Voor het eerst sinds de uitbreiding van de Nederlandse euthanasieregeling is een kind jonger dan 12 jaar overleden na medische levensbeëindiging. Dat bevestigde minister van Volksgezondheid Sophie Hermans tijdens de presentatie van het jaarverslag over late zwangerschapsafbrekingen en levensbeëindiging bij ernstig zieke kinderen.

Het gaat om het eerste geregistreerde geval sinds de regeling in 2024 werd uitgebreid voor kinderen tussen de 1 en 12 jaar die uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Over de identiteit, leeftijd of medische aandoening van het kind zijn geen verdere details bekendgemaakt.

Eerste toepassing van de nieuwe regeling

Met de wetswijziging die vorig jaar van kracht werd, kwam er een regeling voor een zeer kleine groep ernstig zieke kinderen die niet onder de bestaande euthanasiewet vielen.

De regeling is bedoeld voor situaties waarin een kind terminaal ziek is, ondraaglijk en uitzichtloos lijdt en er volgens artsen geen mogelijkheid meer bestaat om het lijden te verlichten. Ook palliatieve zorg mag in zo’n situatie geen oplossing meer bieden.

Volgens minister Hermans is de regeling inmiddels één keer toegepast.

Strenge voorwaarden

De Nederlandse overheid stelt strikte voorwaarden aan het toepassen van levensbeëindiging bij jonge kinderen.

Een arts mag alleen overgaan tot deze stap wanneer zorgvuldig is vastgesteld dat:

• sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden;
• genezing niet meer mogelijk is;
• er geen redelijke alternatieven zijn om het lijden te verlichten;
• beide ouders instemmen met het besluit;
• en, als dat mogelijk is, ook het kind zelf wordt betrokken bij de besluitvorming.

Het gaat nadrukkelijk om uitzonderlijke situaties waarin alle andere behandel- en zorgmogelijkheden zijn uitgeput.

Onafhankelijke beoordeling

Na iedere toepassing wordt de procedure uitgebreid beoordeeld door een onafhankelijke toetsingscommissie.

Deze commissie bestaat uit meerdere deskundigen, waaronder artsen, een jurist en een ethicus. Zij onderzoeken of de behandelend arts zorgvuldig heeft gehandeld en of aan alle wettelijke voorwaarden is voldaan.

De bevindingen worden vervolgens doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie, dat beoordeelt of de wettelijke regels correct zijn nageleefd.

Zeer uitzonderlijke gevallen

Bij de invoering van de regeling benadrukte het kabinet al dat het naar verwachting om slechts enkele gevallen per jaar zou gaan.

De regeling is specifiek bedoeld voor een zeer kleine groep kinderen die niet onder de bestaande euthanasiewet vallen, maar wel te maken hebben met ondraaglijk en uitzichtloos lijden waarvoor geen medische oplossing meer bestaat.

Het gemelde geval is de eerste keer dat de regeling daadwerkelijk is toegepast sinds de invoering ervan in 2024.

Gevoelig maatschappelijk onderwerp

De uitbreiding van de regeling leidde destijds tot veel maatschappelijke en ethische discussie. Voorstanders wezen erop dat de regeling bedoeld is om een zeer beperkte groep kinderen in een uitzonderlijke medische situatie een menswaardig einde te bieden wanneer geen enkele behandeling nog verlichting kan geven.

Tegenstanders uitten juist zorgen over de ethische en juridische gevolgen van de uitbreiding.

Door de strenge voorwaarden en de verplichte onafhankelijke toetsing benadrukt de overheid dat iedere aanvraag afzonderlijk en uiterst zorgvuldig wordt beoordeeld.

Met de bekendmaking van het eerste geregistreerde geval is duidelijk geworden dat de regeling inmiddels daadwerkelijk in de praktijk is toegepast.