Actueel
RTL-baas gooit realityshow Gerard Joling in de prullenbak: ´Om te huilen!!
Tweeënhalf jaar geleden nam Peter van der Vorst, programmadirecteur van RTL, een opvallend besluit: het programma Joling en de Buitenlanders werd definitief geschrapt. Ondanks het feit dat de opnames al waren afgerond, besloot RTL dat het programma niet meer paste in de veranderende tijdsgeest. De beslissing kwam voort uit maatschappelijke discussies en een groeiend bewustzijn over representatie en racisme.
Gerard Joling en het Racismedebat
Gerard Joling is al jarenlang een uitgesproken figuur in de media. Hij heeft in het verleden regelmatig scherpe columns geschreven over de ‘islamisering van Nederland’ en andere maatschappelijke thema’s. Deze uitlatingen vielen niet altijd in goede aarde, en ze leidden tot kritische reacties van verschillende kanten.
Peter van der Vorst, destijds nog presentator, was ook kritisch over Joling’s standpunten: “Ik vind dat je als artiest ook een bepaalde verantwoordelijkheid hebt. Mensen luisteren naar je en laten zich beïnvloeden door wat je zegt.”
In 2019, het jaar waarin Van der Vorst werd aangesteld als programmadirecteur van RTL, werd begonnen met de productie van Joling en de Buitenlanders. Het format van het programma was erop gericht om Gerard Joling zijn vooroordelen over bepaalde bevolkingsgroepen te laten onderzoeken. Dit zou gebeuren door middel van reizen naar landen als Marokko en Suriname, waarbij een bekende Nederlander hem zou begeleiden en de dialoog zou aangaan.
Het idee was om Joling te confronteren met andere culturen en inzichten, zodat hij mogelijk zijn visie zou bijstellen. Wat begon als een luchtige, maar tegelijkertijd confronterende manier om het gesprek over diversiteit en inclusie te openen, stuitte echter al snel op maatschappelijke weerstand.
Waarom werd het programma geschrapt?
Terwijl de afleveringen werden voorbereid, ontstond er steeds meer kritiek op het programma. De Black Lives Matter-beweging kreeg in 2020 wereldwijd momentum en er kwam meer aandacht voor institutioneel racisme en culturele sensitiviteit.
In een interview met de Volkskrant blikte Van der Vorst terug op de beslissing om het programma uiteindelijk niet uit te zenden: “Gerard was uitgesproken over sommige bevolkingsgroepen, en we dachten: hoe kunnen we dat inzetten voor een programma? Het idee was om zijn vooroordelen te ontkrachten en een dialoog te laten ontstaan.”
Toch sloeg de twijfel toe toen de eerste afleveringen klaar waren. “Corona kwam ertussen, en Black Lives Matter. Toen ik de montages zag, voelde het ineens gek. Het programma was bedacht en gemaakt door een niet-diverse club mensen. De opzet was dat een BN’er moest bewijzen dat Gerard ongelijk had. Dat was een totaal verkeerde invalshoek.”
De veranderde maatschappelijke context en de hernieuwde aandacht voor representatie maakten dat de programmamakers inzagen dat het programma niet langer op de juiste manier in de samenleving paste. Het zou kunnen overkomen als een poging om raciale en culturele kwesties te bagatelliseren in plaats van echt bespreekbaar te maken.
Van der Vorst gaf toe dat de intentie goed was, maar de uitvoering uiteindelijk niet klopte: “We probeerden iets op een luchtige manier bespreekbaar te maken, maar in de context van die tijd voelde het misplaatst. Het was geen inhoudelijk sterk of goed doordacht programma, en dan kun je maar beter besluiten om het niet uit te zenden.”
Gerard Joling en de Politiek
Naast zijn flamboyante televisiecarrière heeft Gerard Joling zich nooit terughoudend opgesteld over politieke kwesties. Hij is een openlijke PVV-stemmer en heeft zich in het verleden kritisch uitgelaten over het immigratiebeleid. Zijn uitgesproken mening over deze onderwerpen heeft hem zowel fans als tegenstanders opgeleverd.
Peter van der Vorst daarentegen heeft politiek gezien een heel ander pad bewandeld. Hij stemde vroeger op de SP, maar geeft nu aan meer naar het politieke midden te zijn opgeschoven. Bij de laatste verkiezingen koos hij strategisch voor GroenLinks-PvdA. Deze verschillen in politieke opvattingen weerspiegelen mogelijk ook de bredere discussie binnen RTL over welke programma’s passen binnen hun visie en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Een bredere verandering bij RTL
De keuze om Joling en de Buitenlanders niet uit te zenden past binnen een bredere trend bij RTL. In de afgelopen jaren heeft de zender kritisch gekeken naar hun programmering en de manier waarop ze omgaan met gevoelige maatschappelijke thema’s. Er is meer aandacht gekomen voor diversiteit, inclusie en verantwoorde journalistiek.
