Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Jutta Leerdam vertelt ECHTE reden van vroegtijdig vertrek op de Spelen
Jutta Leerdam reageert op kritiek na vroeg vertrek uit olympisch dorp: “Ik had geen andere keuze”
De Olympische Winterspelen zitten erop, maar voor Jutta Leerdam was het einde van het toernooi niet zonder discussie. Nadat de schaatsster afgelopen vrijdag het olympisch dorp in Milaan verliet, ontstond online kritiek. Sommige sportliefhebbers vonden haar vertrek een gebrek aan teamgevoel, zeker omdat andere Nederlandse sporters nog in actie kwamen.
Nu heeft Leerdam zelf gereageerd. Via sociale media legt ze openhartig uit waarom ze eerder vertrok — en wat daar volgens haar écht achter zat.
Sterke Spelen met goud en zilver
Voor Leerdam waren de Winterspelen sportief gezien bijzonder succesvol. Ze pakte goud op de 1.000 meter en voegde daar een zilveren medaille op de 500 meter aan toe. Daarmee bevestigde ze opnieuw haar status als één van de grootste sprinttalenten op het ijs.
De prestaties werden volop gevierd, zowel door fans als binnen TeamNL. Toch verschoof de aandacht na afloop onverwacht naar haar afwezigheid bij de slotdagen van het toernooi.
Afwezig bij sluitingsceremonie
Tijdens de sluitingsceremonie viel op dat Leerdam niet aanwezig was. Ook andere bekende namen, zoals Suzanne Schulting en Joep Wennemars, ontbraken, maar vooral Leerdam kreeg veel reacties.
Kort daarna dook ze op bij een voetbalwedstrijd in het PSV-stadion, waar PSV speelde tegen sc Heerenveen. Dat zorgde voor extra vragen. Op social media vroegen mensen zich af waarom ze niet in Milaan was gebleven om haar teamgenoten te ondersteunen.
Kritiek op social media
Online gingen de meningen alle kanten op. Sommigen vonden dat een topsporter juist tijdens de slotdagen zichtbaar deel moet blijven uitmaken van het team. Anderen vonden dat Leerdam zelf mocht bepalen hoe ze haar tijd indeelt na haar wedstrijden.
De discussie werd groter toen beelden van haar bezoek aan het voetbalstadion opdoken. Voor veel kijkers leek het alsof ze de Spelen vroegtijdig had verlaten om iets anders te doen, terwijl het toernooi nog liep.
Leerdam besloot daarop zelf uitleg te geven.
Openhartige uitleg op TikTok
In een video op TikTok vertelt de schaatsster dat ze het olympisch dorp eigenlijk helemaal niet wilde verlaten. Ze zegt zelfs dat ze de sfeer en haar team inmiddels mist.
Toch voelde ze zich genoodzaakt om te vertrekken. Volgens Leerdam had dat niets te maken met gebrek aan motivatie of teamgevoel, maar met een persoonlijke reden buiten het sportieve domein.
Jake Paul als reden van vertrek
In haar uitleg vertelt Leerdam dat haar vriend, Jake Paul, opnieuw een kaakoperatie moest ondergaan in Miami.
Paul liep eerder een kaakbreuk op tijdens een bokswedstrijd. Volgens Leerdam nam hij daarna te weinig rust, waardoor het herstel niet goed verliep en een nieuwe ingreep noodzakelijk werd.
Ze besloot daarom naar de Verenigde Staten te reizen om hem te ondersteunen.
“Na al zijn steun voor mij wilde ik er nu ook voor hem zijn,” legt ze uit in de video.
Persoonlijke keuze versus publieke verwachtingen
De uitleg zorgt ervoor dat veel fans meer begrip tonen. Tegelijkertijd laat de situatie zien hoe lastig het kan zijn voor topsporters om een balans te vinden tussen hun privéleven en publieke verwachtingen.
Tijdens grote evenementen verwachten supporters vaak dat sporters volledig in het teken staan van het team en het toernooi. Maar achter de schermen spelen er ook persoonlijke relaties en verantwoordelijkheden die voor buitenstaanders niet altijd zichtbaar zijn.
