Actueel
Dit populaire vakantieland kiest voor contant geld en weigert digitale betalingen
Spaanse bevolking wantrouwt digitale euro: meerderheid ziet niets in nieuwe munt
De digitale euro, een ambitieus project van de Europese Centrale Bank (ECB), lijkt in Spanje vooralsnog op weinig enthousiasme te kunnen rekenen. Uit nieuw onderzoek van de Spaanse Bank (Banco de España) blijkt dat maar liefst zeventig procent van de bevolking niet van plan is de digitale munt te gebruiken zodra die in 2029 wordt ingevoerd.
Dat cijfer ligt zelfs iets hoger dan een jaar geleden, toen 67 procent van de Spanjaarden aangaf weinig vertrouwen te hebben in het initiatief. Daarmee lijkt het wantrouwen richting de Europese plannen eerder toe dan af te nemen.
Weinig animo bij jong én oud
De cijfers laten zien dat de scepsis breed leeft onder de Spaanse bevolking. Zelfs jongeren, die doorgaans snel nieuwe technologieën omarmen, blijken weinig enthousiast.
In de leeftijdsgroep van 18 tot 24 jaar zegt ruim de helft geen interesse te hebben in de digitale euro. Bij mensen boven de 65 jaar loopt dat percentage zelfs op tot ruim tachtig procent. Daarmee is Spanje een van de landen waar het draagvlak voor de digitale munt opvallend laag ligt.
Volgens de Spaanse Bank is de terughoudendheid te verklaren door een gebrek aan kennis en duidelijke informatie. Veel mensen weten simpelweg niet wat de digitale euro precies inhoudt of hoe die verschilt van bestaande betaalmiddelen.
“Driekwart van de ondervraagden geeft aan nauwelijks iets te weten over de digitale euro,” aldus het rapport. “Zonder heldere communicatie blijft wantrouwen overheersen.”
Ondernemers ook slecht geïnformeerd
Niet alleen consumenten, maar ook kleine ondernemers blijken nauwelijks op de hoogte. Meer dan zeventig procent van de zelfstandigen zegt geen idee te hebben van wat er op hen afkomt.
Veel winkeliers en mkb’ers vragen zich af of de digitale euro verplicht zal worden, of dat zij zelf kunnen kiezen of ze deze vorm van betaling accepteren. Volgens de ECB zal de digitale euro geen vervanger zijn van bestaande betaalmiddelen, maar een aanvulling op contant geld, bankpassen en mobiele betaalapps.
Toch blijft dat onderscheid voor veel mensen onduidelijk. Slechts een kwart van de ondervraagden geeft aan de digitale munt te willen uitproberen, maar dan uitsluitend als extra optie naast het huidige systeem.
“Voor de meeste Spanjaarden hoort contant geld nog bij het dagelijks leven,” stelt het rapport. “De digitale euro wordt pas geaccepteerd als duidelijk is dat munten en biljetten blijven bestaan.”
Europese plannen krijgen politieke lading
De digitale euro is al enkele jaren onderwerp van discussie binnen Europa. De Europese Commissie werkt samen met de ECB aan de wetgeving die de munt moet mogelijk maken.
Volgens de huidige planning worden de Europese regels in 2026 vastgesteld, waarna een testfase in 2027 moet beginnen. Als die succesvol verloopt, wordt de digitale euro in 2029 officieel gelanceerd in de eurozone.
Het doel van het project is om Europa minder afhankelijk te maken van buitenlandse betaalbedrijven zoals Visa, PayPal en Apple Pay, die nu een groot deel van het Europese betalingsverkeer beheren.
“Het is belangrijk dat Europa een eigen digitaal betaalmiddel heeft,” verklaarde Piero Cipollone, bestuurslid van de ECB, eerder. “Zonder eigen infrastructuur blijft Europa kwetsbaar voor invloeden van buitenaf.”
Strategische en geopolitieke motieven
De invoering van de digitale euro is niet alleen economisch, maar ook geopolitiek van belang. De opkomst van cryptomunten en vooral zogeheten stablecoins — digitale munten die vaak aan de Amerikaanse dollar zijn gekoppeld — zorgen in Brussel voor onrust.
Veel beleidsmakers vrezen dat Europa zijn financiële autonomie dreigt te verliezen als het geen eigen alternatief ontwikkelt. De digitale euro moet dat tegenwicht bieden: een stabiel, door de staat gegarandeerd betaalmiddel dat wereldwijd erkend en betrouwbaar is.
Toch blijft de vraag of burgers er ook zo naar kijken. Waar beleidsmakers vooral spreken over strategische onafhankelijkheid, vrezen veel inwoners dat de overheid juist meer controle krijgt over hun dagelijkse betalingen.
