Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
‘B&B ZOEKT LIEF’-SCHOK: Tara valt steeds harder voor Sam – maar wat er daarna tussen de vrouwen gebeurt, zorgt plots voor spanning
In B&B Zoekt Lief lijkt er in Senegal steeds meer te ontstaan tussen Tara en B&B-uitbater Sam. Tara steekt niet onder stoelen of banken dat Sam iets bijzonders bij haar losmaakt. Vooral de rust en stabiliteit die hij uitstraalt, spreken haar aan. Zelfs het leeftijdsverschil van zeventien jaar vormt voor haar geen obstakel. Maar terwijl de twee elkaar steeds beter leren kennen, wordt duidelijk dat niet iedereen blij is met hun groeiende klik. Christelle zou moeite hebben met de situatie en besluit uiteindelijk zelfs haar koffers te pakken.
Tara voelt zich meteen op haar gemak bij Sam
Vanaf het moment dat Tara Sam ontmoette, merkte ze dat hij een bepaald gevoel bij haar opriep. Niet zozeer door grote romantische gebaren, maar juist door zijn rustige uitstraling.
“Toen ik Sam zag, gaf hij mij meteen een rustig gevoel”, vertelt Tara.
Dat blijkt precies te zijn waar ze momenteel behoefte aan heeft. Tara weet naar eigen zeggen steeds beter wat ze zoekt in een toekomstige partner. Ze wil niet iemand die haar leven bepaalt of alles voor haar regelt, maar wel een man op wie ze kan rekenen.
“Ik wil iemand die mij altijd steunt”, legt ze uit.
Dat verlangen komt voort uit de ontwikkeling die ze zelf heeft doorgemaakt. Tara vertelt dat ze vroeger veel afhankelijker was van anderen. Inmiddels staat ze een stuk zelfstandiger in het leven en heeft ze onder meer op eigen kracht een appartement gekocht.
Toch heeft die onafhankelijkheid haar ook iets duidelijk gemaakt: zelfstandig zijn betekent voor haar niet dat ze alles alleen hoeft te doen.
‘Ik wil iemand die stabiel is’
Juist daarom lijkt Sam goed aan te sluiten bij wat Tara momenteel zoekt. Ze verlangt naar een relatie waarin stabiliteit en vertrouwen centraal staan.
“Ik wil iemand die stabiel is en eens voor mij kan zorgen”, vertelt ze.
Sam lijkt haar dat gevoel te geven. Naarmate de twee meer tijd met elkaar doorbrengen, wordt hun onderlinge band dan ook steeds opvallender.
In B&B Zoekt Lief moeten de kandidaten in relatief korte tijd ontdekken of er voldoende aantrekkingskracht en overeenkomsten zijn om samen verder te gaan. Daarbij zijn grote woorden niet altijd nodig. Bij Tara lijkt vooral het gevoel dat Sam haar geeft belangrijk te zijn.
Ze voelt rust bij hem en ziet eigenschappen in de B&B-uitbater die aansluiten bij haar beeld van een toekomstige partner.
Leeftijdsverschil van zeventien jaar
Toch is er een behoorlijk leeftijdsverschil tussen de twee. Sam is zeventien jaar ouder dan Tara.
Voor sommige mensen zou dat reden kunnen zijn om te twijfelen, maar Tara maakt duidelijk dat ze daar zelf nauwelijks mee bezig is.
“Dat heeft mij absoluut niet tegengehouden”, zegt ze.
Ze begrijpt dat anderen mogelijk een mening hebben over het verschil in leeftijd, maar voor haar is vooral belangrijk hoe iemand haar laat voelen en of er een goede verbinding is.
Het leeftijdsverschil lijkt haar enthousiasme over Sam dan ook niet te verminderen.
Moeder van Tara reageert positief
Ook thuis lijkt Tara op steun te kunnen rekenen. Ze heeft naar eigen zeggen een bijzonder sterke band met haar moeder, die ze zelfs omschrijft als haar beste vriendin.
Het is dan ook niet vreemd dat ze haar moeder betrekt bij wat er in Senegal gebeurt.
Wie misschien zou verwachten dat haar moeder vraagtekens zet bij het leeftijdsverschil, heeft het mis. Volgens Tara reageerde zij juist positief op het verhaal over Sam.
Geen grote waarschuwingen of zorgen dus. Haar moeder lijkt haar vooral de ruimte te geven om zelf te ontdekken waar de band met Sam naartoe kan leiden.
Voor Tara kan die steun belangrijk zijn. Zeker nu haar gevoelens steeds duidelijker lijken te worden.
Christelle merkt groeiende klik ook op
Ondertussen blijft de toenadering tussen Tara en Sam niet onopgemerkt bij de andere vrouwen.
Vooral Christelle lijkt volgens Tara moeite te hebben met wat er gebeurt. Naarmate Tara en Sam dichter naar elkaar toegroeien, zou er bij de West-Vlaamse steeds meer jaloezie ontstaan.
Dat zorgt voor een andere dynamiek binnen de groep. Uiteindelijk besluit Christelle dat het voor haar genoeg is.
Ze pakt haar koffers en vertrekt.
Daarmee krijgt de zoektocht van Sam plotseling een opvallende wending. Het vertrek laat bovendien zien dat de groeiende band tussen hem en Tara inmiddels niet alleen door de kijkers wordt gezien. Ook de andere kandidaten merken dat er iets tussen hen lijkt te ontstaan.
Tara ziet mogelijkheden met Sam
Of Sam en Tara uiteindelijk daadwerkelijk samen eindigen, is natuurlijk nog niet duidelijk. Wel lijkt Tara serieus geïnteresseerd.
Waar ze vroeger misschien vooral iemand nodig had om op terug te vallen, zoekt ze nu vanuit haar eigen zelfstandigheid naar een partner die iets aan haar leven kan toevoegen. Sam lijkt op dit moment veel van de eigenschappen te bezitten waar ze naar verlangt.
Rust, stabiliteit en iemand die haar steunt: Tara benoemt het allemaal wanneer ze over haar ideale relatie praat.
Dat Sam zeventien jaar ouder is, verandert daar voor haar weinig aan. Ook vanuit haar directe omgeving lijkt er geen bezwaar te zijn.
Met het vertrek van Christelle verandert de situatie bovendien opnieuw. Eén concurrente minder betekent echter nog niet automatisch dat de weg voor Tara helemaal vrijligt.
De komende afleveringen moeten duidelijk maken of het rustige gevoel waarmee hun kennismaking begon uiteindelijk uitgroeit tot echte verliefdheid. Eén ding is inmiddels wel duidelijk: de klik tussen Sam en Tara begint steeds moeilijker te negeren.