Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Gemaskerde mannen sturen video naar media met angstaanjagende boodschap
De rust lijkt nog lang niet teruggekeerd na de extreme geweldsexplosie in Overasselt. Er circuleert inmiddels een dreigvideo waarin vier gemaskerde en ogenschijnlijk gewapende mannen een boodschap richten aan de bewoner van het pand waar maandagnacht een grote groep mannen opdook. In de video wordt gesproken over een verdwenen partij van maar liefst 2.000 kilo cocaïne. Als die niet wordt teruggegeven, worden zware bedreigingen geuit aan het adres van de man, zijn familie, vrienden en medewerkers.
De beelden zijn volgens de berichtgeving niet alleen online verspreid, maar ook naar media gestuurd.
Op de video is een gemaskerde man te zien die een verklaring voorleest. Naast hem staan nog drie gemaskerde personen. De mannen lijken vuurwapens bij zich te dragen.
De boodschap is gericht aan Jan G., de bewoner van het terrein aan de Ewijkseweg in Overasselt waar in de nacht van maandag op dinsdag een zeer gewelddadige confrontatie plaatsvond.
Gemaskerde mannen dreigen met nieuw geweld
In de video wordt beweerd dat een enorme hoeveelheid cocaïne is verdwenen.
De mannen eisen volgens de boodschap dat 2.000 kilo cocaïne wordt teruggegeven.
Als dat niet gebeurt, dreigen ze met ernstig geweld tegen niet alleen Jan G., maar ook mensen in zijn directe omgeving.
Familieleden, vrienden en medewerkers worden expliciet genoemd als mogelijke doelwitten.
„We beloven je: we zullen iedereen vermoorden”, zegt de gemaskerde spreker onder meer.
De dreigementen zijn buitengewoon ernstig.
Tegelijkertijd is voorzichtigheid noodzakelijk. Op basis van de beschikbare informatie is niet onafhankelijk vastgesteld wie de personen in de video zijn, of de getoonde wapens echt zijn en of hun bewering over een verdwenen partij van 2.000 kilo cocaïne klopt.
Ook is niet officieel bevestigd dat de makers van de video betrokken waren bij het eerdere geweld in Overasselt.
Mogelijke drugsachtergrond steeds nadrukkelijker in beeld
De inhoud van de video sluit wel aan bij eerdere mediaberichten waarin een mogelijk conflict rond een grote hoeveelheid cocaïne wordt genoemd als achtergrond van het geweld.
Politie en Openbaar Ministerie hebben tot dusver alleen bevestigd dat er sprake lijkt te zijn van een ‘langslepend conflict’.
Over de precieze aard daarvan hebben de autoriteiten zich niet inhoudelijk uitgelaten.
Eerder meldde Het Parool op basis van ingewijden dat het conflict mogelijk draait om een grote partij cocaïne die niet op de afgesproken bestemming zou zijn aangekomen.
De nieuwe video lijkt eveneens naar een verdwenen drugspartij te verwijzen, al wordt daarin een hoeveelheid van 2.000 kilo genoemd.
Dat vormt op zichzelf geen bewijs dat de beweringen in de video kloppen.
Geweld begon midden in de nacht
De gebeurtenissen in Overasselt begonnen rond 04.00 uur in de nacht van maandag op dinsdag.
Bij een pand aan de Ewijkseweg verscheen een grote groep gemaskerde personen. Op camerabeelden die later naar buiten kwamen, lijken verschillende aanwezigen wapens bij zich te dragen.
De situatie liep vervolgens volledig uit de hand.
De 51-jarige beveiliger Berry Leenders uit Wijchen kwam door het geweld om het leven.
Ook twee politieagenten werden geraakt door kogels.
Een van hen verkeerde aanvankelijk in levensgevaar en moest volgens de berichtgeving tweemaal worden geopereerd. Later werd bekend dat beide agenten buiten levensgevaar waren.
Bewoner wist te ontkomen
Jan G. zou tijdens de gebeurtenissen met zijn gezin in het pand aanwezig zijn geweest.
