Actueel
Bizarre reactie Donald Trump op verkiezingsnederlaag
De Amerikaanse midterms zijn uitgelopen op een zware verkiezingsnederlaag voor de Republikeinen van president Donald Trump. De Democraten hebben de controle over zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat veroverd en kunnen daarmee de laatste twee jaar van Trumps presidentschap aanzienlijk ingewikkelder maken.
Trump heeft inmiddels zelf gereageerd op de uitslag.
Opvallend genoeg legt hij een deel van de verklaring voor het Republikeinse verlies bij het feit dat hij zelf niet verkiesbaar was.
„Ik stond niet op het stembiljet en als dat wel zo was geweest, hadden we met een enorme voorsprong gewonnen”, schreef Trump op Truth Social.
Tegelijkertijd zegt de president bereid te zijn de verkiezingsuitslag te accepteren en met de Democraten samen te werken.
Maar hij heeft ook al duidelijk gemaakt dat hij bereid is zijn vetorecht te gebruiken wanneer het nieuwe Congres wetten naar zijn bureau stuurt waar hij het niet mee eens is.
Republikeinen verliezen beide kamers
Voor de verkiezingen hadden de Republikeinen nog de controle over beide kamers van het Amerikaanse Congres.
In het Huis van Afgevaardigden was hun meerderheid bijzonder klein. In de Senaat beschikten de Republikeinen voorafgaand aan de verkiezingen over 53 zetels tegenover 47 voor de Democratische zijde.
De Democraten moesten daardoor meerdere Republikeinse Senaatszetels afpakken om de machtsverhoudingen om te draaien.
Dat is gelukt.
Ook in het Huis boekten de Democraten grote winst. Decision Desk HQ projecteerde woensdag een ruime Democratische meerderheid.
Daarmee verliest Trump een belangrijke politieke troef.
Waarom is dit zo belangrijk voor Trump?
De president blijft uiteraard gewoon in het Witte Huis.
De Democraten nemen het presidentschap niet over.
Maar de machtswisseling in het Congres heeft wel grote gevolgen voor wat Trump tijdens het resterende deel van zijn ambtstermijn kan bereiken.
Nieuwe federale wetgeving moet immers door het Congres.
Met Republikeinse meerderheden in beide kamers was de uitgangspositie voor Trump aanzienlijk gunstiger.
Nu zullen de Democraten veel meer mogelijkheden hebben om Republikeinse plannen tegen te houden en zelf wetgeving naar voren te schuiven.
Daarnaast beschikt het Congres over belangrijke bevoegdheden op het gebied van begrotingen, toezicht en onderzoeken.
Trump: ik stond niet op het stembiljet
Na de pijnlijke uitslagen werd vooral uitgekeken naar de reactie van Trump zelf.
Die liet niet lang op zich wachten.
Op Truth Social wees de president erop dat hij zelf deze keer niet op het stembiljet stond.
„Ik stond niet op het stembiljet en als dat wel zo was geweest, hadden we met een enorme voorsprong gewonnen.”
Trump had zich tijdens de campagne juist nadrukkelijk ingezet voor Republikeinse kandidaten en hield in aanloop naar de verkiezingen tientallen bijeenkomsten.
Na afloop stelde hij echter dat sommige Republikeinse kandidaten zijn achterban onvoldoende wisten te enthousiasmeren.
Tegen Fox News zei hij enigszins verrast te zijn door de omvang van de verliezen.
Trump feliciteert Democraten
Toch koos Trump niet uitsluitend voor de aanval.
Hij feliciteerde zijn politieke tegenstanders zelfs met hun overwinning.
„De Democraten hebben het goed gedaan”, zei hij tegen Fox News.
Volgens Trump hebben zij hard gevochten voor de overwinning.
Ook liet hij weten bereid te zijn met zijn politieke tegenstanders samen te werken.
Dat is opvallend, omdat de campagne voorafgaand aan de verkiezingen bijzonder fel was.
Trump zegt de uitslag bovendien te zullen accepteren.
Maar dan verschijnt plots een VETO-pet
Dat betekent niet dat de komende twee jaar zonder politieke confrontaties zullen verlopen.
Trump maakte vrijwel direct duidelijk dat hij nog altijd over een belangrijk machtsmiddel beschikt: zijn presidentiële veto.
De president plaatste online een afbeelding van een rode pet met daarop groot het woord „VETO”.
De boodschap was nauwelijks te missen.
Wanneer het Democratische Congres wetsvoorstellen goedkeurt waar Trump fel tegen is, kan hij proberen deze met zijn veto tegen te houden.
Trump vertelde Fox News dat hij verwacht dat juist die dreiging de Democraten uiteindelijk naar de onderhandelingstafel kan brengen.