Privacyzorgen blijven groot
De privacy blijkt het grootste struikelblok. In Spanje, maar ook in andere Europese landen, leeft de angst dat de overheid via de digitale euro inzicht krijgt in ieders uitgavenpatroon.
Ruim de helft van de ondervraagden zegt zich daar zorgen over te maken. Sommigen vrezen dat de digitale munt de weg vrijmaakt voor toezicht op persoonlijke transacties, bijvoorbeeld door belastingdiensten of banken.
De Europese Centrale Bank probeert die onrust weg te nemen. Ze benadrukt dat anonimiteit en dataveiligheid centraal staan in het ontwerp van de munt.
“De digitale euro wordt ontwikkeld met het hoogste niveau van privacybescherming,” stelt de ECB in een verklaring. “Betalingen kunnen zelfs offline plaatsvinden, zonder dat er een digitaal spoor wordt opgeslagen.”
Toch is de scepsis moeilijk weg te nemen, zeker in een tijd waarin digitale veiligheid en datalekken vaak in het nieuws komen.
Deskundigen: contant geld blijft essentieel
Volgens verschillende experts is het belangrijk dat de digitale euro niet de plaats inneemt van contant geld. Fysieke munten en biljetten bieden volgens hen een vorm van vrijheid die digitale alternatieven niet volledig kunnen evenaren.
“Contant geld is anoniem en universeel,” zegt een Spaanse econoom. “Niet iedereen heeft toegang tot internet of vertrouwt technologie. Die groep mag niet worden buitengesloten.”
De ECB heeft toegezegd dat fysiek geld zal blijven bestaan, ook na de invoering van de digitale munt. De digitale euro is bedoeld als extra betaalmogelijkheid, niet als vervanging. Toch blijft het vertrouwen laag zolang mensen bang zijn dat dit op termijn alsnog verandert.
Wat is de digitale euro precies?
De digitale euro is in feite een digitale versie van contant geld. In plaats van munten of biljetten op zak te hebben, kan het bedrag digitaal worden opgeslagen op een telefoon, computer of speciale kaart.
Het grote verschil met andere digitale betaalvormen is dat de digitale euro rechtstreeks wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank, zonder tussenkomst van commerciële banken.
Het is geen cryptomunt en ook niet bedoeld als belegging. De waarde van één digitale euro blijft altijd gelijk aan één reguliere euro. Het systeem moet betalingen mogelijk maken zelfs wanneer banken of betaalapps tijdelijk niet werken, bijvoorbeeld bij storingen of crisissituaties.
Zo kan de digitale euro volgens de ECB bijdragen aan stabiliteit en continuïteit in het Europese betalingsverkeer.
Een koude ontvangst in een warm land
Ondanks de beloften over veiligheid, privacy en stabiliteit, is duidelijk dat de Spanjaarden nog niet overtuigd zijn. Het onderzoek van de Spaanse Bank laat zien dat wantrouwen en onbekendheid de grootste obstakels vormen.
Voor veel mensen voelt de digitale euro nog als een ver-van-hun-bed-show. De connectie tussen Europese regelgeving en het dagelijks leven is vaag, terwijl de angst voor toezicht concreet is.
“De uitdaging voor Brussel en de ECB is om de bevolking beter te informeren,” zegt een communicatiespecialist. “Zolang mensen niet begrijpen wat de digitale euro doet, blijft het wantrouwen bestaan.”
De komende jaren worden beslissend
Met de testfase in zicht wordt de komende periode cruciaal voor het draagvlak in Europa. Als het vertrouwen niet groeit, dreigt de digitale euro uit te draaien op een bureaucratisch project zonder brede steun.
De ironie is groot: een munt die juist bedoeld is om Europa vooruit te helpen, lijkt voorlopig vooral op koude scepsis te stuiten — zeker in een warm land als Spanje.
Of de digitale euro uiteindelijk het vertrouwen van de Europese burger weet te winnen, zal afhangen van één ding: duidelijkheid en transparantie.
Actueel
Zeker 12 doden en 48 gewonden bij ernstig verkeersongeval
In Bulgarije heeft zich dinsdagochtend een enorme verkeersramp voltrokken. Op de belangrijke Trakia-snelweg botsten bij twee grote kettingbotsingen tientallen auto’s, vrachtwagens en andere voertuigen op elkaar. Volgens de laatste berichten zijn zeker twaalf mensen om het leven gekomen en tientallen anderen gewond geraakt.
De omvang van het ongeluk is enorm. Bij de twee botsingen zouden in totaal ongeveer 86 voertuigen betrokken zijn geweest.
Dichte mist speelde volgens de eerste bevindingen een belangrijke rol. De zichtbaarheid zou vlak voor het ongeluk in korte tijd dramatisch zijn afgenomen.