Van der Vorst benadrukt dat RTL zich bewuster is geworden van de impact die hun programma’s kunnen hebben: “We willen niet alleen entertainment maken, maar ook bijdragen aan gesprekken die relevant en respectvol zijn. Dat betekent dat we keuzes moeten maken in wat we wel en niet uitzenden.”
Het schrappen van Joling en de Buitenlanders was daarmee geen opzichzelfstaande beslissing, maar onderdeel van een bredere ontwikkeling binnen RTL om hun verantwoordelijkheid als groot mediaplatform serieus te nemen.
De impact van deze beslissing
De beslissing om het programma te schrappen had niet alleen gevolgen voor Gerard Joling, maar ook voor de manier waarop televisieprogramma’s worden beoordeeld in Nederland. De tijd waarin alles zonder kritische reflectie uitgezonden kon worden, lijkt voorbij. Er is meer bewustzijn over de manier waarop verschillende bevolkingsgroepen worden afgebeeld in de media en welke stemmen wel of niet worden gehoord.
Voor Gerard Joling betekende het dat een groot project, waarin hij zich had verdiept, plotseling in de ijskast werd gezet. Hoewel hij publiekelijk weinig heeft gezegd over het besluit, is het duidelijk dat hij de impact ervan heeft gevoeld.
Van der Vorst geeft tot slot aan dat de deur voor Gerard niet definitief dicht is. “Gerard is een van de grootste entertainers van Nederland en we werken graag met hem samen. Maar bij sommige onderwerpen moet je extra zorgvuldig zijn. Dit was zo’n geval.”
Conclusie: een televisiebeslissing in een veranderende wereld
De beslissing om Joling en de Buitenlanders te schrappen illustreert hoe de mediawereld zich aanpast aan veranderende normen en waarden. Wat enkele jaren geleden misschien als onschuldig entertainment werd gezien, kan in het huidige maatschappelijke klimaat anders worden opgevat.
RTL heeft met deze beslissing laten zien dat ze zorgvuldig willen omgaan met hun rol als zender en de impact van hun programma’s serieus nemen. In een wereld waarin discussies over representatie, racisme en inclusie steeds prominenter worden, is het logisch dat mediabedrijven kritisch kijken naar wat ze uitzenden.
Voor Gerard Joling betekende dit het einde van een programma dat nooit het levenslicht zag. Maar in de bredere context laat het zien dat televisie niet alleen draait om amusement, maar ook om maatschappelijke verantwoordelijkheid. Hoe de rol van entertainment in maatschappelijke discussies zich verder zal ontwikkelen, blijft een interessante vraag voor de toekomst.
Actueel
Grootste zonsverduistering in 27 jaar op komst: Zo laat is het hoogtepunt en op DEZE plekken heb je het allerbeste uitzicht
Liefhebbers van sterrenkunde kunnen zich opmaken voor een bijzonder natuurverschijnsel. Op 12 augustus is boven Nederland een indrukwekkende gedeeltelijke zonsverduistering te zien. Volgens kenners wordt dit de grootste eclips die vanuit ons land zichtbaar is sinds 11 augustus 1999. Tijdens het hoogtepunt verdwijnt bijna 90 procent van de zon achter de maan, waardoor de hemel er korte tijd heel anders uit zal zien dan normaal.
Hoewel het geen totale zonsverduistering wordt, belooft het toch een spectaculair schouwspel te worden. Zeker wanneer de weersomstandigheden meewerken, krijgen miljoenen Nederlanders de kans om dit bijzondere astronomische fenomeen met eigen ogen te bewonderen.
Wat is een zonsverduistering?
Een zonsverduistering ontstaat wanneer de maan precies tussen de aarde en de zon schuift. Daardoor blokkeert de maan tijdelijk een deel van het zonlicht dat normaal gesproken de aarde bereikt.
Omdat de maan veel kleiner is dan de zon, lijkt dat misschien onmogelijk. Toch zijn beide hemellichamen vanaf de aarde vrijwel even groot aan de hemel. Dat komt doordat de zon veel verder van de aarde staat dan de maan.
Wanneer beide hemellichamen precies op één lijn staan, schuift de maan voor de zon langs. Afhankelijk van de positie op aarde kan de zon volledig of gedeeltelijk worden afgedekt.
In Nederland is op 12 augustus sprake van een gedeeltelijke zonsverduistering. Dat betekent dat niet de hele zon verdwijnt, maar een groot deel ervan.
