Actueel
Heel veel sterkte voor Mark Rutte na dit aangrijpende nieuws
Mark Rutte onder enorme druk als NAVO-topman: steunbetuigingen nemen toe
Mark Rutte staat sinds zijn aantreden als secretaris-generaal van de NAVO vrijwel voortdurend onder grote druk. De voormalig premier moet in een wereld vol geopolitieke spanningen proberen 32 bondgenoten bij elkaar te houden. Rusland, de oorlog in Oekraïne, de verhouding met Donald Trump en de toenemende dreiging vanuit andere delen van de wereld vragen dagelijks zijn aandacht. Veel mensen spreken daarom hun steun uit en wensen Rutte sterkte met de loodzware verantwoordelijkheid die op zijn schouders rust.
Rutte weet als weinig anderen wat het betekent om onder politieke druk te functioneren. Veertien jaar lang was hij minister-president van Nederland en kreeg hij te maken met tal van nationale en internationale crises. Toch is zijn huidige functie van een compleet andere orde.
Als secretaris-generaal van de NAVO moet hij voortdurend rekening houden met de belangen van tientallen landen. Die belangen lopen lang niet altijd gelijk.
Rutte moet 32 landen bij elkaar houden
Een van de belangrijkste opdrachten van Rutte is het bewaken van de eenheid binnen het militaire bondgenootschap. De NAVO telt 32 lidstaten en besluiten worden in principe gezamenlijk genomen.
Dat betekent voortdurend overleggen, onderhandelen en compromissen zoeken.
Rutte benadrukt zelf regelmatig dat meningsverschillen binnen het bondgenootschap niet automatisch een teken van zwakte zijn. Democratische landen kunnen volgens hem stevig met elkaar discussiëren en daarna alsnog gezamenlijk optreden.
Tegelijkertijd is duidelijk dat de onderlinge verhoudingen soms onder grote spanning staan.
Een belangrijk discussiepunt zijn de defensie-uitgaven. Europese landen worden al jarenlang aangespoord meer geld aan hun krijgsmacht te besteden. Rutte probeert die ontwikkeling verder te versnellen en benadrukt dat hogere budgetten uiteindelijk moeten leiden tot concrete militaire capaciteiten.
Relatie met Trump vraagt veel aandacht
Daar komt de relatie met de Verenigde Staten bij. Rutte heeft veelvuldig contact met president Donald Trump en probeert de banden tussen Europa en Washington sterk te houden.
Zijn manier van communiceren met Trump leidt regelmatig tot discussie. Critici vinden dat Rutte soms te ver gaat in zijn vriendelijke en flatterende benadering van de Amerikaanse president. Anderen zien daarin juist een bewuste diplomatieke strategie.
Rutte probeert in ieder geval te voorkomen dat politieke meningsverschillen de samenwerking binnen de NAVO beschadigen.
Zijn jarenlange ervaring als Nederlands premier lijkt hem daarbij van pas te komen. Rutte stond ook in zijn tijd in het Torentje bekend als iemand die sterk inzet op persoonlijke relaties en achter de schermen naar compromissen zoekt.
Die vaardigheden zijn als NAVO-chef belangrijker dan ooit.
Oorlog in Oekraïne blijft centraal staan
Een ander dossier dat voortdurend aandacht vraagt, is de oorlog in Oekraïne. Rutte blijft benadrukken dat steun aan Kyiv noodzakelijk is en dat Europese landen tegelijkertijd meer verantwoordelijkheid voor hun eigen veiligheid moeten nemen.
De dreiging vanuit Rusland vormt daarbij een belangrijk onderdeel van zijn boodschap.
Maar de veiligheidsvraagstukken beperken zich allang niet meer tot Europa. Ook ontwikkelingen rond China, Iran en de Indo-Pacific spelen een steeds grotere rol.
Volgens Rutte kunnen Europa en Noord-Amerika niet doen alsof gebeurtenissen aan de andere kant van de wereld geen gevolgen hebben voor hun eigen veiligheid.
Dat maakt zijn werkterrein bijzonder breed.
Een meedogenloze agenda
Het gevolg is een agenda die nauwelijks stil lijkt te staan. Rutte reist voortdurend tussen Europese hoofdsteden en andere belangrijke politieke centra.
