmiddel veilig en verantwoord worden gebruikt, terwijl wetenschappers de mogelijke effecten ervan verder blijven onderzoeken.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.