Actueel
Sportschool weigert bewoners uit azc na vreselijk incident, maar krijgt tik op vingers
Een sportschool in het Limburgse Echt is volgens het College voor de Rechten van de Mens schuldig aan discriminatie door bewoners van het plaatselijke asielzoekerscentrum (azc) te weigeren als lid. De zaak draait om twee mannen die afzonderlijk een lidmaatschap wilden afsluiten, maar werden afgewezen omdat zij in het azc verbleven. Volgens het College is daarmee sprake van verboden onderscheid op basis van afkomst en nationaliteit.
De eigenaar van Anytime Fitness laat weten dat de maatregel nooit bedoeld was om mensen te discrimineren. Volgens hem stond de veiligheid van de sportschool en haar leden altijd voorop. Toch oordeelt het College dat de manier waarop de sportschool handelde in strijd is met de Nederlandse gelijkebehandelingswetgeving.
Tijdelijke ledenstop na reeks incidenten
De aanleiding voor de maatregel lag volgens de eigenaar in een reeks vervelende gebeurtenissen die zich in 2022 en 2023 voordeden. Enkele bewoners van het asielzoekerscentrum zouden zich volgens de sportschool hebben misdragen. Zo zouden abonnementskosten niet zijn betaald, huisregels zijn overtreden en zou er zelfs schade zijn aangericht aan het pand.
Een van de ernstigste incidenten was volgens de eigenaar het ontstaan van een gat in een muur van de sportschool. Dat vormde voor de directie de aanleiding om in te grijpen.
Uit bezorgdheid over de veiligheid en de bescherming van de accommodatie besloot de sportschool daarom tijdelijk geen nieuwe bewoners van het azc meer als lid toe te laten. Die maatregel gold echter niet alleen voor de personen die betrokken waren geweest bij de incidenten, maar voor alle bewoners van het opvangcentrum.
Volgens de eigenaar was dat een moeilijke beslissing.
“Ik had nooit verwacht in zo’n situatie terecht te komen. We wilden onze sportschool veilig houden en verdere schade voorkomen.”
Twee mannen dienen klacht in
De zaak kwam uiteindelijk terecht bij het College voor de Rechten van de Mens nadat twee mannen afzonderlijk een klacht indienden.
De eerste betrof een man uit El Salvador. Hij vroeg in februari 2024 een proeflidmaatschap aan, maar kreeg te horen dat dit niet mogelijk was omdat hij in het asielzoekerscentrum woonde.
Ruim anderhalf jaar later overkwam hetzelfde een tweede man, afkomstig uit Oezbekistan. Ook hij wilde graag sporten bij de sportschool, maar werd om dezelfde reden geweigerd.
Beide mannen hadden niets te maken met de eerdere incidenten die aanleiding waren geweest voor de ledenstop.
Oordeel: verboden onderscheid
Volgens het College is de maatregel in strijd met de wet. In het oordeel staat dat bewoners van een asielzoekerscentrum in de praktijk vrijwel altijd een niet-Nederlandse afkomst of nationaliteit hebben. Door alle bewoners zonder individuele beoordeling uit te sluiten, werd daarom rechtstreeks onderscheid gemaakt op basis van afkomst en nationaliteit.
Het College benadrukt dat ondernemers mensen individueel mogen aanspreken op hun gedrag. Wanneer iemand zich misdraagt of schade veroorzaakt, mag een sportschool daar passende maatregelen tegen nemen. Maar een complete groep uitsluiten vanwege het gedrag van enkele personen is volgens de wet niet toegestaan.
Juist omdat de twee mannen geen enkele betrokkenheid hadden bij de eerdere problemen, hadden zij volgens het College niet geweigerd mogen worden.
Vergelijking met andere bezoekers
In het oordeel wordt ook gewezen op een ander punt. Volgens het College waren bij eerdere incidenten niet uitsluitend bewoners van het azc betrokken. Ook jongeren uit de omgeving zouden zich volgens de beschikbare informatie hebben misdragen.
Voor die groep werd echter geen algemene ledenstop ingesteld. In plaats daarvan werden individuele jongeren aangesproken op hun gedrag. Daarnaast verhoogde de sportschool de minimumleeftijd voor nieuwe leden naar zestien jaar.
Volgens het College laat dat verschil in aanpak zien dat bewoners van het asielzoekerscentrum anders zijn behandeld dan andere groepen bezoekers.
Eigenaar bestrijdt die lezing
De eigenaar van Anytime Fitness is het niet eens met die conclusie. Hij stelt dat lokale jongeren helemaal geen rol speelden bij de incidenten waarop de maatregel gebaseerd was.
Volgens hem geldt binnen de sportschool voor iedereen hetzelfde beleid.
Wanneer een lid regels overtreedt of eigendommen beschadigt, wordt dat lid verwijderd, ongeacht afkomst of achtergrond.
De eigenaar benadrukt dat hij nooit de bedoeling heeft gehad om mensen vanwege hun afkomst uit te sluiten.
