Actueel
Rosalind Ashford, de oorspronkelijke zangeres van ‘Martha and the Vandellas’, is op 83-jarige leeftijd overleden
De Amerikaanse muziekwereld heeft afscheid moeten nemen van Rosalind Ashford-Holmes. De zangeres, die als oorspronkelijk lid van Martha and the Vandellas meewerkte aan wereldberoemde Motown-hits als Dancing in the Street, (Love Is Like a) Heat Wave en Nowhere to Run, is op 83-jarige leeftijd 0verleden. Haar voormalige groepsgenoot Martha Reeves reageert diepbedroefd op het verlies.
Ashford 0verleed dinsdag in Redford Township, een voorstad van Detroit. Volgens haar familie was er sprake van een natuurlijke doodsoorzaak.
Met haar 0verlijden verliest Motown opnieuw een artiest die nauw betrokken was bij de gouden jaren van het legendarische platenlabel.
Rosalind stond misschien niet zo nadrukkelijk op de voorgrond als Martha Reeves, maar haar stem maakte onmiskenbaar deel uit van het kenmerkende geluid waarmee Martha and the Vandellas wereldwijd succes boekten.
Martha Reeves reageert emotioneel
Martha Reeves heeft na het 0verlijden van haar voormalige groepsgenoot stilgestaan bij hun gezamenlijke geschiedenis.
„Ik ben diep bedroefd door het 0verlijden van Rosalind Ashford”, laat Reeves weten.
Ze benadrukt daarbij hoe belangrijk Rosalind was tijdens de beginperiode van Martha and the Vandellas.
„Haar stem zal voor altijd bij ons blijven via onze geweldige gezamenlijke opnames, en we zullen haar missen, maar nooit vergeten.”
Reeves sluit haar eerbetoon af met aangrijpende woorden over de Motown-artiesten die in de loop der jaren zijn weggevallen.
„Onze Motown-familie is nu weer een beetje kleiner geworden. Mijn hart is zwaar.”
Muzikale carrière begon al op school
Rosalind Ashford werd op 2 september 1943 geboren in Detroit, de stad die later onlosmakelijk verbonden zou raken met Motown.
Haar muzikale carrière begon al op jonge leeftijd.
Toen ze nog studeerde aan de Wilbur Wright High School vormde ze samen met Annette Beard en Gloria Williams een meidengroep.
De jonge zangeressen traden aanvankelijk op onder de naam The Del-Phis.
Later sloot ook Martha Reeves zich bij hen aan.
De groep maakte vervolgens eveneens opnames onder de naam The Vels, maar hun grote doorbraak moest toen nog komen.
Achtergrondzang voor grote Motown-sterren
Begin jaren zestig kwamen de vrouwen steeds dichter bij de wereld van Motown terecht.
In 1962 zongen ze achtergrondpartijen voor artiesten als Marvin Gaye en Mary Wells.
Daarmee bevonden ze zich plotseling tussen enkele van de artiesten die het geluid van Motown internationaal op de kaart zouden zetten.
De groep wist uiteindelijk de aandacht van Motown-oprichter Berry Gordy te trekken.
Daarna kwam er een platencontract en begon het verhaal van Martha and the Vandellas zoals miljoenen muziekliefhebbers dat later zouden leren kennen.
Na het vertrek van Gloria Williams ging de groep als trio verder.
Eerste grote hit in 1963
Het succes liet vervolgens niet lang op zich wachten.
In 1963 verscheen Come and Get These Memories.
Het nummer werd de eerste grote hit van Martha and the Vandellas en bereikte de 29e positie in de Amerikaanse Billboard Hot 100.
Op de R&B-hitlijst kwam het nummer zelfs tot nummer zes.
Het bleek slechts het begin.
Nog datzelfde jaar verscheen een nummer dat zou uitgroeien tot een van de bekendste Motown-opnames uit die periode: (Love Is Like a) Heat Wave.
‘Heat Wave’ wordt enorm succes
Met Heat Wave zette de groep een enorme stap vooruit.
Het nummer bereikte de vierde plaats in de Billboard Hot 100 en leverde de groep bovendien een Grammy-nominatie op.
De energieke combinatie van leadzang, achtergrondstemmen en de typische Motown-productie bleek een gouden formule.
Rosalind Ashford speelde als achtergrondzangeres een belangrijke rol in dat groepsgeluid.
Kort daarna volgde met Quicksand opnieuw een succesvolle single.
Martha and the Vandellas hadden zich binnen korte tijd ontwikkeld tot een van de belangrijke groepen binnen Motown.
