Actueel
Rijkswaterstaat waarschuwt: Ga HIER de weg niet meer op tot morgenochtend
Verkeerswaarschuwing: Rijkswaterstaat roept op om weg te mijden bij code oranje
Nederland staat aan de vooravond van gevaarlijk winterweer. Nadat het KNMI gisteren al code oranje afgaf voor een deel van het land, volgt nu een uitzonderlijk duidelijke oproep van Rijkswaterstaat: ga vanaf vanavond 22.00 uur niet meer de weg op als dat niet strikt noodzakelijk is. Het advies geldt met name voor het noorden van het land en blijft van kracht tot morgenochtend 10.00 uur. Ook Hart van Nederland bericht uitgebreid over de situatie.
De oorzaak: een verraderlijke combinatie van ijzel, regen en sneeuw, die het wegennet in korte tijd spekglad kan maken.
Code oranje: dit is wat er speelt
Vanaf vanmiddag geldt in vrijwel het hele land code geel, met uitzondering van Zeeland. De waarschuwing heeft alles te maken met ijzel, een van de gevaarlijkste vormen van winterse neerslag. Regen die bevriest op een koud wegdek zorgt voor een onzichtbare ijslaag, waardoor wegen, fietspaden en trottoirs in korte tijd levensgevaarlijk glad worden.
De neerslagzone die dit veroorzaakt trekt vanuit het zuiden richting het noorden. Dat betekent dat de omstandigheden per regio verschillen en in de loop van de avond snel kunnen verslechteren.
Overgangszone: grote temperatuurverschillen
In de provincies Noord-Holland, Flevoland en Overijssel wordt het weerbeeld extra ingewikkeld. Deze regio’s liggen precies in de overgangszone tussen zachtere lucht uit het zuiden en koudere lucht uit het noorden. Dat zorgt ervoor dat de temperatuur binnen één provincie sterk kan verschillen.
In het zuiden van deze provincies kan het zomaar 4 tot 6 graden warmer zijn dan in het noorden. Hierdoor kan regen op de ene plek gewoon nat zijn, terwijl diezelfde neerslag een paar kilometer verderop direct bevriest.
Rijkswaterstaat adviseert weggebruikers in deze provincies hun rijstijl sterk aan te passen: lagere snelheid, meer afstand houden en alleen de weg op als het echt nodig is.
Noord-Nederland: “Ga niet de weg op”
Voor Groningen, Friesland en Drenthe is de situatie nog ernstiger. Daar blijft de temperatuur langdurig rond of onder het vriespunt, terwijl neerslag doorzet. Naast ijzel is er in deze provincies ook kans op sneeuw, wat de gladheid verder verergert.
Om die reden gaat code oranje vanaf 22.00 uur in voor deze drie provincies. De oproep van Rijkswaterstaat is ongekend duidelijk: blijf thuis als je geen dringende reden hebt om te reizen.
De waarschuwing geldt tot 10.00 uur morgenochtend. Mensen die de mogelijkheid hebben om thuis te werken, krijgen het dringende advies dat ook daadwerkelijk te doen.
Waarom ijzel zo gevaarlijk is
IJzel is berucht onder wegbeheerders en hulpdiensten. In tegenstelling tot sneeuw is het vaak niet zichtbaar, waardoor bestuurders zich veilig wanen terwijl het wegdek spiegelglad is. Ook strooien helpt minder snel, omdat de regen het zout kan wegspoelen voordat het effect heeft.
Bij eerdere ijzelperiodes leidde dit tot:
-
massale kettingbotsingen
-
vastgelopen hulpdiensten
-
urenlange files
-
ongelukken met fietsers en voetgangers
Juist daarom grijpen het KNMI en Rijkswaterstaat nu vroeg en streng in.
Tot morgenochtend: zo ontwikkelt het weer zich
Volgens Weeronline blijft het noordoosten van Nederland morgenochtend nog te maken houden met restgladheid door eerder gevallen ijzel. Lokaal kan er nog wat lichte regen vallen, maar die trekt geleidelijk weg.
In Groningen verloopt het herstel het traagst. Daar stijgt de temperatuur in de middag slechts naar 1 à 2 graden, terwijl het in het noordoosten van de provincie zelfs kan blijven vriezen. Wolkenvelden domineren het weerbeeld, afgewisseld door korte zonnige momenten.
Groot contrast met het zuiden
Het contrast met het midden en zuiden van het land is opvallend. In het midden van Nederland loopt de temperatuur morgen op naar 7 tot 9 graden, terwijl het in het zuiden en zuidoosten zelfs 10 tot 11 graden kan worden.
