Actueel
Tom Waes zeer zwaar onder vuur
Tom Waes opnieuw in het oog van de storm: kritiek op ‘Reizen Waes Rwanda’ en zijn luxe-boot
De Vlaamse tv-maker en acteur Tom Waes is gewend aan aandacht, maar dit keer ligt hij onder vuur om een heel andere reden dan gebruikelijk. Niet een boze kijker of online criticus, maar Joël De Ceulaer, columnist van de Belgische krant De Morgen, richtte zijn pijlen op de populaire presentator.
In een vlijmscherpe column spaart De Ceulaer de maker van Reizen Waes niet. Hij bekritiseert zowel Waes’ recente reeks over Rwanda als zijn luxe zeilboot Thetys, die volgens hem veel meer is dan een privé-aankoop. De toon van de column was fel en ironisch tegelijk, waardoor er meteen veel discussie ontstond op sociale media.
De aanleiding: ‘Rwanda als fietsparadijs’
In de nieuwste afleveringen van Reizen Waes bezocht Tom Waes Rwanda, het Afrikaanse land dat internationaal vaak wordt geroemd om zijn economische groei en infrastructuur. Waes liet in zijn programma onder meer zien hoe het land zich profileert als een fiets- en natuurliefhebbers-bestemming, met goed onderhouden wegen en indrukwekkende landschappen.
Volgens Joël De Ceulaer zou dit beeld echter te rooskleurig zijn. Hij trok in zijn column een scherpe parallel door te stellen dat ook in het Duitsland van de jaren ’30 en ’40 gladde wegen lagen waarop men uitstekend kon fietsen, ondanks de gruwelen van het regime. De boodschap van de columnist was duidelijk: hij vond dat het programma de donkere kanten van het hedendaagse Rwanda onvoldoende belichtte.
“Bloedasfalt”: kritiek op eenzijdige blik
De Ceulaer verweet Waes dat hij te weinig kritiek liet doorschemeren op het regime van president Paul Kagame. Mensenrechtenorganisaties bekritiseren al jaren de manier waarop in Rwanda met persvrijheid en oppositie wordt omgegaan. In de uitzending, zo vond de columnist, zag de kijker vooral zonovergoten beelden en fietspaden, zonder dat de politieke realiteit werd besproken.
In de column gebruikte hij het woord “bloedasfalt” om te benadrukken dat de mooie infrastructuur volgens hem niet losstaat van het verleden en de politieke situatie in het land. Het woordkeuze veroorzaakte meteen online debat: was deze metafoor terecht of ongepast fel?
Vragen over productie en mogelijke belangenverstrengeling
De Ceulaer beperkte zich niet tot de inhoud van het programma. Hij wierp ook vragen op over de samenwerking tussen Tom Waes en Eric Goens, de producent van de reeks. Het productiehuis van Goens heeft namelijk banden met Golazo, een bedrijf dat onder meer betrokken is bij de organisatie van grote sportevenementen.
De columnist suggereerde dat deze constructie zou kunnen wijzen op belangenvermenging, hoewel hij daar geen concreet bewijs voor leverde. Hij omschreef Waes en Goens als “stoïcijnse alfamannetjes” die zich weinig aantrekken van kritiek: volgens hem zou het hen koud laten, “als water van een eend”.
De miljoenenboot: hobby of slimme investering?
Naast de discussie over Rwanda haalde De Ceulaer ook Waes’ privéboot, de Thetys, aan. Deze luxe zeilboot, met een geschatte waarde van meer dan een miljoen euro, zou volgens Waes in eerste instantie een persoonlijke droomaankoop zijn geweest. Pas later besloot hij het schip te gebruiken als decor voor het populaire programma Zeilen Waes.
De columnist geloofde weinig van die uitleg en stelde dat de boot bij uitstek geschikt is voor televisieproducties. Met een ironische ondertoon schreef hij dat de aankoop in werkelijkheid een slimme investering zou zijn geweest: dankzij meerdere seizoenen Zeilen Waes zou de boot zichzelf volgens hem ruimschoots hebben terugverdiend.
Hij voegde daaraan toe dat Waes’ boekhouder de aankoop eerst als “de slechtste investering” had bestempeld, maar dat het tegendeel nu zou zijn gebleken. “Na vier of vijf seizoenen Zeilen Waes heeft de Vlaamse belastingbetaler die boot allang afbetaald én zelfs voorzien van zwembad, masthut en fitnessruimte,” sneerde De Ceulaer in zijn stuk.
Humor met een scherpe rand: Gaza-opmerking
De column eindigde met een cynische knipoog: De Ceulaer suggereerde dat Tom Waes binnenkort misschien ook met zijn boot koers zou kunnen zetten richting Gaza, verwijzend naar het wereldnieuws. Hij sloot af met een zinsnede die inmiddels een Waes-catchphrase is geworden: “Mannekes. Wa. Is. Dees.”
Deze slotopmerking werd door sommigen gezien als een luchtige grap, maar anderen vonden het ongepast gezien de gevoeligheid van het onderwerp.
Reacties van publiek en media
De column van De Ceulaer zorgde voor een golf aan reacties op sociale media en in talkshows. Veel kijkers namen het op voor Tom Waes en benadrukten dat Reizen Waes nooit bedoeld is geweest als onderzoeksjournalistiek of politieke reportage, maar als reisprogramma met menselijke verhalen.
Andere commentatoren vonden de column juist een welkome kritische noot: populaire reisprogramma’s zouden volgens hen niet blind mogen zijn voor de context van de landen die ze bezoeken.
Tom Waes zelf heeft vooralsnog niet uitgebreid gereageerd op de column. Wel liet zijn omgeving via Vlaamse media weten dat hij “het werk voor zich wil laten spreken” en niet de intentie heeft om zich in een polemiek te mengen.
De bredere discussie: grenzen van reisjournalistiek
De rel rond Reizen Waes Rwanda werpt een bredere vraag op: hoe ver moet een reisprogramma gaan in het belichten van politieke of mensenrechtelijke kwesties?
Enerzijds verwachten kijkers ontspanning, prachtige beelden en verhalen van locals; anderzijds klinkt steeds vaker de roep dat mediaproducenten ook een verantwoordelijkheid hebben om context te geven bij bestemmingen waar schendingen van mensenrechten plaatsvinden.
Dit spanningsveld is niet nieuw, maar wordt door de populariteit van figuren als Tom Waes steeds zichtbaarder.
Tom Waes: publiekslieveling met stevige reputatie
Tom Waes bouwde de afgelopen jaren een reputatie op als avonturier en publiekslieveling. Met programma’s als Reizen Waes, Undercover en Zeilen Waes vergaarde hij een trouwe schare fans in Vlaanderen en Nederland.
Juist daarom is de felle toon van De Ceulaer opvallend: het laat zien dat zelfs populaire tv-makers niet immuun zijn voor kritische vragen over ethiek, beeldvorming en financiën.
Conclusie: kritiek en bewondering gaan hand in hand
Of men het nu eens is met Joël De Ceulaer of niet, één ding is duidelijk: de column heeft opnieuw aangetoond hoe groot de impact van Tom Waes is in het medialandschap. Zijn programma’s roepen niet alleen bewondering, maar ook discussie en debat op over hoe landen worden neergezet en hoe publieke figuren hun projecten financieren.
Voor Tom Waes lijkt het voorlopig business as usual: hij werkt aan nieuwe afleveringen en blijft een van de meest geliefde gezichten op de Vlaamse televisie. Maar de scherpe pen van De Ceulaer heeft wel een debat geopend dat nog niet snel lijkt te verstommen.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.