Actueel
RTL-baas gooit realityshow Gerard Joling in de prullenbak: ´Om te huilen!!
Tweeënhalf jaar geleden nam Peter van der Vorst, programmadirecteur van RTL, een opvallend besluit: het programma Joling en de Buitenlanders werd definitief geschrapt. Ondanks het feit dat de opnames al waren afgerond, besloot RTL dat het programma niet meer paste in de veranderende tijdsgeest. De beslissing kwam voort uit maatschappelijke discussies en een groeiend bewustzijn over representatie en racisme.
Gerard Joling en het Racismedebat
Gerard Joling is al jarenlang een uitgesproken figuur in de media. Hij heeft in het verleden regelmatig scherpe columns geschreven over de ‘islamisering van Nederland’ en andere maatschappelijke thema’s. Deze uitlatingen vielen niet altijd in goede aarde, en ze leidden tot kritische reacties van verschillende kanten.
Peter van der Vorst, destijds nog presentator, was ook kritisch over Joling’s standpunten: “Ik vind dat je als artiest ook een bepaalde verantwoordelijkheid hebt. Mensen luisteren naar je en laten zich beïnvloeden door wat je zegt.”
In 2019, het jaar waarin Van der Vorst werd aangesteld als programmadirecteur van RTL, werd begonnen met de productie van Joling en de Buitenlanders. Het format van het programma was erop gericht om Gerard Joling zijn vooroordelen over bepaalde bevolkingsgroepen te laten onderzoeken. Dit zou gebeuren door middel van reizen naar landen als Marokko en Suriname, waarbij een bekende Nederlander hem zou begeleiden en de dialoog zou aangaan.
Het idee was om Joling te confronteren met andere culturen en inzichten, zodat hij mogelijk zijn visie zou bijstellen. Wat begon als een luchtige, maar tegelijkertijd confronterende manier om het gesprek over diversiteit en inclusie te openen, stuitte echter al snel op maatschappelijke weerstand.
Waarom werd het programma geschrapt?
Terwijl de afleveringen werden voorbereid, ontstond er steeds meer kritiek op het programma. De Black Lives Matter-beweging kreeg in 2020 wereldwijd momentum en er kwam meer aandacht voor institutioneel racisme en culturele sensitiviteit.
In een interview met de Volkskrant blikte Van der Vorst terug op de beslissing om het programma uiteindelijk niet uit te zenden: “Gerard was uitgesproken over sommige bevolkingsgroepen, en we dachten: hoe kunnen we dat inzetten voor een programma? Het idee was om zijn vooroordelen te ontkrachten en een dialoog te laten ontstaan.”
Toch sloeg de twijfel toe toen de eerste afleveringen klaar waren. “Corona kwam ertussen, en Black Lives Matter. Toen ik de montages zag, voelde het ineens gek. Het programma was bedacht en gemaakt door een niet-diverse club mensen. De opzet was dat een BN’er moest bewijzen dat Gerard ongelijk had. Dat was een totaal verkeerde invalshoek.”
De veranderde maatschappelijke context en de hernieuwde aandacht voor representatie maakten dat de programmamakers inzagen dat het programma niet langer op de juiste manier in de samenleving paste. Het zou kunnen overkomen als een poging om raciale en culturele kwesties te bagatelliseren in plaats van echt bespreekbaar te maken.
Van der Vorst gaf toe dat de intentie goed was, maar de uitvoering uiteindelijk niet klopte: “We probeerden iets op een luchtige manier bespreekbaar te maken, maar in de context van die tijd voelde het misplaatst. Het was geen inhoudelijk sterk of goed doordacht programma, en dan kun je maar beter besluiten om het niet uit te zenden.”
Gerard Joling en de Politiek
Naast zijn flamboyante televisiecarrière heeft Gerard Joling zich nooit terughoudend opgesteld over politieke kwesties. Hij is een openlijke PVV-stemmer en heeft zich in het verleden kritisch uitgelaten over het immigratiebeleid. Zijn uitgesproken mening over deze onderwerpen heeft hem zowel fans als tegenstanders opgeleverd.
Peter van der Vorst daarentegen heeft politiek gezien een heel ander pad bewandeld. Hij stemde vroeger op de SP, maar geeft nu aan meer naar het politieke midden te zijn opgeschoven. Bij de laatste verkiezingen koos hij strategisch voor GroenLinks-PvdA. Deze verschillen in politieke opvattingen weerspiegelen mogelijk ook de bredere discussie binnen RTL over welke programma’s passen binnen hun visie en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Een bredere verandering bij RTL
De keuze om Joling en de Buitenlanders niet uit te zenden past binnen een bredere trend bij RTL. In de afgelopen jaren heeft de zender kritisch gekeken naar hun programmering en de manier waarop ze omgaan met gevoelige maatschappelijke thema’s. Er is meer aandacht gekomen voor diversiteit, inclusie en verantwoorde journalistiek.
