Actueel
Bom ontploft bij Plopsaland: ‘meerdere gewonden’
Een bezoek aan Plopsaland Ardennes is woensdagmiddag voor bezoekers plotseling opgeschrikt door een harde explosie. Vlak bij het Belgische pretpark ontplofte aan de oever van een rivier een oud explosief, vermoedelijk afkomstig uit de Tweede Wereldoorlog. Drie mensen raakten lichtgewond. Een deel van de omgeving werd uit voorzorg afgezet, maar het pretpark zelf kon geopend blijven.
Harde knal vlak bij pretpark
De explosie vond plaats bij de rivier die langs Plopsaland Ardennes loopt. Volgens Belgische media lag het explosief vermoedelijk al tientallen jaren verscholen in of rond de rivierbedding.
Getuigen hoorden plotseling een harde knal door de omgeving galmen. Daarbij zouden water en aarde omhoog zijn gekomen. De explosie zorgde vanzelfsprekend voor de nodige schrik bij bezoekers en medewerkers van het pretpark.
Hulpdiensten werden onmiddellijk gewaarschuwd en rukten met meerdere eenheden uit. Het gebied rond de plek van de explosie werd afgezet om te voorkomen dat mensen te dichtbij zouden komen.
Het incident vond buiten de attractiezones plaats. Voor zover bekend liepen attracties en gebouwen in het park geen schade op.
Twee bezoekers en medewerker gewond
Bij de explosie raakten volgens een woordvoerder van het pretpark drie personen lichtgewond. Het zou gaan om twee bezoekers en een medewerker van Plopsaland.
Burgemeester Fabien Legros liet weten dat twee van hen door de drukgolf problemen aan hun trommelvliezen kregen. Een derde persoon werd aan het onderbeen geraakt door een klein rondvliegend projectiel.
De slachtoffers werden door hulpverleners onderzocht en verzorgd. Voor zover bekend waren de verwondingen niet levensbedreigend.
De drukgolf van een explosie kan ook zonder zichtbare verwondingen klachten veroorzaken. Daarom werden betrokkenen goed gecontroleerd.
Park bleef gewoon geopend
Ondanks de explosie hoefde Plopsaland Ardennes niet volledig te worden ontruimd. De plek waar het explosief afging, ligt buiten het gedeelte waar de belangrijkste attracties zich bevinden.
Zones in de buurt van het water werden uit voorzorg afgesloten en bezoekers werden op afstand gehouden. Volgens de directie bestond er binnen de rest van het pretpark geen direct gevaar.
In overleg met de hulpdiensten werd daarom besloten dat de attracties konden blijven draaien en bezoekers hun dag konden voortzetten.
Medewerkers probeerden ondertussen de aanwezige gezinnen gerust te stellen en duidelijk te maken welke gebieden tijdelijk niet toegankelijk waren.
Vermoedelijk explosief uit oorlog
Alles wijst erop dat het om oude oorlogsmunitie gaat. Vooral in de Ardennen is dat niet uitzonderlijk. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd in het gebied zwaar gevochten en ook tientallen jaren later worden nog altijd explosieven aangetroffen.
Een deel daarvan ligt diep onder de grond of is terechtgekomen in rivieren en andere watergebieden. Daardoor kan oorlogstuig tientallen jaren onzichtbaar blijven.
Door erosie, hoogwater of veranderingen in de stroming kunnen dergelijke voorwerpen uiteindelijk opnieuw aan de oppervlakte komen.
Wat er woensdag precies voor heeft gezorgd dat het explosief tot ontploffing kwam, is nog niet definitief vastgesteld. Specialisten moeten daar meer duidelijkheid over geven.
Explosievenexperts onderzoeken omgeving
Na de explosie werd de omgeving onderzocht om uit te sluiten dat er nog meer gevaarlijk materiaal aanwezig is.
In België is de ontmijningsdienst DOVO/SEDEE gespecialiseerd in het onderzoeken, veiligstellen en vernietigen van oude munitie en andere explosieven. Wanneer verdacht oorlogstuig wordt gevonden, wordt doorgaans eerst een ruime veiligheidszone ingesteld.
Daarna bepalen specialisten of het voorwerp veilig kan worden verwijderd of ter plaatse gecontroleerd tot ontploffing moet worden gebracht.
Ook na de explosie bij Plopsaland is het belangrijk om te onderzoeken of er mogelijk meer oude munitie in de directe omgeving aanwezig is.
Oude munitie kan gevaarlijk blijven
Dat een bom mogelijk al meer dan tachtig jaar in de grond of het water ligt, betekent niet automatisch dat het gevaar verdwenen is.
