Actueel
Kamerdebat loopt helemaal uit de hand: Wilders sloopt PvdA en Klaver
Felle woorden in de Tweede Kamer: Wilders eist hertelling, Jetten roept op tot samenwerking
In Den Haag ging het er donderdag stevig aan toe. De Tweede Kamer debatteerde over de voortgang van de kabinetsformatie, en dat leverde direct scherpe woorden op. Terwijl Geert Wilders (PVV) pleitte voor een automatische hertelling van de stemmen, probeerde Rob Jetten (D66) juist de toon van samenwerking te zetten.
Het debat laat zien hoe groot de spanning is tussen de politieke partijen, nu de verkiezingsuitslag nog vers in het geheugen ligt en de verschillen tussen de grootste partijen miniem blijken.
D66 wint nipt, maar formatie zit muurvast
De definitieve verkiezingsuitslag werd vorige week bevestigd: D66 heeft de verkiezingen officieel gewonnen, al is het verschil met de PVV bijzonder klein — slechts zo’n 30.000 stemmen. Beide partijen komen uit op 26 zetels.
D66-verkenner Wouter Koolmees kreeg de opdracht om te onderzoeken hoe een nieuw kabinet gevormd kan worden. De oud-minister is de afgelopen dagen druk bezig geweest met gesprekken tussen de partijen, maar zijn conclusie is duidelijk: de formatie zit vast.
In zijn verslag stelde Koolmees daarom voor dat D66 en het CDA alvast samen gaan werken aan een basisprogramma, zodat andere partijen later kunnen aansluiten. Het idee moet de impasse doorbreken, maar stuit op veel scepsis in de Kamer.
Rob Jetten wil “positieve krachten” samenbrengen
Tijdens het debat nam Rob Jetten, fractievoorzitter van D66 en mogelijke toekomstige premier, het woord. Hij benadrukte dat de uitslag van de verkiezingen vraagt om samenwerking in plaats van confrontatie.
“Nederlanders verwachten met deze uitslag dat de positieve krachten elkaar de hand reiken,” zei Jetten in zijn openingsstatement.
Hij voegde toe dat zijn partij zich verantwoordelijk voelt, niet alleen voor de eigen achterban, maar voor het hele land.
“Als grootste fractie dragen wij een grote verantwoordelijkheid — ook voor de miljoenen mensen die niet op D66 hebben gestemd. Deze uitslag biedt geen makkelijke route naar een nieuw kabinet, maar wel een kans om bruggen te slaan.”
Jetten zei verder dat hij de verkenner dankbaar is voor zijn werk en dat D66 bereid is om “met open vizier” te praten met andere partijen. Zijn boodschap was duidelijk: het land heeft behoefte aan stabiliteit, niet aan politieke spelletjes.
Wilders komt fel uit de startblokken
Waar Jetten de toon van samenwerking koos, kwam Geert Wilders (PVV) met vuur en felheid naar het debat. De PVV-leider begon zijn bijdrage met een herdenking van de aanslag in Bataclan, tien jaar geleden. Na een kort moment van stilte richtte hij zich tot de Kamer met een mix van ironie en scherpe kritiek.
Wilders feliciteerde de winnende partijen met hun resultaat, maar kon het niet laten om een sneer uit te delen aan de linkse samenwerking van GroenLinks-PvdA.
“De PvdA bestaat niet meer,” zei hij. “Na het vertrek van Frans Timmermans is de partij volledig opgegaan in GroenLinks. Dat betekent dat de oud-communisten het hebben gewonnen van de sociaal-democraten.”
Met een vileine glimlach voegde hij toe:
“Ik stel voor dat we de partij vanaf nu gewoon GroenLinks noemen, nu de begrafenis van de PvdA voltooid is.”
De opmerking leidde tot hoorbare reacties in de Kamer. Jesse Klaver, fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA, reageerde zichtbaar geïrriteerd en schudde zijn hoofd.
Kleine verschillen, grote woorden
Wilders ging vervolgens in op het kleine verschil in stemmen tussen D66 en de PVV. Volgens hem is het verschil zo gering dat een automatische hertelling gerechtvaardigd zou zijn.
