Performancekunstenaar Marina Abramović heeft in een opnieuw opgedoken interview openhartig teruggeblikt op een van de meest besproken optredens uit haar carrière. De inmiddels 78-jarige kunstenares vertelde dat zij tijdens een openbare performance in het Guggenheim Museum in New York negen orgasmes kreeg. Volgens Abramović vergde de voorstelling een ongekende fysieke en mentale inspanning.

Baanbrekende performancekunst

Abramović staat al decennialang bekend als een van de invloedrijkste performancekunstenaars ter wereld. Ze verwierf internationale bekendheid met werken waarin ze de grenzen van lichaam, geest en publiek opzoekt.

Een van haar meest besproken performances was Rhythm 0 uit 1974. Tijdens die zes uur durende voorstelling stond ze volledig stil terwijl bezoekers vrij waren om 72 voorwerpen op haar te gebruiken, variërend van onschuldige objecten tot gevaarlijke voorwerpen zoals een schaar, een scalpel en zelfs een geladen pistool. Het werk groeide uit tot een van de bekendste performances uit de moderne kunstgeschiedenis.

Herinterpretatie van controversieel kunstwerk

In 2005 werkte Abramović aan het project Seven Easy Pieces, waarin zij invloedrijke performances van andere kunstenaars opnieuw uitvoerde. Eén daarvan was Seedbed, een werk van de Amerikaanse kunstenaar Vito Acconci uit 1972.

Tijdens de oorspronkelijke uitvoering lag Acconci verborgen onder een houten constructie in een galerie, terwijl hij seksuele fantasieën uitsprak die via luidsprekers hoorbaar waren voor bezoekers.

Abramović besloot het werk op haar eigen manier opnieuw uit te voeren. Ook zij verbleef urenlang uit het zicht onder een helling, terwijl vooraf opgenomen audiomateriaal met haar eigen gedachten en fantasieën door de ruimte klonk.

“Een enorme concentratie”

In een interview met New York Magazine vertelde Abramović later hoe intens de ervaring voor haar was.

Volgens haar vergde de performance een uitzonderlijke mate van concentratie.

“Ik heb me nog nooit zo intens geconcentreerd.”

Ze vertelde daarnaast dat de voorstelling onverwacht een grote fysieke impact had.

“Ik eindigde met negen orgasmes. Daarna was ik volledig uitgeput, waardoor het volgende onderdeel van de voorstelling erg zwaar werd.”

Abramović benadrukte daarbij dat de ervaring voor haar als vrouw anders was dan voor de oorspronkelijke uitvoerder en dat de lichamelijke beleving daardoor niet één op één vergelijkbaar is.

Grenzen van performancekunst

Volgens Abramović draaide Seven Easy Pieces niet om sensatie, maar om het behoud van de geschiedenis van performancekunst.

Ze vond dat veel hedendaagse kunstenaars en entertainers inspiratie haalden uit performances uit de jaren zestig en zeventig, zonder de oorspronkelijke makers daarvoor erkenning te geven.

Daarom koos ze ervoor om de werken officieel opnieuw uit te voeren. Ze vroeg toestemming aan de oorspronkelijke kunstenaars of hun nabestaanden en betaalde de benodigde rechten om de performances op een respectvolle manier opnieuw tot leven te brengen.

Meer dan alleen lichamelijke ervaring

Abramović sprak in meerdere interviews over de betekenis die zij aan seksualiteit en lichamelijke ervaringen binnen haar kunst toekent. Volgens haar draait het daarbij niet uitsluitend om het fysieke aspect, maar vooral om bewustzijn, energie en verbondenheid.

Ze omschreef een orgasme ooit als een moment waarop iemand zich volledig verbonden kan voelen met de wereld om zich heen.

Volgens de kunstenares kan zo’n ervaring een gevoel oproepen van verbondenheid met de natuur en alles wat leeft, iets wat zij als een belangrijk onderdeel van haar artistieke visie beschouwt.

Nog altijd een invloedrijke kunstenaar

Ook op 78-jarige leeftijd geldt Marina Abramović nog altijd als een van de meest toonaangevende namen binnen de internationale kunstwereld. Haar performances blijven wereldwijd onderwerp van discussie en worden geroemd vanwege de manier waarop ze maatschappelijke grenzen, lichamelijkheid en de relatie tussen kunstenaar en publiek onderzoeken.

Met haar openhartige terugblik op Seven Easy Pieces laat Abramović opnieuw zien waarom haar werk, decennia later, nog altijd tot de meest besproken performances uit de moderne kunst behoort.

Bron: Newsner