Washington, Ankara, Brussel en andere steden volgen elkaar in hoog tempo op. Tussendoor zijn er vergaderingen, telefoongesprekken, persconferenties en gesprekken met regeringsleiders.
Iedere uitspraak wordt bovendien internationaal gevolgd en geanalyseerd.
Een verkeerd gekozen woord kan onmiddellijk diplomatieke gevolgen hebben. Rutte moet daardoor vrijwel voortdurend scherp blijven en rekening houden met uiteenlopende politieke gevoeligheden.
Juist die constante druk maakt dat mensen ook aandacht vragen voor de persoon achter de functie.
Bekende stijl blijft zichtbaar
Ondanks de zwaarte van zijn functie is de bekende Rutte-stijl nog altijd herkenbaar. Hij communiceert doorgaans energiek, gebruikt regelmatig humor en probeert ingewikkelde kwesties terug te brengen tot een duidelijke boodschap.
Ook zijn liefde voor fietsen is gebleven. Wanneer zijn agenda het toelaat, probeert hij beweging en andere normale momenten in zijn dagelijkse leven te behouden.
Toch is het onmogelijk om de omvang van zijn verantwoordelijkheid volledig naast zich neer te leggen zodra de werkdag voorbij is. Internationale crises houden zich immers niet aan kantooruren.
Nieuwe ontwikkelingen kunnen op ieder moment om overleg vragen.
Kritiek uit Nederland niet verdwenen
Ook in Nederland blijven de meningen over Rutte verdeeld. Voor sommigen is het bijzonder dat een voormalige Nederlandse premier nu aan het hoofd staat van het belangrijkste militaire bondgenootschap van het Westen.
Anderen blijven kritisch en kijken vooral terug naar gevoelige dossiers uit zijn premierschap, waaronder de toeslagenaffaire en de problemen rond de gaswinning in Groningen.
Ook zijn optreden als NAVO-chef wordt kritisch gevolgd.
Waar de ene groep zijn pragmatische omgang met Trump als noodzakelijk beschouwt, vindt een andere groep dat Europa zich onafhankelijker van de Verenigde Staten zou moeten opstellen.
Rutte zelf kiest duidelijk voor het bij elkaar houden van de trans-Atlantische samenwerking.
Europa moet meer verantwoordelijkheid nemen
Daarbij legt hij tegelijkertijd steeds meer verantwoordelijkheid bij Europa.
De Verenigde Staten kunnen volgens die lijn niet vanzelfsprekend vrijwel alle lasten blijven dragen. Europese NAVO-landen moeten zelf investeren in defensie, materieel, personeel en militaire slagkracht.
Voor Rutte betekent dit opnieuw een ingewikkelde evenwichtsoefening. Hij moet Europese landen aansporen meer te doen, zonder onderlinge verhoudingen onnodig te beschadigen.
Tegelijkertijd probeert hij Washington ervan te overtuigen dat de NAVO voor de Amerikaanse veiligheid eveneens van groot belang blijft.
De mens achter de functie
De enorme verantwoordelijkheid maakt duidelijk waarom er ook persoonlijke steunbetuigingen aan Rutte worden gericht. Achter de diplomatieke gesprekken, beveiligde vergaderzalen en internationale toppen staat uiteindelijk iemand die vrijwel dagelijks met oorlog, dreiging en politieke conflicten bezig is.
Rutte heeft door zijn lange politieke loopbaan bewezen onder zware druk te kunnen functioneren. Dat betekent echter niet dat zo’n verantwoordelijkheid geen persoonlijke impact heeft.
Zijn kracht lijkt vooral te liggen in iets wat hem tijdens zijn premierschap eveneens kenmerkte: doorgaan, relaties onderhouden en proberen partijen bij elkaar te brengen wanneer de verschillen groot zijn.
In een wereld waarin die verschillen steeds zichtbaarder worden, is dat geen eenvoudige opdracht.
De verwachtingen zijn enorm en de internationale spanningen blijven hoog. Rutte staat als NAVO-topman midden in die geopolitieke storm. Dat verklaart waarom steeds vaker dezelfde boodschap klinkt: veel sterkte, Mark Rutte.
