Actueel
GGD slaat groot alarm
Tuberculose in Nederland weer in opmars: zorgen bij gezondheidsdiensten nemen toe
Wie denkt dat tuberculose in Nederland nauwelijks nog voorkomt, heeft het mis. Gezondheidsinstanties signaleren een duidelijke toename van het aantal besmettingen. Volgens de GGD zijn de cijfers inmiddels hoger dan in de afgelopen tien jaar het geval was.
De ontwikkeling zorgt voor bezorgdheid bij experts, die wijzen op meerdere factoren die bijdragen aan deze stijging. Tegelijkertijd benadrukken zij dat de z!ekte goed te behandelen is, mits deze tijdig wordt herkend en aangepakt.
Wat is tuberculose?
Tuberculose, vaak afgekort als tbc, is een infectiez!ekte die wordt veroorzaakt door een bacterie. De z!ekte treft meestal de longen, maar kan ook andere delen van het lichaam aantasten.
De symptomen kunnen in eerste instantie lijken op die van een griep of andere luchtweginfectie. Veelvoorkomende klachten zijn onder andere:
- Aanhoudend hoesten
- Koorts en nachtelijk zweten
- Vermoeidheid
- Gewichtsverlies
- Soms klachten zoals diarree
Omdat deze symptomen niet altijd direct als ernstig worden herkend, kan het voorkomen dat mensen pas later medische hulp zoeken.

Stijging van het aantal gevallen
De cijfers laten zien dat tuberculose weer vaker voorkomt. In het afgelopen jaar werden honderden nieuwe gevallen geregistreerd, wat een duidelijke stijging betekent ten opzichte van eerdere jaren.
Ook in het huidige jaar lijken de aantallen verder toe te nemen. In sommige regio’s worden al in de eerste maanden meerdere nieuwe gevallen vastgesteld.
Volgens deskundigen is dit een ontwikkeling die serieus genomen moet worden, omdat het laat zien dat de z!ekte nog steeds aanwezig is en zich kan verspreiden.
Langdurige behandeling
De behandeling van tuberculose is intensief en vraagt veel doorzettingsvermogen van patiënten. In de meeste gevallen duurt een behandeling minimaal zes maanden.
Tijdens deze periode moeten patiënten dagelijks meerdere medicijnen innemen. Dit kan oplopen tot een aanzienlijk aantal pillen per dag.
Hoewel de behandeling effectief is, kunnen er bijwerkingen optreden. Dit maakt het voor sommige patiënten lastig om de kuur volledig af te maken.
Daarom spelen zorgverleners een belangrijke rol in het begeleiden van patiënten, bijvoorbeeld door hen te ondersteunen en te motiveren om de behandeling vol te houden.

Rol van de GGD
De GGD houdt zich actief bezig met het opsporen en begeleiden van mensen met tuberculose. Dit gebeurt onder andere via bron- en contactonderzoek.
Wanneer iemand positief wordt getest, wordt onderzocht met wie deze persoon contact heeft gehad. Op die manier kan worden voorkomen dat de z!ekte zich verder verspreidt.
Daarnaast worden mensen in de directe omgeving soms preventief onderzocht of behandeld.
Verschillende oorzaken voor de toename
De stijging van het aantal gevallen heeft meerdere oorzaken. Een van de factoren die genoemd wordt, is de internationale mobiliteit.
Mensen reizen vaker en verplaatsen zich over grotere afstanden. Hierdoor kunnen infectiez!ekten zich sneller verspreiden.
Ook speelt de gezondheidstoestand van mensen een rol. Personen met een verminderde weerstand hebben een grotere kans om z!ek te worden na besmetting.

Uitdagingen bij bereikbaarheid van zorg
Een belangrijk aandachtspunt is dat niet iedereen even gemakkelijk toegang heeft tot zorg. Taalbarrières, onbekendheid met het zorgsysteem en andere factoren kunnen ervoor zorgen dat mensen later hulp zoeken.
Dit kan leiden tot vertraging in de diagnose en behandeling, wat de kans op verspreiding vergroot.
Daarom wordt er ingezet op voorlichting en begeleiding, zodat mensen weten waar zij terechtkunnen bij klachten.
Screening en preventie
Een van de manieren om tuberculose onder controle te houden, is door tijdig te screenen. Dit betekent dat mensen die mogelijk risico lopen, vroegtijdig worden onderzocht.
Door snel in te grijpen, kan worden voorkomen dat de z!ekte zich verder ontwikkelt of verspreidt.
Experts benadrukken dat preventie een belangrijk onderdeel is van de aanpak. Dit geldt zowel voor individuele gevallen als voor de samenleving als geheel.

Medicatie onder druk
Naast de stijgende aantallen is er nog een ander aandachtspunt: de beschikbaarheid van medicijnen.
Zorgverleners geven aan dat het soms lastig is om voldoende medicatie te verkrijgen. Dit kan de behandeling bemoeilijken en vraagt om extra inspanningen van apotheken en zorginstellingen.
Een stabiele beschikbaarheid van medicijnen is essentieel om patiënten goed te kunnen behandelen.
Belang van bewustwording
Een van de grootste uitdagingen is bewustwording. Omdat tuberculose lange tijd minder zichtbaar was in Nederland, herkennen mensen de symptomen niet altijd direct.
Door meer aandacht te besteden aan informatie en voorlichting, kunnen mensen sneller actie ondernemen wanneer zij klachten ervaren.
Dit helpt niet alleen de individuele patiënt, maar draagt ook bij aan het beperken van verspreiding.
Internationale context
Tuberculose is wereldwijd nog steeds een veelvoorkomende z!ekte. In sommige landen komt de z!ekte vaker voor dan in Nederland.
Door globalisering en migratie kunnen infectiez!ekten zich gemakkelijker verplaatsen. Dit maakt internationale samenwerking belangrijk in de aanpak van tuberculose.
Nederland werkt samen met andere landen en organisaties om kennis te delen en de z!ekte wereldwijd te bestrijden.
Vooruitkijken: wat is nodig?
Om de stijging van tuberculose tegen te gaan, zijn verschillende maatregelen nodig:
- Tijdige diagnose en behandeling
- Goede begeleiding van patiënten
- Voldoende beschikbaarheid van medicatie
- Meer bewustwording onder de bevolking
- Effectieve samenwerking tussen zorginstanties
Door deze elementen te combineren, kan de z!ekte beter onder controle worden gehouden.
Conclusie: alert blijven is essentieel
De toename van tuberculose in Nederland laat zien dat infectiez!ekten niet verdwijnen, maar kunnen terugkeren.
Hoewel de z!ekte goed te behandelen is, vraagt de huidige situatie om aandacht en actie. Door alert te blijven, klachten serieus te nemen en samen te werken, kan verdere verspreiding worden beperkt.
Voor zowel zorgverleners als burgers geldt dat bewustzijn en tijdige actie het verschil kunnen maken.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval

In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.