Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Donald Trump komt dag voor WK-finale met bizar verzoek aan FIFA
Daags voor de WK-finale heeft de Amerikaanse president Donald Trump tijdens een gezamenlijke persconferentie met FIFA-voorzitter Gianni Infantino opvallende uitspraken gedaan over de toekomst van het wereldkampioenschap voetbal. Trump zei graag te zien dat de Verenigde Staten opnieuw gastheer worden van een WK en voegde daar met een knipoog aan toe dat hij het toernooi deze keer het liefst zonder Canada en Mexico georganiseerd ziet worden.
De opmerkingen zorgden direct voor veel reacties, mede omdat het huidige WK juist gezamenlijk wordt georganiseerd door de drie Noord-Amerikaanse landen.
Trump spreekt ambitie uit
Tijdens de persconferentie liet Trump weten dat hij graag zou zien dat de Verenigde Staten opnieuw het decor vormen van een wereldkampioenschap.
Volgens de president heeft het land laten zien dat het grote internationale sportevenementen succesvol kan organiseren. Daarbij maakte hij een opmerking over de huidige opzet van het toernooi.
“Deze keer laten we Canada en Mexico buiten beschouwing,” zei Trump tijdens de bijeenkomst.
Of de uitspraak serieus bedoeld was of met een knipoog werd gemaakt, werd niet verder toegelicht.
Opmerkingen over mogelijke toekomstige organisatie
Trump vertelde daarnaast dat hij en FIFA-voorzitter Gianni Infantino hebben gesproken over mogelijke toekomstige WK-organisaties.
Volgens de president kwam daarbij ook het idee ter sprake van een gezamenlijk georganiseerd toernooi door de Verenigde Staten en China.
Hij maakte daar zelf een grap over door op te merken dat spelers dan “een lekker kort vluchtje” tussen wedstrijden zouden hebben. Of een dergelijk plan daadwerkelijk op tafel ligt bij de FIFA is niet bevestigd.
Bezoek aan de WK-finale
De Amerikaanse president zal aanwezig zijn bij de WK-finale tussen Spanje en Argentinië. Het is de eerste wedstrijd van het toernooi die hij persoonlijk bezoekt.
Voorafgaand aan het wereldkampioenschap kreeg Trump van Infantino symbolisch een gouden toegangsbewijs overhandigd. De twee onderhouden al langere tijd een goede relatie en verschijnen geregeld samen bij internationale sportevenementen.
Eerdere discussie over Balogun
Trump kwam tijdens het toernooi eerder in het nieuws vanwege zijn reactie op de rode kaart voor de Amerikaanse international Folarin Balogun.
De president vertelde destijds dat hij contact had opgenomen met Infantino omdat hij de schorsing van de speler onterecht vond.
Uiteindelijk bleef de rode kaart staan, maar werd de automatische schorsing aangepast. Die beslissing leidde tot veel discussie binnen de voetbalwereld.
Later werd bekend dat de wijziging was genomen door één lid van de bevoegde tuchtcommissie. Over de precieze gang van zaken ontstond vervolgens veel debat.
Complimenten over en weer
Tijdens de persconferentie sprak Trump opnieuw zijn waardering uit voor Infantino. Hij complimenteerde de FIFA-voorzitter met diens werk tijdens het toernooi en verwees daarbij ook naar eerdere beslissingen die volgens hem goed waren uitgepakt.
Infantino was op zijn beurt eveneens lovend over de samenwerking met de Amerikaanse president. Volgens de FIFA-voorzitter heeft Trump een belangrijke bijdrage geleverd aan het succes van het wereldkampioenschap in de Verenigde Staten.
Toekomstige WK’s
Of de Verenigde Staten op korte termijn opnieuw in aanmerking komen voor de organisatie van een WK is niet bekend.
De FIFA bepaalt de toewijzing van toekomstige wereldkampioenschappen via een uitgebreid selectieproces, waarbij kandidaat-landen aan verschillende organisatorische en infrastructurele voorwaarden moeten voldoen.
Voorlopig blijft de aandacht echter gericht op de sportieve ontknoping van het huidige toernooi. De uitspraken van Trump zorgden weliswaar voor de nodige reacties, maar de FIFA heeft nog geen mededelingen gedaan over eventuele toekomstige gastlanden of plannen voor nieuwe gezamenlijke kandidaturen.
De finale tussen Spanje en Argentinië vormt daarmee voorlopig het slotstuk van een toernooi waarin niet alleen het voetbal, maar ook de gebeurtenissen naast het veld regelmatig de aandacht trokken.