Actueel
Witte mannen gaan naar achteren bij Lowlands-optreden Sophie Straat
Sophie Straat heeft tijdens haar optreden op Lowlands opnieuw voor een opvallend moment gezorgd. De zangeres vroeg witte mannen in het publiek om tijdens een moshpit naar achteren te gaan en ruimte te maken voor vrouwen, mensen van kleur en queer personen. Het publiek gaf massaal gehoor aan haar oproep. Daarmee herhaalde Straat bewust een actie die eerder deze zomer voor een flinke discussie zorgde.
Witte mannen maken plaats tijdens optreden
Tegen het einde van haar optreden op Lowlands richtte Sophie Straat zich rechtstreeks tot haar publiek. Ze wilde een moshpit organiseren, maar stelde daar ditmaal opnieuw een duidelijke voorwaarde aan.
Witte mannen werden gevraagd een stap naar achteren te zetten, zodat anderen vooraan ruimte kregen. Veel bezoekers luisterden naar de oproep. Voor het podium ontstond vervolgens een grote moshpit waarin voornamelijk vrouwen, mensen van kleur en queer personen te zien waren.
Straat maakte daarbij duidelijk dat ze achter haar eerdere oproep blijft staan.
“En kom niet aan met dat we allemaal gelijk zijn, want dat zijn we dus niet. Dit is de laatste keer dat ik het uitleg”, zei ze vanaf het podium.
Veel ophef na eerdere oproep
Het was niet de eerste keer dat Sophie Straat een dergelijke actie organiseerde. Eerder deze zomer deed ze een vergelijkbare oproep tijdens een optreden en dat leverde een storm aan reacties op.
Niet iedereen kon zich vinden in haar boodschap. Straat kreeg naar eigen zeggen grote hoeveelheden haatberichten en zelfs doodsbedreigingen. Ook werd er aangifte tegen haar gedaan.
De kwestie werd uiteindelijk beoordeeld door het Openbaar Ministerie. Dat concludeerde dat de zangeres met haar uitspraken niet had aangezet tot haat of discriminatie. Volgens het OM was er geen sprake van een strafbaar feit.
De discussie bleef desondanks doorgaan.
Tijdens haar optreden op Lowlands besloot Straat daarom zelf terug te blikken op wat ze haar “gekke zomer” noemde. Daarbij spaarde ze haar critici niet.
‘Al die huilende mannen’
De zangeres maakte vanaf het podium duidelijk dat ze weinig begrip heeft voor een deel van de kritiek die ze kreeg.
“Al die huilende mannen”, zei Straat, waarop vanuit het publiek luid werd gereageerd.
Vervolgens imiteerde ze spottend een argument dat ze de afgelopen tijd naar eigen zeggen regelmatig voorbij zag komen.
“Ik luister niet eens naar haar muziek, maar ik wil wel vooraan kunnen staan”, zei ze.
Volgens Straat zijn er andere onderwerpen waarbij mannen hun stem juist nadrukkelijk zouden kunnen laten horen.
“Er zijn genoeg plekken waar jullie vooraan kunnen staan. Bij het politieke debat bijvoorbeeld, als het gaat over vrouwenhaat, transhaat, misogynie, racisme, discriminatie.”
Daarmee koppelde ze de discussie rond haar optredens opnieuw aan de maatschappelijke thema’s die ook een belangrijke rol spelen in haar muziek.
Straat verandert haar standpunt niet
De commotie van eerder deze zomer lijkt Sophie Straat er niet toe te hebben gebracht haar aanpak te veranderen.
Begin augustus deed ze tijdens een optreden in Genk opnieuw een vergelijkbare oproep. Op Lowlands ging ze daar dus mee door.
Dat Straat inmiddels ook de humor van de ontstane discussie probeert in te zien, bleek toen ze tijdens het optreden haar gitarist introduceerde.
“De enige cishetero man die vooraan mag staan bij Sophie Straat”, grapte ze.
De opmerking kon rekenen op gelach en gejuich vanuit het publiek.
Protestmuziek centraal op Lowlands
De maatschappelijke boodschap beperkte zich tijdens het optreden niet tot de moshpit. Straat staat bekend om haar uitgesproken protestmuziek en bracht ook op Lowlands verschillende nummers waarin politieke en sociale onderwerpen centraal staan.
Ze begon haar optreden met Vrijheid, Gelijkheid, Zusterschap. Het nummer kreeg eerder extra aandacht nadat het massaal werd gestreamd als tegenreactie op een lied tegen asielzoekerscentra.