Samenwerking met COA verliep moeizaam
Volgens de sportschool is vooraf geprobeerd om samen te werken met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). De bedoeling was om duidelijke afspraken te maken over de begeleiding van bewoners die wilden sporten.
Die samenwerking verliep volgens de eigenaar echter moeizaam.
Hij vertelt dat de contactpersoon waarmee eerder afspraken waren gemaakt niet langer werkzaam bleek bij het COA. De sportschool zegt daarvan niet op de hoogte te zijn gebracht, waardoor het overleg stil kwam te liggen.
Later zouden opnieuw gesprekken zijn gevoerd om tot werkbare afspraken te komen, maar ook die leverden volgens de eigenaar weinig op.
Toch vindt het College dat dit geen geldige reden is om een volledige groep mensen uit te sluiten van een lidmaatschap.
Ook wanneer overleg met andere organisaties lastig verloopt, blijft een ondernemer volgens de wet zelf verantwoordelijk voor gelijke behandeling van klanten.
Veiligheid stond volgens eigenaar centraal
De eigenaar reageert teleurgesteld op de uitspraak en benadrukt opnieuw dat veiligheid altijd de enige motivatie achter de maatregel is geweest.
Hij zegt dat de sportschool al jarenlang onderdeel uitmaakt van de lokale gemeenschap en dat hij iedereen op een prettige en veilige manier wil laten sporten.
Volgens hem werd pas tijdens de behandeling van de zaak duidelijk dat een algemene ledenstop voor bewoners van een asielzoekerscentrum juridisch niet is toegestaan.
“Dit is absoluut nooit bedoeld geweest als discriminatie. We wilden alleen onze klanten beschermen en voorkomen dat de sportschool opnieuw schade zou oplopen. We zijn geen racisten.”
Oordeel heeft geen directe juridische gevolgen
Het oordeel van het College voor de Rechten van de Mens is niet juridisch bindend. Dat betekent dat de instantie een organisatie niet kan verplichten om een maatregel terug te draaien of een schadevergoeding te betalen.
Wel hebben de uitspraken vaak veel gewicht. Volgens het College neemt meer dan tachtig procent van de organisaties waarbij discriminatie is vastgesteld uiteindelijk maatregelen naar aanleiding van zo’n oordeel.
De zaak in Echt laat zien hoe ingewikkeld de balans kan zijn tussen veiligheid en gelijke behandeling. Ondernemers mogen optreden tegen mensen die overlast veroorzaken of regels overtreden, maar collectieve maatregelen die een complete groep uitsluiten zijn volgens de wet niet toegestaan. Het College benadrukt daarom dat iedere aanvraag voor een lidmaatschap individueel beoordeeld moet worden en dat gedrag van enkele personen nooit automatisch mag worden toegeschreven aan een hele groep.
Actueel
Soundos El Ahmadi gefileerd na totaal misplaatste grap
Soundos El Ahmadi heeft voor flinke beroering gezorgd met een bijzonder harde grap tijdens een optreden. De cabaretière maakte een vergelijking tussen een miskraam en de Belgische politicus Dries Van Langenhove. Toen een groot deel van het publiek nauwelijks reageerde, kwam Soundos met nóg een opmerking: volgens haar applaudisseerde slechts een derde van de zaal en zou de rest “extreemrechts” stemmen. Vooral die combinatie zorgt nu voor stevige kritiek.
Op sociale media wordt volop gediscussieerd over het fragment. Waar de een het verdedigt als scherpe cabarethumor, vinden anderen dat Soundos met de grap een grens overschrijdt.
“Smakeloos, smakelozer, Soundos”, klinkt het onder meer in de kritiek.
Soundos maakt harde grap over miskraam
De commotie draait om een fragment waarin Soundos eerst vertelt over haar eigen zwangerschappen.
“Ik ben één keer 39 weken zwanger geweest, één keer 33 weken en één keer 8 weken”, begint ze.
Vervolgens vertelt ze dat die laatste zwangerschap eindigde in een miskraam.
“Dit is toen helaas misgegaan. Ik kan jullie vertellen dat het echt verschrikkelijk was om mee te maken. Het heeft me heel erg overvallen.”
Tot dat moment lijkt het om een persoonlijk en serieus verhaal te gaan.
Daarna verandert de toon volledig.
Grap over Dries Van Langenhove
Soundos vervolgt haar verhaal met een bewust absurd en confronterend stuk.
“Wat heel veel mensen niet weten is dat als je miskraam in de toiletpot valt, dat je door moet spoelen, want als jij niet doorspoelt, kan zo’n miskraam nog door blijven leven.”
Vervolgens komt de clou.
“En zo is Dries Van Langenhove ontstaan. Sorry nog daarvoor!”
Daarmee richt Soundos haar grap rechtstreeks op de Belgische politicus Dries Van Langenhove.
De grap lijkt in de zaal echter niet de reactie op te leveren waarop ze mogelijk had gehoopt.
Publiek reageert verdeeld
In het fragment is volgens de aangeleverde beschrijving te merken dat een aanzienlijk deel van het publiek niet enthousiast reageert.
Soundos merkt dat zelf eveneens op.
