Actueel
Weerdiensten waarschuwen voor komst storm Goretti: Zo laat gaat het los
Nederland hoeft zich voorlopig geen illusies te maken: een beetje winterweer blijkt al genoeg om het land volledig te ontregelen. Wegen veranderen in glijbanen, het openbaar vervoer hapert, luchthavens lopen vast en de frustratie bij reizigers en weggebruikers groeit met de dag. En alsof dat nog niet genoeg is, waarschuwt Weeronline nu ook voor de komst van storm Goretti, die morgenavond voor nieuwe problemen kan zorgen. Het gevoel dat overheerst: we zijn op dit soort omstandigheden totaal niet voorbereid.
Sneeuw legt het land lam
De afgelopen dagen is het winterweer Nederland hard binnengekomen. Door sneeuwval en de daaropvolgende bevriezing zijn veel wegen spekglad geworden. Op papier gaat het om ‘een paar centimeter sneeuw’, maar in de praktijk blijkt dat genoeg om complete regio’s plat te leggen. Auto’s glijden, vrachtwagens stranden en files groeien in rap tempo uit tot kilometerslange opstoppingen.
Het bus- en treinverkeer rijdt slechts mondjesmaat. Dienstregelingen worden aangepast, lijnen vallen uit en reizigers staan soms uren te wachten zonder duidelijke informatie. Vooral in de ochtend- en avondspits lopen de problemen snel op. Het advies om thuis te werken wordt wel gegeven, maar lang niet iedereen kan of wil daaraan gehoor geven, met alle gevolgen van dien.
Schiphol als pijnpunt
Wie de afgelopen dagen op Schiphol moest zijn, weet hoe groot de chaos daar is. Al dagen achter elkaar worden honderden vluchten geschrapt. Reizigers weten vaak niet of hun vlucht nog vertrekt, wordt uitgesteld of helemaal verdwijnt uit het schema. De onzekerheid is misschien nog wel frustrerender dan het wachten zelf.
Afgelopen nacht moesten naar schatting zo’n duizend reizigers op veldbedjes op de luchthaven slapen. Hotels in de omgeving zaten vol, alternatieven waren schaars en veel mensen zagen zich gedwongen om maar te blijven. Wat de situatie extra schrijnend maakt, is de gebrekkige communicatie. Informatie verandert voortdurend en komt vaak pas op het laatste moment.
Een voorbeeld dat veel reizigers herkenbaar zullen vinden: een vlucht van Amsterdam naar Helsinki stond gepland voor 11.20 uur. Minder dan een uur voor vertrek werd die verschoven naar 14.00 uur. Een uur later volgde alsnog de annulering. Dat soort last-minute beslissingen zorgen niet alleen voor frustratie, maar maken het ook onmogelijk om zelf nog iets te plannen.
“Dit laat zien hoe kwetsbaar we zijn”
De gebeurtenissen van deze week roepen een ongemakkelijke conclusie op: als een paar dagen sneeuw al genoeg zijn om Nederland zo te ontwrichten, hoe zouden we dan omgaan met een écht groot probleem? Die gedachte wordt steeds vaker hardop uitgesproken. De infrastructuur is druk, strak gepland en efficiënt bij normaal weer, maar blijkt bijzonder kwetsbaar zodra de omstandigheden afwijken.
Strooidiensten draaien overuren, maar krijgen het niet voor elkaar om alles veilig te houden. Wegen die net zijn gestrooid, raken binnen korte tijd weer bedekt met sneeuw of veranderen door bevriezing opnieuw in ijsbanen. Het is dweilen met de kraan open.
Storm Goretti dient zich aan
En terwijl veel mensen hopen dat het ergste achter de rug is, komt er alweer nieuw onheil aan. Morgenavond bereikt storm Goretti eerst de zuidkust van Engeland, waarna hij ook Nederland aandoet. Vooral het zuidwesten van het land krijgt te maken met flinke regenval.
Weerman Matthijs van der Linden van Weeronline waarschuwt dat juist die combinatie van regen en bestaande sneeuwlaag verraderlijk kan zijn. “Door die regen wordt het in veel woonwijken glad. De aangereden sneeuw vormt een harde laag, en regen daarop maakt het extreem gevaarlijk. Met remmen of uitwijken schiet je zo door,” aldus Van der Linden.
Dat betekent dat het risico op ongelukken opnieuw toeneemt, juist op plekken waar mensen denken dat het wel meevalt. Woonwijken, zijstraten en fietspaden kunnen verraderlijker zijn dan de hoofdwegen.
Van regen naar sneeuw
In de donderdagnacht trekt storm Goretti verder richting het noordoosten. Daarbij kan grootschalige regenval optreden, die later opnieuw overgaat in sneeuw. Dat scenario is berucht: regen die op een bevroren ondergrond valt, gevolgd door nieuwe sneeuw, zorgt voor extreem gladde situaties.
Volgens Van der Linden gaan de gladheidsbestrijders dan ook zware tijden tegemoet. Strooiwagens zullen opnieuw massaal de weg op moeten, maar het effect is onzeker zolang de neerslag aanhoudt en de temperaturen blijven schommelen rond het vriespunt.
Verkeer en vervoer opnieuw onder druk
De verwachting is dat ook het verkeer opnieuw hard geraakt zal worden. Wegen die net enigszins begaanbaar waren, kunnen in korte tijd weer veranderen in probleemzones. Files zullen opnieuw ontstaan, en het risico op vastlopend verkeer is reëel.
Ook het openbaar vervoer zal het moeilijk krijgen. Wissels op het spoor zijn gevoelig voor sneeuw en ijs, wat kan leiden tot uitval en vertragingen. Reizigers doen er goed aan om hun reis alleen te maken als het echt noodzakelijk is en om kort voor vertrek de meest actuele informatie te checken.
Een terugkerend patroon
Wat deze winterperiode pijnlijk duidelijk maakt, is dat Nederland steeds opnieuw verrast lijkt door winterweer, terwijl het eigenlijk geen verrassing meer zou moeten zijn. Elke keer klinkt dezelfde discussie: hadden we dit niet beter kunnen voorbereiden? En elke keer blijkt het antwoord genuanceerd, maar onbevredigend.
Het land is ingericht op efficiëntie en doorstroming bij ‘normale’ omstandigheden. Zodra die omstandigheden veranderen, komt alles onder druk te staan. De combinatie van druk verkeer, complexe logistiek en beperkte buffers maakt het systeem kwetsbaar.
Wat kun je zelf doen?
Voor burgers blijft het vooral zaak om alert te zijn. Stel reizen uit waar mogelijk, werk thuis als dat kan en wees extra voorzichtig als je toch de weg op moet. Houd rekening met langere reistijden en onverwachte vertragingen. En misschien wel het belangrijkste: onderschat het weer niet, ook als het er ogenschijnlijk rustig uitziet.
Met storm Goretti op komst en opnieuw kans op sneeuw en gladheid, lijkt het winterse hoofdstuk voorlopig nog niet afgesloten. Integendeel: Nederland zal de komende dagen opnieuw getest worden. De hoop is dat de lessen van deze week helpen om de schade te beperken, maar zekerheid is er allerminst.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.