Actueel
Hoofdluizen: Hoe ermee komaf maken en vermijden dat ze terugkeren
Met het einde van de zomervakantie en de start van het nieuwe schooljaar neemt ook de kans op hoofdluizen weer toe. Vrijwel iedere ouder krijgt er vroeg of laat mee te maken. Hoewel hoofdluizen onschuldig zijn en geen ernstige ziekten overbrengen, kunnen ze veel jeuk, ongemak en frustratie veroorzaken.
Vooral op basisscholen verspreiden luizen zich gemakkelijk. Eén besmetting kan binnen korte tijd leiden tot meerdere kinderen met hoofdluis in dezelfde klas. Daardoor beginnen veel scholen direct na de vakantie weer met de bekende luizencontroles.
Veelvoorkomend probleem
Hoofdluis is een veelvoorkomend verschijnsel onder kinderen.
Volgens gezondheidsorganisaties heeft het niets te maken met een slechte hygiëne. Luizen voelen zich net zo goed thuis in schoon haar als in ongewassen haar. Iedereen kan er dus mee te maken krijgen.
Kinderen lopen een groter risico omdat zij tijdens het spelen vaak dicht met hun hoofden bij elkaar komen. Ook op school, tijdens sportactiviteiten of logeerpartijen is er veel direct contact tussen kinderen.
Daardoor kunnen hoofdluisbesmettingen zich relatief snel verspreiden.
Hoe verspreiden luizen zich?
Een hardnekkige misvatting is dat hoofdluizen kunnen springen of vliegen.
Dat is niet het geval.
Luizen kunnen alleen kruipen en verspreiden zich vrijwel uitsluitend door direct haar-op-haarcontact.
Wanneer twee hoofden elkaar raken, kunnen de insecten eenvoudig overstappen van de ene persoon naar de andere.
Het risico op besmetting via petten, mutsen, sjaals, kammen of borstels wordt tegenwoordig als klein beschouwd. Buiten de hoofdhuid overleven luizen namelijk meestal maar kort.
Daarom ligt de nadruk tegenwoordig vooral op het voorkomen van direct hoofdcontact.
Jeuk is niet altijd het eerste signaal
Een van de bekendste symptomen van hoofdluis is jeuk op de hoofdhuid.
Toch ontstaat die jeuk vaak pas enkele weken nadat iemand besmet is geraakt. Dat komt doordat de jeuk wordt veroorzaakt door een allergische reactie op het speeksel van de luis.
Sommige mensen merken daardoor in het begin helemaal niets.
Naast jeuk kunnen ook kleine rode plekjes of krabwondjes op de hoofdhuid ontstaan doordat kinderen blijven krabben.
Zo controleer je op hoofdluis
De meest betrouwbare manier om hoofdluis op te sporen is door het haar zorgvuldig te kammen met een speciale fijntandige luizenkam.
Dat gaat het beste wanneer het haar nat is en voorzien is van conditioner. Hierdoor glijdt de kam gemakkelijker door het haar.
Kam het haar systematisch vanaf de hoofdhuid naar de haarpunten en controleer de kam na iedere haal.
Levende luizen zijn ongeveer twee tot drie millimeter groot en kunnen variëren van lichtgrijs tot donkerbruin.
Controleer vooral achter de oren en in de nek, omdat luizen zich daar vaak bevinden.
Luizen of neten?
Veel ouders schrikken wanneer ze kleine witte puntjes in het haar zien.
Dat zijn echter niet altijd levende luizen.
Vaak gaat het om neten: de eitjes die vrouwelijke luizen dicht bij de hoofdhuid vastlijmen aan een haar.
Levende eitjes liggen meestal vlak tegen de hoofdhuid aan.
Lege eitjes blijven nog lange tijd aan het haar vastzitten en groeien langzaam mee naarmate het haar langer wordt.
Volgens gezondheidsrichtlijnen is de aanwezigheid van alleen lege neten geen reden om direct een behandeling te starten.
Pas wanneer levende luizen worden gevonden, wordt behandeling aanbevolen.
Hoe behandel je hoofdluis?
Er bestaan verschillende manieren om hoofdluis te behandelen.
Een veelgebruikte methode is het zorgvuldig uitkammen van het haar met een luizenkam.
Dat moet gedurende ongeveer twee weken regelmatig gebeuren om zowel levende luizen als nieuw uitgekomen exemplaren te verwijderen.
Daarnaast zijn er speciale anti-luismiddelen verkrijgbaar bij drogist en apotheek.
Deze middelen kunnen effectief zijn, maar het is belangrijk om de gebruiksaanwijzing nauwkeurig te volgen. Niet elk product werkt op dezelfde manier en sommige luizen zijn minder gevoelig geworden voor bepaalde werkzame stoffen.
Bij twijfel kan een huisarts of apotheker adviseren welke behandeling het meest geschikt is.
Controleer het hele gezin
Wanneer bij één gezinslid hoofdluis wordt vastgesteld, is het verstandig om ook de overige huisgenoten te controleren.
Niet iedereen met hoofdluis heeft namelijk direct klachten.
Door alle gezinsleden goed te controleren kan worden voorkomen dat de besmetting onopgemerkt blijft rondgaan binnen het gezin.
Alleen personen bij wie daadwerkelijk levende luizen worden gevonden, hoeven behandeld te worden.
Wat hoef je niet te doen?
Vroeger werd vaak geadviseerd om het hele huis grondig schoon te maken of speelgoed dagenlang in afgesloten zakken te bewaren.
Tegenwoordig weten deskundigen dat zulke maatregelen meestal weinig toevoegen.
Hoofdluizen leven vrijwel uitsluitend op mensen en overleven buiten de hoofdhuid doorgaans maar één tot twee dagen.
Uitgebreide schoonmaakacties of het ontsmetten van meubels zijn daarom meestal niet nodig.
Ook het preventief gebruiken van allerlei huismiddeltjes, zoals mondwater, azijn of etherische oliën, wordt door gezondheidsinstanties niet aanbevolen. Voor deze methoden is onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat zij hoofdluis effectief voorkomen of bestrijden.
Scholen spelen belangrijke rol
Veel basisscholen voeren na vakanties extra controles uit of vragen ouders hun kinderen thuis regelmatig te controleren.
Dat helpt om besmettingen vroeg op te sporen en verdere verspreiding te beperken.
Wanneer een kind hoofdluis heeft, hoeft het meestal niet thuis te blijven van school. Wel is het belangrijk om zo snel mogelijk met een behandeling te beginnen en de school te informeren, zodat andere ouders alert kunnen zijn.
Geen reden voor schaamte
Hoewel hoofdluis voor veel ouders vervelend is, benadrukken deskundigen dat het niets zegt over persoonlijke verzorging of hygiëne.
Iedereen kan ermee te maken krijgen, ongeacht leeftijd of leefstijl.
Door regelmatig te controleren, een eventuele besmetting snel te behandelen en open te communiceren met school of kinderopvang kan verdere verspreiding vaak worden beperkt.
Met de start van het nieuwe schooljaar is een extra controle van het haar daarom geen overbodige luxe. Een paar minuten kammen kan ervoor zorgen dat een beginnende besmetting snel wordt ontdekt, waardoor de kans kleiner wordt dat hoofdluizen zich verder verspreiden binnen het gezin of op school.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.