Actueel
Ben Cramer: ‘Mijn vrouw moet straks zonder mij verder’
Ben Cramer (77) over leven, liefde en loslaten: “Voor Carla moet alles goed geregeld zijn”
In een samenleving waar de d00d nog vaak als een ongemakkelijk onderwerp wordt beschouwd, doorbreekt zanger Ben Cramer op bewonderenswaardige wijze het zwijgen. De inmiddels 77-jarige zanger, bekend van klassiekers als De Clown, kiest ervoor om zijn eindigheid niet te negeren, maar juist te omarmen en voor te bereiden — met liefde, helderheid en een grote dosis verantwoordelijkheid.
Wat Cramer de afgelopen maanden publiekelijk deelde over zijn toekomstvisie, raakt velen. Niet omdat hij afscheid neemt van het leven, integendeel: hij is springlevend, optredend en genietend. Maar hij maakt ook ruimte voor een ander soort gesprek: een gesprek dat troost, duidelijkheid en liefde biedt, voor als het ooit zover is.
De kracht van Volendamse nuchterheid
Ben Cramer is altijd een man van heldere woorden en eenvoudige wijsheid geweest. Geboren in Amsterdam, maar omarmd door de Volendamse mentaliteit van zijn muzikale omgeving, staat hij met beide benen op de grond. Hij weet: het leven is kostbaar, maar ook eindig.
Als jongste van vier broers ziet hij hoe de jaren zijn familie uitdunnen. Zijn oudste broer werd 91, en dat getal klinkt vaak in zijn hoofd als een baken van hoop én realisme. “Niets is voor altijd,” zegt hij in interviews. Maar in plaats van zich te laten verlammen door angst, kiest hij ervoor om actief, liefdevol en doordacht te leven — en te regelen.
Alles geregeld voor als het zover is
Wat Ben Cramer heeft gedaan, is iets waar velen tegenop zien: hij heeft zijn eigen afscheid voorbereid. Niet vanuit somberte, maar vanuit liefde voor zijn vrouw Carla, met wie hij al jaren een diepe band deelt.
“Ik wil niet dat Carla straks met onzekerheid achterblijft,” zegt hij. “Niet financieel, niet praktisch en niet emotioneel.”
Alles ligt vast. Van telefoonnummers tot wilsverklaringen. Van praktische scenario’s tot details waar men op moeilijke momenten vaak niet aan denkt. Er is een duidelijk document opgesteld waarin staat wat te doen, mocht het leven hem onverwachts loslaten. Geen giswerk, geen stress — alleen duidelijkheid en rust.
Volgens Cramer is dit een daad van liefde. Geen grote gebaren, maar kleine details die ervoor zorgen dat Carla in alle rust kan r0uwen, zonder zich verloren te voelen in de chaos die vaak volgt op een 0verlijden.
Zorgen over zijn dochter
Hoewel hij zich vitaal voelt, zijn er zorgen die hem raken. Zijn dochter Shanna leeft met de chronische en slopende spierz!ekte MS (multiple sclerose). Cramer weet dat hij de z!ekte niet kan verlichten, maar hij kan er wél zijn. Zijn rol als vader is veranderd door de jaren heen, maar zijn liefde niet. Zijn aanwezigheid is onvoorwaardelijk.
“Je wilt altijd het beste voor je kind,” zegt hij. “En als je dat niet kunt bieden via genezing, dan maar via nabijheid.”
De zorgen om Shanna kleuren zijn blik op het leven nog meer in zachtere tinten. Ze maken hem nederiger, rustiger, en vastberadener om goed afscheid te nemen als het ooit zover komt. Zodat ook zij niet met vragen blijft zitten.
Carla’s angsten en zijn antwoorden
Carla, zijn vrouw, is jonger dan hij. En dat voelt ze — zeker nu Ben ouder is dan haar eigen moeder ooit werd. Dat brengt onvermijdelijk zorgen met zich mee. Zorgen die Cramer begrijpt én erkent.