Integendeel: oude explosieven kunnen door corrosie juist instabiel worden. De metalen buitenkant kan zijn aangetast, terwijl explosieve bestanddelen nog altijd aanwezig zijn.
Daarom geldt bij het aantreffen van een mogelijk explosief altijd hetzelfde advies: blijf uit de buurt en raak het voorwerp onder geen enkele omstandigheid aan.
Ook verplaatsen, optillen of meenemen is levensgevaarlijk. Waarschuw de hulpdiensten en zorg dat anderen eveneens afstand bewaren.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Voorlopig blijft onduidelijk waardoor de bom precies is ontploft. Deskundigen zullen onder meer kijken naar de resten van het explosief en de plek waar de ontploffing plaatsvond.
Ook wordt bekeken of veranderingen in de rivierbedding mogelijk een rol hebben gespeeld.
Het incident zal vermoedelijk eveneens aanleiding zijn om de omgeving van het pretpark extra te controleren, zeker op plekken dicht bij het water.
Voor Plopsaland Ardennes bleef de impact uiteindelijk beperkt. Het belangrijkste is dat de drie gewonden er volgens de eerste berichten met relatief lichte verwondingen vanaf zijn gekomen.
Bezoekers flink geschrokken
Voor bezoekers die op het moment van de explosie aanwezig waren, was het vanzelfsprekend een bijzonder schrikwekkende ervaring. Niemand verwacht tijdens een dagje uit plotseling geconfronteerd te worden met een explosief dat mogelijk al sinds de Tweede Wereldoorlog in het gebied lag.
Doordat de hulpdiensten snel ter plaatse waren en het betreffende gebied onmiddellijk werd afgezet, kon de situatie onder controle worden gebracht.
Het pretpark benadrukte dat bezoekers buiten de afgesloten zone veilig waren en besloot daarom de deuren niet te sluiten.
De autoriteiten zetten het onderzoek voort. Daarbij moet niet alleen duidelijk worden om welk type explosief het precies ging, maar ook of er aanleiding is om in de omgeving naar meer achtergebleven oorlogsmunitie te zoeken.
Actueel
Belastingdienst niet blij met tanken over de grens en komt met de volgende maatregelen
Steeds meer Nederlandse automobilisten kiezen ervoor om hun tank niet in eigen land, maar in België of Duitsland vol te gooien. Vooral voor mensen die dicht bij de grens wonen, kan het prijsverschil behoorlijk aantrekkelijk zijn. Een tankbeurt wordt bovendien vaak gecombineerd met boodschappen, waardoor de totale besparing verder kan oplopen. Voor Nederland heeft dat gedrag echter een keerzijde: accijnzen en btw verdwijnen naar de buurlanden.
Waarom tanken over de grens goedkoper is
De prijs die automobilisten voor een liter benzine of diesel betalen, bestaat uit verschillende onderdelen. Naast de olieprijs spelen onder meer raffinage, vervoer, opslag en de marge van het tankstation een rol.
Een belangrijk verschil tussen Nederland en de buurlanden zit echter in de belastingen. Nederland heft relatief veel accijns op brandstof en daar komt vervolgens btw bovenop. Daardoor kan benzine of diesel in België en Duitsland aanzienlijk goedkoper zijn.
Een verschil van twintig cent per liter lijkt misschien beperkt, maar bij vijftig liter betekent dat al een besparing van tien euro. Wie een grotere auto heeft of meerdere keren per maand tankt, kan op jaarbasis een aanzienlijk bedrag besparen.
Voor mensen die slechts enkele kilometers van België of Duitsland wonen, is de rekensom daarom snel gemaakt.
Niet voor iedereen voordelig
Wie tientallen kilometers moet rijden om bij een buitenlandse pomp te komen, moet wel goed rekenen. De extra kilometers kosten immers ook brandstof en tijd.
Daarnaast kunnen files ervoor zorgen dat een goedkope tankbeurt uiteindelijk nauwelijks voordeel oplevert. Veel automobilisten combineren het tanken daarom met boodschappen of andere aankopen.
Op die manier wordt één rit gebruikt voor meerdere besparingen en wordt het aantrekkelijker om regelmatig de grens over te steken.
Nederlandse schatkist loopt inkomsten mis
Voor de Nederlandse overheid is tanktoerisme minder gunstig. Wie in Duitsland tankt, betaalt daar de accijnzen en btw. Nederland ontvangt van die tankbeurt niets.
Bij één automobilist stelt dat relatief weinig voor, maar wanneer grote aantallen Nederlanders hetzelfde doen, lopen de bedragen snel op.
Schattingen over de totale omvang verschillen. Volgens het aangeleverde artikel zou het mogelijk om honderden miljoenen euro’s per jaar gaan, waarbij sommige berekeningen zelfs richting één miljard euro gaan.
