Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Drie doden en vijf gewonden bij vreselijk incident in Flevoland
Een ernstig verkeersongeval op de Markerwaarddijk tussen Lelystad en Enkhuizen heeft zaterdagavond aan drie mensen het leven gekost. Vijf anderen raakten gewond, van wie sommigen ernstig. Bij de botsing waren drie auto’s betrokken met in totaal acht inzittenden. De politie doet onderzoek naar de precieze oorzaak van het drama.
Het ongeval gebeurde zaterdagavond laat op de N307, de weg over de Houtribdijk tussen Flevoland en Noord-Holland.
Vanwege de ernst van de situatie rukten meerdere hulpdiensten massaal uit. Voor drie van de betrokkenen mocht de hulp uiteindelijk niet meer baten. Zij overleden als gevolg van het ongeval.
Acht mensen betrokken bij ongeluk
Volgens de politie zaten in de drie betrokken voertuigen in totaal acht personen.
Naast de drie dodelijke slachtoffers raakten vijf andere inzittenden gewond. Hun verwondingen variëren volgens de eerste informatie van licht tot zwaar.
Over de identiteit en leeftijden van de slachtoffers is vooralsnog niets bekendgemaakt.
Ook is nog niet duidelijk of de betrokken personen uit dezelfde voertuigen familie of bekenden van elkaar waren. De politie heeft daar nog geen informatie over gedeeld.
Enorme ravage op Markerwaarddijk
Beelden die na het ongeluk zijn gemaakt, laten zien hoe ernstig de botsing is geweest.
Een van de auto’s lijkt over de kop te zijn geslagen en kwam uiteindelijk bij de vangrail tot stilstand. Het voertuig raakte daarbij zwaar beschadigd.
Vlak daarachter stond een tweede auto met forse schade aan de voorzijde.
Ook een derde voertuig was bij het ongeluk betrokken. Dat voertuig lijkt op de beschikbare beelden minder zwaar beschadigd te zijn.
Over de gehele rijbaan lagen na het ongeval brokstukken en onderdelen van de betrokken auto’s verspreid.
Oorzaak nog onbekend
Hoe de drie voertuigen precies met elkaar in botsing zijn gekomen, is nog onderwerp van onderzoek.
Kort na het ongeval werd gesproken over een mogelijke frontale aanrijding. De politie heeft echter nog niet definitief kunnen bevestigen dat dit daadwerkelijk is gebeurd.
Daarom wordt uitgebreid onderzocht wat zich in de momenten voorafgaand aan de botsing heeft afgespeeld.
Onder meer de positie van de voertuigen, sporen op het wegdek en de schade aan de auto’s kunnen daarbij belangrijke informatie opleveren.
Ook verklaringen van de overlevenden en eventuele getuigen kunnen helpen om de toedracht te reconstrueren.
Grote inzet van hulpdiensten
Direct na de melding werden verschillende ambulances, politie-eenheden en andere hulpdiensten naar de Markerwaarddijk gestuurd.
Vanwege de ernst van het ongeval werd ook het personeel van een traumahelikopter opgeroepen om medische assistentie te verlenen.
Hulpverleners troffen ter plaatse een zeer ernstige situatie aan met meerdere slachtoffers.
De gewonden zijn behandeld en waar nodig voor verdere medische zorg naar het ziekenhuis vervoerd.
De politie omschrijft het incident als een zeer zwaar verkeersongeval.
Weg urenlang volledig afgesloten
Na de botsing werd de Markerwaarddijk volledig afgesloten voor het verkeer.
Dat was niet alleen nodig om hulpverleners veilig hun werk te laten doen, maar ook om de politie de gelegenheid te geven uitgebreid onderzoek te verrichten.
Bij een ongeval met meerdere dodelijke slachtoffers wordt de plaats van het incident doorgaans zorgvuldig onderzocht om zo nauwkeurig mogelijk vast te stellen wat er is gebeurd.
Ook moesten de zwaar beschadigde voertuigen en alle brokstukken van de rijbaan worden verwijderd voordat de weg weer veilig kon worden opengesteld.
De afsluiting duurde uiteindelijk een groot deel van de nacht.
Rond 05.30 uur zondagochtend werd de Markerwaarddijk weer vrijgegeven voor het verkeer.
Politie onderzoekt toedracht
Voorlopig blijven er nog veel vragen onbeantwoord.
Het is bijvoorbeeld nog niet bekend wat de directe aanleiding voor het ongeval was en hoe de drie auto’s precies bij de botsing betrokken zijn geraakt.
Ook over mogelijke factoren zoals snelheid, weersomstandigheden of andere omstandigheden heeft de politie nog geen conclusies bekendgemaakt.
Het is daarom te vroeg om uitspraken te doen over de oorzaak of eventuele verantwoordelijkheid van een van de betrokken bestuurders.
De politie verwacht volgens Omroep Flevoland later op zondag meer informatie over het ongeval naar buiten te brengen.
Voorlopig staat vast dat het gaat om een bijzonder ernstig verkeersdrama: van de acht mensen die in de drie auto’s zaten, zijn drie personen overleden en raakten vijf anderen gewond. Het verdere politieonderzoek moet duidelijk maken hoe het zaterdagavond op de Markerwaarddijk zo ernstig mis kon gaan.