Actueel
Greta Thunberg geeft details: ”Dit hebben ze met mij gedaan in de cel”
Greta Thunberg doet aangrijpend verslag van haar detentie: ‘Ik was d00dsbang’
Klimaatactiviste Greta Thunberg heeft in een uitgebreid interview met de Zweedse krant Aftonbladet voor het eerst verteld wat er volgens haar gebeurde tijdens de vijf dagen die zij vastzat in Israël. De 22-jarige activiste werd vorige maand gearr*steerd nadat het schip waarmee zij onderweg was naar Gaza werd onderschept door Israëlische autoriteiten.
Volgens Thunberg verliep haar aanh0uding allesbehalve vreedzaam. Ze spreekt van intim!datie, fysiek gew*ld en vern*dering. De Israëlische autoriteiten hebben nog niet publiekelijk gereageerd op haar specifieke beschuldigingen.
De arrestatie op zee
Thunberg maakte deel uit van een groep van zo’n 400 internationale activisten die met meerdere schepen richting Gaza voeren, als onderdeel van een protestactie tegen de humanitaire situatie in het gebied.
De Israëlische krijgsmacht IDF onderschepte de vloot nog voordat die de kust bereikte. De deelnemers werden gearresteerd en overgebracht naar de Ketziot-gevangenis, een detentiecentrum in de Negev-woestijn.
Volgens Thunberg was de sfeer aan boord al gespannen. “We wisten dat dit kon gebeuren,” vertelt ze. “Maar niemand was voorbereid op de manier waarop we zouden worden behandeld.”
‘Ze sleepten me weg van de groep’
In het interview vertelt Thunberg dat ze bij aankomst in de gevangenis van de groep werd gescheiden.
“Ze sleepten me naar een andere kant, weg van de rest,” zegt ze. “Ik begreep niet waarom. Ze gooiden iets over me heen, duwden me op de grond en riepen dingen die ik niet durfde te herhalen.”
Volgens haar werden persoonlijke bezittingen, waaronder haar rugzak en kledingstukken met pro-Palestijnse symbolen, in beslag genomen. “Ze sneden sommige spullen gewoon kapot,” aldus Thunberg. “Alsof ze wilden laten zien dat ze de controle hadden.”
Een vernederende behandeling
Thunberg zegt dat ze tijdens haar detentie regelmatig werd uitgescholden en belachelijk gemaakt. Ook zou ze meerdere keren zijn gefotografeerd door bewakers terwijl haar handen waren vastgebonden.
“Ze namen selfies met me alsof ik een trofee was,” zegt ze. “Ik voelde me totaal machteloos.”
Daarnaast beschrijft ze dat ze een deel van haar verblijf doorbracht in een kleine, donkere ruimte. “Ik zat met mijn gezicht naar de muur. Ze zeiden dat het een ‘speciale plek’ was voor mensen zoals ik.”
Dreiging en angst
In haar relaas vertelt Thunberg dat ze regelmatig werd bedreigd met extreme opmerkingen. Hoewel ze de exacte bewoordingen niet herhaalt, zegt ze dat de toon duidelijk was: “Ze wilden ons bang maken.”
De activiste zegt dat ze uiteindelijk werd overgebracht naar een isolatiecel. “Er zaten insecten, het was heet, en ik had geen idee hoe lang ik daar zou blijven,” vertelt ze.
Volgens haar was dat het moment waarop de angst toesloeg. “Ik dacht: misschien komt hier niemand me ooit uithalen.”
Bezoek van een minister
Opvallend is haar bewering dat ze in de gevangenis persoonlijk bezoek kreeg van een Israëlische minister. Volgens Thunberg zou die haar hebben uitgescholden en bedreigd.
“Hij zei dat ik als een terrorist zou worden behandeld,” vertelt ze. “Ik dacht eerst dat het een grap was, maar hij meende het.”
De Israëlische regering heeft deze verklaring vooralsnog niet bevestigd of ontkend.
Terug naar vrijheid
Na vijf dagen kwam er plotseling een einde aan haar gevangenschap. Thunberg vertelt dat ze onverwacht te horen kreeg dat ze kon vertrekken. Ze werd vrijgelaten zonder officiële aanklacht, samen met andere buitenlandse activisten.