Van der Vorst benadrukt dat RTL zich bewuster is geworden van de impact die hun programma’s kunnen hebben: “We willen niet alleen entertainment maken, maar ook bijdragen aan gesprekken die relevant en respectvol zijn. Dat betekent dat we keuzes moeten maken in wat we wel en niet uitzenden.”
Het schrappen van Joling en de Buitenlanders was daarmee geen opzichzelfstaande beslissing, maar onderdeel van een bredere ontwikkeling binnen RTL om hun verantwoordelijkheid als groot mediaplatform serieus te nemen.
De impact van deze beslissing
De beslissing om het programma te schrappen had niet alleen gevolgen voor Gerard Joling, maar ook voor de manier waarop televisieprogramma’s worden beoordeeld in Nederland. De tijd waarin alles zonder kritische reflectie uitgezonden kon worden, lijkt voorbij. Er is meer bewustzijn over de manier waarop verschillende bevolkingsgroepen worden afgebeeld in de media en welke stemmen wel of niet worden gehoord.
Voor Gerard Joling betekende het dat een groot project, waarin hij zich had verdiept, plotseling in de ijskast werd gezet. Hoewel hij publiekelijk weinig heeft gezegd over het besluit, is het duidelijk dat hij de impact ervan heeft gevoeld.
Van der Vorst geeft tot slot aan dat de deur voor Gerard niet definitief dicht is. “Gerard is een van de grootste entertainers van Nederland en we werken graag met hem samen. Maar bij sommige onderwerpen moet je extra zorgvuldig zijn. Dit was zo’n geval.”
Conclusie: een televisiebeslissing in een veranderende wereld
De beslissing om Joling en de Buitenlanders te schrappen illustreert hoe de mediawereld zich aanpast aan veranderende normen en waarden. Wat enkele jaren geleden misschien als onschuldig entertainment werd gezien, kan in het huidige maatschappelijke klimaat anders worden opgevat.
RTL heeft met deze beslissing laten zien dat ze zorgvuldig willen omgaan met hun rol als zender en de impact van hun programma’s serieus nemen. In een wereld waarin discussies over representatie, racisme en inclusie steeds prominenter worden, is het logisch dat mediabedrijven kritisch kijken naar wat ze uitzenden.
Voor Gerard Joling betekende dit het einde van een programma dat nooit het levenslicht zag. Maar in de bredere context laat het zien dat televisie niet alleen draait om amusement, maar ook om maatschappelijke verantwoordelijkheid. Hoe de rol van entertainment in maatschappelijke discussies zich verder zal ontwikkelen, blijft een interessante vraag voor de toekomst.
Actueel
Ruben Van Gucht haalt keihard uit na beslissing van VRT
Ruben Van Gucht begint met ‘Happy Hour’ aan een nieuw hoofdstuk bij VTM. Voor de presentator betekent het programma een kans om zich nadrukkelijker buiten de sportwereld te laten zien. Opvallend genoeg liep hij jaren geleden al rond met een vergelijkbaar idee. Van Gucht legde dat destijds voor aan de VRT, maar daar werd zijn voorstel volgens hem snel afgewezen. Nu hij bij de concurrent wél die mogelijkheid krijgt, kan hij het niet laten om daar nog even op terug te komen.
Van Gucht is jarenlang vooral bekend geweest als sportjournalist en presentator.
De afgelopen tijd is zijn werkterrein echter steeds breder geworden. Naast zijn activiteiten rond sport liet hij zich ook op andere gebieden zien en horen.
Met Happy Hour zet hij daar bij VTM een volgende stap in.
Toch blijkt het idee om een dergelijk televisieprogramma te presenteren helemaal niet nieuw te zijn.
Ruben stapte zelf naar VRT
In een gesprek met Het Nieuwsblad vertelt Van Gucht dat hij jaren geleden zelf bij de VRT aanklopte met een voorstel.
Hij zag toen al mogelijkheden om een televisieprogramma te maken dat aansloot bij het soort format waarin actualiteit en luchtige gesprekken worden gecombineerd.
„Ik klopte jaren geleden al aan bij toenmalig programmadirecteur Ricus Jansegers op de VRT”, vertelt Van Gucht.
Hij had daarbij ook een concreet idee.
„Met het voorstel om iets à la De Weekwatchers op tv te doen.”
Van Gucht kende dat concept natuurlijk goed. Bij De Weekwatchers op Radio 2 wordt op een toegankelijke en vaak humoristische manier teruggeblikt op de actualiteit.
Volgens Van Gucht zag hij destijds al mogelijkheden om een vergelijkbare formule naar televisie te vertalen.
Voorstel snel afgewezen
Bij de VRT bleek er op dat moment echter weinig enthousiasme voor zijn plan.