Volgens de berichtgeving wist hij via de achterkant te ontsnappen terwijl de situatie voor de woning escaleerde.
Hij zou daarbij nauwelijks tijd hebben gehad om zich aan te kleden en met zijn kinderen zijn gevlucht.
Vervolgens zou hij zich enige tijd hebben schuilgehouden, totdat een familielid hem in veiligheid kon brengen.
Waar Jan G. en zijn gezin zich momenteel bevinden, is niet openbaar gemaakt.
Gezien de ernstige bedreigingen die inmiddels zijn geuit, wordt terughoudend omgegaan met informatie over hun verblijfplaats.
Enorme politieactie na schietpartij
Direct na het geweld begon een van de grootste politieoperaties in de regio van de afgelopen tijd.
Verdachten vluchtten volgens de berichtgeving onder meer richting omliggende natuurgebieden, waarna de politie met grote aantallen mensen naar hen zocht.
Er werden gespecialiseerde eenheden en een politiehelikopter ingezet. Wegen werden afgesloten en ook op andere plaatsen in de regio vonden arrestaties plaats.
Uiteindelijk werden 34 personen aangehouden.
De verdachten komen volgens het Openbaar Ministerie uit Nederland, België, Frankrijk en Algerije.
Nog onduidelijk wie heeft geschoten
Ondanks het grote aantal arrestaties zijn belangrijke vragen nog niet beantwoord.
Zo is nog niet duidelijk welke verdachten daadwerkelijk wapens hebben gebruikt.
Ook moet worden vastgesteld wie verantwoordelijk is voor het fatale schot op beveiliger Berry Leenders en wie op de twee politieagenten heeft geschoten.
Het onderzoek naar de rol van de 34 verdachten is nog in volle gang.
Een aanhouding betekent daarbij niet automatisch dat iemand ook verantwoordelijk is voor het schietincident. Politie en justitie moeten per persoon vaststellen welke rol hij of zij heeft gespeeld.
Ook naam ‘Bolle Jos’ genoemd
In verschillende mediaberichten werd na de schietpartij ook de naam van Jos Leijdekkers, beter bekend als ‘Bolle Jos’, genoemd.
Er is vooralsnog echter geen officieel bewijs naar buiten gebracht waaruit blijkt dat Leijdekkers opdracht heeft gegeven voor het geweld of anderszins bij de gebeurtenissen betrokken was.
Via zijn advocaten heeft hij inmiddels gereageerd.
Jan-Hein Kuijpers en Guy Weski laten namens hem weten dat Leijdekkers zich „met klem distantieert van de ongefundeerde aantijgingen die stelselmatig op allerlei vlak worden geventileerd jegens hem”.
Ook noemt hij dergelijke beschuldigingen volgens zijn advocaten „gevaarzettend en bepaald niet rechtsstatelijk”.
De advocaten wilden verder niet op de zaak ingaan.
Dreigvideo zorgt voor nieuwe zorgen
De opgedoken video voegt ondertussen een nieuwe en zorgwekkende dimensie toe aan de zaak.
Waar de politie na de tientallen arrestaties vooral bezig is met het reconstrueren van de gebeurtenissen van maandagnacht, lijkt uit de boodschap van de gemaskerde mannen de dreiging van mogelijk nieuw geweld te spreken.
Of de personen in de video daadwerkelijk beschikken over de middelen en intentie om hun bedreigingen uit te voeren, is niet bekend.
Ook moet nog worden vastgesteld wie de video heeft gemaakt en vanuit welke locatie deze is verspreid.
De authenticiteit en herkomst van de beelden zullen daarom van groot belang zijn voor het verdere onderzoek. Vaststaat dat de dreigementen buitengewoon ernstig zijn. Of de genoemde 2.000 kilo cocaïne daadwerkelijk bestaat en of die partij de aanleiding vormt voor zowel de schietpartij als de nieuwe bedreigingen, is door politie en Openbaar Ministerie nog niet bevestigd.