Actueel
Nederlandse brandweerman vertelt wat hij in Spanje meemaakt
De verwoestende natuurbranden in Spanje en Frankrijk houden Zuid-Europa al wekenlang in hun greep. Ook Nederlandse brandweerlieden helpen mee bij de bestrijding van de vuurzee. Een team van twintig brandweermensen is momenteel actief in de Spaanse regio Catalonië, waar zij samenwerken met lokale hulpdiensten om de branden onder controle te krijgen.
Volgens brandweerman Sander van Gils zijn de omstandigheden veel extremer dan wat Nederlandse hulpverleners gewend zijn. In gesprek met Hart van Nederland vertelt hij over de indrukwekkende situatie waarin het Nederlandse team dagelijks opereert.
Nederlandse hulp in Catalonië
Het Nederlandse brandweerteam vertrok op 15 juli naar Spanje om de lokale autoriteiten te ondersteunen bij de bestrijding van de grote natuurbranden.
Naast het bieden van praktische hulp heeft de missie nog een belangrijk doel. De brandweerlieden doen ervaring op met natuurbranden van een omvang die in Nederland nauwelijks voorkomt.
Volgens Van Gils lopen landen als Spanje door het warmere klimaat al jarenlang voorop in de aanpak van dit soort branden. Die kennis kan in de toekomst ook voor Nederland waardevol zijn.
Zwarte berglandschappen
Tijdens hun inzet rijdt het Nederlandse team dagelijks door verschillende delen van Catalonië.
Volgens Van Gils is de impact van de branden overal zichtbaar.
“Waar je ook kijkt, zie je afgebrande berghellingen en zwartgeblakerde natuur,” vertelt hij. De ritten naar de verschillende inzetlocaties duren soms meerdere uren en voeren de brandweerlieden diep de bergen in.
Ondanks de moeilijke omstandigheden voelen de Nederlanders zich welkom. In de dorpen waar zij arriveren, worden zij volgens Van Gils hartelijk ontvangen door de lokale bevolking.
Zware omstandigheden
Het werk van de brandweerlieden is fysiek zwaar.
Door het bergachtige terrein zijn veel brandhaarden lastig bereikbaar. Op sommige plekken kunnen voertuigen niet verder rijden en moeten de hulpverleners het laatste deel te voet afleggen.
Daarbij werken zij onder hoge temperaturen en vaak gedurende lange dagen.
Volgens Van Gils verschillen de omstandigheden sterk van wat Nederlandse brandweerlieden gewend zijn. Niet alleen de omvang van de branden is groter, ook het landschap en de begroeiing zorgen ervoor dat vuur zich veel sneller kan verspreiden.
Blussen zonder water
Een van de grootste uitdagingen is het gebrek aan water op veel afgelegen locaties.
Daardoor kunnen de brandweerlieden niet altijd gebruikmaken van traditionele blusmethoden. In plaats daarvan werken zij veel met handgereedschap, zoals harken en scheppen.
Door stroken zonder brandbaar materiaal aan te leggen proberen zij zogenoemde stoplijnen te creëren. Zo kan worden voorkomen dat het vuur zich verder verspreidt.
Deze werkwijze vraagt veel fysieke inspanning, maar is volgens de hulpdiensten op sommige plaatsen de meest effectieve methode.
Samenwerking met Spaanse collega’s
Tijdens de inzet werken de Nederlandse brandweerlieden nauw samen met hun Spaanse collega’s.
Van Gils vertelt dat de lokale hulpverleners hun kennis en ervaring actief delen. Zij leggen uit welke tactieken het beste werken onder de specifieke omstandigheden van het bergachtige gebied en begeleiden de Nederlandse teams tijdens de inzet.
Die samenwerking maakt volgens hem een belangrijk onderdeel uit van de missie.
Leren voor de toekomst
Naast het bestrijden van de huidige branden zien de Nederlandse hulpdiensten de inzet ook als een leerervaring.
Door klimaatverandering krijgen steeds meer Europese landen te maken met langere periodes van droogte en extreme hitte. Daardoor neemt ook het risico op grote natuurbranden toe.
De ervaring die Nederlandse brandweerlieden nu in Spanje opdoen, kan in de toekomst bijdragen aan een betere voorbereiding op vergelijkbare situaties dichter bij huis.
Wisseling van het team
Het huidige Nederlandse team blijft nog tot het einde van deze maand actief in Catalonië.
Daarna wordt de groep afgelost door een nieuw team van Nederlandse brandweerlieden, dat de werkzaamheden gedurende vijftien dagen zal voortzetten.
Ondertussen blijven de Spaanse hulpdiensten zich inzetten om de natuurbranden onder controle te krijgen. Zolang de extreme hitte en droge omstandigheden aanhouden, blijft het risico op nieuwe brandhaarden groot.
Voor de Nederlandse brandweerlieden betekent dat nog dagen van intensief werk, waarbij zij samen met hun Spaanse collega’s alles op alles zetten om verdere verspreiding van het vuur te voorkomen.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.