Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Scott van den Berg (38) dood aangetroffen in Rotterdam: drie verdachten opgepakt
De politie heeft drie verdachten aangehouden in het onderzoek naar de dood van de 38-jarige Scott van den Berg. De Rotterdammer werd woensdag dood aangetroffen in zijn appartement in het centrum van de stad. Slechts enkele uren later werden twee vrouwen van 40 en 27 jaar en een man van 33 jaar opgepakt. Een deel van de arrestaties vond plaats na een opvallende politieactie op de Capelseweg.
De vondst van het lichaam leidde woensdagmiddag tot een groot politieonderzoek. Van den Berg woonde in woongebouw De Statendam, vlak bij de Botersloot in het centrum van Rotterdam.
Een bekende van de 38-jarige man zou zich zorgen hebben gemaakt nadat het niet lukte om contact met hem te krijgen. Die persoon besloot daarop zelf naar het appartement te gaan. Daar werd Van den Berg levenloos aangetroffen.
De politie werd onmiddellijk ingeschakeld. Tussen 14.00 en 15.00 uur verschenen de eerste politie-eenheden bij het wooncomplex en werd een onderzoek gestart naar wat zich in de woning had afgespeeld.
Verdachten snel in beeld
Het onderzoek kwam vervolgens in een stroomversnelling. Nog dezelfde dag wist de politie drie personen aan te houden die worden verdacht van betrokkenheid bij de dood van Van den Berg.
Het gaat om twee vrouwen van 40 en 27 jaar en een 33-jarige man. Alle drie komen ze uit Rotterdam.
Twee van de arrestaties gingen gepaard met een grote politieactie in Rotterdam-Oost. Daar kwam een grijze Mercedes in het vizier van de politie.
Op de Capelseweg werd de auto bij een verkeerslicht klemgereden door een arrestatieteam.
Wapens gericht op inzittenden
De politie nam bij de aanhouding geen enkel risico. Agenten benaderden de Mercedes met getrokken wapens en sommeerden de inzittenden uit het voertuig te komen.
In totaal zaten drie personen in de auto. Twee van hen werden aangehouden. De derde inzittende bleek volgens de politie geen verdachte in het onderzoek te zijn en werd dan ook niet gearresteerd.
Na hun arrestatie werden de twee verdachten geblinddoekt. Bij de vrouwelijke verdachte werd haar mobiele telefoon achter de blinddoek geplaatst.
Vrijwel tegelijkertijd vond elders in Rotterdam nog een arrestatie plaats. Een arrestatieteam viel een woning binnen in de wijk Oosterflank en hield daar een vrouw aan.
Daarmee kwam het totale aantal verdachten op drie.
Onderzoek in appartement
Ondertussen ging het onderzoek in het appartement van Van den Berg onverminderd door. De politie probeert te reconstrueren wat er precies is gebeurd en op welk moment de 38-jarige Rotterdammer om het leven is gekomen.
Volgens De Telegraaf zou een bewoner informatie hebben opgevangen over de mogelijke manier waarop de dader of daders de woning zijn binnengekomen. Zij zouden via de achterzijde van het appartement op de achttiende verdieping naar binnen zijn gegaan.
De politie heeft deze lezing vooralsnog niet bevestigd. Ook is nog niet officieel bekendgemaakt hoe Van den Berg om het leven is gekomen.
Over een mogelijk motief heeft de politie eveneens nog geen mededelingen gedaan.
Slachtoffer eerder in aanraking met justitie
Van den Berg was geen onbekende van politie en justitie. Hij was eerder veroordeeld vanwege mishandeling van zijn vriendin, die volgens De Telegraaf oorspronkelijk uit Azerbeidzjan komt.
In januari van dit jaar kreeg hij voor twee mishandelingen een taakstraf van 132 uur opgelegd. Daarvoor was hij in november 2024 eveneens veroordeeld en kreeg hij een taakstraf van veertig uur.
Volgens de krant zou ook zijn vriendin eerder voor de politierechter zijn verschenen. Zij werd destijds verdacht van het mishandelen van Van den Berg.
Of deze voorgeschiedenis op enige manier verband houdt met zijn dood is niet bekend. De politie heeft daar niets over naar buiten gebracht.
Berichten over drugs niet bevestigd
Rond het slachtoffer circuleren inmiddels ook verschillende verhalen. De Telegraaf schrijft op basis van bronnen dat het appartement van Van den Berg mogelijk werd gebruikt voor de opslag van drugs.
Het zou gaan om verdovende middelen die voor anderen werden bewaard. Daarnaast zou Van den Berg zich hebben bewogen in een omgeving waarin crack werd gebruikt.
Deze informatie is vooralsnog niet officieel bevestigd door de politie en het is dus ook niet duidelijk of drugs een rol hebben gespeeld bij zijn dood.
Een buurman schetst tegenover de krant wel het beeld dat het de afgelopen periode minder goed ging met Van den Berg.
Volgens hem zagen omwonenden de Rotterdammer de laatste weken steeds verder achteruitgaan. De buurman stelt daarnaast dat er in de gemeenschappelijke gang bij de woning regelmatig een opvallende geur hing die hij in verband brengt met crackgebruik.
Ook dat betreft een verklaring van een omwonende en geen conclusie van het politieonderzoek.
Veel vragen nog onbeantwoord
Ondanks de snelle aanhouding van drie verdachten zijn veel belangrijke vragen nog niet beantwoord. Zo is niet bekendgemaakt welke rol de twee vrouwen en de man volgens de politie zouden hebben gespeeld.
Ook over hun relatie tot Van den Berg is niets bekendgemaakt.
Rechercheurs zullen de drie verdachten willen verhoren en tegelijkertijd het forensische onderzoek in en rond het appartement voortzetten. Daarbij kan onder meer worden gekeken naar camerabeelden, telefoongegevens en eventuele sporen die in de woning zijn gevonden.
De politie probeert daarmee duidelijk te krijgen wat er voorafging aan de dood van de 38-jarige Rotterdammer en waarom hij om het leven is gekomen.
Dat de drie verdachten zo kort na de ontdekking van het lichaam konden worden aangehouden, betekent in ieder geval dat het onderzoek snel op gang is gekomen.
Voorlopig blijft echter onduidelijk wat zich precies in het appartement in De Statendam heeft afgespeeld. De politie heeft nog geen verdere informatie gegeven over de doodsoorzaak, het mogelijke motief of de concrete verdenkingen tegen de drie aangehouden Rotterdammers.