Daar kan de zon zich af en toe laten zien, wat het weer bijna lenteachtig laat aanvoelen. Er staat een zwakke tot matige wind uit het oosten tot zuidoosten, waardoor het relatief aangenaam is — een schril contrast met de winterse omstandigheden in het noorden.
Avond en nacht: vorst breidt zich uit
In de avonduren gaat het in het noordoosten opnieuw snel vriezen. In de loop van de avond en de nacht naar donderdag breidt de vorst zich uit over het noorden en midden van het land. In het zuiden blijft de temperatuur rond of net boven het vriespunt.
Dat betekent dat natte wegen opnieuw kunnen bevriezen, zelfs als het eerder overdag dooide. Vooral bruggen, viaducten en op- en afritten zijn dan extra gevaarlijk.
Wat kun je zelf doen?
De belangrijkste adviezen op een rij:
-
Ga niet de weg op in Groningen, Friesland en Drenthe tussen 22.00 en 10.00 uur, tenzij het echt niet anders kan
-
Werk thuis als dat mogelijk is
-
Moet je toch rijden: verlaag je snelheid, vergroot je volgafstand en vermijd abrupte stuur- en rembewegingen
-
Let ook als voetganger en fietser op: trottoirs en fietspaden zijn vaak nóg gladder dan de rijbaan
Conclusie: onderschat dit weer niet
Hoewel het winterweer lokaal en tijdelijk is, zijn de risico’s groot. De combinatie van ijzel, temperatuurverschillen en aanhoudende neerslag maakt deze situatie bijzonder verraderlijk. De oproep van Rijkswaterstaat is niet voor niets zo dringend.
Wie de mogelijkheid heeft om thuis te blijven, doet er verstandig aan dat ook te doen. Daarmee verklein je niet alleen je eigen risico, maar help je ook hulpdiensten en wegbeheerders om de situatie beheersbaar te houden.
Nederland krijgt vandaag letterlijk te maken met twee seizoenen tegelijk — en vooral in het noorden is voorzichtigheid absoluut geen overbodige luxe.
Actueel
Code ROOD afgegeven: ”Blijf binnen”
Code rood in het noorden: Nederland op slot door extreme gladheid
Het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut heeft een zeldzame en zeer ingrijpende maatregel genomen: code rood voor de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De situatie is daar volledig uit de hand gelopen. Door grootschalige ijzel is het levensgevaarlijk om de weg op te gaan. Wegen, fietspaden, bruggen en zelfs voetpaden zijn veranderd in spiegelgladde ijsbanen, met grote gevolgen voor verkeer, openbaar vervoer en het dagelijks leven.
Hulpdiensten draaien overuren, ambulances rijden af en aan en grote delen van het noorden zijn feitelijk lamgelegd.
Gladde chaos: “Dit is extreem”
Wat begon als een weerswaarschuwing, is inmiddels uitgegroeid tot een maatschappij-ontwrichtende situatie. In de drie noordelijke provincies zijn sinds de nacht tientallen tot honderden ongelukken gemeld. Auto’s glijden ongecontroleerd van de weg, fietsers komen massaal ten val en ook voetgangers lopen groot risico.
Volgens Rijkswaterstaat is het aantal ongevallen uitzonderlijk hoog. Een woordvoerder spreekt van “extreem veel ongelukken” op de wegen richting het noorden. De omstandigheden zijn zo slecht dat zelfs strooiwagens moeite hebben om hun werk te doen.
NL-Alert: blijf binnen, bel 112 alleen bij levensgevaar
Vanwege de ernst van de situatie is in Groningen, Friesland en Drenthe een NL-Alert verstuurd. Dat gebeurt alleen bij zeer uitzonderlijke omstandigheden.
In het bericht worden inwoners dringend opgeroepen:
-
Binnen te blijven
-
Niet de weg op te gaan
-
112 alleen te bellen bij levensgevaar
Het doel is tweeledig: burgers beschermen én hulpdiensten de ruimte geven om hun werk te doen zonder extra risico’s.
Code oranje en geel elders
De problemen beperken zich niet volledig tot de code-roodgebieden. In Overijssel en Flevoland gold tot 06.00 uur vanochtend code oranje, terwijl op de Waddeneilanden code oranje nog tot 10.00 uur van kracht blijft. Ook daar zorgt ijzel voor ongekende gladheid.
In Noord-Holland werd code geel afgegeven, maar ook daar zijn meldingen van gladde wegen en valpartijen. Het weerbeeld verschilt lokaal sterk, maar overal waar de temperatuur rond het vriespunt ligt, blijft de situatie verraderlijk.
