Actueel
Rob Jetten is er helemaal klaar mee en heeft boodschap voor alle Europese landen en de VS
Premier Rob Jetten heeft in Brussel harde woorden gebruikt over de koers van de Verenigde Staten en de omstreden dieseldeal tussen Donald Trump en Vladimir Poetin. Volgens Jetten moet Washington de overeenkomst met Rusland terugdraaien. Tegelijkertijd komt hij met een duidelijke oproep aan Europese landen: Oekraïne heeft meer financiële én militaire steun nodig.
Volgens de premier blijven verschillende Europese landen achter bij hun hulp aan Kyiv. Jetten wil daarom dat bondgenoten “een tandje bijzetten”. Zolang Vladimir Poetin weigert de 00rlog te beëindigen, moet Oekraïne volgens hem in staat worden gesteld zichzelf te blijven verdedigen.
Jetten wil meer steun voor Oekraïne
Jetten deed zijn uitspraken donderdag bij aankomst in Brussel, waar de Europese regeringsleiders bijeenkwamen voor een EU-top.
Voorafgaand aan het overleg maakte de Nederlandse premier duidelijk dat hij vindt dat de steun aan Oekraïne omhoog moet.
Niet alleen militair, maar ook financieel en op andere terreinen.
“Ik roep alle Europese leiders op om meer te doen, financieel, militair en niet-militair”, zei Jetten.
Volgens hem blijven veel Europese landen achter bij wat noodzakelijk is.
Zijn boodschap: “Laten we dus een tandje bijzetten.”
‘Er is maar één reden dat deze 00rlog doorgaat’
Jetten legde de verantwoordelijkheid voor het voortduren van de 00rlog nadrukkelijk bij de Russische president.
“Er is maar één reden waarom deze zinloze aanvals00rlog voortduurt, en dat is omdat Poetin daarvoor kiest.”
Volgens de premier ligt de sleutel voor het beëindigen van de 00rlog dan ook in Moskou.
Poetin zou volgens hem onderhandelingen moeten beginnen die kunnen leiden tot een rechtvaardige en duurzame vrede.
Zolang dat niet gebeurt, vindt Jetten dat Oekraïne alle ruimte moet krijgen om zich tegen Russische aanvallen te verdedigen.
Nederland blijft daarbij naar zijn zeggen “schouder aan schouder” met Oekraïne staan.
Oekraïne moet zich kunnen verdedigen
Jetten vindt bovendien dat Oekraïne voldoende middelen moet krijgen om de bevolking tegen Russische aanvallen te beschermen.
Dat betekent niet alleen financiële steun en wapens, maar ook andere vormen van ondersteuning.
De oproep komt op een moment waarop de relatie tussen Washington en Kyiv steeds verder onder druk staat.
Juist daarom wordt de rol van Europese landen belangrijker.
Jetten wil voorkomen dat de steun aan Oekraïne afneemt terwijl Rusland zijn 00rlog voortzet.
Omstreden dieseldeal Trump en Poetin
De Nederlandse premier richt zijn pijlen ondertussen ook rechtstreeks op een recente overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Rusland.
Trump kondigde een deal aan waardoor Russische diesel opnieuw op de Amerikaanse en internationale markt kan komen.
Washington versoepelde daarvoor tijdelijk een deel van de sancties tegen Russische diesel.
Trump stelt dat de extra aanvoer kan helpen om brandstofprijzen omlaag te brengen.
Jetten gelooft daar weinig van.
‘Belachelijke dieseldeal’
Bij aankomst in Brussel liet de premier weinig twijfel bestaan over wat hij van de overeenkomst vindt.
Volgens Jetten gaat de deal niets wezenlijks doen aan de prijzen op de wereldmarkt, terwijl Rusland er juist financieel van profiteert.
Hij waarschuwde dat extra inkomsten uiteindelijk in de Russische 00rlogskas kunnen belanden.
Daarom wil hij dat Washington de overeenkomst weer van tafel haalt.
Ook eerder deze week sprak Jetten zich in Den Haag al stevig uit tegen de afspraak.
Volgens hem is de deal “onverstandig” en is de redenering erachter gebrekkig.
