Actueel
Hoe kan iemand van 32 al uitgezaaide longkanker hebben? ‘Het zijn vaak mensen die nooit hebben gerookt’
Hoe kan iemand van 32 al uitgezaaide longkanker hebben? ‘Het zijn vaak mensen die nooit hebben gerookt’
Het nieuws sloeg in als een bom: Freek Rikkerink, de 32-jarige zanger van het populaire duo Suzan & Freek, kreeg te horen dat hij uitgezaaide longk*nker heeft. Een diagnose die veel mensen in verbijstering achterlaat, vooral omdat Freek nog zo jong is. Longk*nker is toch vooral iets dat voorkomt bij oudere r0kers, zo wordt vaak gedacht. Maar de realiteit is complexer dan dat, legt de Belgische longarts en k*nkerspecialiste Annelies Janssens uit. “Eén op de tien mensen met longk*nker heeft nog nooit ger00kt,” zegt ze. “En bij jonge patiënten komt het ook voor, al is dat zeldzaam.”
Hoe kan longk*nker bij jonge mensen ontstaan?
“Longk*nker is inderdaad het meest voorkomende bij oudere patiënten,” zegt dokter Janssens. “De gemiddelde leeftijd waarop de diagnose gesteld wordt, is rond de 70 jaar. Maar in uitzonderlijke gevallen, zoals bij Freek, kan het zich ook op jongere leeftijd voordoen. Dat heeft niet alleen met r0ken te maken, want longk*nker wordt ook veroorzaakt door andere factoren.”
Volgens de arts zijn er een aantal risicofactoren naast r0ken: genetische aanleg, blootstelling aan fijnstof of luchtvervuiling, en in sommige gevallen een verhoogde gevoeligheid van het longweefsel. “Er bestaan zeldzame genetische mutaties die de kans op longk*nker kunnen vergroten,” legt ze uit. “Dat zijn mutaties die iemand soms al bij de geboorte heeft. Die mutaties kunnen de cellen in de longen gevoeliger maken voor veranderingen die leiden tot k*nker.”
Wat zijn de eerste signalen?
Een van de moeilijkheden bij longk*nker is dat de symptomen vaak pas laat opvallen. “De longen hebben geen zenuwuiteinden zoals de huid,” legt Janssens uit. “Daarom merk je vaak niet meteen dat er iets mis is.”
De meest voorkomende eerste signalen zijn:
-
Aanhoudende hoest die niet weggaat.
-
Kortademigheid of benauwdheid.
-
Onverklaarbaar gewichtsverlies.
-
Vermoeidheid.
-
Pijn op de borst.
-
Opvallende heesheid of stemverandering.
“Bij jonge mensen zoals Freek worden die klachten vaak niet meteen gelinkt aan longk*nker,” zegt Janssens. “Ze denken aan een hardnekkige verkoudheid of een infectie. Daardoor kan het lang duren voor de diagnose gesteld wordt.”
Waarom is het vaak al uitgezaaid bij de diagnose?
Dat is meteen de reden waarom longk*nker vaak pas in een laat stadium ontdekt wordt. “Tegen de tijd dat mensen medische hulp zoeken, heeft de tumor vaak al de kans gehad om zich te verspreiden,” zegt de arts. “Bij longk*nker is dat helaas heel vaak het geval.”
Bij Freek werd de k*nker pas ontdekt toen hij al was uitgezaaid. Dat betekent dat de tumorcellen zich via de bloedbaan of het lymfesysteem hebben verspreid naar andere delen van het lichaam, zoals de botten, lever of hersenen. “In dat stadium spreken we van uitgezaaide of gemetastaseerde longk*nker,” zegt Janssens. “De z!ekte is dan niet meer te genezen, al kunnen we in sommige gevallen de groei afremmen met behandelingen.”
Wat zijn de overlevingskansen?
De prognose bij uitgezaaide longk*nker is somber. De gemiddelde overlevingskans ligt laag, en hangt af van factoren zoals het type longk*nker, de uitgebreidheid van de uitzaaiingen en de algemene gezondheid van de patiënt. “Gemiddeld leeft iemand met uitgezaaide longk*nker nog zes tot twaalf maanden na de diagnose,” zegt Janssens voorzichtig. “Maar dat is een gemiddelde: sommigen leven nog enkele jaren, anderen maar een paar maanden.”