Grootste eclips sinds 1999
Voor Nederlandse begrippen is deze verduistering bijzonder. De laatste keer dat een vergelijkbaar grote zonsverduistering zichtbaar was, was op 11 augustus 1999.
Destijds trokken honderdduizenden mensen naar buiten om het verschijnsel te bekijken. Ook nu verwachten sterrenkundigen dat veel mensen hun camera of verrekijker erbij zullen pakken om het moment vast te leggen.
Tijdens het hoogtepunt zal bijna 90 procent van het oppervlak van de zon achter de maan verdwijnen. Alleen een smalle boog aan de bovenzijde van de zon blijft zichtbaar.
Dat zorgt voor een opvallend beeld aan de hemel en kan er bovendien voor zorgen dat het tijdelijk iets donkerder lijkt dan normaal.
Zo verloopt de verduistering
De eclips begint in Nederland aan het begin van de avond.
Rond 19.16 uur schuift de maan voor het eerst voor de zon langs. Vanaf dat moment is langzaam te zien hoe een steeds groter deel van de zon verdwijnt.
Het hoogtepunt volgt ongeveer een uur later.
Om 20.11 uur is de verduistering het grootst en is bijna negen tiende van de zon afgedekt.
Daarna schuift de maan langzaam weer verder, waardoor steeds meer zonlicht zichtbaar wordt.
Kort na 21.00 uur is het verschijnsel weer voorbij en staat de zon opnieuw volledig vrij aan de hemel.
De exacte tijden kunnen overigens enkele minuten verschillen, afhankelijk van de plaats waar je je bevindt.
Waar kun je het beste kijken?
Omdat de zon tijdens de verduistering relatief laag boven de horizon staat, is een vrije blik richting het noordwesten belangrijk.
Wie tussen hoge gebouwen woont of veel bomen in de omgeving heeft, doet er verstandig aan een open plek op te zoeken.
Volgens deskundigen behoren de stranden aan de Nederlandse westkust tot de mooiste locaties om de eclips te bekijken.
Daar is de horizon vrijwel volledig vrij en heb je de grootste kans op een onbelemmerd uitzicht terwijl de zon langzaam achter de maan verdwijnt.
Ook voor fotografen biedt dat fraaie mogelijkheden om bijzondere beelden te maken.
Alleen kijken met goede bescherming
Hoewel een zonsverduistering spectaculair is om te zien, waarschuwen experts dat het gevaarlijk blijft om rechtstreeks naar de zon te kijken.
Ook wanneer een groot deel van de zon wordt afgedekt, is het overgebleven zonlicht nog altijd fel genoeg om blijvende schade aan de ogen te veroorzaken.
Daarom wordt nadrukkelijk geadviseerd uitsluitend gebruik te maken van een speciale eclipsbril of andere goedgekeurde zonnefilters.
Een gewone zonnebril biedt daarvoor onvoldoende bescherming.
Ook camera’s, verrekijkers en telescopen mogen alleen worden gebruikt wanneer ze zijn voorzien van geschikte zonnefilters.
Bijzonder moment voor sterrenliefhebbers
Voor veel amateurastronomen is een grote zonsverduistering een van de hoogtepunten van het jaar.
Zulke verschijnselen komen immers niet vaak voor en zijn bovendien sterk afhankelijk van de plek waar je je bevindt.
Juist daarom kijken veel liefhebbers al maanden uit naar 12 augustus.
Ook sterrenwachten en astronomieverenigingen organiseren op verschillende locaties bijeenkomsten waar bezoekers onder begeleiding veilig naar de verduistering kunnen kijken.
Weer speelt belangrijke rol
Zoals bij ieder natuurverschijnsel blijft het weer uiteindelijk bepalend.
Wanneer er veel bewolking aanwezig is, kan het zicht op de verduistering beperkt zijn.
Is de lucht helder, dan zal het verloop van de eclips vrijwel volledig zichtbaar zijn.
Meteorologen houden de weersituatie de komende dagen dan ook nauwlettend in de gaten.
Een zeldzaam schouwspel
Hoewel Nederland regelmatig kleine gedeeltelijke zonsverduisteringen meemaakt, behoort een eclips van deze omvang tot de uitzonderingen.
Dat maakt 12 augustus voor veel mensen een bijzondere datum.
Wie het fenomeen wil meemaken, doet er verstandig aan tijdig een geschikte locatie op te zoeken en vooral veilige oogbescherming mee te nemen.
Als de weersomstandigheden gunstig zijn, krijgen miljoenen Nederlanders de kans om getuige te zijn van een indrukwekkend hemelverschijnsel dat zich slechts zelden in deze vorm laat zien. Voor veel liefhebbers wordt het ongetwijfeld een van de mooiste astronomische momenten van de afgelopen decennia.