Daarom praten ze er open over. Niet zwaarmoedig, maar eerlijk en liefdevol. Ze delen hun angsten, hun wensen, hun vragen. Het gesprek over het einde is bij hen geen taboe, maar een teken van vertrouwen.
“Het zijn juist die gesprekken die rust brengen,” vertelt hij. “We lachen ook, hoor. Want hoe je het ook wendt of keert: het is een onderdeel van het leven.”
Nog lang niet klaar met het leven
Wie denkt dat Ben Cramer in zijn stoel zit te wachten op het einde, heeft het mis. Integendeel. Hij staat nog steeds op het podium en zingt met hart en ziel. Optredens geven hem energie en zorgen voor een gezonde geest. Zelfs zijn arts gaf aan dat blijven zingen zijn welzijn bevordert.
Alleen zijn stem wordt af en toe uitgedaagd door hooikoorts, een kwaal die veel zangers herkennen. Maar Cramer blijft optimistisch. “Zolang ik kan zingen, voel ik me levend,” zegt hij.
Zijn liefde voor muziek is onveranderd. Hij plant optredens, werkt aan repertoire en blijft in beweging — letterlijk én figuurlijk.
Liefde betekent ook loslaten kunnen
Het gesprek over het levenseinde voeren, en alles regelen voor na je d00d, vereist moed. Maar volgens Cramer is het ook een vorm van intens liefhebben. Het is vooruitdenken voor iemand anders. Niet uit angst, maar uit compassie.
“Ik wil Carla niet met lege handen achterlaten. Niet in praktische zin, maar ook niet emotioneel. Alles moet kloppen. Dat is mijn taak als partner.”
Die houding is niet alleen bewonderenswaardig, maar ook leerzaam. In een tijd waarin veel mensen het gesprek uitstellen of vermijden, is Cramers benadering verfrissend eerlijk.
Een voorbeeld voor velen
Ben Cramer hoopt dat zijn openheid anderen inspireert. Hij roept stellen op om op tijd het gesprek aan te gaan, om dingen op papier te zetten, om te denken aan elkaar. Want te vaak, zo zegt hij, wachten mensen tot het te laat is. En dan is er geen ruimte meer voor rust en reflectie.
Zijn boodschap is helder: liefde gaat verder dan het hier en nu. Het zit ook in het voorbereiden, in het zorgen voor degene die je achterlaat. En dat gesprek is, hoe confronterend soms ook, een geschenk.
Levenslust en afscheid in balans
Cramers aanpak toont dat je volop kunt leven én tegelijk voorbereid kunt zijn. Dat vooruitdenken niet gelijkstaat aan pessimisme, maar juist aan liefdevolle zorg. En dat je — hoe oud je ook bent — nog steeds iets kunt betekenen voor de mensen van wie je houdt.
In zijn huis, zijn muziek en zijn relaties bouwt hij aan nalatenschap. Geen monument van marmer, maar een erfenis van aandacht, zorg en verbondenheid.
Conclusie: afscheid als laatste liefdesdaad
Ben Cramer is nog lang niet klaar met het leven. Maar hij is wél klaar voor het moment waarop het leven eindigt. En daarin schuilt een enorme kracht. Hij laat zien dat d00d en liefde hand in hand kunnen gaan, dat afscheid nemen óók een vorm van zorgen is.
Zijn verhaal is er een van helderheid, van compassie en van verantwoordelijkheid. In een wereld die liever wegkijkt, kijkt hij recht vooruit. En dat maakt hem, ook buiten het podium, een inspirerend mens.
Wat vind jij van Ben Cramers aanpak? Zou jij het gesprek over het einde eerder durven aangaan met je partner? Deel je mening en praat mee op onze Facebookpagina.
Actueel
Vreselijk nieuws voor Rob Jetten: ”Een enorme klap!”