Jetten gelooft niet in lagere prijzen
Trump verdedigt de overeenkomst onder meer met het argument dat extra Russische diesel voor lagere brandstofprijzen kan zorgen.
Jetten betwijfelt dat.
Volgens hem is het zelfs de vraag of Russische tankers op tijd de Amerikaanse markt kunnen bereiken om op korte termijn een merkbaar effect op de prijzen te hebben.
Daarmee ziet hij volgens zijn eigen redenering vooral nadelen.
Rusland krijgt nieuwe inkomsten, terwijl Amerikaanse consumenten volgens Jetten niet de prijsverlaging krijgen die Trump in het vooruitzicht stelt.
De premier wil daarom dat Nederland en andere Europese landen Washington blijven aanspreken op de beslissing.
Deal zorgt voor internationale kritiek
Nederland staat niet alleen in zijn kritiek.
Ook andere Europese leiders hebben zich kritisch uitgelaten over de overeenkomst.
De Italiaanse premier Giorgia Meloni noemde de keuze bijvoorbeeld “zeer riskant”, omdat extra inkomsten uit Russische energie de druk op Moskou kunnen verminderen.
Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft zich tegen de overeenkomst uitgesproken.
De vrees is dat Rusland dankzij extra energie-inkomsten meer financiële ruimte krijgt terwijl de 00rlog in Oekraïne doorgaat.
Spanningen tussen Trump en Zelensky lopen op
Tegelijkertijd is de verhouding tussen Trump en Zelensky de afgelopen periode aanzienlijk verslechterd.
De Amerikaanse president heeft zich kritisch uitgelaten over Oekraïense aanvallen op Russische energie-infrastructuur en Washington zet Kyiv onder druk om dergelijke aanvallen te beperken.
Voor Oekraïne zijn juist die installaties belangrijke doelwitten, omdat de Russische energiesector veel geld oplevert voor Moskou.
Europese leiders staan daardoor voor een ingewikkelde situatie.
Aan de ene kant blijft de samenwerking met de Verenigde Staten van groot strategisch belang. Aan de andere kant groeit binnen Europa de kritiek op recente Amerikaanse beslissingen rond Rusland en Oekraïne.
Jetten kiest duidelijke lijn
Jetten kiest daarbij voor een duidelijke boodschap.
Volgens hem moet de economische en militaire druk op Rusland juist worden opgevoerd totdat Poetin bereid is serieus over vrede te onderhandelen.
Daar past een overeenkomst waardoor Rusland opnieuw meer diesel kan verkopen volgens hem niet bij.
Ook verdedigt hij het recht van Oekraïne om zich te verweren tegen Russische aanvallen.
Dat Rusland zelf voortdurend Oekraïense energie-infrastructuur aanvalt, maakt het volgens Jetten begrijpelijk dat Oekraïne eveneens probeert Rusland economisch te raken.
Europa moet volgens Jetten meer doen
Voor de Nederlandse premier is het daarom niet voldoende om alleen kritiek te leveren op Trump.
Europa moet volgens hem zelf eveneens meer verantwoordelijkheid nemen.
Landen die achterblijven met financiële of militaire steun zouden hun bijdrage moeten verhogen.
Concrete nieuwe bedragen noemde Jetten bij zijn oproep niet.
Wel maakte hij duidelijk wat volgens hem het uiteindelijke doel moet zijn: Oekraïne voldoende middelen geven om zich te verdedigen en de druk op Rusland zo groot maken dat onderhandelingen over een rechtvaardige vrede mogelijk worden.
Zijn boodschap vanuit Brussel is daarmee duidelijk: zolang Poetin doorgaat met de 00rlog, mag de steun aan Oekraïne volgens Jetten niet verslappen.
En de omstreden dieseldeal van Trump? Die ziet de Nederlandse premier het liefst zo snel mogelijk verdwijnen.