Actueel
Deze vier provincies doen niet meer aan wintertijd en zetten de klok niet terug
Twee keer per jaar de klok verzetten? Op steeds meer plekken willen ze daar definitief vanaf. Verschillende regio’s hebben inmiddels besloten voortaan het hele jaar dezelfde tijd te hanteren. Vooral in Canada is er veel beweging. Daar kiezen meerdere provincies en gebieden ervoor de halfjaarlijkse klokwissel af te schaffen. Toch zorgt één belangrijke vraag nog altijd voor discussie: kiezen we voor permanente zomertijd of juist voor wintertijd?
Die discussie speelt ook onder slaapdeskundigen. Hoewel velen van hen het stoppen met de klokwissel toejuichen, bestaat er kritiek op permanente zomertijd. Een vaste wintertijd zou namelijk beter aansluiten bij het natuurlijke dag-nachtritme.
In Nederland verandert er voorlopig niets. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok weer een uur terug.
Steeds meer plekken stoppen met klok verzetten
Voor miljoenen mensen is het ieder voorjaar en najaar hetzelfde ritueel: alle klokken moeten een uur vooruit of achteruit.
Dat heeft niet alleen praktische gevolgen. De verandering kan tijdelijk ook invloed hebben op het slaapritme.
Op verschillende plekken in Canada wordt daarom afscheid genomen van het systeem.
In de aangeleverde berichtgeving wordt Manitoba genoemd als de nieuwste provincie die besloot het verzetten van de klok te beëindigen.
Daar ging eerst een raadpleging onder de bevolking aan vooraf.
Bijna 72.000 inwoners zouden hun mening hebben gegeven. Maar liefst 92 procent van de deelnemers gaf aan dat ze van de halfjaarlijkse tijdswisseling af wilden.
De volgende vraag was welke tijd vervolgens permanent moest worden.
Meeste inwoners kiezen voor zomertijd
Daarover waren de meningen meer verdeeld.
Volgens de aangeleverde cijfers koos 58 procent voor permanente zomertijd, terwijl 34 procent liever permanent de wintertijd zou aanhouden.
Het voordeel van zomertijd is duidelijk zichtbaar aan het einde van de dag.
Het blijft ’s avonds langer licht.
Maar daar staat in de winter een belangrijk nadeel tegenover: de zon komt ’s ochtends later op. In december kan dat betekenen dat mensen veel langer in het donker aan hun dag beginnen.
En precies daar begint de discussie met slaapdeskundigen.
Slaapexperts zien liever wintertijd
Het afschaffen van de klokwissel kan rekenen op steun van deskundigen die wijzen op de verstoring van het slaapritme die het verzetten van de klok kan veroorzaken.
Vooral jonge kinderen en mensen die gevoelig zijn voor veranderingen in hun slaap-waakritme kunnen enkele dagen nodig hebben om zich aan de nieuwe tijd aan te passen.
Maar stoppen met de klokwissel is één ding. Welke tijd daarna permanent wordt ingevoerd, is een andere discussie.
Een deel van de slaap- en chronobiologische experts geeft de voorkeur aan permanente wintertijd.
Die standaardtijd sluit beter aan op de stand van de zon en daarmee op het natuurlijke circadiane ritme.
Bij permanente zomertijd wordt de klok als het ware het hele jaar een uur naar voren geschoven.
Dat levert lichte zomeravonden op, maar betekent tegelijkertijd dat het tijdens de wintermaanden ’s ochtends langer donker blijft.
Gezondheid belangrijke reden
Gezondheidsargumenten speelden volgens de aangeleverde informatie een belangrijke rol bij de Canadese besluitvorming.
Een analyse van het provinciale ministerie van Volksgezondheid zou hebben geconcludeerd dat stoppen met het wisselen van de klok voordelen kan opleveren.
Gezinnen met jonge kinderen worden daarbij specifiek genoemd.
Een verandering van één uur klinkt misschien beperkt, maar kan het dagelijkse ritme tijdelijk behoorlijk verstoren.
Daarnaast worden economische en praktische argumenten genoemd.
Wanneer aangrenzende gebieden dezelfde tijd hanteren, wordt bijvoorbeeld zakendoen en reizen over provinciegrenzen eenvoudiger.
Canada krijgt steeds meer uitzonderingen
Canada vormt sowieso een ingewikkelde lappendeken als het om tijdzones en zomertijd gaat.
