Actueel
Rob Jetten zorgt voor flinke woede met bericht: ”Dit is echt premier-onwaardig”
Minister-president Rob Jetten krijgt woensdag een stortvloed aan kritiek over zich heen na een bericht op X over de gebeurtenissen van 7 oktober 2023. Jetten staat daarin stil bij de slacht0ffers van de Hamas-aanval én bij de tienduizenden Palestijnse slacht0ffers die daarna vielen. Vooral die combinatie op de dag waarop de aanval precies drie jaar geleden plaatsvond, schiet bij verschillende bekende Nederlanders en politici in het verkeerde keelgat.
Op 7 oktober 2023 voerden Hamas en andere gewapende strijders een grootschalige aanval uit op Israël. Daarbij werden ongeveer 1.200 mensen ged00d en 251 mensen als gijzelaar meegenomen naar Gaza. De aanval vormde het beginpunt van een langdurige 00rlog die ook in Gaza enorme aantallen slacht0ffers en grootschalige verwoesting heeft veroorzaakt.
Drie jaar later zijn de gevolgen nog altijd voelbaar.
Ook Jetten, sinds februari 2026 minister-president van Nederland, staat woensdag stil bij de gebeurtenissen. Zijn boodschap kan echter niet bij iedereen op begrip rekenen.
Rob Jetten herdenkt slacht0ffers 7 oktober
In zijn bericht begint Jetten bij de slacht0ffers van de Hamas-aanval.
“Vandaag is het drie jaar geleden dat bijna 1200 onschuldige mensen om het leven kwamen door een afschuwelijke terreurdaad van Hamas. Meer dan 250 anderen werden gegijzeld”, schrijft de premier.
Jetten wijst erop dat het ging om gewone Israëliërs die onder meer tijdens een muziekfestival, thuis en op straat werden overvallen door extreem gew*ld.
Vervolgens verbreedt hij zijn boodschap naar wat er daarna gebeurde.
De premier schrijft dat tienduizenden onschuldige Palestijnen sinds de aanval door het Israëlische leger zijn ged00d. Volgens Jetten zijn de gevolgen van het gew*ld tot op de dag van vandaag diep voelbaar.
Hij noemt de cijfers “schrikbarend” en “uitzichtloos” en sluit zijn boodschap af door zowel Israëlische als Palestijnse families vrede toe te wensen.
Waarom ontstaat er kritiek?
Precies die combinatie leidt op X tot felle reacties.
Critici vinden dat een bericht op de derde herdenkingsdag van 7 oktober vooral in het teken had moeten staan van de slacht0ffers van de Hamas-aanval. Zij storen zich eraan dat Jetten in dezelfde boodschap ook de Palestijnse slacht0ffers van de daaropvolgende 00rlog noemt.
Dat is een politieke en morele interpretatie van zijn woorden. Jetten zelf presenteert zijn bericht als een boodschap over het menselijke leed aan beide kanten.
Toch leidt zijn formulering tot een stevige discussie.
Wierd Duk haalt uit
Journalist Wierd Duk is een van de bekende Nederlanders die zich uitspreekt.
Hij deelt het bericht van de premier en schrijft daarbij: “Wat een verschrikkelijk foute tweet is dit, een premier van Nederland onwaardig.”
Duk licht in die korte reactie niet uitgebreid toe welk onderdeel van de boodschap hem het meest stoort.
Mediapersoonlijkheid Jack van Gelder reageert eveneens. Hij houdt het bij één korte vraag: “Wel eens gehoord van oorzaak en gevolg?”
Daarmee lijkt hij te verwijzen naar het feit dat de Israëlische militaire operatie in Gaza volgde op de aanval van Hamas van 7 oktober.
Geert Wilders reageert zeer fel
Ook PVV-leider Geert Wilders mengt zich in de discussie en richt zijn pijlen rechtstreeks op Jetten.
Wilders verwijt de premier onder meer zijn opstelling tegenover Israël en haalt daarbij verschillende politieke onderwerpen aan, waaronder sancties en steun aan het Internationaal Strafhof.
