Actueel
Laatste woorden van paus Franciscus aan de verpleger die hem verzorgde
De laatste momenten van paus Franciscus: een afscheid vol eenvoud, dankbaarheid en menselijkheid
Het leven van paus Franciscus, een leider die wereldwijd werd geroemd om zijn nederigheid, medemenselijkheid en toewijding aan de kwetsbaren, kende een passend einde: kalm, bescheiden en gericht op de mensen die hem het dierbaarst waren. In zijn laatste uren koos hij er niet voor om grote woorden te richten tot wereldleiders of hoge geestelijken. In plaats daarvan ging zijn aandacht uit naar de persoon die hem door zijn meest kwetsbare momenten had geholpen: zijn trouwe verpleger Massimiliano Strappetti.
De woorden waarmee hij afscheid nam, zijn inmiddels gedeeld met de wereld. En ze vatten op indrukwekkende wijze samen wie hij was, tot zijn allerlaatste ademhaling toe.
Een laatste bedankje, eenvoudig maar betekenisvol
“Bedankt dat je me terug naar het plein hebt gebracht.” Dat waren de laatste woorden van paus Franciscus, uitgesproken tegen de man die hem tijdens zijn slopende gezondheidsstrijd had bijgestaan. En met “het plein” bedoelde hij het Sint-Pietersplein, waar hij op paaszondag nog één keer zichtbaar was geweest voor duizenden gelovigen van over de hele wereld.
De rit in de pausmobiel was kort, maar bijzonder. Franciscus had getwijfeld of hij het fysiek wel aan zou kunnen. Hij wendde zich tot Strappetti met de vraag: “Denk je dat ik het aankan?” Het werd uiteindelijk zijn laatste publieke optreden – een afscheid in stilte, vermomd als zegen.
Hij reed langs de menigte, glimlachte, gaf zegeningen en omhelsde kinderen. In die gebaren lag geen ceremonieel protocol, maar puur menselijk contact. Het was geen grootse afscheidsrede, maar een woordeloos vaarwel. En dat paste precies bij wie Franciscus altijd was geweest.
Een rustige avond, een onverwachte ochtend
Na de viering keerde paus Franciscus terug naar zijn verblijf. Hij dineerde eenvoudig, zoals altijd, en bracht de avond in rust door. Hij maakte zich klaar voor de nacht, niets wees erop dat het einde zo nabij was.
Maar bij het aanbreken van de volgende ochtend verslechterde zijn toestand plotseling. Hij kreeg een beroerte, gevolgd door een hartstilstand. In de vroege ochtend, voordat hij in coma raakte, maakte hij nog één gebaar van dankbaarheid richting Strappetti – een zacht afscheid van degene die in stilte zoveel voor hem betekend had.
Zijn 0verlijden was vreedzaam. Geen opschudding, geen drama. Gewoon het zachte afscheid van een man die altijd dicht bij de mensen was gebleven.
De rol van Massimiliano Strappetti
De naam Massimiliano Strappetti is wellicht niet bij iedereen bekend, maar binnen de muren van het Vaticaan geniet hij al jarenlang groot vertrouwen. De inmiddels 54-jarige verpleegkundige werkte ooit op de intensive care van de beroemde Gemelli-kliniek in Rome. Van daaruit werd hij betrokken bij de zorg voor meerdere pausen.
Zijn rustige karakter en jarenlange ervaring in de acute zorg maakten hem tot een onmisbare schakel. Zo werkte hij eerder ook voor paus Johannes Paulus II en Benedictus XVI. Maar het was paus Franciscus die in 2022 besloot hem aan te stellen als zijn persoonlijke gezondheidsadviseur en begeleider – een bijzondere vertrouwenspositie.
En dat vertrouwen werd zelden zo zichtbaar als in de laatste momenten van de paus. Strappetti was niet alleen zijn verzorger, maar ook zijn vertrouwenspersoon, zijn steun in tijden van fysieke zwakte.