Dat levert een ingewikkeld dilemma op. Hoge brandstofaccijnzen zorgen enerzijds voor inkomsten en zijn bedoeld om vervuilend gedrag minder aantrekkelijk te maken. Anderzijds kunnen grote prijsverschillen automobilisten juist richting buitenlandse tankstations sturen.
De auto rijdt vervolgens nog steeds dezelfde kilometers, maar de belastinginkomsten gaan naar België of Duitsland. Wanneer iemand speciaal voor een tankbeurt extra kilometers rijdt, levert dat bovendien extra uitstoot op.
Nederlandse tankstations merken gevolgen
Ook pomphouders in Nederlandse grensgebieden voelen de gevolgen. Zij zien potentiële klanten letterlijk voorbijrijden richting een goedkoper tankstation over de grens.
Daarbij verliezen tankstations meer dan alleen inkomsten uit brandstof. Veel pompen verdienen een belangrijk deel van hun geld met hun winkel, waar klanten koffie, broodjes, frisdrank en andere producten kopen.
Wanneer automobilisten in Duitsland of België tanken, bestaat een grote kans dat ze dergelijke aankopen eveneens daar doen.
Vooral kleinere zelfstandige tankstations kunnen daar last van krijgen. Personeel, verzekeringen, onderhoud en energiekosten moeten immers gewoon betaald worden, terwijl de omzet terugloopt.
Sommige ondernemers proberen klanten daarom met kortingsacties, spaarsystemen, horeca of laadpalen terug te winnen. Toch is het lastig concurreren wanneer het prijsverschil aan de pomp groot blijft.
Ook Nederlandse winkels verliezen omzet
De gevolgen beperken zich niet tot tankstations. Omdat Nederlanders hun tankbeurt regelmatig combineren met boodschappen, profiteren ook buitenlandse supermarkten en winkels.
Geld dat anders mogelijk in Nederlandse grensplaatsen zou worden uitgegeven, belandt zo in België of Duitsland.
Dat maakt tanktoerisme een veel breder economisch vraagstuk dan alleen het verschil van enkele centen aan de pomp.
Wereldwijde ontwikkelingen spelen mee
Ook internationale gebeurtenissen hebben invloed op de brandstofprijzen. Oorlogen, politieke spanningen, productieproblemen en onzekerheid rond belangrijke handelsroutes kunnen olie duurder maken.
Wanneer de olieprijs stijgt, worden benzine en diesel doorgaans in meerdere landen duurder. De verschillen in belasting blijven echter bestaan, waardoor automobilisten nog steeds voordeel kunnen hebben bij een buitenlandse pomp.
Voor transportbedrijven zijn zelfs kleine verschillen belangrijk. Bedrijven die enorme hoeveelheden diesel verbruiken, kunnen door een paar cent verschil per liter al duizenden euro’s besparen. Tankstops worden daarom soms bewust buiten Nederland gepland.
Accijnzen verlagen dan maar?
Een voor de hand liggende oplossing lijkt het verlagen van de Nederlandse brandstofaccijnzen. Het prijsverschil met België en Duitsland zou daardoor kleiner worden en mogelijk zouden meer automobilisten weer in Nederland tanken.
Maar ook daar zit een keerzijde aan. Een lagere accijns betekent dat de overheid minder belasting ontvangt over iedere verkochte liter. Het is onzeker of de extra tankbeurten in Nederland voldoende zouden zijn om dat verlies te compenseren.
Daarnaast worden brandstofbelastingen gebruikt om automobilisten te stimuleren minder fossiele brandstoffen te gebruiken en bijvoorbeeld voor elektrisch rijden of het openbaar vervoer te kiezen.
Zelf goed rekenen
Voor automobilisten blijft het uiteindelijk vooral een rekensom. Kijk niet uitsluitend naar het bedrag dat op het prijsbord van het buitenlandse tankstation staat.
Neem ook de afstand, het eigen brandstofverbruik en de extra reistijd mee. Wie twintig euro bespaart maar daarvoor tientallen kilometers moet omrijden, houdt uiteindelijk een stuk minder voordeel over.
Voor inwoners van Nederlandse grensgebieden ligt dat anders. Wanneer een Belgische of Duitse pomp slechts enkele kilometers verderop ligt, kan regelmatig tanken over de grens op jaarbasis behoorlijk wat geld schelen.
En zolang het prijsverschil groot genoeg blijft, lijkt tanktoerisme voorlopig niet te verdwijnen. Daarmee blijft Nederland met een ingewikkeld dilemma zitten: automobilisten willen betaalbaar tanken, ondernemers willen hun klanten behouden en de overheid wil zowel belastinginkomsten veiligstellen als klimaatdoelstellingen halen.