Hij noemt Jetten in zijn reactie onder meer een “verrader van Israël en het Joodse volk” en bestempelt zijn woorden als “goedkope huichelachtige teksten”.
Dat zijn zware politieke verwijten van Wilders en geen vastgestelde feiten.
De reactie laat wel zien hoe gevoelig de formulering van boodschappen rond 7 oktober en de 00rlog in Gaza nog altijd ligt.
Ook kritiek op woordkeuze Jetten
Een ander kritiekpunt draait om de woorden waarmee Jetten de gebeurtenissen van 7 oktober omschrijft.
Opiniemaker Sander Sassen vindt dat de formulering dat bijna 1.200 Israëliërs “om het leven kwamen” onvoldoende duidelijk maakt wat er die dag gebeurde.
Volgens hem had Jetten explicieter moeten schrijven dat de slacht0ffers werden verm00rd.
Ook Hans van Tellingen uit kritiek op die woordkeuze.
Daarna doet Van Tellingen in zijn reactie ook uitspraken over de verhouding tussen Hamas-strijders en burgers onder de Palestijnse doden. Dergelijke cijfers zijn onderwerp van discussie en moeten niet zonder onafhankelijke onderbouwing als vaststaand worden gepresenteerd.
Internationale berichtgeving spreekt inmiddels van meer dan 74.000 Palestijnse doden gedurende drie jaar van Israëlische bombardementen en grondoperaties in Gaza. De 00rlog heeft daarnaast geleid tot enorme verwoesting en de ontheemding van vrijwel de gehele bevolking van Gaza.
7 oktober blijft diepe wonden achterlaten
De discussie rond het bericht van Jetten vindt plaats op een beladen dag.
In Israël wordt woensdag op verschillende plaatsen stilgestaan bij de slacht0ffers van de Hamas-aanval. Nabestaanden en 0verlevenden dragen drie jaar later nog altijd de gevolgen van wat er gebeurde.
Tegelijkertijd wordt in Gaza gerouwd om de grote aantallen Palestijnse slacht0ffers en de verwoesting die de daaropvolgende 00rlog heeft veroorzaakt.
Volgens internationale berichtgeving kwamen bij de Hamas-aanval ongeveer 1.200 mensen om het leven en werden 251 mensen gegijzeld. In de jaren daarna zijn veel gijzelaars vrijgekomen, terwijl anderen tijdens hun gevangenschap zijn 0verleden.
Ook na een in 2025 bereikt staakt-het-vuren is het gew*ld niet volledig verdwenen.
Bericht Jetten zorgt voor politiek debat
Jetten lijkt met zijn boodschap nadrukkelijk aandacht te willen vragen voor burgerslacht0ffers aan beide kanten. Hij spreekt zowel over Israëlische als Palestijnse families die met rouw, angst en onveiligheid leven.
Een deel van zijn critici vindt echter dat 7 oktober niet de juiste dag is om beide onderwerpen in één boodschap samen te brengen.
Daarmee draait de ophef niet zozeer om de vraag óf er aan beide kanten slacht0ffers zijn gevallen, maar vooral om de manier waarop een Nederlandse minister-president daar op deze specifieke herdenkingsdag over spreekt.
De kritiek op X is inmiddels stevig. Naast gewone gebruikers hebben ook journalisten, opiniemakers, mediapersoonlijkheden en politici zich in de discussie gemengd.
Tegelijkertijd vertegenwoordigen die reacties niet automatisch de mening van “Nederland” als geheel. Op basis van reacties op sociale media kan niet worden vastgesteld hoe breed de kritiek onder de gehele Nederlandse bevolking wordt gedragen.
Wel staat vast dat het bericht van Jetten een gevoelige snaar heeft geraakt en opnieuw laat zien hoe sterk de gebeurtenissen van 7 oktober 2023 en de daaropvolgende 00rlog het publieke en politieke debat blijven bepalen.
Actueel
Deze vier provincies doen niet meer aan wintertijd en zetten de klok niet terug
Twee keer per jaar de klok verzetten? Op steeds meer plekken willen ze daar definitief vanaf. Verschillende regio’s hebben inmiddels besloten voortaan het hele jaar dezelfde tijd te hanteren. Vooral in Canada is er veel beweging. Daar kiezen meerdere provincies en gebieden ervoor de halfjaarlijkse klokwissel af te schaffen. Toch zorgt één belangrijke vraag nog altijd voor discussie: kiezen we voor permanente zomertijd of juist voor wintertijd?