‘Dan stuur ik ze gewoon terug’
Trump schetste daarbij al hoe hij de komende politieke strijd voor zich ziet.
Wanneer de Democraten volgens hem onaanvaardbare voorstellen aannemen, kan hij die terugsturen met een veto.
Daarna zouden beide partijen volgens de president alsnog gedwongen worden om compromissen te zoeken.
Hij presenteert zijn vetorecht daarmee als een belangrijk tegenwicht tegen de nieuwe Democratische meerderheid.
Dat betekent echter ook dat Washington opnieuw met politieke blokkades te maken kan krijgen wanneer het Witte Huis en het Congres geen overeenstemming bereiken.
Uitslag verandert tweede helft presidentschap
De overwinning van de Democraten verandert de politieke situatie in Washington fundamenteel.
Trump kon tijdens de eerste helft van zijn huidige ambtstermijn rekenen op Republikeinse controle over het Congres.
Vanaf de nieuwe zittingsperiode is dat voorbij.
De Democraten kunnen Republikeinse wetgeving blokkeren en krijgen daarnaast veel meer invloed op parlementair toezicht.
De Senaat speelt bovendien een belangrijke rol bij verschillende benoemingen.
Voor Trump betekent dit dat hij bij een groot deel van zijn binnenlandse agenda rekening zal moeten houden met de oppositie.
Trump ziet uitslag niet als persoonlijke afwijzing
Zelf verzet Trump zich tegen de conclusie dat de verkiezingsuitslag vooral een persoonlijke nederlaag voor hem is.
Hij wees erop dat hij zelf niet verkiesbaar was en stelde dat zijn aanwezigheid op het stembiljet de Republikeinse achterban sterker naar de stembus zou hebben gebracht.
Trump verdedigde daarnaast zijn eigen prestaties als president.
Hij wees onder meer op de economie en het grensbeleid.
Daarmee probeert hij een duidelijk onderscheid te maken tussen zijn eigen politieke positie en de prestaties van Republikeinse kandidaten tijdens de midterms.
Ook Iran speelde volgens Trump een rol
Trump erkende tegelijkertijd dat de oorlog met Iran mogelijk invloed heeft gehad op de verkiezingsuitslag.
De gevolgen van het conflict, waaronder hogere energieprijzen, speelden tijdens de campagne een belangrijke rol.
Trump zei dat Iran „een deel” van de verklaring voor de uitslag kan zijn geweest, maar verdedigde tegelijkertijd zijn beleid tegenover het land.
Ook bredere zorgen over de kosten van levensonderhoud speelden volgens verkiezingsonderzoek een belangrijke rol bij kiezers.
Opvallende uitspraken over Europa
Tijdens zijn reactie op Fox News haalde Trump opnieuw uit naar Europa.
Hij verdedigde eerst zijn eigen economische en migratiebeleid en zette dat vervolgens af tegen de situatie aan de andere kant van de Atlantische Oceaan.
Volgens Trump zou Europa het bijzonder moeilijk hebben.
Daarbij noemde hij onder andere Frankrijk en Italië.
Het gaat hier om politieke uitspraken van Trump zelf en niet om een objectieve conclusie over de economische of politieke situatie in die landen.
Democraten krijgen veel meer macht
De belangrijkste consequentie van de verkiezingsavond blijft dat de machtsverhoudingen in Washington volledig zijn veranderd.
De president beschikt nog steeds over omvangrijke uitvoerende bevoegdheden en zijn vetorecht, maar kan voor nieuwe wetgeving niet langer rekenen op Republikeinse meerderheden in het Congres.
Dat kan de komende twee jaar leiden tot stevige onderhandelingen.
Op sommige onderwerpen kunnen Trump en de Democraten mogelijk compromissen sluiten.
Op andere dossiers dreigt juist een politieke impasse.
Trump belooft samenwerking, maar waarschuwt meteen
Voorlopig probeert Trump beide boodschappen tegelijkertijd uit te dragen.
Aan de ene kant feliciteert hij de Democraten, accepteert hij de uitslag en zegt hij naar samenwerking uit te kijken.
Aan de andere kant waarschuwt hij dat hij zijn veto zal inzetten wanneer de Democraten voorstellen aannemen die hij niet steunt.
Dat belooft een compleet andere politieke situatie dan tijdens de eerste twee jaar van zijn huidige presidentschap.
De Democraten hebben met hun winst in zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat de machtsverhoudingen in Washington ingrijpend veranderd. Trump blijft president, maar krijgt voor de resterende twee jaar van zijn termijn te maken met een Congres dat door zijn politieke tegenstanders wordt gecontroleerd. Zelf weigert hij de uitslag als een persoonlijke nederlaag te zien: volgens Trump zouden de Republikeinen juist overtuigend hebben gewonnen als zijn eigen naam op het stembiljet had gestaan.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.