Ook andere onderwerpen kwamen tijdens haar show voorbij. In haar muziek zingt Straat onder meer over discriminatie, politiegeweld, klimaatproblematiek en het geweld tegen Palestijnen.
Daarmee bleef haar optreden niet beperkt tot muziek alleen. Zoals vaker gebruikte de zangeres het podium om haar eigen maatschappelijke en politieke standpunten nadrukkelijk naar voren te brengen.
Rustig einde na stevige show
Na de harde gitaren, politieke boodschappen en verschillende moshpits koos Sophie Straat voor een veel rustiger slot.
Ze sloot haar optreden af met De Witte Duif. Ook daarbij richtte ze zich nog eenmaal rechtstreeks tot de aanwezige festivalgangers.
Straat riep haar publiek op om zich te blijven uitspreken wanneer zij onrecht zien en benadrukte dat mensen volgens haar een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben om hun stem te gebruiken.
“Dat is onze taak, onze collectieve verantwoordelijkheid. Gebruik de woorden”, zei ze.
Vervolgens kwam ze met een laatste boodschap: “De woorden ‘pop stars against nazis’ zijn niet eng, nazi’s zijn eng.”
Daarmee kwam een einde aan een optreden waarin Sophie Straat opnieuw duidelijk maakte dat ze niet van plan is haar uitgesproken karakter te veranderen.
De eerdere kritiek en zelfs de bedreigingen hebben haar er in ieder geval niet van weerhouden om dezelfde oproep opnieuw te doen. Op Lowlands gingen veel witte mannen daadwerkelijk naar achteren, waarna voor het podium de moshpit ontstond die Straat voor ogen had.
Of daarmee ook een einde komt aan de discussie rond haar oproep valt te betwijfelen. Straat zelf lijkt daar inmiddels duidelijk over: wat haar betreft is haar standpunt voldoende uitgelegd.
Actueel
Soundos El Ahmadi gefileerd na totaal misplaatste grap
Soundos El Ahmadi heeft voor flinke beroering gezorgd met een bijzonder harde grap tijdens een optreden. De cabaretière maakte een vergelijking tussen een miskraam en de Belgische politicus Dries Van Langenhove. Toen een groot deel van het publiek nauwelijks reageerde, kwam Soundos met nóg een opmerking: volgens haar applaudisseerde slechts een derde van de zaal en zou de rest “extreemrechts” stemmen. Vooral die combinatie zorgt nu voor stevige kritiek.
Op sociale media wordt volop gediscussieerd over het fragment. Waar de een het verdedigt als scherpe cabarethumor, vinden anderen dat Soundos met de grap een grens overschrijdt.
“Smakeloos, smakelozer, Soundos”, klinkt het onder meer in de kritiek.
Soundos maakt harde grap over miskraam
De commotie draait om een fragment waarin Soundos eerst vertelt over haar eigen zwangerschappen.
“Ik ben één keer 39 weken zwanger geweest, één keer 33 weken en één keer 8 weken”, begint ze.
Vervolgens vertelt ze dat die laatste zwangerschap eindigde in een miskraam.
“Dit is toen helaas misgegaan. Ik kan jullie vertellen dat het echt verschrikkelijk was om mee te maken. Het heeft me heel erg overvallen.”
Tot dat moment lijkt het om een persoonlijk en serieus verhaal te gaan.
Daarna verandert de toon volledig.
Grap over Dries Van Langenhove
Soundos vervolgt haar verhaal met een bewust absurd en confronterend stuk.
“Wat heel veel mensen niet weten is dat als je miskraam in de toiletpot valt, dat je door moet spoelen, want als jij niet doorspoelt, kan zo’n miskraam nog door blijven leven.”
Vervolgens komt de clou.
“En zo is Dries Van Langenhove ontstaan. Sorry nog daarvoor!”
Daarmee richt Soundos haar grap rechtstreeks op de Belgische politicus Dries Van Langenhove.
De grap lijkt in de zaal echter niet de reactie op te leveren waarop ze mogelijk had gehoopt.
Publiek reageert verdeeld
In het fragment is volgens de aangeleverde beschrijving te merken dat een aanzienlijk deel van het publiek niet enthousiast reageert.
Soundos merkt dat zelf eveneens op.
In plaats van het moment voorbij te laten gaan, reageert ze op de zaal.
“Een derde applaudisseert, twee derde stemt extreemrechts.”
Ook die uitspraak valt vervolgens niet bij iedereen goed.
Critici wijzen erop dat er allerlei redenen kunnen zijn waarom iemand niet om een grap lacht en vinden dat Soundos de afwezige lach daarmee te gemakkelijk aan een politieke voorkeur koppelt.