D66 verliest terrein in peilingen: vertrouwen in kabinet onder druk
De politieke verhoudingen in Nederland lijken opnieuw te verschuiven. Waar partijen na verkiezingen vaak profiteren van een periode van vertrouwen en stabiliteit, laat de huidige situatie een ander beeld zien. Met name Democraten 66, beter bekend als D66, ziet zijn positie in de peilingen snel veranderen. Uit recent onderzoek van EenVandaag blijkt dat de partij in korte tijd aanzienlijk terrein heeft verloren.
Daling in zetels zet toon voor politieke onzekerheid
Volgens de nieuwste peiling zou D66 momenteel nog slechts 17 zetels behalen als er nu verkiezingen zouden plaatsvinden. Dat is een fors verschil met de 31 zetels die de partij kort na de verkiezingen nog wist te noteren in digitale peilingen. Deze daling betekent bijna een halvering van de steun in relatief korte tijd.
De cijfers zijn gebaseerd op een uitgebreide enquête onder ruim 21.000 leden van het Opiniepanel van EenVandaag. Daarmee geeft het onderzoek een breed beeld van hoe Nederlanders momenteel naar het kabinet en de betrokken partijen kijken.

Afname van vertrouwen in het kabinet
Niet alleen de zetelaantallen staan onder druk, ook het vertrouwen in het kabinet neemt zichtbaar af. In februari en maart gaf nog ongeveer 30 procent van de ondervraagden aan vertrouwen te hebben in het kabinet onder leiding van Rob Jetten. Inmiddels is dat percentage gedaald naar 26 procent.
Hoewel het verschil op het eerste gezicht beperkt lijkt, wijst deze daling op een duidelijke trend. Het vertrouwen neemt geleidelijk af, wat kan wijzen op groeiende zorgen onder kiezers over de prestaties en koers van de regering.
Ook coalitiepartners verliezen steun
D66 staat niet alleen in deze ontwikkeling. Ook andere coalitiepartijen, zoals Christen-Democratisch Appèl en Volkspartij voor Vrijheid en Democratie, zien hun steun teruglopen.
Binnen de achterban van het CDA spreekt nog 57 procent vertrouwen uit in het kabinet. Bij de VVD ligt dat percentage aanzienlijk lager: slechts 31 procent van de eigen kiezers geeft nog aan vertrouwen te hebben in de huidige koers.
Opvallend is dat D66-kiezers zelf nog relatief positief blijven. Ongeveer 74 procent van hen steunt het kabinet nog. Toch is ook daar een lichte daling zichtbaar, aangezien dit percentage een maand eerder nog op 81 procent lag.

Minderheidskabinet zorgt voor uitdagingen
Een belangrijke factor die door respondenten wordt genoemd, is de politieke constructie van het kabinet. Omdat het gaat om een minderheidskabinet, is er voortdurend steun nodig van oppositiepartijen om plannen door te voeren.
Veel kiezers ervaren dit als een rem op de slagkracht van de regering. Besluiten kosten meer tijd en vereisen complexe onderhandelingen, wat het beeld kan versterken dat er weinig vooruitgang wordt geboekt.
Deze dynamiek speelt al sinds het begin van de kabinetsperiode en lijkt steeds duidelijker zichtbaar te worden in de publieke opinie.
Twijfels over aanpak van belangrijke thema’s
Naast de politieke structuur spelen ook inhoudelijke thema’s een grote rol in het afnemende vertrouwen. Kiezers geven aan weinig vertrouwen te hebben in de manier waarop het kabinet omgaat met belangrijke vraagstukken.
Zo is er scepsis over het vermogen van het kabinet om grip te krijgen op migratie. Slechts 12 procent van de ondervraagden denkt dat het aantal asielzoekers onder leiding van Rob Jetten aanzienlijk zal afnemen.