Naast Manitoba worden in de aangeleverde berichtgeving British Columbia, Alberta en de Northwest Territories genoemd als gebieden waar recent stappen zijn gezet om de klokwissel te beëindigen.
Yukon hanteert al sinds 2020 een vaste tijd.
Saskatchewan stopte er zelfs tientallen jaren geleden al mee.
Ook in delen van Ontario spelen veranderingen. Het noordwesten van de provincie zou zich aanpassen om gelijk te blijven lopen met Manitoba.
Zonder zo’n aanpassing kunnen bijzondere situaties ontstaan waarbij nabijgelegen plaatsen gedurende een deel van het jaar verschillende tijden hanteren.
Ontario wacht op andere regio’s
Ontario nam volgens de aangeleverde informatie al in 2020 wetgeving aan die het mogelijk maakt om met de klokwissel te stoppen.
Daar zit echter een belangrijke voorwaarde aan.
De verandering zou pas worden doorgevoerd wanneer onder andere Quebec en de Amerikaanse staat New York eveneens meedoen.
Dat illustreert meteen waarom het afschaffen van zomer- en wintertijd ingewikkelder is dan simpelweg besluiten de klok niet meer te verzetten.
Wanneer één gebied verandert en de buren niet, ontstaan nieuwe tijdsverschillen.
Dat kan gevolgen hebben voor woon-werkverkeer, scholen, transport, televisie-uitzendingen en bedrijven die over regionale grenzen werken.
Europa praat er al jaren over
Ook binnen de Europese Unie is het stoppen met de klokwissel bepaald geen nieuw onderwerp.
De Europese Commissie kwam in 2018 met een voorstel om de halfjaarlijkse wisseling te beëindigen.
Daaraan voorafgaand werd een grote online raadpleging gehouden.
Van de ruim 4,5 miljoen deelnemers zou ongeveer 84 procent voor het afschaffen van de klokwissel hebben gestemd.
Daarmee leek er aanvankelijk veel draagvlak.
Toch bleek het in de praktijk ingewikkelder.
Zomertijd of wintertijd zorgt voor discussie
Wanneer de klok niet meer wordt verzet, moet namelijk worden bepaald welke tijd permanent wordt.
En juist daarover konden Europese landen het niet eens worden.
Sommige landen en burgers geven de voorkeur aan zomertijd vanwege de langere lichte avonden.
Andere landen en deskundigen zien juist meer voordelen in permanente standaardtijd, oftewel wintertijd.
Daarnaast is afstemming tussen buurlanden belangrijk.
Wanneer Nederland bijvoorbeeld voor een andere permanente tijd zou kiezen dan België of Duitsland, kan dat nieuwe tijdsverschillen opleveren.
Het Europese voorstel is daardoor nog altijd niet definitief uitgevoerd.
Nederland zet klok op 25 oktober terug
Voor Nederland verandert er dit jaar dan ook niets.
De wintertijd gaat in op zondag 25 oktober 2026.
Om 03.00 uur wordt de klok één uur teruggezet naar 02.00 uur.
Daardoor duurt die nacht officieel een uur langer.
Voor veel mensen betekent dat simpelweg een extra uur slaap.
De omschakeling naar wintertijd vindt binnen de Europese Unie steeds plaats op de laatste zondag van oktober.
In het voorjaar gebeurt het tegenovergestelde en gaat de klok op de laatste zondag van maart weer een uur vooruit.
Wanneer stopt Nederland ermee?
Daar is voorlopig geen definitieve datum voor.
Hoewel het onderwerp al jarenlang op Europees niveau wordt besproken, is nog geen overeenstemming bereikt over de manier waarop de klokwissel moet worden afgeschaft.
Tot die tijd blijft het bestaande systeem in Nederland van kracht.
De ontwikkelingen in Canada laten ondertussen zien dat het wel degelijk anders kan.
Maar ze tonen ook meteen het grootste probleem: stoppen met het verzetten van de klok is relatief eenvoudig, bepalen welke tijd daarna permanent moet gelden is een stuk ingewikkelder.
Voor Nederland is de situatie dit weekend in ieder geval duidelijk: in de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur terug naar 02.00 uur.