Leerdam lijkt met haar video vooral duidelijk te willen maken dat haar vertrek geen desinteresse betekende.
Miami in plaats van Milaan
In de TikTok-video bevestigt Leerdam dat ze momenteel in Miami verblijft. De overgang van olympische spanning naar een persoonlijke zorgsituatie is groot, vertelt ze impliciet.
Ze noemt het lastig om het olympisch dorp achter te laten, maar benadrukt dat haar keuze voor haar logisch voelde. Voor haar was het belangrijk om aanwezig te zijn op het moment dat haar partner een medische ingreep moest ondergaan.
Een nieuwe regel: de TeamNL-pin
Tussen de serieuzere uitleg door deelt Leerdam ook een luchtiger moment. Ze vertelt dat ze een nieuwe “regel” heeft ingesteld voor Jake Paul: hij moet voortaan een speciale TeamNL-pin dragen.
De zogenoemde Thor-pin — een bekend symbool binnen het Nederlandse team — prijkt nu volgens haar verplicht op zijn pet. In de video laat Paul zelf zien dat hij de pin inderdaad draagt.
Hij reageert met humor en zegt dat hij het ontwerp mooi vindt, waarna hij de maker van de pin complimenten geeft.
Relatie blijft onderwerp van aandacht
De relatie tussen Leerdam en Jake Paul trekt al langere tijd veel aandacht. Omdat beiden een groot bereik hebben op sociale media, wordt hun privéleven regelmatig besproken.
Voor Leerdam betekent dat dat ook keuzes buiten het ijs snel onderwerp van debat worden. Haar aanwezigheid in Miami leidde daardoor bijna automatisch tot vragen en speculaties.
Met haar video probeert ze de regie terug te pakken door zelf het verhaal te vertellen.
Gemengde reacties blijven
Hoewel veel volgers begrip tonen voor haar uitleg, zijn niet alle reacties positief. Sommige critici vinden dat een olympisch toernooi altijd prioriteit moet hebben, ongeacht persoonlijke omstandigheden.
Anderen wijzen erop dat topsporters óók mensen zijn en dat het logisch is dat ze keuzes maken op basis van hun privéleven.
De discussie laat vooral zien hoe groot de verwachtingen zijn rondom bekende sporters — zeker wanneer ze volop in de schijnwerpers staan.
Focus op herstel en toekomst
Na haar succesvolle Spelen lijkt Leerdam nu vooral tijd te nemen om te herstellen en bij te komen. Het seizoen was intens, met veel wedstrijden, media-aandacht en reizen.
Daarnaast is haar populariteit de afgelopen jaren flink gegroeid, waardoor iedere stap nauwlettend gevolgd wordt. Dat brengt kansen met zich mee, maar ook extra druk.
Toch blijft haar sportieve prestatie centraal staan: goud en zilver op de Winterspelen zijn resultaten die haar positie aan de wereldtop opnieuw bevestigen.
Meer dan alleen prestaties
Het verhaal rond haar vertrek laat ook een andere kant van topsport zien. Achter medailles en records zitten mensen met relaties, zorgen en keuzes die soms lastig uit te leggen zijn aan het grote publiek.
Leerdam lijkt met haar openheid vooral duidelijk te willen maken dat er achter elke beslissing een persoonlijke context zit — ook als die niet meteen zichtbaar is.
En dat maakt deze situatie misschien wel herkenbaar: zelfs olympische kampioenen moeten soms kiezen tussen professionele verplichtingen en persoonlijke verbondenheid.
Wat nu voor Jutta?
Na de Spelen richt Leerdam zich waarschijnlijk op herstel, voorbereiding op het nieuwe seizoen én haar persoonlijke leven. Fans blijven benieuwd naar haar volgende stappen, zowel op het ijs als daarbuiten.
Wat in elk geval duidelijk is: haar keuze om eerder te vertrekken kwam voort uit een persoonlijke reden waar ze zich verantwoordelijk voor voelde — en daar wilde ze zelf eerlijk over zijn.
Zo eindigen haar succesvolle Winterspelen niet alleen met medailles, maar ook met een gesprek over de balans tussen topsport en het leven daarachter.