Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Koninklijke familie gaat in het geheim op vakantie – mét de nieuwe vriend van prinses Amalia
De Argentijnse media hebben de afgelopen dagen flink wat stof doen opwaaien met berichtgeving over een vermeende geheime kerstvakantie van de Nederlandse koninklijke familie. Volgens verschillende Argentijnse kranten zouden Koning Willem-Alexander, Koningin Máxima en hun drie dochters de feestdagen in alle rust hebben doorgebracht in Argentinië, het geboorteland van Máxima. Wat het verhaal extra opvallend maakt, is de suggestie dat ook de nieuwe vriend van Prinses Amalia bij die reis aanwezig zou zijn geweest.
Hoewel het Koninklijk Huis zelf geen enkele officiële mededeling heeft gedaan over de kerstplannen, melden Argentijnse media dat het zou gaan om een besloten, maar zorgvuldig geplande familievakantie. De reis zou bewust buiten de publiciteit zijn gehouden om de familie de kans te geven om ongestoord samen te zijn, ver weg van de Nederlandse media en de constante publieke aandacht die het koningshuis omringt.
Kerst in stilte, ver van Nederland
Kerstmis is voor veel mensen een periode van samenzijn, rust en reflectie. Dat geldt ook voor leden van het koningshuis, al is dat door hun publieke rol lang niet altijd vanzelfsprekend. Juist daarom klinkt het voor kenners logisch dat het gezin ervoor zou kiezen om de feestdagen buiten Europa door te brengen. Argentinië biedt niet alleen afstand, maar ook een omgeving waar Máxima zich thuis voelt en waar familiebanden een centrale rol spelen.
Volgens de Argentijnse berichtgeving verbleef het gezelschap in de regio waar Máxima is opgegroeid. Dat zou de reis een extra persoonlijk karakter geven. Voor de prinsessen zou het een zeldzame gelegenheid zijn geweest om langere tijd door te brengen met de Argentijnse kant van hun familie, iets wat door drukke agenda’s en veiligheidsmaatregelen niet vaak mogelijk is.
Familiebanden centraal
Wat in de Argentijnse pers nadrukkelijk wordt benadrukt, is het familiaire karakter van de reis. Niet alleen het kerngezin zou aanwezig zijn geweest, ook Máxima’s moeder zou deel hebben uitgemaakt van het gezelschap. Dat maakt de vakantie meer dan een luxe uitstapje: het wordt geschetst als een moment van verbinding tussen generaties en culturen.
Voor Máxima zelf zou Argentinië altijd een bijzondere plek blijven. Ze heeft vaker aangegeven hoe belangrijk haar achtergrond voor haar is en hoe zij probeert die band ook aan haar dochters door te geven. Een kerstvakantie in haar geboorteland past in dat plaatje, zeker als die in besloten kring kan worden gevierd.
De rol van prinses Amalia
De meeste nieuwsgierigheid richt zich echter op de mogelijke aanwezigheid van de nieuwe vriend van prinses Amalia. Hoewel zij zelf uiterst terughoudend is over haar privéleven, wordt al enige tijd gespeculeerd dat de kroonprinses serieus aan het daten is. Officiële bevestiging is er niet, maar de Argentijnse media suggereren dat haar partner tijdens deze reis al zou zijn voorgesteld aan de familie.
Voor royaltykenners is dat geen detail zonder betekenis. Het meenemen van een partner op een familievakantie tijdens Kerstmis wordt vaak gezien als een teken van vertrouwen en stabiliteit. Zeker binnen een koninklijke context, waar relaties onder een vergrootglas liggen, is zo’n stap allesbehalve lichtzinnig.
Geen bevestiging, wel veel vragen
Opvallend is dat het Koninklijk Huis tot nu toe geen reactie heeft gegeven op de berichtgeving. Dat past binnen de gebruikelijke lijn: privévakanties worden zelden bevestigd of ontkend, tenzij daar een officiële aanleiding voor is. Toch zorgt het gebrek aan duidelijkheid voor extra speculatie, zowel in Nederland als daarbuiten.
In Argentinië wordt het verhaal breed uitgemeten, mede omdat Máxima daar nog altijd een geliefde publieke figuur is. Haar leven als koningin van een Europees land blijft tot de verbeelding spreken. Dat zij tijdens Kerstmis mogelijk terugkeerde naar haar roots, geeft de berichtgeving een bijna symbolische lading.
Strategische rust
Dat de vakantie “geheim” zou zijn gehouden, is volgens waarnemers geen toeval. De kerstperiode is traditioneel een moment waarop het koningshuis veel aandacht krijgt, zowel positief als kritisch. Door zonder aankondiging te vertrekken en te kiezen voor een bestemming ver weg, kon de familie de rust creëren die in Nederland lastig te vinden is.
Het woord “geheim” moet daarbij wel in perspectief worden geplaatst. Het gaat niet om clandestiene activiteiten, maar om het bewust beperken van publieke communicatie. Binnen koninklijke kringen is dat een bekend middel om privacy te waarborgen, zeker als het gaat om jonge gezinsleden.
Terug naar de plicht
Lang zal die rust overigens niet duren. Volgens de agenda worden koning Willem-Alexander en koningin Máxima komende maandag weer in Nederland verwacht. Dan staat de traditionele nieuwjaarsreceptie op het programma, een vast moment waarop vertegenwoordigers uit politiek, maatschappij en andere sectoren worden ontvangen.
Die overgang — van een besloten familievakantie naar een formeel staatsmoment — typeert het leven van de koninklijke familie. Privé en publiek lopen voortdurend door elkaar, en juist daarom zijn momenten van afzondering zo waardevol.
Publieke fascinatie blijft
Of het Koninklijk Huis alsnog met een officiële reactie komt, is vooralsnog onduidelijk. Vaak kiest men ervoor om verhalen te laten verstommen door er geen aandacht aan te besteden. Toch is duidelijk dat de combinatie van Argentijnse media, een vermeende geheime reis en de nieuwe vriend van prinses Amalia dit onderwerp tot een van de meest besproken koninklijke verhalen van dit moment maakt.
Voor het publiek raakt het aan meerdere thema’s: familie, liefde, privacy en de vraag hoe een jonge kroonprinses haar eigen weg vindt binnen een strak omlijnd koninklijk kader. Juist die menselijke kant maakt het verhaal zo aansprekend.
Een verhaal dat blijft hangen
Of de berichten volledig kloppen, zal wellicht nooit officieel worden bevestigd. Maar dat doet weinig af aan de impact ervan. Het idee van een koninklijke familie die, net als zovelen, de feestdagen in besloten kring wil doorbrengen, spreekt tot de verbeelding. En de suggestie dat prinses Amalia daarin haar partner een plek geeft, voegt een extra laag toe aan het verhaal.
Eén ding staat vast: zelfs zonder officiële verklaringen blijft het koningshuis onderwerp van gesprek. En zolang er ruimte is voor mysterie, zullen verhalen als deze blijven circuleren — gevoed door nieuwsgierigheid, internationale media en de blijvende fascinatie voor alles wat zich achter de paleismuren afspeelt.