“Ze brachten me naar buiten, gaven me mijn paspoort terug en zeiden niets. Geen uitleg, geen excuses,” aldus Thunberg. “Ik voelde me leeg, maar ook opgelucht dat ik weer adem kon halen.”
Ze zegt dat ze tijdens haar terugreis moeite had om te bevatten wat er gebeurd was. “Ik was uitgeput. Ik wilde gewoon naar huis.”
Reacties uit de wereld
Het verhaal van Thunberg heeft internationaal veel losgemaakt. Mensenrechtenorganisaties zoals Amnesty International en Human Rights Watch hebben opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek naar de omstandigheden van de arrestatie en de behandeling van activisten.
Ook in Zweden en andere Europese landen hebben politici vragen gesteld over de gang van zaken. Een woordvoerder van de Zweedse regering noemde de beschuldigingen “ernstig” en benadrukte dat “iedereen, ongeacht overtuiging of nationaliteit, recht heeft op humane behandeling”.
Israël heeft tot nu toe volgehouden dat alle arrestaties “volgens de wet” zijn verlopen en dat de schepen een gebied probeerden binnen te varen dat veiligheidsbeperkingen kent.
Thunbergs missie gaat verder
Ondanks de heftige ervaring zegt Greta Thunberg dat haar overtuiging alleen maar sterker is geworden.
“Ik ben niet van plan te zwijgen,” vertelt ze. “Wat er met mij is gebeurd, is niets vergeleken met wat miljoenen mensen dagelijks meemaken. Als mijn stem iets kan veranderen, zal ik die blijven gebruiken.”
Volgens haar is de situatie in Gaza “een humanitaire tragedie” die de wereld niet mag negeren. “Mijn doel is niet om tegen mensen te vechten, maar om te vechten vóór mensen — voor rechtvaardigheid, gelijkwaardigheid en vrede.”
Een persoonlijk keerpunt
Het verblijf in de cel heeft Thunberg naar eigen zeggen diep geraakt. Ze beschrijft het als een moment van “volledige kwetsbaarheid”.
“Ik heb me nog nooit zo klein gevoeld,” zegt ze. “Maar ook nog nooit zo vastbesloten om door te gaan.”
Thunberg benadrukt dat ze niet uit is op wraak, maar op bewustwording. “Ik wil dat mensen begrijpen wat er gebeurt. Dat we blijven kijken, blijven praten en blijven handelen.”
Actueel
Zeven mensen overleden bij zwaar verkeersongeval
In het Britse Middlesbrough heeft zich een verschrikkelijk verkeersongeval voorgedaan waarbij zeven mensen om het leven zijn gekomen. Onder de slachtoffers bevinden zich vijf jonge mannen en twee politieagenten. De jongeren reden volgens de eerste berichtgeving aan de verkeerde kant van de A66 en botsten frontaal op een politievoertuig. Onderzocht wordt nu of het drama mogelijk verband houdt met een levensgevaarlijke trend op sociale media waarbij jongeren zichzelf filmen terwijl ze spookrijden.
Zeven doden bij frontale botsing
Het ongeval gebeurde in de nacht van vrijdag op zaterdag op de A66 bij Middlesbrough. In een Volkswagen Passat zaten vijf jonge mannen die volgens de eerste informatie tegen de rijrichting in over de weg reden.
Op hetzelfde moment kwam vanuit de tegenovergestelde richting een politieauto aanrijden. De twee voertuigen botsten frontaal op elkaar.
De gevolgen waren desastreus. Alle vijf inzittenden van de Volkswagen kwamen om het leven. Ook de twee politieagenten in het andere voertuig overleefden de botsing niet. De agenten waren 37 en 38 jaar oud.
Lokale media hebben inmiddels verschillende namen van de jonge slachtoffers gemeld. Het zou onder anderen gaan om Makai Saddington, Cole Worthy, Theo Rae en Michael Cahill. Een vijfde slachtoffer wordt door vrienden Jacob genoemd.
Het onderzoek naar de precieze omstandigheden van het ongeval is nog in volle gang.
Mogelijk verband met gevaarlijke trend
De zaak krijgt extra aandacht omdat wordt onderzocht waarom de auto aan de verkeerde kant van de weg reed.
Volgens berichtgeving van onder meer de Duitse krant BILD wordt gekeken naar een mogelijk verband met een trend op sociale media waarbij jongeren bewust tegen het verkeer in rijden en daar beelden van maken.