In plaats van het moment voorbij te laten gaan, reageert ze op de zaal.
“Een derde applaudisseert, twee derde stemt extreemrechts.”
Ook die uitspraak valt vervolgens niet bij iedereen goed.
Critici wijzen erop dat er allerlei redenen kunnen zijn waarom iemand niet om een grap lacht en vinden dat Soundos de afwezige lach daarmee te gemakkelijk aan een politieke voorkeur koppelt.
‘Geef me je geld en ga naar huis’
Soundos maakt vervolgens duidelijk dat ze zich weinig aantrekt van mensen in de zaal die haar grap niet kunnen waarderen.
“Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis. Ik vind het allemaal prima.”
De opmerkingen leveren achteraf veel discussie op.
Daarbij gaat het niet alleen over de vraag of een miskraam geschikt materiaal is voor een grap.
Ook haar reactie op het publiek wordt bekritiseerd.
Want wanneer mensen niet lachen om een politieke grap, betekent dat uiteraard niet automatisch dat zij een bepaalde politieke overtuiging hebben.
Stevige kritiek op sociale media
Het fragment wordt inmiddels ook buiten de zaal besproken.
Mediacourant besteedt aandacht aan de ophef en deelt verschillende kritische reacties.
Bob Dijkgraaf reageert bijvoorbeeld op de manier waarop Soundos het zwijgende deel van het publiek benadert.
“Als je niet klapt moet je wel extreemrechts zijn. Dat je het gewoon totaal niet grappig vindt, is bij haar geen optie.”
Een andere criticus richt zich vooral op de kwaliteit van de grap.
“Ze probeert te choqueren, maar het komt niet over. Dat is geen kwestie van smaak, maar van vakmanschap. En dat vakmanschap ontbreekt.”
Dat zijn uiteraard persoonlijke beoordelingen van de betreffende reageerders, maar ze illustreren wel waarom het fragment zoveel discussie oproept.
Bezoeker herkent grap uit eerdere voorstelling
Een andere opvallende reactie komt volgens de aangeleverde informatie van Nicole Hartog.
Zij zegt de voorstelling van Soundos eerder te hebben bezocht in de Meervaart in Amsterdam.
Volgens haar gebruikte Soundos destijds vrijwel dezelfde grap, maar werd er toen een andere politieke naam genoemd.
“Ik heb deze voorstelling in de Meervaart gezien en toen was het Dilans naam die ze zei.”
Daarmee lijkt ze te verwijzen naar Dilan Yeşilgöz.
Dat is de herinnering van deze bezoeker; op basis van de aangeleverde informatie kan niet onafhankelijk worden vastgesteld hoe de grap tijdens dat specifieke eerdere optreden exact werd gebracht.
‘Ik kon er niet om lachen’
Nicole vertelt dat ze de grap ook tijdens die eerdere voorstelling niet kon waarderen.
“Ik kon er niet om lachen. Wat in- en inslecht om zo over een miskraam te praten. Respectloos ook naar de genoemde persoon toe.”
Juist het onderwerp maakt de grap voor sommige mensen extra gevoelig.
Een miskraam kan voor vrouwen en hun partners een ingrijpende en emotionele ervaring zijn. Soundos gebruikt in dit geval haar eigen ervaring als uitgangspunt voor zwarte humor en een politieke belediging.
Of dat binnen cabaret wel of niet te ver gaat, is uiteindelijk een kwestie waar het publiek verschillend over kan denken.
Soundos staat bekend om scherpe stijl
Dat Soundos El Ahmadi met haar uitspraken discussie oproept, is op zichzelf niet nieuw.
De cabaretière staat bekend om een directe en confronterende stijl waarbij ze gevoelige onderwerpen niet uit de weg gaat.
Ook in televisieprogramma’s kan dat botsingen opleveren.
Zo ontstond eerder discussie na haar optreden in het Vlaamse programma De Afspraak, waar ze tegenover presentator Bart Schols zat.
In België is Soundos bovendien regelmatig op televisie te zien en heeft ze inmiddels een aanzienlijk publiek opgebouwd.
Humor of over de grens?
De nieuwe ophef draait uiteindelijk om een bekende discussie binnen cabaret: hoe ver mag een comedian gaan?
Soundos gebruikt een zeer persoonlijke en pijnlijke ervaring als basis voor een grove politieke grap. Dat sommige mensen daar niet om kunnen lachen, is duidelijk.
Tegelijkertijd hoort provoceren en het opzoeken van grenzen voor veel cabaretiers juist bij het genre.
De extra opmerking richting het publiek maakt het fragment in dit geval nog controversiëler. Door te suggereren dat de mensen die niet applaudisseren “extreemrechts” stemmen, verplaatst de discussie zich van de grap zelf naar de reactie van Soundos op haar publiek.
En juist daar lijken veel critici over te vallen.
Of Soundos zich iets aantrekt van alle commotie, valt nog te bezien. Tijdens haar optreden maakte ze in ieder geval duidelijk hoe ze tegenover mensen staat die haar humor niet waarderen: “Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis.”