“Bij zo’n klein verschil zou het logisch zijn om de stemmen nog een keer na te tellen,” stelde hij. “Maar dat debat voeren we vandaag niet — al is het wel iets om over na te denken voor de toekomst.”
De PVV-leider liet weten dat hij niet zozeer twijfelt aan de integriteit van de telling, maar aan de procedure: “Het gaat om transparantie. Nederlanders moeten kunnen zien dat elke stem telt.”
“Uitsluiting van de PVV is een schande”
Vervolgens richtte Wilders zijn pijlen op de andere partijen, die hebben aangegeven niet met de PVV te willen regeren. Met name D66, VVD en CDA sloten de partij in eerdere gesprekken uit vanwege de harde toon in Wilders’ programma.
De PVV-leider noemde die houding “arrogant” en “ondemocratisch”.
“Het is een schande dat miljoenen Nederlanders die op ons hebben gestemd, genegeerd worden,” zei Wilders. “Wij zijn bereid met iedereen te onderhandelen — mits er eindelijk een stevig asielbeleid komt. Dat is wat Nederland vraagt.”
Zijn opmerking leidde tot rumoer in de zaal. Vanuit de D66-bankjes werd geantwoord dat “samenwerking begint met vertrouwen en respect”.
Wilders bleef echter bij zijn standpunt en bedankte Wouter Koolmees voor diens inzet, maar vond diens aanpak “een recept voor tijdverlies”.
“Er gaat zo ontzettend veel tijd verloren met eindeloze gesprekken tussen partijen die elkaar uitsluiten. Laat iedereen gewoon aan tafel komen, zonder taboes.”
Koolmees onder druk
Verkenner Wouter Koolmees kreeg tijdens het debat meerdere vragen over zijn strategie. Meerdere Kamerleden, waaronder Caroline van der Plas (BBB) en Pieter Omtzigt (NSC), vroegen zich af of het verstandig is dat alleen D66 en CDA alvast samen plannen uitwerken.
Van der Plas noemde het plan “te vroeg en te smal”, terwijl Omtzigt waarschuwde dat “de formatie begint met vertrouwen, niet met voorgekookte plannen”. Koolmees verdedigde zijn aanpak door te zeggen dat het proces vastzit en dat “ieder begin beter is dan stilstand”.
“We moeten ergens beginnen,” zei hij. “De verdeeldheid in de Kamer is groot, maar het land wacht niet. Ik probeer beweging te krijgen waar nu stilstand is.”
Politiek vuurwerk en onzekerheid
Het debat illustreert hoe complex de politieke verhoudingen zijn geworden. D66 is de grootste partij, maar mist duidelijke coalitiepartners. De PVV voelt zich onterecht buitengesloten, terwijl de linkse partijen voorzichtig zijn vanwege Wilders’ toon en programma.
Politicoloog Remco Breuker zegt daarover bij Nieuwsuur:
“Dit is een formatie die symbool staat voor de nieuwe politieke realiteit. De tijd van vanzelfsprekende coalities is voorbij. Partijen moeten nieuwe vormen van samenwerking vinden, maar dat vraagt om geduld — iets wat Wilders duidelijk niet heeft.”
Wat nu?
Na afloop van het debat is de situatie nog steeds onduidelijk. Koolmees zal zijn bevindingen verder uitwerken en waarschijnlijk begin volgende week opnieuw verslag doen aan de Kamer. Ondertussen proberen partijen de toon te matigen en de eerste bruggen te slaan.
Toch blijft de sfeer gespannen. Wilders liet weten “niet van plan te zijn om nog maanden aan de zijlijn te blijven staan”, terwijl Jetten juist oproept tot kalmte en overleg.
“De formatie is geen wedstrijd om wie het hardst roept,” zei hij. “Het is een zoektocht naar wat ons verbindt.”
Conclusie
Het eerste formatie-debat na de verkiezingen laat zien hoe groot de uitdagingen zijn voor de Nederlandse politiek. Met een miniem verschil tussen D66 en PVV en diepgeworteld wantrouwen tussen partijen, lijkt de weg naar een nieuw kabinet lang en hobbelig.
Terwijl Jetten inzet op samenwerking en verbinding, kiest Wilders voor confrontatie en druk op de ketel. De komende weken zal blijken wie de toon bepaalt in het nieuwe politieke landschap — en of de woorden van vandaag een opening zijn, of juist een voorbode van nog meer politieke storm.
