Actueel
Verwoestende orkaan koerst af op Europa: ”Mensen moeten echt dekking zoeken”
Orkaan Gabrielle op weg naar Europa: Azoren bereiden zich voor op zware storm
De Atlantische Oceaan is momenteel het toneel van een krachtige storm die koers zet richting Europa. Orkaan Gabrielle nadert met volle kracht en zal als eerste de Portugese eilandengroep Azoren treffen. Volgens weerman Jordi Huirne van Buienradar kan de regio zich vannacht en morgenochtend opmaken voor extreem weer.
Bijzondere situatie voor Europa
Dat een orkaan richting Europa trekt, is vrij uitzonderlijk. In de tropen en in het Caribisch gebied komen orkanen vaker voor, maar in Europa gebeurt dit zelden. Huirne noemt het dan ook “bijzonder” dat Gabrielle nu onderweg is.
De laatste keer dat de Azoren met een orkaan te maken kregen, was in oktober 2019, toen orkaan Lorenzo veel schade veroorzaakte. Nu, zes jaar later, is het opnieuw raak. Gabrielle is officieel ingeschaald als een categorie 1-orkaan. Dat is de lichtste categorie van vijf, maar de storm komt gevaarlijk dicht in de buurt van categorie 2.
Krachtige windstoten
De kracht van Gabrielle is indrukwekkend. De gemiddelde windsnelheid ligt rond de 150 kilometer per uur, met uitschieters tot 180 kilometer per uur. Dat betekent dat objecten die losstaan gemakkelijk kunnen worden weggeblazen.
“Voor bewoners aan de kust en in berggebieden is het advies om dekking te zoeken,” aldus Huirne. “Bomen kunnen omwaaien, daken kunnen beschadigd raken en alles wat losstaat moet worden vastgezet.”
De combinatie van wind en regen maakt de storm extra gevaarlijk. Lokale autoriteiten hebben al waarschuwingen afgegeven en vragen bewoners om binnen te blijven zodra Gabrielle de eilanden bereikt.
Hoge golven en hevige regen
Niet alleen de wind, maar ook het water speelt een hoofdrol. Gabrielle veroorzaakt metershoge golven die de kustlijnen van de Azoren zullen teisteren. De zee wordt extreem ruig, wat gevaar oplevert voor vissers en scheepvaart in de regio.
Qua regenval zijn de verwachtingen eveneens fors. Volgens Buienradar kan er tot 100 millimeter regen vallen, wat vergelijkbaar is met tien volle emmers water per vierkante meter. Zulke hoeveelheden kunnen zorgen voor overstromingen en aardverschuivingen.
Huirne waarschuwt dat zelfs dijken het mogelijk zwaar te verduren krijgen. “Als de dijken doorbreken, kan het binnenland extra problemen krijgen. Kleine stroompjes in de bergen kunnen in korte tijd veranderen in kolkende rivieren.”
Internationale updates
Ook internationale weerexperts volgen Gabrielle op de voet. Volgens Johanns (Alpen)weer is de storm eerder deze week zelfs tijdelijk opgewaardeerd tot een categorie 3 en later categorie 4-orkaan, met windsnelheden tot 225 kilometer per uur. Inmiddels is Gabrielle weer iets in kracht afgenomen, maar de situatie blijft ernstig.
Het National Hurricane Center heeft meerdere waarschuwingen uitgegeven, vooral gericht op de eilandbewoners die als eerste geraakt zullen worden.
Hoe zit het met Portugal en Spanje?
Na de Azoren koerst Gabrielle richting het vasteland van Portugal. Op dat moment zal de storm echter aan kracht verliezen. De reden is simpel: orkanen worden gevoed door warm zeewater. Hoe kouder de zee, hoe minder energie de storm krijgt.
“Op weg naar Portugal koelt het zeewater af en daardoor neemt de kracht van Gabrielle af,” legt Huirne uit. “Portugal zal nog steeds flink wat wind en regen ervaren, vooral in het zuiden met Lissabon als grootste stad. Spanje blijft grotendeels buiten schot.”