Van Gucht zegt dat zijn voorstel nauwelijks de kans kreeg om verder te worden ontwikkeld.
„Maar hij veegde dat bijzonder snel van tafel”, vertelt hij over de reactie van toenmalig programmadirecteur Jansegers.
Daarmee verdween het idee voorlopig van tafel.
Van Gucht bleef vervolgens vooral actief binnen de sportjournalistiek, terwijl hij in de jaren daarna geleidelijk ook andere kanten van zichzelf als presentator begon te laten zien.
En juist daardoor kijkt hij nu met andere ogen terug op die afwijzing.
‘Ik wil zeker niet natrappen’
Van Gucht benadrukt dat hij de voormalige leiding van de VRT achteraf niet wil aanvallen.
„Ik wil zeker niet natrappen”, zegt hij.
Toch volgt daarna een opmerking waarin duidelijk doorklinkt dat hij de beslissing van destijds niet is vergeten.
„Maar als je ziet hoe mijn professionele carrière zich de voorbije jaren ontwikkelde, kan je je afvragen wie wat niet gezien heeft.”
Een opvallende uitspraak.
Van Gucht lijkt daarmee te suggereren dat er destijds al meer mogelijkheden in hem als presentator zaten dan de VRT op dat moment zag of wilde benutten.
Hij zegt niet dat zijn toenmalige voorstel gegarandeerd een succes zou zijn geworden, maar constateert wel dat zijn carrière inmiddels precies in de richting is geëvolueerd die hij jaren geleden zelf al voor ogen had.
Nu krijgt hij die kans bij VTM
Die mogelijkheid krijgt Van Gucht nu bij VTM.
Met Happy Hour presenteert hij een programma waarin wordt teruggeblikt op onderwerpen die gedurende de afgelopen week in de belangstelling stonden.
Bekende gasten schuiven aan om over die actualiteit te praten, waarbij niet alleen ruimte is voor inhoudelijke gesprekken, maar ook voor humor en entertainment.
Daarmee wijkt het programma behoorlijk af van het werk waarmee het grote publiek Van Gucht jarenlang voornamelijk associeerde.
Geen wedstrijdanalyses, sportuitslagen of interviews langs het veld, maar gesprekken over een veel breder scala aan onderwerpen.
Voor de presentator is het daarmee een uitgelezen mogelijkheid om te laten zien dat hij meer kan dan alleen sport.
Ervaring met De Weekwatchers komt van pas
Helemaal onbekend is die rol overigens niet voor Van Gucht.
Zijn ervaring met De Weekwatchers op Radio 2 sluit juist goed aan bij de formule van Happy Hour.
Ook daar draait het om actuele gebeurtenissen die op een toegankelijke manier worden besproken.
Het grote verschil is natuurlijk dat Van Gucht die aanpak nu naar televisie brengt en daar zelf nadrukkelijk het gezicht van wordt.
Precies daardoor wordt zijn oude voorstel aan de VRT achteraf extra interessant.
Wat hij jaren geleden al wilde proberen, krijgt nu bij een andere commerciële zender alsnog vorm.
Carrière werd steeds breder
Voor Van Gucht past Happy Hour bovendien binnen een bredere ontwikkeling van zijn loopbaan.
Hij maakte naam als sportjournalist en bouwde daar jarenlang een herkenbaar profiel mee op, maar bleef zich niet uitsluitend tot die wereld beperken.
De presentator dook steeds vaker op in programma’s waarin zijn persoonlijkheid, humor en gespreksvaardigheden belangrijker waren dan zijn sportkennis.
Daardoor is het beeld van Van Gucht als uitsluitend sportpresentator de afgelopen jaren langzaam veranderd.
Zelf lijkt hij daarin vooral de bevestiging te zien dat zijn ambities van destijds niet zo vreemd waren.
Geen afrekening, wel duidelijke boodschap
Van een openlijke afrekening met de VRT wil Van Gucht dus niet spreken.
Hij benadrukt zelf dat hij niet wil ‘natrappen’.
Tegelijkertijd laat zijn opmerking weinig twijfel bestaan over het feit dat hij de afwijzing nog goed weet.
Dat hij nu uitgerekend bij VTM de mogelijkheid krijgt om een programma te maken dat raakvlakken vertoont met het idee waarmee hij ooit bij de VRT aanklopte, maakt de situatie des te opvallender.
Voor Ruben Van Gucht voelt ‘Happy Hour’ daardoor als meer dan zomaar een nieuwe presentatieklus. Het geeft hem de kans om op televisie iets te doen waar hij jaren geleden zelf al mogelijkheden in zag. Zijn voorstel werd toen bij de VRT snel van tafel geveegd. Nu hij bij VTM alsnog die richting inslaat, stelt Van Gucht fijntjes de vraag: „Wie heeft wat niet gezien?”