Actueel
Deze vier provincies doen niet meer aan wintertijd en zetten de klok niet terug
Twee keer per jaar de klok verzetten? Op steeds meer plekken willen ze daar definitief vanaf. Verschillende regio’s hebben inmiddels besloten voortaan het hele jaar dezelfde tijd te hanteren. Vooral in Canada is er veel beweging. Daar kiezen meerdere provincies en gebieden ervoor de halfjaarlijkse klokwissel af te schaffen. Toch zorgt één belangrijke vraag nog altijd voor discussie: kiezen we voor permanente zomertijd of juist voor wintertijd?
Die discussie speelt ook onder slaapdeskundigen. Hoewel velen van hen het stoppen met de klokwissel toejuichen, bestaat er kritiek op permanente zomertijd. Een vaste wintertijd zou namelijk beter aansluiten bij het natuurlijke dag-nachtritme.
In Nederland verandert er voorlopig niets. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok weer een uur terug.
Steeds meer plekken stoppen met klok verzetten
Voor miljoenen mensen is het ieder voorjaar en najaar hetzelfde ritueel: alle klokken moeten een uur vooruit of achteruit.
Dat heeft niet alleen praktische gevolgen. De verandering kan tijdelijk ook invloed hebben op het slaapritme.
Op verschillende plekken in Canada wordt daarom afscheid genomen van het systeem.
In de aangeleverde berichtgeving wordt Manitoba genoemd als de nieuwste provincie die besloot het verzetten van de klok te beëindigen.
Daar ging eerst een raadpleging onder de bevolking aan vooraf.
Bijna 72.000 inwoners zouden hun mening hebben gegeven. Maar liefst 92 procent van de deelnemers gaf aan dat ze van de halfjaarlijkse tijdswisseling af wilden.
De volgende vraag was welke tijd vervolgens permanent moest worden.
Meeste inwoners kiezen voor zomertijd
Daarover waren de meningen meer verdeeld.
Volgens de aangeleverde cijfers koos 58 procent voor permanente zomertijd, terwijl 34 procent liever permanent de wintertijd zou aanhouden.
Het voordeel van zomertijd is duidelijk zichtbaar aan het einde van de dag.
Het blijft ’s avonds langer licht.
Maar daar staat in de winter een belangrijk nadeel tegenover: de zon komt ’s ochtends later op. In december kan dat betekenen dat mensen veel langer in het donker aan hun dag beginnen.
En precies daar begint de discussie met slaapdeskundigen.
Slaapexperts zien liever wintertijd
Het afschaffen van de klokwissel kan rekenen op steun van deskundigen die wijzen op de verstoring van het slaapritme die het verzetten van de klok kan veroorzaken.
Vooral jonge kinderen en mensen die gevoelig zijn voor veranderingen in hun slaap-waakritme kunnen enkele dagen nodig hebben om zich aan de nieuwe tijd aan te passen.
Maar stoppen met de klokwissel is één ding. Welke tijd daarna permanent wordt ingevoerd, is een andere discussie.
Een deel van de slaap- en chronobiologische experts geeft de voorkeur aan permanente wintertijd.
Die standaardtijd sluit beter aan op de stand van de zon en daarmee op het natuurlijke circadiane ritme.
Bij permanente zomertijd wordt de klok als het ware het hele jaar een uur naar voren geschoven.
Dat levert lichte zomeravonden op, maar betekent tegelijkertijd dat het tijdens de wintermaanden ’s ochtends langer donker blijft.
Gezondheid belangrijke reden
Gezondheidsargumenten speelden volgens de aangeleverde informatie een belangrijke rol bij de Canadese besluitvorming.
Een analyse van het provinciale ministerie van Volksgezondheid zou hebben geconcludeerd dat stoppen met het wisselen van de klok voordelen kan opleveren.
Gezinnen met jonge kinderen worden daarbij specifiek genoemd.
Een verandering van één uur klinkt misschien beperkt, maar kan het dagelijkse ritme tijdelijk behoorlijk verstoren.
Daarnaast worden economische en praktische argumenten genoemd.
Wanneer aangrenzende gebieden dezelfde tijd hanteren, wordt bijvoorbeeld zakendoen en reizen over provinciegrenzen eenvoudiger.
Canada krijgt steeds meer uitzonderingen
Canada vormt sowieso een ingewikkelde lappendeken als het om tijdzones en zomertijd gaat.