Die discussie speelt ook onder slaapdeskundigen. Hoewel velen van hen het stoppen met de klokwissel toejuichen, bestaat er kritiek op permanente zomertijd. Een vaste wintertijd zou namelijk beter aansluiten bij het natuurlijke dag-nachtritme.
In Nederland verandert er voorlopig niets. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok weer een uur terug.
Steeds meer plekken stoppen met klok verzetten
Voor miljoenen mensen is het ieder voorjaar en najaar hetzelfde ritueel: alle klokken moeten een uur vooruit of achteruit.
Dat heeft niet alleen praktische gevolgen. De verandering kan tijdelijk ook invloed hebben op het slaapritme.
Op verschillende plekken in Canada wordt daarom afscheid genomen van het systeem.
In de aangeleverde berichtgeving wordt Manitoba genoemd als de nieuwste provincie die besloot het verzetten van de klok te beëindigen.
Daar ging eerst een raadpleging onder de bevolking aan vooraf.
Bijna 72.000 inwoners zouden hun mening hebben gegeven. Maar liefst 92 procent van de deelnemers gaf aan dat ze van de halfjaarlijkse tijdswisseling af wilden.
De volgende vraag was welke tijd vervolgens permanent moest worden.
Meeste inwoners kiezen voor zomertijd
Daarover waren de meningen meer verdeeld.
Volgens de aangeleverde cijfers koos 58 procent voor permanente zomertijd, terwijl 34 procent liever permanent de wintertijd zou aanhouden.
Het voordeel van zomertijd is duidelijk zichtbaar aan het einde van de dag.
Het blijft ’s avonds langer licht.
Maar daar staat in de winter een belangrijk nadeel tegenover: de zon komt ’s ochtends later op. In december kan dat betekenen dat mensen veel langer in het donker aan hun dag beginnen.
En precies daar begint de discussie met slaapdeskundigen.
Slaapexperts zien liever wintertijd
Het afschaffen van de klokwissel kan rekenen op steun van deskundigen die wijzen op de verstoring van het slaapritme die het verzetten van de klok kan veroorzaken.
Vooral jonge kinderen en mensen die gevoelig zijn voor veranderingen in hun slaap-waakritme kunnen enkele dagen nodig hebben om zich aan de nieuwe tijd aan te passen.
Maar stoppen met de klokwissel is één ding. Welke tijd daarna permanent wordt ingevoerd, is een andere discussie.
Een deel van de slaap- en chronobiologische experts geeft de voorkeur aan permanente wintertijd.
Die standaardtijd sluit beter aan op de stand van de zon en daarmee op het natuurlijke circadiane ritme.
Bij permanente zomertijd wordt de klok als het ware het hele jaar een uur naar voren geschoven.
Dat levert lichte zomeravonden op, maar betekent tegelijkertijd dat het tijdens de wintermaanden ’s ochtends langer donker blijft.
Gezondheid belangrijke reden
Gezondheidsargumenten speelden volgens de aangeleverde informatie een belangrijke rol bij de Canadese besluitvorming.
Een analyse van het provinciale ministerie van Volksgezondheid zou hebben geconcludeerd dat stoppen met het wisselen van de klok voordelen kan opleveren.
Gezinnen met jonge kinderen worden daarbij specifiek genoemd.
Een verandering van één uur klinkt misschien beperkt, maar kan het dagelijkse ritme tijdelijk behoorlijk verstoren.
Daarnaast worden economische en praktische argumenten genoemd.
Wanneer aangrenzende gebieden dezelfde tijd hanteren, wordt bijvoorbeeld zakendoen en reizen over provinciegrenzen eenvoudiger.
Canada krijgt steeds meer uitzonderingen
Canada vormt sowieso een ingewikkelde lappendeken als het om tijdzones en zomertijd gaat.
