Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Jacques Vermeire over aanbiedingen die hij afwees: “Veel groter dan die van VTM”
Jacques Vermeire blikt terug op opvallende carrière: “Het draaide nooit alleen om geld”
Voor Jacques Vermeire breekt een bijzonder hoofdstuk aan. De populaire komiek bereidt zich voor op zijn afscheid van de Vlaamse theaterzalen en brengt dit najaar nog één keer zijn legendarische personage DDT naar het podium. Tegelijk kijkt hij terug op enkele bepalende momenten uit zijn carrière, waaronder zijn veelbesproken overstap naar VTM.
DDT keert nog één keer terug
Met het personage DDT schreef Jacques Vermeire televisiegeschiedenis. Het typetje groeide uit tot een van de bekendste komische figuren van Vlaanderen en bezorgde hem jarenlang een trouwe schare fans.
Hoewel veel artiesten na verloop van tijd afstand nemen van hun bekendste creaties, geldt dat volgens Jacques niet voor DDT. Het personage bleef altijd een bijzondere plaats innemen in zijn carrière.
Met de zaalshow DDT houdt uitverkoop krijgt het publiek nu nog één keer de kans om het iconische typetje live te zien. Voor Jacques betekent het een afscheid van een periode die zijn carrière mee heeft vormgegeven.
Veelbesproken overstap naar VTM
Een van de momenten die jarenlang onderwerp van gesprek bleef, was zijn overstap naar VTM. Destijds kreeg Jacques de kans om nieuwe televisieprojecten uit te bouwen met een aanzienlijk productiebudget.
Die beslissing leverde hem niet alleen nieuwe kansen op, maar ook kritiek. Sommige mensen beweerden dat hij vooral voor financiële voordelen had gekozen.
Jaren later wil Jacques dat beeld nuanceren. Volgens hem speelden er veel meer factoren mee dan alleen het financiële plaatje.
“Ik heb grotere aanbiedingen geweigerd”
In een recent interview vertelt de komiek dat hij in het verleden meerdere voorstellen heeft gekregen die financieel aantrekkelijker waren dan het aanbod van VTM.
Volgens Jacques heeft hij verschillende keren bewust gekozen om dergelijke kansen niet te benutten omdat ze niet aansloten bij zijn persoonlijke visie of manier van werken.
Hij benadrukt dat geld nooit de belangrijkste drijfveer is geweest bij de grote beslissingen in zijn carrière.
Ook buitenlandse kansen voorbij laten gaan
De acteur en presentator onthult dat hij in het verleden zelfs aanbiedingen uit Nederland heeft ontvangen.
Zo zou er ooit interesse zijn geweest om hem te betrekken bij een Nederlandse versie van een populaire Vlaamse televisiereeks. Ondanks de mogelijkheden besloot hij daar niet op in te gaan.
Ook andere commerciële voorstellen liet hij links liggen, ondanks de financiële voordelen die ermee gepaard gingen.
Volgens Jacques voelde het simpelweg niet als de juiste stap.
Vrijheid boven alles
Wat voor hem altijd het zwaarst woog, was de vrijheid om zijn eigen ideeën uit te werken.
Hij hecht veel belang aan de mensen met wie hij samenwerkt en aan de mogelijkheid om creatieve controle te behouden over zijn projecten.
Die vrijheid vond hij destijds bij VTM, waar hij de kans kreeg om samen te werken met mensen die hij kende en vertrouwde.
Volgens Jacques speelde loyaliteit daarbij een belangrijke rol.
Een carrière op eigen voorwaarden
Doorheen de jaren bouwde Jacques Vermeire een indrukwekkende carrière uit als komiek, acteur en televisiepersoonlijkheid. Zijn succes kwam voort uit een combinatie van herkenbare humor, populaire personages en een sterke band met het publiek.
Wat hem volgens velen onderscheidde, was dat hij steeds trouw bleef aan zijn eigen stijl en overtuigingen.
Ook nu hij zich stilaan voorbereidt op zijn afscheid van de podia, blijft die houding onveranderd.
Terugblikken met tevredenheid
Met zijn laatste DDT-show sluit Jacques een belangrijk hoofdstuk af, maar hij doet dat zonder spijt.
Terugkijkend op zijn loopbaan benadrukt hij dat de belangrijkste keuzes nooit uitsluitend werden gemaakt op basis van financiële voordelen. Veel belangrijker waren de mensen met wie hij werkte, de creatieve vrijheid die hij kreeg en de mogelijkheid om zijn eigen weg te volgen.
Voor zijn vele fans vormt het afscheid van DDT ongetwijfeld een emotioneel moment. Tegelijk biedt het ook een kans om terug te kijken op een carrière die een blijvende plaats heeft veroverd in de Vlaamse entertainmentgeschiedenis.
Met zijn laatste tournee wil Jacques vooral nog één keer doen waar hij altijd het meest van heeft gehouden: mensen laten lachen.