Naast Manitoba worden in de aangeleverde berichtgeving British Columbia, Alberta en de Northwest Territories genoemd als gebieden waar recent stappen zijn gezet om de klokwissel te beëindigen.
Yukon hanteert al sinds 2020 een vaste tijd.
Saskatchewan stopte er zelfs tientallen jaren geleden al mee.
Ook in delen van Ontario spelen veranderingen. Het noordwesten van de provincie zou zich aanpassen om gelijk te blijven lopen met Manitoba.
Zonder zo’n aanpassing kunnen bijzondere situaties ontstaan waarbij nabijgelegen plaatsen gedurende een deel van het jaar verschillende tijden hanteren.
Ontario wacht op andere regio’s
Ontario nam volgens de aangeleverde informatie al in 2020 wetgeving aan die het mogelijk maakt om met de klokwissel te stoppen.
Daar zit echter een belangrijke voorwaarde aan.
De verandering zou pas worden doorgevoerd wanneer onder andere Quebec en de Amerikaanse staat New York eveneens meedoen.
Dat illustreert meteen waarom het afschaffen van zomer- en wintertijd ingewikkelder is dan simpelweg besluiten de klok niet meer te verzetten.
Wanneer één gebied verandert en de buren niet, ontstaan nieuwe tijdsverschillen.
Dat kan gevolgen hebben voor woon-werkverkeer, scholen, transport, televisie-uitzendingen en bedrijven die over regionale grenzen werken.
Europa praat er al jaren over
Ook binnen de Europese Unie is het stoppen met de klokwissel bepaald geen nieuw onderwerp.
De Europese Commissie kwam in 2018 met een voorstel om de halfjaarlijkse wisseling te beëindigen.
Daaraan voorafgaand werd een grote online raadpleging gehouden.
Van de ruim 4,5 miljoen deelnemers zou ongeveer 84 procent voor het afschaffen van de klokwissel hebben gestemd.
Daarmee leek er aanvankelijk veel draagvlak.
Toch bleek het in de praktijk ingewikkelder.
Zomertijd of wintertijd zorgt voor discussie
Wanneer de klok niet meer wordt verzet, moet namelijk worden bepaald welke tijd permanent wordt.
En juist daarover konden Europese landen het niet eens worden.
Sommige landen en burgers geven de voorkeur aan zomertijd vanwege de langere lichte avonden.
Andere landen en deskundigen zien juist meer voordelen in permanente standaardtijd, oftewel wintertijd.
Daarnaast is afstemming tussen buurlanden belangrijk.
Wanneer Nederland bijvoorbeeld voor een andere permanente tijd zou kiezen dan België of Duitsland, kan dat nieuwe tijdsverschillen opleveren.
Het Europese voorstel is daardoor nog altijd niet definitief uitgevoerd.
Nederland zet klok op 25 oktober terug
Voor Nederland verandert er dit jaar dan ook niets.
De wintertijd gaat in op zondag 25 oktober 2026.
Om 03.00 uur wordt de klok één uur teruggezet naar 02.00 uur.
Daardoor duurt die nacht officieel een uur langer.
Voor veel mensen betekent dat simpelweg een extra uur slaap.
De omschakeling naar wintertijd vindt binnen de Europese Unie steeds plaats op de laatste zondag van oktober.
In het voorjaar gebeurt het tegenovergestelde en gaat de klok op de laatste zondag van maart weer een uur vooruit.
Wanneer stopt Nederland ermee?
Daar is voorlopig geen definitieve datum voor.
Hoewel het onderwerp al jarenlang op Europees niveau wordt besproken, is nog geen overeenstemming bereikt over de manier waarop de klokwissel moet worden afgeschaft.
Tot die tijd blijft het bestaande systeem in Nederland van kracht.
De ontwikkelingen in Canada laten ondertussen zien dat het wel degelijk anders kan.
Maar ze tonen ook meteen het grootste probleem: stoppen met het verzetten van de klok is relatief eenvoudig, bepalen welke tijd daarna permanent moet gelden is een stuk ingewikkelder.
Voor Nederland is de situatie dit weekend in ieder geval duidelijk: in de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur terug naar 02.00 uur.