Actueel
Opgelet: rijbewijs verdwijnt binnenkort, dit krijg je ervoor terug…
Het bekende roze rijbewijs zal de komende jaren langzaam plaatsmaken voor een digitale variant. De Europese Unie werkt aan een systeem waarmee bestuurders hun rijbewijs veilig op hun smartphone kunnen bewaren. Daarmee wordt het rijbewijs onderdeel van een bredere digitale identiteitsportemonnee, waarin ook andere officiële documenten kunnen worden opgeslagen.
Hoewel het digitale rijbewijs uiteindelijk in alle EU-landen beschikbaar moet zijn, verdwijnt de fysieke kaart niet. Automobilisten houden de keuze om een plastic rijbewijs te blijven gebruiken. Toch betekent de invoering van het nieuwe systeem dat er de komende jaren veel verandert voor miljoenen bestuurders in Europa.
Europa werkt aan één digitale identiteit
De invoering van het digitale rijbewijs maakt deel uit van een groter Europees plan. Alle lidstaten moeten een digitale identiteitsapp aanbieden: de zogenoemde EUDI-wallet.
In deze digitale portemonnee kunnen burgers straks verschillende officiële documenten bewaren, zoals een identiteitsbewijs, diploma’s en het rijbewijs. Het doel is om burgers eenvoudiger en veiliger toegang te geven tot officiële documenten zonder dat zij daarvoor altijd een fysiek document hoeven mee te nemen.
Volgens de huidige planning moet het digitale rijbewijs uiterlijk eind 2030 in alle Europese lidstaten bruikbaar zijn.
Het plastic rijbewijs blijft bestaan
Hoewel het digitale rijbewijs de nieuwe standaard wordt, verdwijnt de fysieke kaart niet uit het straatbeeld.
Mensen die liever een traditioneel rijbewijs gebruiken of geen geschikte smartphone hebben, kunnen ook in de toekomst een plastic rijbewijs aanvragen. Niemand wordt verplicht om uitsluitend digitaal gebruik te maken van officiële documenten.
Wel lijkt de volgorde te veranderen. Waar nu automatisch een fysiek rijbewijs wordt verstrekt, kan in de toekomst eerst een digitale versie beschikbaar komen. Wie daarnaast een plastic kaart wil, zal die mogelijk apart moeten aanvragen.
Duitsland loopt voorop
Duitsland behoort tot de eerste Europese landen die het nieuwe systeem invoeren.
De Duitse overheid wil begin 2027 starten met een digitale wallet waarin inwoners onder meer hun identiteitsbewijs en rijbewijs kunnen bewaren.
Nederland volgt later. De Nederlandse digitale wallet wordt naar verwachting ergens in 2027 beschikbaar, al zal de eerste versie waarschijnlijk nog niet alle mogelijkheden bevatten.
Ook het digitaal regelen van rijbewijszaken wordt eenvoudiger. Verlengingen, vervangingen en uitbreidingen kunnen steeds vaker online worden afgehandeld. Dat betekent echter nog niet dat het rijbewijs direct digitaal beschikbaar is; daarvoor is de officiële wallet nodig.
Voordelen voor automobilisten
Een digitaal rijbewijs biedt volgens de Europese plannen verschillende voordelen.
Veel mensen hebben hun smartphone vrijwel altijd bij zich, waardoor de kans kleiner wordt dat het rijbewijs thuis blijft liggen.
Daarnaast moet het document in alle EU-landen geaccepteerd worden. Politie en andere instanties kunnen de geldigheid van een rijbewijs sneller controleren, terwijl vervalste documenten eenvoudiger zijn te herkennen.
Ook bij het huren van een auto kan het digitale rijbewijs het proces vereenvoudigen. Verhuurbedrijven kunnen gegevens rechtstreeks controleren via de officiële app, waardoor minder papieren documenten nodig zijn.
Meer controle over persoonlijke gegevens
Een belangrijk onderdeel van de digitale wallet is de bescherming van privacy.
Gebruikers kunnen zelf bepalen welke gegevens zij delen. Zo kan bijvoorbeeld alleen worden bevestigd dat iemand ouder is dan achttien jaar, zonder dat de volledige geboortedatum of andere persoonlijke informatie zichtbaar wordt.
Ook bij andere controles hoeven niet altijd alle persoonsgegevens te worden getoond. Volgens de Europese plannen moet deze manier van gegevens delen bijdragen aan betere bescherming van de persoonlijke levenssfeer.
Nieuwe uitdagingen
Tegenover de voordelen staan ook praktische aandachtspunten.
Een veelgenoemde zorg is de afhankelijkheid van de smartphone. Wanneer de batterij leeg is, een toestel defect raakt of verloren gaat, kan het digitale rijbewijs tijdelijk niet beschikbaar zijn.
Daardoor wordt een opgeladen telefoon belangrijker dan ooit. Een laadkabel of powerbank kan onderweg uitkomst bieden, maar biedt niet altijd een oplossing wanneer een toestel onverwacht uitvalt.
Ook technische storingen of problemen met de app kunnen tijdelijk voor ongemak zorgen. Daarom benadrukken deskundigen dat het fysieke rijbewijs voorlopig voor veel mensen een nuttige back-up blijft.
Niet iedere telefoon geschikt
Een ander aandachtspunt is dat niet iedere smartphone geschikt zal zijn voor de nieuwe digitale wallet.
Voor het veilig opslaan van officiële documenten zijn moderne beveiligingsfuncties nodig, zoals NFC-technologie en actuele software.
Oudere smartphones ondersteunen deze technieken soms niet of ontvangen geen beveiligingsupdates meer. Daardoor zullen sommige gebruikers voorlopig aangewezen blijven op een fysiek rijbewijs.
Volgens de Europese plannen mag digitale toegang echter nooit afhankelijk worden van het bezit van een dure of nieuwe smartphone. Daarom blijft de mogelijkheid bestaan om een traditioneel rijbewijs te gebruiken.
Vertrouwen moet groeien
Hoewel de invoering dichterbij komt, zijn veel Europeanen nog nauwelijks bekend met de digitale wallet.
Tegelijkertijd verwacht de Europese Unie dat een groot deel van de bevolking de komende jaren gebruik zal maken van de nieuwe digitale identiteit.
Daarbij spelen vragen over privacy, veiligheid en gegevensbescherming een belangrijke rol. Burgers willen weten wie toegang heeft tot hun gegevens en hoe misbruik wordt voorkomen.
Volgens de Europese plannen moeten gebruikers altijd zelf bepalen welke informatie zij delen en mogen organisaties uitsluitend gegevens opvragen die noodzakelijk zijn voor de betreffende situatie.
Beide versies voorlopig naast elkaar
De overstap naar een digitaal rijbewijs verloopt geleidelijk. Het huidige rijbewijs blijft geldig tot de einddatum en ook daarna blijft een fysieke kaart beschikbaar voor wie daarvoor kiest.
Veel automobilisten zullen de komende jaren waarschijnlijk zowel een digitaal als een fysiek rijbewijs gebruiken. Daarmee profiteren zij van het gemak van de digitale versie, terwijl zij tegelijkertijd een reserve hebben wanneer een telefoon leeg raakt of niet beschikbaar is.
De verwachting is dat het digitale rijbewijs uiteindelijk een vertrouwd onderdeel wordt van het dagelijks leven. Toch lijkt het erop dat het bekende roze pasje voorlopig nog niet uit de portemonnee zal verdwijnen en voor veel bestuurders een praktische aanvulling blijft op de nieuwe digitale mogelijkheden.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval

In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.