Ook op andere dossiers, zoals de woningmarkt, energieprijzen en de capaciteit van het stroomnet, zijn de verwachtingen laag. Veel mensen hebben het gevoel dat deze problemen complex zijn en niet snel opgelost zullen worden.

Lichtpuntje: vertrouwen in overheidsfinanciën
Er is echter ook een gebied waarop het kabinet nog enig vertrouwen geniet. Een kleine meerderheid van 56 procent van de ondervraagden heeft vertrouwen in het beheer van de overheidsfinanciën.
Dit wordt gezien als een relatief stabiel onderdeel van het beleid, al is ook hier het vertrouwen niet overweldigend groot. Het laat zien dat kiezers onderscheid maken tussen verschillende beleidsterreinen.
Nieuwe krachtsverhoudingen in de peilingen
De verschuivingen in de peilingen beperken zich niet tot de coalitiepartijen. Ook andere partijen profiteren van de veranderende politieke dynamiek.
Zo blijft Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling volgens de peiling stabiel op 24 zetels. Daarmee is deze partij momenteel de grootste in de peilingen.
De Partij voor de Vrijheid volgt als tweede met 20 zetels. Daaronder bevindt zich een groep van middelgrote partijen die dicht bij elkaar liggen in zetelaantal. Dit wijst op een versnipperd politiek landschap waarin meerdere partijen een belangrijke rol spelen.
Versnippering maakt coalitievorming complexer
De huidige peilingen laten zien dat het politieke landschap steeds gefragmenteerder wordt. Waar vroeger enkele grote partijen het toneel domineerden, is er nu sprake van een bredere spreiding van zetels.
Dit kan gevolgen hebben voor toekomstige coalitievormingen. Met meer partijen die vergelijkbare aantallen zetels behalen, wordt het lastiger om stabiele meerderheden te vormen. Dat kan leiden tot langere onderhandelingen en complexere samenwerkingen.
Publieke verwachtingen en politieke realiteit
De ontwikkelingen in de peilingen laten zien dat er een verschil bestaat tussen verwachtingen en realiteit. Kiezers hopen vaak op snelle oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken, terwijl politieke processen tijd kosten.
Wanneer resultaten uitblijven of minder zichtbaar zijn, kan dat leiden tot teleurstelling. Dit lijkt momenteel een rol te spelen in de afname van vertrouwen in het kabinet.
Tegelijkertijd is het belangrijk om te erkennen dat veel van de genoemde problemen – zoals woningtekorten en energievraagstukken – structureel en complex zijn. Oplossingen vereisen vaak langdurige inzet en samenwerking tussen verschillende partijen.
Vooruitblik: herstel of verdere daling?
De komende periode zal bepalend zijn voor de positie van D66 en de andere coalitiepartijen. Het kabinet heeft aangekondigd met nieuwe plannen te komen, onder andere op het gebied van migratie en economie.
Of deze plannen het vertrouwen van kiezers kunnen herstellen, is nog onzeker. Veel zal afhangen van de mate waarin het kabinet erin slaagt om concrete resultaten te laten zien en duidelijk te communiceren over zijn koers.
Voor D66 betekent dit dat de partij zich mogelijk opnieuw moet profileren en duidelijk moet maken waar zij voor staat binnen het kabinet.
Conclusie: politieke dynamiek blijft in beweging
De recente peiling van EenVandaag onderstreept hoe snel politieke verhoudingen kunnen veranderen. D66 ziet zijn steun afnemen, terwijl ook andere coalitiepartijen terrein verliezen.
Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe machtsverhoudingen, met partijen die profiteren van de onvrede onder kiezers. Dit alles wijst op een dynamisch politiek landschap waarin vertrouwen, prestaties en communicatie een cruciale rol spelen.
Voor kiezers blijft het afwachten hoe de situatie zich verder ontwikkelt. Eén ding is zeker: de komende maanden zullen bepalend zijn voor de richting van de Nederlandse politiek.



