Actueel
Gevaarlijke en giftige vis duikt op bij Belgische kust: ”Kijk uit”
Wie deze zomer een dagje naar de Belgische kust trekt, doet er goed aan extra alert te zijn. Onderzoekers zien namelijk een opvallende toename van de kleine pieterman, een giftige vis die zich steeds vaker laat zien in de ondiepe kustwateren. Volgens een nieuwe studie is deze vis inmiddels 24 keer vaker aanwezig dan dertig jaar geleden.
De onderzoekers leggen een verband met de stijgende temperatuur van het zeewater. Tegelijkertijd blijkt dat verschillende bekende kustsoorten juist sterk in aantal zijn afgenomen.
Onderzoek vergelijkt situatie met dertig jaar geleden
Voor het onderzoek werden tien jaar aan recente waarnemingen van SeaWatch-B, een monitoringsprogramma van het Vlaams Instituut voor de Zee, vergeleken met historische gegevens die de Universiteit Gent in 1996 en 1997 verzamelde.
Daardoor konden onderzoekers nauwkeurig bekijken hoe het zeeleven langs de Belgische kust de afgelopen dertig jaar is veranderd.
De resultaten laten zien dat verschillende soorten die vroeger algemeen voorkwamen in de branding tegenwoordig veel minder vaak worden aangetroffen.
Zo is de populatie van de grijze garnaal met ongeveer 78 procent afgenomen. Ook strandkrabben zijn sterk achteruitgegaan, met een daling van ongeveer 88 procent. Daarnaast worden grondels, haring en sprot aanzienlijk minder vaak waargenomen dan vroeger.
Volgens marien bioloog Jan Seys lijken veel traditionele bewoners van de branding het ondiepe kustwater steeds vaker te verlaten.
Warmteminnende soorten winnen terrein
Tegenover de afname van verschillende bekende kustsoorten staat een duidelijke toename van soorten die beter gedijen in warmer water.
De meest opvallende stijger is de kleine pieterman. Uit de studie blijkt dat deze giftige vis inmiddels 24 keer vaker voorkomt dan dertig jaar geleden.
Ook andere soorten, waaronder jonge griet, tarbot en de Atlantische grijze zwemkrab, worden steeds vaker aangetroffen in de Belgische kustwateren.
Onderzoekers zien hierin een duidelijke verschuiving in het ecosysteem van de Noordzee, waarbij veranderingen in de watertemperatuur een belangrijke rol lijken te spelen.
Wat is de kleine pieterman?
De kleine pieterman is een relatief kleine bodemvis die zich graag ingraaft in zandige kustgebieden. Daardoor is de vis vaak nauwelijks zichtbaar voor zwemmers en strandbezoekers.
Juist dat maakt ontmoetingen met de kleine pieterman soms onverwacht. Wie per ongeluk op de vis stapt, kan worden gestoken door giftige stekels op de rugvin of bij de kieuwdeksels.
Hoewel een steek bijzonder pijnlijk kan zijn, is deze voor gezonde volwassenen in de meeste gevallen niet levensbedreigend.
Welke klachten kan een steek veroorzaken?
Een steek van een kleine pieterman kan verschillende klachten geven. Veel mensen ervaren vrijwel direct een hevige, brandende pijn op de plek van de steek.
Daarnaast kunnen onder meer de volgende symptomen optreden:
- Zeer hevige brandende pijn die binnen enkele minuten ontstaat.
- Zwelling en roodheid rondom de wond.
- Soms een blauwachtige verkleuring van de huid.
- Pijn die enkele uren tot soms langer dan een dag kan aanhouden.
- In sommige gevallen misselijkheid, zweten, duizeligheid of hoofdpijn.
De ernst van de klachten verschilt per persoon. Mensen met een allergische reactie of aanhoudende ernstige klachten doen er verstandig aan medische hulp in te schakelen.
Wat moet je doen als je bent gestoken?
Wanneer je wordt gestoken door een kleine pieterman, adviseren deskundigen om zo snel mogelijk de juiste eerste hulp toe te passen.