‘Dancing in the Street’ maakt muziekgeschiedenis
De grootste klassieker volgde in de zomer van 1964.
Met Dancing in the Street schreef de groep muziekgeschiedenis.
Het nummer bereikte de tweede positie in de Billboard Hot 100 en groeide in de decennia daarna uit tot een van de bekendste Motown-nummers ooit.
De plaat bleef bovendien veel langer leven dan de oorspronkelijke hitperiode.
Verschillende grote artiesten namen later hun eigen versie op, waaronder The Mamas & the Papas en Van Halen.
Het nummer werd daardoor door meerdere generaties opnieuw ontdekt.
Meer grote hits volgen
Martha and the Vandellas bleven na Dancing in the Street grote successen boeken.
Onder meer Nowhere to Run, I’m Ready for Love en Jimmy Mack werden hits.
De groep groeide uit tot een vaste waarde binnen de succesvolle Motown-machine.
Voor Rosalind betekende het dat haar stem uiteindelijk op een groot aantal bekende opnames te horen was.
Ze was betrokken bij bijna twee dozijn nummers die de Top 40 van de Amerikaanse R&B-hitlijst wisten te bereiken.
Rosalind verlaat de groep
In 1969 besloot Rosalind Ashford Martha and the Vandellas te verlaten.
Daarmee kwam een einde aan haar eerste grote periode binnen de groep, maar ze nam niet volledig afscheid van de muziek.
In de jaren daarna trad ze nog verschillende keren op met voormalige leden van de Vandellas.
Tegelijkertijd bouwde ze ook een leven buiten de muziekindustrie op.
Zo werkte ze onder meer voor Michigan Bell Telephone Company.
Haar muzikale verleden bleef echter altijd een belangrijk onderdeel van haar leven.
Bijzondere erkenning in 1995
Decennia na de grote hits kreeg het werk van Martha and the Vandellas een van de belangrijkste onderscheidingen binnen de Amerikaanse popmuziek.
In 1995 werd de groep opgenomen in de Rock & Roll Hall of Fame.
Rosalind werd daarmee officieel geëerd voor haar bijdrage aan de muziekgeschiedenis.
Voor de groep was de opname bovendien bijzonder: Martha and the Vandellas behoorden tot de eerste volledig vrouwelijke groepen die deze erkenning kregen.
Het onderstreepte hoeveel invloed hun muziek tientallen jaren na de oorspronkelijke releases nog altijd had.
Onderdeel van het typische Motown-geluid
De betekenis van Rosalind Ashford zit voor een belangrijk deel in de manier waarop Motown-groepen destijds functioneerden.
De leadzangeres stond vaak het meest zichtbaar op de voorgrond, maar de samenzang was essentieel voor het herkenbare geluid.
Rosalinds stem was daardoor onderdeel van platen die inmiddels tot het collectieve muzikale geheugen behoren.
Wie naar de oorspronkelijke opnames van Martha and the Vandellas luistert, hoort daarmee ook haar muzikale nalatenschap.
Precies daarop wijst Martha Reeves in haar reactie: de stem van haar voormalige groepsgenoot blijft dankzij die opnames bestaan.
Een generatie Motown-artiesten verdwijnt
Het 0verlijden van Ashford maakt opnieuw duidelijk dat steeds meer artiesten uit de oorspronkelijke Motown-generatie wegvallen.
In de jaren zestig veranderde het label vanuit Detroit de Amerikaanse populaire muziek ingrijpend.
Artiesten als Marvin Gaye, The Supremes, The Temptations, Stevie Wonder en Martha and the Vandellas brachten een enorme hoeveelheid muziek uit die ook buiten de Verenigde Staten succesvol werd.
Rosalind maakte van dichtbij mee hoe die muzikale revolutie ontstond.
Van een jonge meidengroep op school groeide ze uit tot een zangeres wier stem op verschillende wereldberoemde opnames terechtkwam.
Zoon en vier kleinkinderen
Rosalind Ashford laat haar zoon Damon en vier kleinkinderen achter.
Voor hen is het verlies in de eerste plaats persoonlijk.
Voor muziekliefhebbers blijft vooral haar omvangrijke muzikale nalatenschap bestaan.
Meer dan zestig jaar nadat veel van de bekendste nummers van Martha and the Vandellas werden opgenomen, worden klassiekers als Heat Wave, Nowhere to Run en Dancing in the Street nog altijd beluisterd.
‘We zullen haar nooit vergeten’
Martha Reeves vat die nalatenschap treffend samen in haar afscheid van haar voormalige groepsgenoot.
