Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Enorme doorbraak in zoektocht naar vermiste Tobias (31)
Ruim een jaar na de verdwijning van de 31-jarige Amsterdammer Tobias in Noord-Italië is er mogelijk een belangrijke doorbraak in de zaak. Tijdens een nieuwe zoekactie is een vermoedelijk menselijk bot aangetroffen. De vondst volgt slechts enkele dagen nadat op dezelfde locatie ook een jas werd gevonden die vermoedelijk van Tobias is. Dat maakte zijn familie vrijdag bekend in een verklaring.
Gevonden jas zet nieuwe zoektocht in gang
De ontwikkelingen begonnen afgelopen maandag, toen een lokale visser langs een rivier nabij het bergdorp Baggio een jas aantrof. Het kledingstuk lag op een moeilijk bereikbare plek die alleen via een route over rotsen toegankelijk is. Het gebied staat bekend als een populaire locatie voor canyoning.
De visser herkende de jas van de vermissingsposters die al ruim een jaar in de regio hangen en nam daarop direct contact op met de familie van Tobias in Nederland.
Familie schakelt zelf reddingsteam in
Omdat de Italiaanse autoriteiten niet onmiddellijk een nieuwe zoekactie konden organiseren, besloot de familie zelf in actie te komen. Met geld dat eerder via een crowdfundingsactie was ingezameld, werd de hulp ingeroepen van de gespecialiseerde organisatie Rescue International.
Het reddingsteam stelde de gevonden jas veilig en begon vervolgens met een uitgebreid onderzoek in de omgeving. Daarbij werden onder meer drones ingezet om moeilijk bereikbare delen van het berggebied in kaart te brengen.
Vermoedelijk menselijk bot gevonden
Tijdens die zoektocht deed het team een nieuwe, ingrijpende ontdekking. Stroomopwaarts werd een bot aangetroffen dat volgens de eerste bevindingen vermoedelijk van een mens afkomstig is.
De Italiaanse autoriteiten hebben het bot inmiddels veiliggesteld en onderzoeken of het daadwerkelijk om menselijke resten gaat. DNA-onderzoek moet uiteindelijk uitwijzen of het bot afkomstig is van Tobias.
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken bevestigt op de hoogte te zijn van de ontwikkelingen en verleent consulaire ondersteuning aan de familie.
Zoekactie eerder gestart dan gepland
Rescue International zou oorspronkelijk pas halverwege juli opnieuw afreizen naar Noord-Italië voor een nieuwe zoektocht van ongeveer tien dagen. Door de vondst van de jas besloot de organisatie de geplande zoekactie naar voren te halen.
De stichting speelde ook direct na de verdwijning van Tobias al een belangrijke rol. Dankzij nieuwe analyses van telefoonsignalen zagen de experts mogelijkheden om gebieden te onderzoeken die eerder nauwelijks waren doorzocht.
De eerder ingezamelde donaties werden gebruikt voor specialistische apparatuur, vergunningen, geavanceerde analyses en de inzet van ervaren reddingswerkers.
Familie wil onduidelijkheid wegnemen
Vrijdag besloot de familie zelf met een verklaring naar buiten te komen, nadat verschillende Italiaanse media berichtten dat er een lichaam zou zijn gevonden.
Volgens de nabestaanden klopt die informatie niet. Er is op dit moment geen lichaam aangetroffen; alleen een jas en een vermoedelijk menselijk bot zijn gevonden.
Met de verklaring wil de familie speculaties voorkomen en duidelijkheid geven over de actuele stand van zaken. Tegelijkertijd bedanken zij iedereen die hen het afgelopen jaar heeft gesteund tijdens de zoektocht naar Tobias.
Verdwijning tijdens vakantie
Tobias verdween eind april 2025 tijdens een vakantie met zijn partner en hun jonge zoontje in Noord-Italië. Het gezin verbleef destijds in een gehuurde berghut in Livo, niet ver van het Comomeer.
Toen Tobias na een wandeling niet terugkeerde, sloeg zijn partner alarm. Het laatste bekende contact was met een lokale bewoonster, aan wie hij vertelde dat hij richting Mota wilde wandelen, boven de hutten bij Baggio en in de richting van Val Darengo.
Na zijn vermissing zochten meer dan honderd hulpverleners dagenlang in bossen, ravijnen en berggebieden. Vanwege het gevaarlijke terrein en de enorme omvang van het zoekgebied werd de grootschalige zoekactie na zes dagen beëindigd.
Onderzoek moet uitsluitsel geven
De recente vondsten vormen de eerste grote ontwikkeling in de zaak sinds Tobias ruim een jaar geleden spoorloos verdween. Of het aangetroffen bot daadwerkelijk van de vermiste Amsterdammer is, zal de komende periode moeten blijken uit forensisch en DNA-onderzoek.
Tot die tijd blijft de familie in onzekerheid, maar de nieuwe aanwijzingen bieden voor het eerst sinds lange tijd mogelijk meer duidelijkheid over wat er met Tobias is gebeurd.
Bron: Ditjes en Datjes