Geen behoefte aan eerbetoon, maar aan menselijkheid
Wat de laatste uren van paus Franciscus zo ontroerend maakt, is de afwezigheid van ego. Hij vroeg niet om een laatste verklaring, geen afscheid van het publiek, geen formeel slotakkoord. In plaats daarvan sprak hij zijn dankbaarheid uit. Niet naar het publiek, niet naar hoogwaardigheidsbekleders – maar naar een man die hem hielp opstaan toen hij niet kon lopen.
Deze eenvoud tekent de hele pauselijke loopbaan van Franciscus. Sinds zijn verkiezing in 2013 was hij de paus die de grandeur van het ambt telkens weer wist te verbinden met het alledaagse. Hij koos ervoor om in het gastenverblijf te wonen in plaats van in het pauselijk paleis. Hij verplaatste zich in een eenvoudige auto, koos voor sobere gewaden, en benadrukte het belang van luisteren, zorgen, en aanwezig zijn voor de ander.
Ziekte en doorzettingsvermogen
De laatste maanden van zijn leven stonden in het teken van ziekte en herstel. Paus Franciscus werd begin dit jaar getroffen door een ernstige longontsteking. Maar liefst 38 dagen verbleef hij in het ziekenhuis, waar hij vocht tegen koorts, ademhalingsproblemen en uitputting. De wereld hield de adem in, want het was duidelijk dat de paus het zwaar had.
Toch bleef hij werken. Zelfs tegen het advies van zijn artsen in. Zijn wens om door te gaan, om nog één keer het volk toe te spreken op Paaszondag, bleek sterker dan zijn fysieke beperkingen.
Die bewuste dag, waarin hij met zichtbaar fragiele gezondheid alsnog op het balkon van de Sint-Pietersbasiliek verscheen, werd door velen gezien als zijn laatste grote daad van leiderschap. Wat men toen nog niet wist, was dat het ook daadwerkelijk zijn laatste publieke optreden zou zijn.
Een vredig einde voor een bijzondere man
Paus Franciscus is op 88-jarige leeftijd 0verleden. Zijn d00d kwam uiteindelijk niet onverwacht, maar wel sneller dan velen hadden gedacht. Zijn 0verlijden markeert het einde van een bijzonder hoofdstuk in de geschiedenis van de katholieke kerk.
Een paus die zich inzette voor het klimaat, voor vluchtelingen, voor armoedebestrijding en voor interreligieuze dialoog. Iemand die wars was van formele afstand en juist de nabijheid zocht. Een paus die zich niet liet leiden door protocol, maar door het hart.
En zo eindigde zijn leven op een manier die volledig in lijn is met wie hij was: stil, vredig, en met een eenvoudig woord van dank.
Terugblik op een leven in dienst van de ander
Het verhaal van paus Franciscus is niet alleen een religieus verhaal. Het is een menselijk verhaal. Van een man die als Jorge Mario Bergoglio begon in Buenos Aires, Argentinië, en uitgroeide tot een wereldleider die bruggen bouwde tussen culturen, religies en mensen.
Zijn laatste woorden herinneren ons eraan waar het uiteindelijk om draait: niet om macht, roem of titels, maar om verbinding. Om dankbaarheid. Om liefde voor de ander.
En misschien is dat wel het grootste nalatenschap van paus Franciscus: dat hij ons eraan herinnerde dat grootsheid niet altijd schuilt in grote daden, maar vaak juist in de kleinste gebaren.
Slotgedachte
In zijn eenvoud was paus Franciscus groots. In zijn laatste momenten gaf hij geen preek, maar een stille boodschap: zorg voor elkaar. Dank de mensen die naast je staan. En blijf, zelfs op het einde, met warmte en respect kijken naar de wereld.
Zijn afscheid laat ons niet alleen achter met verdriet, maar ook met inspiratie. Een herinnering aan wat het betekent om mens te zijn – tot het allerlaatste moment.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.