Naast Manitoba worden in de aangeleverde berichtgeving British Columbia, Alberta en de Northwest Territories genoemd als gebieden waar recent stappen zijn gezet om de klokwissel te beëindigen.
Yukon hanteert al sinds 2020 een vaste tijd.
Saskatchewan stopte er zelfs tientallen jaren geleden al mee.
Ook in delen van Ontario spelen veranderingen. Het noordwesten van de provincie zou zich aanpassen om gelijk te blijven lopen met Manitoba.
Zonder zo’n aanpassing kunnen bijzondere situaties ontstaan waarbij nabijgelegen plaatsen gedurende een deel van het jaar verschillende tijden hanteren.
Ontario wacht op andere regio’s
Ontario nam volgens de aangeleverde informatie al in 2020 wetgeving aan die het mogelijk maakt om met de klokwissel te stoppen.
Daar zit echter een belangrijke voorwaarde aan.
De verandering zou pas worden doorgevoerd wanneer onder andere Quebec en de Amerikaanse staat New York eveneens meedoen.
Dat illustreert meteen waarom het afschaffen van zomer- en wintertijd ingewikkelder is dan simpelweg besluiten de klok niet meer te verzetten.
Wanneer één gebied verandert en de buren niet, ontstaan nieuwe tijdsverschillen.
Dat kan gevolgen hebben voor woon-werkverkeer, scholen, transport, televisie-uitzendingen en bedrijven die over regionale grenzen werken.
Europa praat er al jaren over
Ook binnen de Europese Unie is het stoppen met de klokwissel bepaald geen nieuw onderwerp.
De Europese Commissie kwam in 2018 met een voorstel om de halfjaarlijkse wisseling te beëindigen.
Daaraan voorafgaand werd een grote online raadpleging gehouden.
Van de ruim 4,5 miljoen deelnemers zou ongeveer 84 procent voor het afschaffen van de klokwissel hebben gestemd.
Daarmee leek er aanvankelijk veel draagvlak.
Toch bleek het in de praktijk ingewikkelder.
Zomertijd of wintertijd zorgt voor discussie
Wanneer de klok niet meer wordt verzet, moet namelijk worden bepaald welke tijd permanent wordt.
En juist daarover konden Europese landen het niet eens worden.
Sommige landen en burgers geven de voorkeur aan zomertijd vanwege de langere lichte avonden.
Andere landen en deskundigen zien juist meer voordelen in permanente standaardtijd, oftewel wintertijd.
Daarnaast is afstemming tussen buurlanden belangrijk.
Wanneer Nederland bijvoorbeeld voor een andere permanente tijd zou kiezen dan België of Duitsland, kan dat nieuwe tijdsverschillen opleveren.
Het Europese voorstel is daardoor nog altijd niet definitief uitgevoerd.
Nederland zet klok op 25 oktober terug
Voor Nederland verandert er dit jaar dan ook niets.
De wintertijd gaat in op zondag 25 oktober 2026.
Om 03.00 uur wordt de klok één uur teruggezet naar 02.00 uur.
Daardoor duurt die nacht officieel een uur langer.
Voor veel mensen betekent dat simpelweg een extra uur slaap.
De omschakeling naar wintertijd vindt binnen de Europese Unie steeds plaats op de laatste zondag van oktober.
In het voorjaar gebeurt het tegenovergestelde en gaat de klok op de laatste zondag van maart weer een uur vooruit.
Wanneer stopt Nederland ermee?
Daar is voorlopig geen definitieve datum voor.
Hoewel het onderwerp al jarenlang op Europees niveau wordt besproken, is nog geen overeenstemming bereikt over de manier waarop de klokwissel moet worden afgeschaft.
Tot die tijd blijft het bestaande systeem in Nederland van kracht.
De ontwikkelingen in Canada laten ondertussen zien dat het wel degelijk anders kan.
Maar ze tonen ook meteen het grootste probleem: stoppen met het verzetten van de klok is relatief eenvoudig, bepalen welke tijd daarna permanent moet gelden is een stuk ingewikkelder.
Voor Nederland is de situatie dit weekend in ieder geval duidelijk: in de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur terug naar 02.00 uur.