‘Geef me je geld en ga naar huis’
Soundos maakt vervolgens duidelijk dat ze zich weinig aantrekt van mensen in de zaal die haar grap niet kunnen waarderen.
“Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis. Ik vind het allemaal prima.”
De opmerkingen leveren achteraf veel discussie op.
Daarbij gaat het niet alleen over de vraag of een miskraam geschikt materiaal is voor een grap.
Ook haar reactie op het publiek wordt bekritiseerd.
Want wanneer mensen niet lachen om een politieke grap, betekent dat uiteraard niet automatisch dat zij een bepaalde politieke overtuiging hebben.
Stevige kritiek op sociale media
Het fragment wordt inmiddels ook buiten de zaal besproken.
Mediacourant besteedt aandacht aan de ophef en deelt verschillende kritische reacties.
Bob Dijkgraaf reageert bijvoorbeeld op de manier waarop Soundos het zwijgende deel van het publiek benadert.
“Als je niet klapt moet je wel extreemrechts zijn. Dat je het gewoon totaal niet grappig vindt, is bij haar geen optie.”
Een andere criticus richt zich vooral op de kwaliteit van de grap.
“Ze probeert te choqueren, maar het komt niet over. Dat is geen kwestie van smaak, maar van vakmanschap. En dat vakmanschap ontbreekt.”
Dat zijn uiteraard persoonlijke beoordelingen van de betreffende reageerders, maar ze illustreren wel waarom het fragment zoveel discussie oproept.
Bezoeker herkent grap uit eerdere voorstelling
Een andere opvallende reactie komt volgens de aangeleverde informatie van Nicole Hartog.
Zij zegt de voorstelling van Soundos eerder te hebben bezocht in de Meervaart in Amsterdam.
Volgens haar gebruikte Soundos destijds vrijwel dezelfde grap, maar werd er toen een andere politieke naam genoemd.
“Ik heb deze voorstelling in de Meervaart gezien en toen was het Dilans naam die ze zei.”
Daarmee lijkt ze te verwijzen naar Dilan Yeşilgöz.
Dat is de herinnering van deze bezoeker; op basis van de aangeleverde informatie kan niet onafhankelijk worden vastgesteld hoe de grap tijdens dat specifieke eerdere optreden exact werd gebracht.
‘Ik kon er niet om lachen’
Nicole vertelt dat ze de grap ook tijdens die eerdere voorstelling niet kon waarderen.
“Ik kon er niet om lachen. Wat in- en inslecht om zo over een miskraam te praten. Respectloos ook naar de genoemde persoon toe.”
Juist het onderwerp maakt de grap voor sommige mensen extra gevoelig.
Een miskraam kan voor vrouwen en hun partners een ingrijpende en emotionele ervaring zijn. Soundos gebruikt in dit geval haar eigen ervaring als uitgangspunt voor zwarte humor en een politieke belediging.
Of dat binnen cabaret wel of niet te ver gaat, is uiteindelijk een kwestie waar het publiek verschillend over kan denken.
Soundos staat bekend om scherpe stijl
Dat Soundos El Ahmadi met haar uitspraken discussie oproept, is op zichzelf niet nieuw.
De cabaretière staat bekend om een directe en confronterende stijl waarbij ze gevoelige onderwerpen niet uit de weg gaat.
Ook in televisieprogramma’s kan dat botsingen opleveren.
Zo ontstond eerder discussie na haar optreden in het Vlaamse programma De Afspraak, waar ze tegenover presentator Bart Schols zat.
In België is Soundos bovendien regelmatig op televisie te zien en heeft ze inmiddels een aanzienlijk publiek opgebouwd.
Humor of over de grens?
De nieuwe ophef draait uiteindelijk om een bekende discussie binnen cabaret: hoe ver mag een comedian gaan?
Soundos gebruikt een zeer persoonlijke en pijnlijke ervaring als basis voor een grove politieke grap. Dat sommige mensen daar niet om kunnen lachen, is duidelijk.
Tegelijkertijd hoort provoceren en het opzoeken van grenzen voor veel cabaretiers juist bij het genre.
De extra opmerking richting het publiek maakt het fragment in dit geval nog controversiëler. Door te suggereren dat de mensen die niet applaudisseren “extreemrechts” stemmen, verplaatst de discussie zich van de grap zelf naar de reactie van Soundos op haar publiek.
En juist daar lijken veel critici over te vallen.
Of Soundos zich iets aantrekt van alle commotie, valt nog te bezien. Tijdens haar optreden maakte ze in ieder geval duidelijk hoe ze tegenover mensen staat die haar humor niet waarderen: “Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis.”