Controleer eerst of er stekels in de huid zijn achtergebleven en verwijder deze voorzichtig als dat mogelijk is.
Daarna wordt geadviseerd om het getroffen lichaamsdeel 30 tot 90 minuten onder zo warm mogelijk water te houden dat nog veilig te verdragen is. Het gif van de kleine pieterman is namelijk gevoelig voor warmte, waardoor de pijn vaak afneemt.
Maak de wond vervolgens goed schoon en houd deze de dagen daarna in de gaten op tekenen van een mogelijke infectie. Zo nodig kan een pijnstiller verlichting bieden. Bij ernstige klachten, een allergische reactie of twijfel is het verstandig contact op te nemen met een arts.
Extra alert tijdens warme zomerdagen
Nu de temperaturen van het zeewater stijgen, verwachten onderzoekers dat warmteminnende soorten zoals de kleine pieterman vaker zullen voorkomen langs de Belgische kust.
Dat betekent niet dat strandbezoekers zich zorgen hoeven te maken, maar wel dat extra voorzichtigheid verstandig is. Vooral mensen die blootsvoets door ondiep water lopen, lopen een grotere kans om per ongeluk op een ingegraven vis te stappen.
Door waterschoenen te dragen en alert te blijven tijdens een strandbezoek kan de kans op een pijnlijke ontmoeting met de kleine pieterman worden verkleind.
De nieuwe onderzoeksresultaten laten tegelijkertijd zien hoe snel het ecosysteem van de Noordzee verandert. Terwijl verschillende bekende kustsoorten steeds schaarser worden, maken andere – vaak warmteminnende – soorten juist een duidelijke opmars. Daarmee onderstrepen de onderzoekers hoe groot de invloed van veranderende omstandigheden op het zeeleven langs de Belgische kust kan zijn.
Actueel
Zeven mensen overleden bij zwaar verkeersongeval
In het Britse Middlesbrough heeft zich een verschrikkelijk verkeersongeval voorgedaan waarbij zeven mensen om het leven zijn gekomen. Onder de slachtoffers bevinden zich vijf jonge mannen en twee politieagenten. De jongeren reden volgens de eerste berichtgeving aan de verkeerde kant van de A66 en botsten frontaal op een politievoertuig. Onderzocht wordt nu of het drama mogelijk verband houdt met een levensgevaarlijke trend op sociale media waarbij jongeren zichzelf filmen terwijl ze spookrijden.
Zeven doden bij frontale botsing
Het ongeval gebeurde in de nacht van vrijdag op zaterdag op de A66 bij Middlesbrough. In een Volkswagen Passat zaten vijf jonge mannen die volgens de eerste informatie tegen de rijrichting in over de weg reden.
Op hetzelfde moment kwam vanuit de tegenovergestelde richting een politieauto aanrijden. De twee voertuigen botsten frontaal op elkaar.
De gevolgen waren desastreus. Alle vijf inzittenden van de Volkswagen kwamen om het leven. Ook de twee politieagenten in het andere voertuig overleefden de botsing niet. De agenten waren 37 en 38 jaar oud.
Lokale media hebben inmiddels verschillende namen van de jonge slachtoffers gemeld. Het zou onder anderen gaan om Makai Saddington, Cole Worthy, Theo Rae en Michael Cahill. Een vijfde slachtoffer wordt door vrienden Jacob genoemd.
Het onderzoek naar de precieze omstandigheden van het ongeval is nog in volle gang.
Mogelijk verband met gevaarlijke trend
De zaak krijgt extra aandacht omdat wordt onderzocht waarom de auto aan de verkeerde kant van de weg reed.
Volgens berichtgeving van onder meer de Duitse krant BILD wordt gekeken naar een mogelijk verband met een trend op sociale media waarbij jongeren bewust tegen het verkeer in rijden en daar beelden van maken.
Daarbij zouden video’s worden gedeeld waarin bestuurders zichzelf filmen tijdens extreem gevaarlijk rijgedrag. In sommige filmpjes wordt eerst de snelheidsmeter getoond, waarna de bestuurder in beeld verschijnt terwijl hij met hoge snelheid aan de verkeerde kant van de weg rijdt.