Actueel
Meerdere overleden toeristen gevonden bij nieuwe brand in Spanje
De zware natuurbranden in het zuiden van Spanje hebben inmiddels aan zeker twaalf mensen het leven gekost. Daarnaast zijn nog negentien personen vermist, terwijl honderden hulpverleners dag en nacht proberen het vuur onder controle te krijgen. De autoriteiten vrezen dat het merendeel van de slachtoffers buitenlandse toeristen betreft.
Bosbrand verspreidt zich razendsnel
De brand ontstond donderdag in de omgeving van Los Gallardos, in de provincie Almería, en breidde zich door de extreme hitte, harde wind en de droge begroeiing in korte tijd uit naar omliggende gebieden. Hulpdiensten riepen bewoners en bezoekers op om binnen te blijven of uitsluitend de officiële evacuatieroutes te volgen.
Ondanks die waarschuwingen besloten verschillende mensen op eigen initiatief het gebied te verlaten. Volgens de Andalusische autoriteiten zijn meerdere slachtoffers daarbij door de snel oprukkende vlammen verrast. Sommigen werden aangetroffen in voertuigen, terwijl anderen vermoedelijk te voet probeerden te ontsnappen.
Vermoedelijk veel buitenlandse slachtoffers
Regionaal minister Antonio Sanz verklaarde dat alles erop wijst dat de meeste, en mogelijk zelfs alle, overleden personen buitenlandse bezoekers zijn. In één van de uitgebrande auto’s werden vier slachtoffers aangetroffen. Omdat het voertuig een stuur aan de rechterzijde had, vermoeden de autoriteiten dat het om Britse toeristen gaat. De identiteit van de slachtoffers wordt nog officieel vastgesteld.
Ook onder de negentien vermisten zouden zich voornamelijk buitenlanders bevinden. Zoekteams zetten hun werkzaamheden onverminderd voort in de hoop nog overlevenden aan te treffen.
Grote zoek- en reddingsactie
Meer dan 150 brandweerlieden zijn sinds het uitbreken van de brand onafgebroken bezig met de bestrijding van het vuur. Daarbij krijgen zij ondersteuning van militairen, blusvoertuigen en materieel vanuit de nationale hulpdiensten. De moeilijke bereikbaarheid van het bergachtige terrein en de aanhoudende hitte maken de bluswerkzaamheden bijzonder ingewikkeld.
Ongeveer duizend bewoners en toeristen zijn uit voorzorg geëvacueerd. Daarnaast liggen meerdere gewonden met ernstige brandwonden in het ziekenhuis.
Dodelijkste natuurbrand in jaren
Volgens de Spaanse autoriteiten gaat het om een van de dodelijkste bosbranden die Spanje in decennia heeft meegemaakt. De laatste natuurbrand met een vergelijkbaar aantal slachtoffers dateert uit 2005.
Premier Pedro Sánchez reageerde geschokt op de tragedie. Via sociale media sprak hij zijn medeleven uit aan de nabestaanden en bedankte hij de hulpdiensten die onder zware omstandigheden blijven doorwerken om levens te redden en verdere uitbreiding van het vuur te voorkomen.
Hittegolf vergroot risico
De bosbrand ontstaat tijdens een periode waarin grote delen van Spanje gebukt gaan onder extreme temperaturen. Op verschillende plaatsen loopt het kwik op tot boven de 40 graden, waardoor de vegetatie uitzonderlijk droog is en branden zich razendsnel kunnen verspreiden. Ook in andere delen van het land woeden momenteel natuurbranden.
De autoriteiten in Andalusië roepen inwoners en toeristen op om officiële instructies strikt op te volgen en geen eigen evacuatieroutes te kiezen. Volgens hulpdiensten kunnen juist dergelijke beslissingen levensgevaarlijke situaties opleveren wanneer een natuurbrand zich onverwacht snel ontwikkelt.
Ondertussen gaan de zoekacties naar de negentien vermisten onverminderd door. De Spaanse hulpdiensten vrezen dat het dodental de komende uren of dagen verder kan oplopen zolang het vuur nog niet volledig onder controle is.