Daarbij zouden video’s worden gedeeld waarin bestuurders zichzelf filmen tijdens extreem gevaarlijk rijgedrag. In sommige filmpjes wordt eerst de snelheidsmeter getoond, waarna de bestuurder in beeld verschijnt terwijl hij met hoge snelheid aan de verkeerde kant van de weg rijdt.
Sommige bestuurders zouden daarbij hun gezicht bedekken met een bivakmuts.
Of de vijf jongeren in Middlesbrough daadwerkelijk bezig waren met zo’n video of bewust deelnamen aan deze trend, is vooralsnog niet vastgesteld. De autoriteiten onderzoeken die mogelijkheid.
Eerder ook vijf jongeren omgekomen
De zorgen zijn extra groot omdat kort daarvoor in Ierland eveneens een zwaar verkeersongeval plaatsvond waarbij vijf jongeren om het leven kwamen.
De slachtoffers waren tieners tussen de 15 en 18 jaar. Ook zij zouden tegen het verkeer in hebben gereden. Volgens berichtgeving zouden de jongeren zichzelf tijdens de rit hebben gefilmd.
Daardoor wordt nu gekeken of beide incidenten mogelijk met hetzelfde online fenomeen te maken hebben.
Wanneer de twee ongevallen daadwerkelijk verband blijken te houden met bewust spookrijden voor sociale media, zou dat betekenen dat in korte tijd twaalf mensen om het leven zijn gekomen bij incidenten waarbij dit levensgevaarlijke gedrag een rol speelde.
Dat verband moet echter nog officieel worden vastgesteld.
Beelden van slachtoffer opgedoken
Na het ongeval in Middlesbrough zijn ook oudere beelden opgedoken waarop de 18-jarige Makai Saddington te zien zou zijn.
Die beelden zouden dateren uit mei van dit jaar. Daarop is volgens Britse berichtgeving te zien hoe een jongeman met een bivakmuts op door de politie wordt achtervolgd terwijl hij tegen de rijrichting in rijdt.
De beelden krijgen door het dodelijke ongeval opnieuw veel aandacht. Onderzoekers zullen moeten vaststellen of er een verband bestaat tussen eerder rijgedrag en wat er in de nacht van vrijdag op zaterdag is gebeurd.
Dat iemand eerder op beelden gevaarlijk rijgedrag heeft vertoond, bewijst vanzelfsprekend nog niet dat het dodelijke ongeval onderdeel was van een sociale-mediatrend.
‘Driving the wrong way’
De vermeende trend wordt aangeduid als ‘driving the wrong way’. Daarbij draait het volgens de berichtgeving om het maken van zo spectaculair mogelijke beelden.
Juist dat maakt het gedrag extreem gevaarlijk. Een automobilist die tegen het verkeer in rijdt, brengt niet alleen zichzelf en eventuele passagiers in levensgevaar, maar ook volledig onschuldige weggebruikers die plotseling met een tegemoetkomend voertuig worden geconfronteerd.
Het drama in Middlesbrough laat zien hoe desastreus een frontale botsing kan aflopen. In dit geval verloren ook twee politieagenten het leven.
Onderzoek naar rol sociale media
De autoriteiten onderzoeken niet alleen de afzonderlijke verkeersongevallen, maar ook de mogelijke rol van sociale media.
Daarbij wordt gekeken of dergelijke video’s jongeren kunnen aansporen om het gedrag na te doen en hoe snel beelden van extreem gevaarlijke verkeerssituaties van platforms worden verwijderd.
Ook in Ierland heeft de kwestie inmiddels de politiek bereikt. Een parlementaire commissie heeft het bedrijf achter TikTok gevraagd welke maatregelen worden genomen om te voorkomen dat video’s met gevaarlijk rijgedrag zich verder over het platform verspreiden.
Voorlopig blijft rond het ongeval in Middlesbrough nog een belangrijke vraag onbeantwoord: reden de jongeren per ongeluk aan de verkeerde kant van de weg, of was er sprake van bewust spookrijden?
Het politieonderzoek zal daar meer duidelijkheid over moeten geven. Vaststaat ondertussen dat het ongeval zeven levens heeft geëist en twee families van politieagenten en de nabestaanden van vijf jonge mannen met een enorm verlies achterlaat.