Sommige bestuurders zouden daarbij hun gezicht bedekken met een bivakmuts.
Of de vijf jongeren in Middlesbrough daadwerkelijk bezig waren met zo’n video of bewust deelnamen aan deze trend, is vooralsnog niet vastgesteld. De autoriteiten onderzoeken die mogelijkheid.
Eerder ook vijf jongeren omgekomen
De zorgen zijn extra groot omdat kort daarvoor in Ierland eveneens een zwaar verkeersongeval plaatsvond waarbij vijf jongeren om het leven kwamen.
De slachtoffers waren tieners tussen de 15 en 18 jaar. Ook zij zouden tegen het verkeer in hebben gereden. Volgens berichtgeving zouden de jongeren zichzelf tijdens de rit hebben gefilmd.
Daardoor wordt nu gekeken of beide incidenten mogelijk met hetzelfde online fenomeen te maken hebben.
Wanneer de twee ongevallen daadwerkelijk verband blijken te houden met bewust spookrijden voor sociale media, zou dat betekenen dat in korte tijd twaalf mensen om het leven zijn gekomen bij incidenten waarbij dit levensgevaarlijke gedrag een rol speelde.
Dat verband moet echter nog officieel worden vastgesteld.
Beelden van slachtoffer opgedoken
Na het ongeval in Middlesbrough zijn ook oudere beelden opgedoken waarop de 18-jarige Makai Saddington te zien zou zijn.
Die beelden zouden dateren uit mei van dit jaar. Daarop is volgens Britse berichtgeving te zien hoe een jongeman met een bivakmuts op door de politie wordt achtervolgd terwijl hij tegen de rijrichting in rijdt.
De beelden krijgen door het dodelijke ongeval opnieuw veel aandacht. Onderzoekers zullen moeten vaststellen of er een verband bestaat tussen eerder rijgedrag en wat er in de nacht van vrijdag op zaterdag is gebeurd.
Dat iemand eerder op beelden gevaarlijk rijgedrag heeft vertoond, bewijst vanzelfsprekend nog niet dat het dodelijke ongeval onderdeel was van een sociale-mediatrend.
‘Driving the wrong way’
De vermeende trend wordt aangeduid als ‘driving the wrong way’. Daarbij draait het volgens de berichtgeving om het maken van zo spectaculair mogelijke beelden.
Juist dat maakt het gedrag extreem gevaarlijk. Een automobilist die tegen het verkeer in rijdt, brengt niet alleen zichzelf en eventuele passagiers in levensgevaar, maar ook volledig onschuldige weggebruikers die plotseling met een tegemoetkomend voertuig worden geconfronteerd.
Het drama in Middlesbrough laat zien hoe desastreus een frontale botsing kan aflopen. In dit geval verloren ook twee politieagenten het leven.
Onderzoek naar rol sociale media
De autoriteiten onderzoeken niet alleen de afzonderlijke verkeersongevallen, maar ook de mogelijke rol van sociale media.
Daarbij wordt gekeken of dergelijke video’s jongeren kunnen aansporen om het gedrag na te doen en hoe snel beelden van extreem gevaarlijke verkeerssituaties van platforms worden verwijderd.
Ook in Ierland heeft de kwestie inmiddels de politiek bereikt. Een parlementaire commissie heeft het bedrijf achter TikTok gevraagd welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat video’s met gevaarlijk rijgedrag zich verder over het platform verspreiden.
Voorlopig blijft rond het ongeval in Middlesbrough nog een belangrijke vraag onbeantwoord: reden de jongeren per ongeluk aan de verkeerde kant van de weg, of was er sprake van bewust spookrijden?
Het politieonderzoek zal daar meer duidelijkheid over moeten geven. Vaststaat ondertussen dat het ongeval zeven levens heeft geëist en twee families van politieagenten en de nabestaanden van vijf jonge mannen met een enorm verlies achterlaat.