Daarna buigt de storm waarschijnlijk af richting Noord-Afrika, waar Gabrielle verder in kracht zal afnemen en uiteindelijk uitdoven.
En Nederland? Rustig nazomerweer
Voor Nederland heeft de orkaan geen directe gevolgen. Terwijl Portugal en de Azoren zich schrap zetten, kunnen wij rekenen op relatief rustig nazomerweer.
Volgens Buienradar krijgen we de komende dagen een mix van bewolking en zon, met weinig wind en slechts lokaal een buitje. Zaterdag wordt het ongeveer 18 graden, en op zondag kan het kwik zelfs oplopen naar 20 graden.
Kortom: terwijl Zuid-Europa en Noord-Afrika zich voorbereiden op onstuimig weer, lijkt Nederland juist te kunnen genieten van een aangenaam en kalm weekend.
Vergelijking met eerdere orkanen
Het is niet de eerste keer dat de Azoren worden getroffen door een storm van dit kaliber. In 2019 veroorzaakte orkaan Lorenzo zware schade. Wegen werden onbegaanbaar, huizen liepen schade op en de zee sleurde boten los van hun ankers.
De hoop is dat Gabrielle, ondanks haar kracht, minder impact zal hebben omdat bewoners nu beter voorbereid zijn. Door eerdere ervaringen weten veel inwoners welke voorzorgsmaatregelen ze moeten nemen.
Wat betekent dit voor de toekomst?
Klimaatexperts waarschuwen al langer dat extreem weer vaker kan voorkomen. Door de opwarming van de aarde worden oceaanwateren warmer, waardoor orkanen zich sneller kunnen ontwikkelen en langer krachtig blijven.
Hoewel orkanen in Europa nog steeds zeldzaam zijn, neemt de kans op dit soort verschijnselen langzaam toe. “Het is geen jaarlijks terugkerend fenomeen, maar we moeten er wel rekening mee houden,” aldus Huirne.
Adviezen voor bewoners van de Azoren
De lokale autoriteiten op de Azoren geven duidelijke richtlijnen:
-
Blijf binnen zodra de storm nadert.
-
Versterk ramen en deuren waar mogelijk.
-
Zet losstaande objecten vast of berg ze op.
-
Voorzie jezelf van water en voedsel voor enkele dagen.
-
Volg de lokale waarschuwingen via radio en internet.
Deze maatregelen kunnen het verschil maken tussen schade beperken of ernstig in de problemen komen.
Conclusie: Een storm met dubbele gezichten
Terwijl Nederland zich kan verheugen op een rustig en aangenaam herfstweekend, maken de Azoren zich op voor de komst van orkaan Gabrielle. Met windstoten tot 180 kilometer per uur, regenhoeveelheden van 100 millimeter en metershoge golven staat de eilandengroep een zware periode te wachten.
Voor Portugal geldt dat de storm waarschijnlijk in afgezwakte vorm aankomt, terwijl Spanje grotendeels buiten de gevarenzone blijft. Uiteindelijk zal Gabrielle richting Noord-Afrika trekken en daar verder uitdoven.
Het bijzondere van deze situatie is dat Europa opnieuw met een orkaan te maken krijgt, iets dat zelden voorkomt. Het benadrukt hoe belangrijk het is dat bewoners voorbereid zijn en hoe kwetsbaar eilandengroepen zoals de Azoren kunnen zijn.
Key-points
-
Orkaan Gabrielle trekt vanuit de Atlantische Oceaan richting Europa.
-
De Azoren krijgen vannacht en morgenochtend de volle laag.
-
Windsnelheden: gemiddeld 150 km/u, pieken tot 180 km/u.
-
Regen: tot 100 millimeter, kans op overstromingen en aardverschuivingen.
-
Portugal merkt de gevolgen, Spanje grotendeels niet.
-
Uiteindelijk buigt Gabrielle af naar Noord-Afrika.
-
Nederland krijgt juist rustig en aangenaam weer met 18-20 graden.
-
Deskundigen zien dit als een zeldzaam maar betekenisvol fenomeen voor Europa.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.