Twee enorme kettingbotsingen
Het drama gebeurde dinsdagochtend op de Trakia-snelweg in de omgeving van Yambol.
De snelweg vormt een belangrijke verbinding tussen de Bulgaarse hoofdstad Sofia en de kustplaats Burgas.
Rond 07.00 uur ging het volledig mis.
Op beide rijbanen ontstonden grote kettingbotsingen, waardoor de snelweg uiteindelijk in beide richtingen moest worden afgesloten.
Auto’s en vrachtwagens botsten achter elkaar op elkaar.
De ravage die achterbleef is enorm.
Ongeveer 86 voertuigen betrokken
Volgens de meest recente informatie waren bij de twee ongevallen samen ongeveer 86 voertuigen betrokken.
Daaronder bevonden zich veel zware vrachtwagens.
Op beelden vanaf de snelweg zijn zwaar beschadigde voertuigen te zien. Sommige auto’s en vrachtwagens kwamen dwars op de weg terecht of kantelden.
Ook ontstond op verschillende plaatsen brand.
Hulpdiensten moesten daardoor onder extreem moeilijke omstandigheden proberen om slachtoffers uit de wrakken te bevrijden.
Zeker twaalf mensen overleden
De Bulgaarse autoriteiten hebben inmiddels bevestigd dat het dodental is opgelopen tot twaalf.
Tien slachtoffers overleden op de plaats van het ongeluk.
Twee andere slachtoffers bezweken later aan hun verwondingen terwijl zij naar medische hulp werden gebracht.
Daarnaast zijn tientallen mensen gewond geraakt.
Over het exacte aantal gewonden lopen de meest recente cijfers nog enigszins uiteen.
Er wordt gesproken over ongeveer 46 tot 50 gewonden.
Slachtoffers naar verschillende ziekenhuizen
Vanwege het grote aantal slachtoffers werden gewonden verdeeld over verschillende ziekenhuizen.
Onder meer ziekenhuizen in Yambol, Sliven en Burgas vingen slachtoffers op.
De omvang van de ramp zorgde ervoor dat grote aantallen ambulances, brandweerlieden, politieagenten en andere hulpverleners naar de snelweg werden gestuurd.
Ook het leger werd ingezet om de hulpverlening te ondersteunen.
Mist kwam plotseling opzetten
De weersomstandigheden lijken een belangrijke factor te zijn geweest.
In het gebied hing dinsdagochtend zeer dichte mist.
Volgens getuigen was het zicht aanvankelijk nog ongeveer 70 tot 80 meter.
Dat veranderde vervolgens razendsnel.
De zichtbaarheid zou plotseling zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter.
Voor automobilisten betekende dit dat voertuigen en obstakels voor hen nauwelijks nog zichtbaar waren.
Eerste botsing richting Burgas
Volgens de eerste reconstructie van de Bulgaarse autoriteiten begon de ramp op de rijbaan richting Burgas.
Een vrachtwagen zou daar in de baan van een bus terecht zijn gekomen.
Vervolgens ontstonden meerdere botsingen.
Een andere vrachtwagen, die graan vervoerde, raakte betrokken bij het ongeval.
Daarna botste ook een personenauto achterop en volgden steeds meer voertuigen.
Binnen korte tijd ontstond een enorme kettingbotsing.
Ook aan andere kant gaat het mis
Alsof de situatie nog niet ernstig genoeg was, ontstond vrijwel op dezelfde locatie ook op de tegenovergestelde rijbaan een groot ongeluk.
Daar reden voertuigen richting Sofia.
De Bulgaarse autoriteiten onderzoeken nog precies hoe deze tweede kettingbotsing ontstond.
Een van de mogelijke verklaringen is dat bestuurders werden afgeleid door de enorme ravage aan de andere kant van de snelweg, terwijl ook daar het zicht door de mist bijzonder slecht was.
Het definitieve onderzoek naar de oorzaak moet daar meer duidelijkheid over geven.
Ooggetuige redt chauffeur uit brandende vrachtwagen
Een ooggetuige vertelde aan de Bulgaarse televisie hoe chaotisch de eerste minuten na de botsing waren.
Hij zag onder meer een brandende vrachtwagencabine.
De man besloot niet af te wachten en gebruikte een krik om een ruit van de cabine kapot te slaan.
Vervolgens wist hij een inzittende uit het brandende voertuig te halen.
Terwijl hij daarmee bezig was, hoorde hij achter zich opnieuw harde klappen.
„Toen hoorde ik alle auto’s op de andere rijstrook op elkaar botsen.”
Volgens de getuige was de mist op dat moment zo dicht dat hij niet verder dan ongeveer vijftig meter kon kijken.
Honderden hulpverleners ingezet
De omvang van de ramp leidde tot een enorme hulpverleningsoperatie.
