Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Annelien Coorevits diep geraakt na wat haar dochter zegt: “Komt keihard binnen”
Annelien Coorevits deelt emotionele les na scheiding: “Die woorden van mijn dochter hebben mij veranderd”
Sommige inzichten komen pas jaren later. Dat ondervond Annelien Coorevits toen haar dochter een opmerking maakte die haar kijk op ouderschap en emoties volledig veranderde.
De voormalige Miss België blikte onlangs openhartig terug op de periode na haar scheiding van Olivier Deschacht. Daarbij vertelde ze hoe ze jarenlang dacht dat ze haar kinderen beschermde door haar verdriet zoveel mogelijk verborgen te houden.
Achteraf kwam ze tot een heel andere conclusie.
Een periode vol veranderingen
Een scheiding brengt voor veel gezinnen grote veranderingen met zich mee. Niet alleen voor de ouders zelf, maar ook voor de kinderen die hun vertrouwde situatie zien veranderen.
Voor Annelien Coorevits was die periode niet anders. Hoewel ze naar buiten toe sterk probeerde te blijven, speelde er achter de schermen veel emotie.
Zoals veel ouders wilde ze haar kinderen beschermen tegen zorgen en verdriet. Daarom koos ze ervoor haar emoties zoveel mogelijk voor zichzelf te houden.
Destijds voelde dat als de juiste beslissing.
Een opmerking die alles veranderde
Jaren later kreeg ze echter een onverwachte spiegel voorgehouden door haar dochter.
Tijdens een gesprek maakte haar dochter een observatie die diepe indruk op haar maakte. Volgens haar dochter leek het alsof haar vader meer verdriet had gehad van de scheiding, simpelweg omdat hij zijn emoties zichtbaar liet zien.
Die woorden kwamen hard binnen.
Niet omdat ze bedoeld waren als kritiek, maar omdat ze Annelien deden beseffen hoe kinderen gebeurtenissen soms heel anders ervaren dan volwassenen denken.
Kinderen kijken anders naar emoties
Volgens deskundigen leren kinderen veel door te observeren. Niet alleen woorden spelen daarbij een rol, maar ook gedrag, lichaamstaal en de manier waarop ouders omgaan met emoties.
Juist daarom bleef de opmerking van haar dochter zo hangen.
Annelien realiseerde zich dat haar poging om sterk te blijven misschien een andere boodschap had afgegeven dan ze bedoeld had.
Waar zij dacht haar kinderen rust te geven, konden zij mogelijk hebben gedacht dat verdriet geen plek mocht krijgen.
Dat inzicht zorgde voor een belangrijke verandering in haar manier van denken.
De wens om kinderen te beschermen
Veel ouders herkennen de neiging om moeilijke gevoelens verborgen te houden.
Wanneer er verdriet, onzekerheid of teleurstelling speelt, willen ouders hun kinderen vaak ontzien. Vanuit liefde proberen zij emoties weg te stoppen zodat kinderen zich geen zorgen hoeven te maken.
Maar volgens psychologen is het ook belangrijk dat kinderen leren dat emoties onderdeel zijn van het leven.
Verdriet, teleurstelling en onzekerheid horen net zo goed bij het mens-zijn als geluk, enthousiasme en trots.
Wanneer kinderen zien dat emoties er mogen zijn, leren zij vaak dat het normaal is om gevoelens te ervaren en te uiten.
Een waardevolle levensles
Voor Annelien werd die ontdekking één van de belangrijkste lessen uit haar leven als moeder.
Ze beseft nu dat openheid over gevoelens niet automatisch betekent dat kinderen belast worden met volwassen problemen. Integendeel: het kan juist helpen om emoties beter te begrijpen en bespreekbaar te maken.
Dat betekent niet dat ouders alles moeten delen wat zij voelen. Wel kan het waardevol zijn om te laten zien dat verdriet en kwetsbaarheid normale menselijke reacties zijn.
Volgens Annelien had zij dat destijds anders aangepakt als ze deze inzichten eerder had gehad.
Persoonlijke groei na moeilijke periodes
De openhartige uitspraken van Annelien raken aan een onderwerp waar veel ouders zich in herkennen.
Iedere ouder probeert immers het beste te doen voor zijn of haar kinderen. Achteraf blijkt soms dat bepaalde keuzes anders uitpakken dan verwacht.
Dat maakt ouderschap zo bijzonder, maar ook uitdagend.
Vaak ontstaan de belangrijkste levenslessen niet tijdens de gemakkelijkste momenten, maar juist tijdens periodes van verandering en onzekerheid.
Voor Annelien werd de scheiding niet alleen een periode van afscheid en aanpassing, maar uiteindelijk ook een bron van persoonlijke groei.
Openheid als kracht
Tegenwoordig kijkt ze met meer mildheid naar zichzelf en naar die periode uit het verleden.
Ze begrijpt waarom ze destijds handelde zoals ze deed, maar ziet ook welke lessen ze daaruit heeft meegenomen.
Haar verhaal laat zien dat kwetsbaarheid niet hetzelfde is als zwakte. Soms kan juist het tonen van emoties een krachtig voorbeeld zijn voor kinderen.
Door open te zijn over gevoelens leren kinderen dat verdriet, onzekerheid en herstel allemaal deel uitmaken van het leven.
En misschien was dat wel de belangrijkste boodschap die Annelien uiteindelijk uit de woorden van haar dochter haalde: niet dat ze iets verkeerd had gedaan, maar dat liefde soms ook betekent dat je laat zien hoe je je écht voelt.
Voor veel ouders is dat een herkenbare én waardevolle les.