„Rosalind speelde een belangrijke rol in de beginjaren van Martha and the Vandellas.”
De twee deelden een periode waarin een groep jonge vrouwen uit Detroit onderdeel werd van een van de belangrijkste hoofdstukken uit de Amerikaanse muziekgeschiedenis.
Rosalind Ashford-Holmes is 83 jaar geworden. Haar tijd op het podium ligt achter haar, maar haar stem blijft voortleven op enkele van de beroemdste Motown-opnames ooit gemaakt. Zoals Martha Reeves het verwoordt: „We zullen haar missen, maar nooit vergeten.”
Actueel
Deze vier provincies doen niet meer aan wintertijd en zetten de klok niet terug
Twee keer per jaar de klok verzetten? Op steeds meer plekken willen ze daar definitief vanaf. Verschillende regio’s hebben inmiddels besloten voortaan het hele jaar dezelfde tijd te hanteren. Vooral in Canada is er veel beweging. Daar kiezen meerdere provincies en gebieden ervoor de halfjaarlijkse klokwissel af te schaffen. Toch zorgt één belangrijke vraag nog altijd voor discussie: kiezen we voor permanente zomertijd of juist voor wintertijd?
Die discussie speelt ook onder slaapdeskundigen. Hoewel velen van hen het stoppen met de klokwissel toejuichen, bestaat er kritiek op permanente zomertijd. Een vaste wintertijd zou namelijk beter aansluiten bij het natuurlijke dag-nachtritme.
In Nederland verandert er voorlopig niets. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok weer een uur terug.
Steeds meer plekken stoppen met klok verzetten
Voor miljoenen mensen is het ieder voorjaar en najaar hetzelfde ritueel: alle klokken moeten een uur vooruit of achteruit.
Dat heeft niet alleen praktische gevolgen. De verandering kan tijdelijk ook invloed hebben op het slaapritme.
Op verschillende plekken in Canada wordt daarom afscheid genomen van het systeem.
In de aangeleverde berichtgeving wordt Manitoba genoemd als de nieuwste provincie die besloot het verzetten van de klok te beëindigen.
Daar ging eerst een raadpleging onder de bevolking aan vooraf.
Bijna 72.000 inwoners zouden hun mening hebben gegeven. Maar liefst 92 procent van de deelnemers gaf aan dat ze van de halfjaarlijkse tijdswisseling af wilden.
De volgende vraag was welke tijd vervolgens permanent moest worden.
Meeste inwoners kiezen voor zomertijd
Daarover waren de meningen meer verdeeld.
Volgens de aangeleverde cijfers koos 58 procent voor permanente zomertijd, terwijl 34 procent liever permanent de wintertijd zou aanhouden.
Het voordeel van zomertijd is duidelijk zichtbaar aan het einde van de dag.
Het blijft ’s avonds langer licht.
Maar daar staat in de winter een belangrijk nadeel tegenover: de zon komt ’s ochtends later op. In december kan dat betekenen dat mensen veel langer in het donker aan hun dag beginnen.
En precies daar begint de discussie met slaapdeskundigen.
Slaapexperts zien liever wintertijd
Het afschaffen van de klokwissel kan rekenen op steun van deskundigen die wijzen op de verstoring van het slaapritme die het verzetten van de klok kan veroorzaken.
Vooral jonge kinderen en mensen die gevoelig zijn voor veranderingen in hun slaap-waakritme kunnen enkele dagen nodig hebben om zich aan de nieuwe tijd aan te passen.
Maar stoppen met de klokwissel is één ding. Welke tijd daarna permanent wordt ingevoerd, is een andere discussie.
Een deel van de slaap- en chronobiologische experts geeft de voorkeur aan permanente wintertijd.
Die standaardtijd sluit beter aan op de stand van de zon en daarmee op het natuurlijke circadiane ritme.
Bij permanente zomertijd wordt de klok als het ware het hele jaar een uur naar voren geschoven.
Dat levert lichte zomeravonden op, maar betekent tegelijkertijd dat het tijdens de wintermaanden ’s ochtends langer donker blijft.
Gezondheid belangrijke reden
Gezondheidsargumenten speelden volgens de aangeleverde informatie een belangrijke rol bij de Canadese besluitvorming.
Een analyse van het provinciale ministerie van Volksgezondheid zou hebben geconcludeerd dat stoppen met het wisselen van de klok voordelen kan opleveren.
Gezinnen met jonge kinderen worden daarbij specifiek genoemd.
Een verandering van één uur klinkt misschien beperkt, maar kan het dagelijkse ritme tijdelijk behoorlijk verstoren.
