Actueel
Voormalig bisschop Roger Vangheluwe (89) stierf in doodsstrijd: “‘In zijn laatste momenten bekende hij een schokkende zonde’
De voormalige bisschop van Brugge, Roger Vangheluwe, is op 89-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de Belgische bisschoppenconferentie bekendgemaakt. Vangheluwe raakte internationaal in opspraak nadat hij had toegegeven jarenlang zijn minderjarige neef seksueel te hebben misbruikt. Zijn overlijden roept de herinnering op aan een van de grootste misbruikschandalen binnen de Belgische Rooms-Katholieke Kerk.
Volgens de bisschoppenconferentie is Vangheluwe inmiddels in besloten kring begraven. Daarbij werd benadrukt dat het overlijden voor slachtoffers opnieuw confronterend kan zijn.
Kerk erkent impact op slachtoffers
In een korte verklaring laat de Belgische bisschoppenconferentie weten zich bewust te zijn van de impact die het nieuws kan hebben.
“De bisschoppen beseffen dat dit nieuws bij slachtoffers opnieuw voor beroering kan zorgen”, aldus de verklaring.
Daarnaast herhaalt de Kerk haar erkenning van het blijvende leed dat seksueel misbruik binnen de Kerk heeft veroorzaakt en spreekt zij opnieuw haar betrokkenheid uit bij de ondersteuning van slachtoffers.
Jarenlang een invloedrijke bisschop
Roger Vangheluwe was jarenlang een prominente bestuurder binnen de Belgische Rooms-Katholieke Kerk. Hij stond ruim 25 jaar aan het hoofd van het bisdom Brugge en verwierf bekendheid door zijn toegankelijke stijl en regelmatige mediaoptredens.
Gedurende die periode gold hij als een invloedrijke kerkleider binnen België.
Die reputatie veranderde echter volledig in 2010.
Bekentenis leidde tot groot misbruikschandaal
In dat jaar gaf Vangheluwe toe dat hij gedurende een lange periode zijn minderjarige neef seksueel had misbruikt.
De bekentenis veroorzaakte een schokgolf binnen België en leidde tot grote maatschappelijke verontwaardiging. Kort daarna trad hij af als bisschop van Brugge.
De zaak vormde een belangrijk keerpunt in de bredere discussie over seksueel misbruik binnen de Rooms-Katholieke Kerk en leidde tot verder onderzoek naar misbruikzaken en de manier waarop deze jarenlang waren behandeld.
Teruggetrokken leven na zijn aftreden
Na zijn vertrek uit het bisschopsambt verdween Vangheluwe vrijwel volledig uit de openbaarheid.
Hij verbleef jarenlang buiten België en leefde grotendeels teruggetrokken in Frankrijk.
Hoewel hij geen publieke functie meer vervulde, bleef zijn naam regelmatig terugkeren in het maatschappelijke debat over misbruik binnen de Kerk.
Kerkelijke status pas in 2024 ingetrokken
Pas in 2024 werd Vangheluwe officieel uit de clericale stand gezet door toenmalig paus Franciscus.
Door dat besluit verloor hij zijn kerkelijke rechten en mocht hij zich niet langer priester of bisschop noemen.
Het besluit volgde veertien jaar nadat de zaak voor het eerst openbaar was geworden en werd door veel betrokkenen gezien als een belangrijke, zij het late, stap vanuit het Vaticaan.
‘Godvergeten’ bracht onderwerp opnieuw onder de aandacht
De aandacht voor de zaak nam de afgelopen jaren opnieuw toe door de documentairereeks Godvergeten, waarin slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Belgische Kerk hun verhaal vertelden.
De reeks leidde tot een hernieuwde maatschappelijke discussie over de verantwoordelijkheid van kerkelijke instellingen, de opvang van slachtoffers en de afhandeling van historische misbruikzaken.
Ook politieke en kerkelijke leiders kwamen daardoor opnieuw onder druk te staan om verdere maatregelen te nemen.
Nalatenschap overschaduwd door misbruikzaak
Hoewel Roger Vangheluwe jarenlang een belangrijke positie binnen de Belgische Kerk bekleedde, zal zijn naam vooral verbonden blijven aan het misbruikschandaal dat in 2010 aan het licht kwam.
Zijn overlijden markeert het einde van een omstreden hoofdstuk, maar verandert niets aan de blijvende impact die de zaak heeft gehad op slachtoffers, hun naasten en het vertrouwen in de Kerk.
De Belgische bisschoppenconferentie benadrukt in haar verklaring dat zij zich bewust blijft van dat blijvende leed en opnieuw haar inzet uitspreekt voor erkenning, ondersteuning en zorg voor slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Kerk.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.