Bij Freek weten we niet welke vorm van longk*nker hij heeft. Er zijn grofweg twee hoofdtypes:
-
Niet-kleincellig longk*nker (de meest voorkomende vorm, ongeveer 85% van de gevallen).
-
Kleincellig longk*nker (agressiever en sneller groeiend).
Freek: een voorbeeld van jong en niet-r0ker
Wat Freek’s verhaal zo bijzonder én schrijnend maakt, is dat hij nog maar 32 is en – voor zover bekend – nooit ger00kt heeft. “Er heerst nog altijd het misverstand dat longk*nker een ‘rokersz!ekte’ is,” zegt Janssens. “Maar één op de tien patiënten heeft nooit ger00kt. Vooral bij jongere mensen speelt erfelijke aanleg of blootstelling aan andere risicofactoren een rol.”
Voor veel jonge patiënten is de klap extra hard omdat ze in de kracht van hun leven staan. “Mensen zoals Freek hebben vaak nog kleine kinderen of zijn net bezig een gezin op te bouwen,” zegt de arts. “Dat maakt het emotioneel en praktisch heel zwaar.”
Een zwangerschap, een diagnose en de toekomst
Suzan en Freek wachten hun eerste kindje – een bitterzoet lichtpuntje in deze donkere tijd. “Ze hebben een kindje op komst en horen tegelijkertijd dat er geen kans op genezing is,” zegt Janssens. “Dat is ontzettend moeilijk. Als arts zie je dat jonge patiënten dan vaak hun focus verschuiven: ze willen er nog zijn voor hun kind, voor hun partner. Ze willen herinneringen maken, hoe kort de tijd ook is.”
Voor Freek en Suzan is het nu vooral zaak om rust te vinden en van elkaar te genieten. De zanger deelde zelf op Instagram: “We gaan nog zo lang mogelijk genieten van de tijd die ons samen gegund is, ook al weten we niet hoe lang dat zal zijn.”
Wat kan er nog aan behandeling?
Hoewel genezing uitgesloten is bij uitgezaaide longk*nker, zijn er wel behandelingen om de z!ekte af te remmen en de klachten te verlichten. “We kijken altijd naar de specifieke eigenschappen van de tumor,” zegt Janssens. “Soms kunnen we gerichte therapieën inzetten, zoals immuuntherapie of doelgerichte medicijnen die specifieke mutaties aanpakken.”
Die behandelingen kunnen de groei van de tumor afremmen en in sommige gevallen het leven met maanden of zelfs jaren verlengen. “Maar het blijft een gevecht tegen de klok,” zegt Janssens. “En vaak moeten we ook symptomen bestrijden zoals pijn, benauwdheid of vermoeidheid.”
Een oproep tot begrip
Het verhaal van Freek en Suzan laat zien hoe hard en oneerlijk k*nker kan toeslaan – ook bij mensen die alles op orde lijken te hebben. Janssens benadrukt hoe belangrijk het is om begrip te tonen voor patiënten en hun omgeving. “De z!ekte zet het hele leven op z’n kop. Mensen hebben steun en liefde nodig, geen oordelen of ongevraagde adviezen.”
Freek’s diagnose herinnert ons eraan dat k*nker geen onderscheid maakt. “Ook wie nooit ger00kt heeft, kan getroffen worden,” zegt Janssens. “Dat is een harde realiteit.”
De boodschap van hoop en liefde
Wat Freek en Suzan nu meemaken, raakt veel mensen diep. Fans, collega’s en vrienden stromen toe met steunbetuigingen. “Wat jullie samen nog willen delen, is wat telt,” schrijft iemand online. “Liefde is sterker dan alles.”
Voor Freek en Suzan is dat misschien ook de enige houvast in deze tijd. Hun muziek bracht velen troost, nu hopen fans dat zij zelf troost vinden in elkaar. In de kleine momenten, de gedeelde blikken, de hand op elkaars schouder. En in het vooruitzicht van een nieuw leven dat binnenkort hun wereld zal verrijken.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.