Daarnaast worden economische en praktische argumenten genoemd.
Wanneer aangrenzende gebieden dezelfde tijd hanteren, wordt bijvoorbeeld zakendoen en reizen over provinciegrenzen eenvoudiger.
Canada krijgt steeds meer uitzonderingen
Canada vormt sowieso een ingewikkelde lappendeken als het om tijdzones en zomertijd gaat.
Naast Manitoba worden in de aangeleverde berichtgeving British Columbia, Alberta en de Northwest Territories genoemd als gebieden waar recent stappen zijn gezet om de klokwissel te beëindigen.
Yukon hanteert al sinds 2020 een vaste tijd.
Saskatchewan stopte er zelfs tientallen jaren geleden al mee.
Ook in delen van Ontario spelen veranderingen. Het noordwesten van de provincie zou zich aanpassen om gelijk te blijven lopen met Manitoba.
Zonder zo’n aanpassing kunnen bijzondere situaties ontstaan waarbij nabijgelegen plaatsen gedurende een deel van het jaar verschillende tijden hanteren.
Ontario wacht op andere regio’s
Ontario nam volgens de aangeleverde informatie al in 2020 wetgeving aan die het mogelijk maakt om met de klokwissel te stoppen.
Daar zit echter een belangrijke voorwaarde aan.
De verandering zou pas worden doorgevoerd wanneer onder andere Quebec en de Amerikaanse staat New York eveneens meedoen.
Dat illustreert meteen waarom het afschaffen van zomer- en wintertijd ingewikkelder is dan simpelweg besluiten de klok niet meer te verzetten.
Wanneer één gebied verandert en de buren niet, ontstaan nieuwe tijdsverschillen.
Dat kan gevolgen hebben voor woon-werkverkeer, scholen, transport, televisie-uitzendingen en bedrijven die over regionale grenzen werken.
Europa praat er al jaren over
Ook binnen de Europese Unie is het stoppen met de klokwissel bepaald geen nieuw onderwerp.
De Europese Commissie kwam in 2018 met een voorstel om de halfjaarlijkse wisseling te beëindigen.
Daaraan voorafgaand werd een grote online raadpleging gehouden.
Van de ruim 4,5 miljoen deelnemers zou ongeveer 84 procent voor het afschaffen van de klokwissel hebben gestemd.
Daarmee leek er aanvankelijk veel draagvlak.
Toch bleek het in de praktijk ingewikkelder.
Zomertijd of wintertijd zorgt voor discussie
Wanneer de klok niet meer wordt verzet, moet namelijk worden bepaald welke tijd permanent wordt.
En juist daarover konden Europese landen het niet eens worden.
Sommige landen en burgers geven de voorkeur aan zomertijd vanwege de langere lichte avonden.
Andere landen en deskundigen zien juist meer voordelen in permanente standaardtijd, oftewel wintertijd.
Daarnaast is afstemming tussen buurlanden belangrijk.
Wanneer Nederland bijvoorbeeld voor een andere permanente tijd zou kiezen dan België of Duitsland, kan dat nieuwe tijdsverschillen opleveren.
Het Europese voorstel is daardoor nog altijd niet definitief uitgevoerd.
Nederland zet klok op 25 oktober terug
Voor Nederland verandert er dit jaar dan ook niets.
De wintertijd gaat in op zondag 25 oktober 2026.
Om 03.00 uur wordt de klok één uur teruggezet naar 02.00 uur.
Daardoor duurt die nacht officieel een uur langer.
Voor veel mensen betekent dat simpelweg een extra uur slaap.
De omschakeling naar wintertijd vindt binnen de Europese Unie steeds plaats op de laatste zondag van oktober.
In het voorjaar gebeurt het tegenovergestelde en gaat de klok op de laatste zondag van maart weer een uur vooruit.
Wanneer stopt Nederland ermee?
Daar is voorlopig geen definitieve datum voor.
Hoewel het onderwerp al jarenlang op Europees niveau wordt besproken, is nog geen overeenstemming bereikt over de manier waarop de klokwissel moet worden afgeschaft.
Tot die tijd blijft het bestaande systeem in Nederland van kracht.
De ontwikkelingen in Canada laten ondertussen zien dat het wel degelijk anders kan.
Maar ze tonen ook meteen het grootste probleem: stoppen met het verzetten van de klok is relatief eenvoudig, bepalen welke tijd daarna permanent moet gelden is een stuk ingewikkelder.
Voor Nederland is de situatie dit weekend in ieder geval duidelijk: in de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur terug naar 02.00 uur.