Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Demi Vollering (29) doorbreekt na dagenlange stilte plots haar zwijgen
Demi Vollering heeft een opvallend persoonlijke boodschap gedeeld over haar leven buiten de wielersport. De Nederlandse topwielrenster laat weten dat zij en haar partner momenteel bijzonder gelukkig zijn samen. Bovendien kijken de twee vol vertrouwen naar de toekomst en liggen er gezamenlijke plannen op tafel. Over wat die precies inhouden, houdt Vollering de details voorlopig voor zichzelf.
Demi Vollering gelukkig in de liefde
Wie Demi Vollering voornamelijk kent van haar prestaties op de fiets, krijgt maar af en toe iets mee van haar leven buiten het peloton. De Nederlandse behoort tot de absolute wereldtop en staat daardoor vrijwel voortdurend in de belangstelling.
Ditmaal draait het echter niet om een overwinning, een zware bergrit of een belangrijke wedstrijd. Vollering heeft openheid gegeven over haar relatie en vertelt dat ze momenteel een bijzonder fijne periode doormaakt.
Samen met haar partner kijkt ze positief naar wat de komende jaren kunnen brengen. Daarbij spreekt ze over plannen voor de toekomst, zonder daar verder concreet over te worden.
De boodschap heeft onder haar volgers veel enthousiaste reacties losgemaakt. Supporters zijn vooral blij om te zien dat het niet alleen sportief, maar ook privé goed met haar gaat.
Plannen voor de toekomst
Juist de woorden over gezamenlijke toekomstplannen zorgen vanzelfsprekend voor nieuwsgierigheid. Wat Vollering en haar partner precies van plan zijn, heeft de wielrenster echter niet bekendgemaakt.
Het is daarom belangrijk om daar geen conclusies aan te verbinden die zij zelf niet heeft getrokken. Toekomstplannen kunnen immers van alles betekenen. Van wonen en reizen tot persoonlijke doelen of andere grote en kleine stappen die een stel samen wil zetten.
Vollering lijkt bewust een grens te trekken tussen hetgeen ze met haar publiek wil delen en de zaken die ze liever privé houdt.
Wat ze wél duidelijk maakt, is dat de relatie goed zit. De twee genieten van hun leven samen en lijken met veel vertrouwen naar de komende jaren te kijken.
Leven van een topsporter
Dat persoonlijke geluk is extra bijzonder wanneer wordt gekeken naar het hectische bestaan van een professionele wielrenster.
Vollering behoort al jarenlang tot de meest bepalende rensters van haar generatie. Om op dat niveau te kunnen presteren, staat vrijwel het hele jaar in het teken van trainen, wedstrijden rijden, herstellen en reizen.
Trainingskampen, buitenlandse koersen en wekenlang van huis zijn vormen een vast onderdeel van het leven. Daar komen de druk om te presteren en de enorme publieke belangstelling nog eens bovenop.
Een stabiele privésituatie kan in zo’n bestaan een belangrijke basis vormen. Wanneer na een zware koers of intensieve trainingsperiode thuis rust wacht, kan dat waardevol zijn.
Uit de woorden van Vollering blijkt in ieder geval dat ze zich prettig voelt in haar huidige situatie.
Veel belangstelling voor privéleven
De aandacht voor het persoonlijke leven van topsporters is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Via sociale media bepalen sporters bovendien steeds vaker zelf wat zij wel en niet met de buitenwereld delen.
Vollering doet dat eveneens op haar eigen manier.
Waar supporters haar tijdens wedstrijden van dichtbij kunnen volgen, blijft een groot gedeelte van haar privéleven buiten beeld. Wanneer ze vervolgens zelf iets persoonlijks deelt, kan dat onmiddellijk rekenen op veel belangstelling.
Dat gebeurde ook nu. Haar positieve woorden over haar relatie werden door wielerliefhebbers enthousiast ontvangen.
Tegelijkertijd betekent die openheid niet dat alles ineens openbaar is. Vollering bepaalt zelf welke informatie ze deelt en welke toekomstplannen uitsluitend tussen haar en haar partner blijven.
Geen aanwijzingen voor sportieve veranderingen
De persoonlijke ontwikkelingen betekenen ondertussen niet dat Vollering haar sportieve ambities aan de kant schuift.
Er is geen reden om haar uitspraken over de toekomst automatisch te verbinden aan veranderingen in haar wielercarrière. Haar focus op de sport blijft groot en haar status binnen het internationale vrouwenpeloton is onverminderd indrukwekkend.
Vollering heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een renster die op vrijwel ieder terrein voor de overwinning kan meedoen. Vooral wanneer de weg omhoogloopt, behoort ze tot de gevaarlijkste concurrenten.
Die prestaties komen niet vanzelf. Achter iedere overwinning zitten maanden van voorbereiding, trainingsschema’s en discipline.
Juist daarom is het mooi dat er naast die veeleisende sport ook ruimte lijkt te zijn voor persoonlijk geluk.
Geluk naast de fiets
Voor supporters biedt de boodschap een andere blik op de vrouw die ze normaal gesproken met een helm op en volledig geconcentreerd aan de start zien staan.
Achter de topsporter zit immers ook iemand die bezig is met dezelfde onderwerpen als veel anderen: liefde, geluk en nadenken over de toekomst.
Vollering lijkt daarbij een prettige balans gevonden te hebben.
Ze spreekt warm over haar relatie en kijkt enthousiast vooruit, terwijl ze tegelijkertijd voorkomt dat ieder detail van haar persoonlijke leven onderwerp van discussie wordt.
Dat is zeker in de huidige tijd geen onbelangrijke keuze. Een enkele uitspraak van een bekende sporter kan binnen enkele uren leiden tot allerlei theorieën op sociale media. Door zelf duidelijk te communiceren zonder meer prijs te geven dan ze wil, houdt Vollering de regie over haar eigen verhaal.
Veel positieve reacties
Onder wielerliefhebbers wordt haar openheid in ieder geval gewaardeerd. Fans reageren met warme berichten en wensen Vollering en haar partner veel geluk met alles wat de toekomst voor hen in petto heeft.
Voorlopig blijft het daarbij.
Welke gezamenlijke plannen het stel precies heeft, weten alleen zijzelf en mogelijk hun directe omgeving. Mocht Vollering daar op een later moment meer over willen vertellen, dan zal ze daar zelf het juiste moment voor kunnen kiezen.
Tot die tijd is vooral duidelijk dat de Nederlandse wielrenster zich in een gelukkige fase van haar leven bevindt.
Naast haar grote ambities op de fiets bouwt ze samen met haar partner aan haar leven buiten de sport. En misschien is dat uiteindelijk minstens zo waardevol als de bekers, truien en overwinningen die ze gedurende haar indrukwekkende carrière heeft verzameld.