Honderden politieagenten werden naar het gebied gestuurd.
Ook tientallen ambulances kwamen ter plaatse.
Daarnaast werden volgens de Bulgaarse autoriteiten vijftien brandweervoertuigen ingezet.
Brandweerlieden moesten niet alleen branden bestrijden, maar ook proberen om mensen uit zwaar beschadigde voertuigen te bevrijden.
Mensen zaten vast in voertuigen
De eerste uren lag de absolute prioriteit bij het redden van slachtoffers.
Door de enorme hoeveelheid beschadigde auto’s en vrachtwagens konden hulpverleners niet onmiddellijk overal bij.
Sommige inzittenden zaten bekneld in hun voertuig.
De Bulgaarse autoriteiten maakten daarom duidelijk dat het onderzoek naar de precieze oorzaak pas volledig kon beginnen nadat de reddingsoperatie voldoende was gevorderd.
Het redden van levens had eerst prioriteit.
Vliegtuigen ingezet voor gewonden
Vanwege de omvang van de ramp werden ook vliegtuigen beschikbaar gesteld.
Het Bulgaarse regeringsvliegtuig werd naar Burgas gestuurd zodat het indien nodig kon worden gebruikt voor het vervoeren van gewonden.
Daarnaast werd ook een militair transportvliegtuig van het type Spartan ingezet.
Zo konden slachtoffers indien noodzakelijk snel naar andere ziekenhuizen in Bulgarije worden gebracht.
Premier Rumen Radev naar rampplek
De Bulgaarse premier Rumen Radev paste vanwege de tragedie zijn programma aan.
Hij vertrok richting de plaats van het ongeluk om zich daar te laten informeren over de situatie.
Ook andere officiële activiteiten werden vanwege de omvang van de ramp aangepast of geannuleerd.
De Bulgaarse autoriteiten activeerden bovendien het waarschuwingssysteem BG-ALERT om automobilisten in de omliggende regio’s te informeren over de gevaarlijke omstandigheden en omleidingen.
Snelweg volledig afgesloten
De Trakia-snelweg werd na de ongelukken in beide richtingen afgesloten.
Verkeer moest via alternatieve routes worden omgeleid.
Dat was noodzakelijk vanwege de enorme hoeveelheid wrakken, de reddingswerkzaamheden en het politieonderzoek.
Het zal bovendien tijd kosten om alle beschadigde voertuigen weg te halen en het wegdek volledig vrij te maken.
Onderzoek naar exacte oorzaak
Hoewel de dichte mist een belangrijke rol lijkt te hebben gespeeld, is de definitieve oorzaak nog onderwerp van onderzoek.
De eerste bevindingen wijzen op een combinatie van plotseling sterk verminderd zicht, een nat wegdek en mogelijk snelheden die niet voldoende waren aangepast aan de omstandigheden.
Onderzoekers zullen moeten reconstrueren hoe de eerste botsing precies kon gebeuren en waarom vervolgens zoveel voertuigen bij de kettingbotsingen betrokken raakten.
Ursula von der Leyen reageert
Ook voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen heeft gereageerd op de tragedie.
Zij was op het moment van de ramp voor een werkbezoek in Bulgarije.
Door het ernstige ongeluk werd haar programma aangepast.
Von der Leyen betuigde haar medeleven aan de nabestaanden van de slachtoffers en aan de Bulgaarse bevolking.
Ook sprak zij haar steun uit voor de mensen die gewond raakten en de hulpverleners die op de rampplek actief zijn.
Een van de zwaarste verkeersrampen van Bulgarije
De enorme hoeveelheid betrokken voertuigen maakt duidelijk hoe uitzonderlijk de situatie is.
Tientallen personenauto’s, vrachtwagens en andere voertuigen raakten binnen zeer korte tijd betrokken bij de twee kettingbotsingen.
De komende uren en dagen zal waarschijnlijk steeds meer duidelijk worden over de identiteit van de slachtoffers en de exacte toedracht.
Voorlopig richten de Bulgaarse autoriteiten zich vooral op de gewonden en het onderzoek naar de oorzaak.
De balans van de enorme verkeersramp op de Bulgaarse Trakia-snelweg is bijzonder zwaar. Zeker twaalf mensen zijn overleden en tientallen anderen raakten gewond nadat bij twee grote kettingbotsingen ongeveer 86 voertuigen betrokken raakten. Volgens de eerste bevindingen speelde plotseling opkomende dichte mist een belangrijke rol: het zicht zou op sommige momenten zijn teruggelopen tot slechts ongeveer 10 meter. Honderden hulpverleners zijn ingezet en zelfs regerings- en militaire vliegtuigen werden beschikbaar gesteld voor het vervoer van gewonden.