“Ongelukken regent het”
Ook de ANWB slaat alarm. Een woordvoerder bevestigt dat het aantal ongevallen explosief is toegenomen. “Het regent ongelukken,” klinkt het. Vooral op provinciale wegen, op- en afritten en bruggen is de situatie ronduit gevaarlijk.
Normaal gesproken worden dit soort wegen snel behandeld door strooidiensten, maar door de combinatie van aanhoudende ijzel en bevriezing heeft zout soms nauwelijks effect. Bovendien kunnen strooiwagens zelf ook niet overal veilig rijden.
Openbaar vervoer volledig stilgelegd
Niet alleen het wegverkeer is getroffen. Ook het spoor ligt grotendeels stil. ProRail heeft besloten het treinverkeer ten noorden van Zwolle volledig stil te leggen. Tot zeker 11.00 uur rijden er geen treinen in Groningen, Friesland en Drenthe.
Volgens ProRail is de beslissing onvermijdelijk. “Machinisten, hulpdiensten en aannemers kunnen de weg niet op. Daardoor is het onmogelijk om treinen veilig te laten rijden,” aldus de spoorbeheerder. Reizigers wordt geadviseerd hun reis uit te stellen en de actuele informatie goed in de gaten te houden.
Gemeenten en scholen nemen maatregelen
De impact van het extreme weer reikt verder dan verkeer en vervoer. In het Drentse Tynaarlo blijven het gemeentehuis en de milieustraat tot minstens 11.00 uur gesloten. Ook elders in het noorden worden publieke voorzieningen tijdelijk dichtgehouden.
Onderwijsinstellingen nemen eveneens maatregelen. Diverse scholen en hogescholen hebben:
-
Colleges en lessen geschrapt
-
Tentamens uitgesteld
-
Excursies afgelast
Zo is een geplande schoolreis vanuit Drenthe naar Amsterdam volledig geannuleerd vanwege de onveilige omstandigheden.
Wat betekent code rood eigenlijk?
Code rood is de hoogste weerswaarschuwing die het KNMI kan afgeven en komt zelden voor. Het wordt alleen gebruikt bij extreem weer met een zeer grote impact op de samenleving.
Volgens het KNMI:
“De weersituatie kan voor zoveel schade, letsel en overlast zorgen dat het maatschappij-ontwrichtend kan zijn.”
Belangrijk daarbij is dat code rood plaatselijk kan zijn. Terwijl het ene gebied volledig ontregeld is, kan het elders relatief meevallen. Juist dat maakt dit soort situaties zo verraderlijk.
Waarom deze gladheid zo gevaarlijk is
De huidige situatie wordt veroorzaakt door ijzel: regen die bevriest zodra deze het koude oppervlak raakt. Dat leidt tot een flinterdunne, bijna onzichtbare ijslaag. In tegenstelling tot sneeuw zie je het gevaar niet aankomen.
Zelfs ervaren automobilisten en fietsers hebben hier nauwelijks grip. Remmen, sturen of zelfs lopen wordt onvoorspelbaar. Vooral bruggen, viaducten en schaduwrijke wegen zijn extra risicovol.
Verwachting: wanneer wordt het beter?
Volgens meteorologen kan de situatie in de loop van de dag langzaam verbeteren, maar dat gaat regionaal en ongelijkmatig. In sommige delen van het noorden blijft de temperatuur rond het vriespunt hangen, waardoor gladheid hardnekkig kan aanhouden.
Zodra de temperatuur structureel boven nul komt en de neerslag afneemt, kan het zout beter zijn werk doen. Tot die tijd blijft voorzichtigheid geboden.
Wat kun je nu het beste doen?
De belangrijkste adviezen op een rij:
-
Blijf binnen in gebieden met code rood
-
Ga alleen de weg op bij absolute noodzaak
-
Werk thuis als dat kan
-
Houd kinderen en ouderen extra in de gaten
-
Volg updates van KNMI, Rijkswaterstaat en lokale overheden
Conclusie: uitzonderlijke situatie vraagt om discipline
De code rood in Groningen, Friesland en Drenthe onderstreept hoe serieus de situatie is. Dit is geen gewone winterdag, maar een uitzonderlijke weersituatie die vraagt om discipline, geduld en solidariteit.
Door thuis te blijven en waarschuwingen op te volgen, verklein je niet alleen je eigen risico, maar help je ook hulpdiensten en wegbeheerders om de situatie beheersbaar te houden. Het noorden van Nederland zit tijdelijk op slot — veiligheid gaat nu boven alles.