Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Heftig voor Viktor Verhulst tijdens opnames ‘Brieven aan Samson’: “Wisten we niet op voorhand”
Op 22 april gaat op Brieven aan Samson een bijzonder nieuw programma van start op Play. Voor Viktor Verhulst betekent dit een opvallende stap in zijn carrière. Waar hij eerder vooral bekend stond om entertainment en reality, kiest hij nu voor een meer persoonlijke en emotionele invalshoek.
Het programma markeert zijn eerste echte kennismaking met het genre human interest — en dat brengt niet alleen nieuwe ervaringen met zich mee, maar ook de nodige spanning.
Een nieuwe uitdaging voor Viktor
Voor Viktor Verhulst is deze stap allesbehalve vanzelfsprekend. Hij staat niet bekend als iemand die zich meteen volledig openstelt of gemakkelijk diepe gesprekken aangaat.
In interviews geeft hij zelf toe dat hij vooraf best wat zenuwen had. Het idee om mensen te ontmoeten die hun persoonlijke verhalen delen — vaak met veel emotie — bracht een zekere druk met zich mee.
Toch bleek die spanning al snel te verdwijnen zodra de eerste gesprekken op gang kwamen. Door echt te luisteren en de tijd te nemen, vond hij zijn eigen manier om met de situaties om te gaan.
De kracht van herinneringen
In Brieven aan Samson staat een bijzonder concept centraal. Mensen die vroeger als kind een brief schreven naar Samson, worden jaren later opnieuw opgezocht.
Die brieven vormen het vertrekpunt voor gesprekken over hun leven — toen en nu. Voor veel deelnemers roept dat een gevoel van nostalgie op.
Het zijn herinneringen aan een tijd waarin alles eenvoudiger leek: zondagochtenden voor de televisie, onbezorgdheid en kinderlijke dromen. Maar juist dat contrast met het volwassen leven van nu maakt de verhalen extra bijzonder.
Emotionele verhalen
Wat het programma zo krachtig maakt, is dat het niet alleen draait om nostalgie. In de loop van dertig jaar kan er veel gebeuren in een mensenleven — en dat komt ook in de gesprekken naar voren.
Viktor Verhulst ontmoet mensen die niet alleen mooie herinneringen delen, maar ook moeilijke momenten hebben meegemaakt.
Sommige verhalen blijken onverwacht zwaar. Zo vertelt hij over een ontmoeting met een vrouw die kort na het schrijven van haar brief meerdere familieleden verloor. Dat soort gesprekken vragen om empathie en aandacht — en laten zien dat het programma verder gaat dan alleen terugblikken.
Een andere kant van Viktor
Voor kijkers zal het programma vooral opvallen door de manier waarop Viktor Verhulst zich laat zien. Waar hij normaal eerder afstandelijk of nuchter overkomt, toont hij hier een meer betrokken en empathische kant.
Hij geeft zelf aan dat hij niet iemand is die snel emoties toont of fysiek contact zoekt, zoals iemand omhelzen. Toch zijn er momenten waarop hij voelt dat dat nodig is — en daar dan ook naar handelt.
Dat maakt zijn rol in het programma authentiek. Hij probeert niet iemand anders te zijn, maar blijft dicht bij zichzelf, terwijl hij zich wel openstelt voor de verhalen van anderen.
Groei en maturiteit
De afgelopen jaren heeft Viktor Verhulst al veel ervaring opgedaan voor de camera, onder meer in De Verhulstjes. Die ervaring lijkt hem te helpen in deze nieuwe rol.
Hij is zichtbaar gegroeid in hoe hij met situaties omgaat en hoe hij gesprekken voert. Waar hij eerder misschien terughoudender was, durft hij nu meer aanwezig te zijn in het moment.
Dat zorgt ervoor dat hij zich beter kan aanpassen aan de mensen die hij ontmoet — en dat komt de gesprekken ten goede.
Meer dan alleen televisie
Brieven aan Samson is meer dan een klassiek televisieprogramma. Het raakt aan thema’s die voor veel mensen herkenbaar zijn: herinneringen, verandering, verlies en groei.
Door terug te grijpen naar iets ogenschijnlijk eenvoudigs als een kinderbrief, ontstaat er ruimte voor diepere gesprekken. Het laat zien hoe het verleden doorwerkt in het heden.
Voor de deelnemers is het vaak een bijzonder moment om stil te staan bij hun eigen verhaal — en dat maakt het programma persoonlijk en oprecht.
De impact op de kijker
Voor het publiek belooft het programma een emotionele kijkervaring te worden. De combinatie van herkenbare herinneringen en persoonlijke verhalen zorgt voor momenten van ontroering, maar ook van reflectie.
Kijkers worden meegenomen in levensverhalen die laten zien hoe verschillend paden kunnen lopen — en hoe herinneringen een blijvende rol spelen.
Een nieuwe richting
Met dit programma laat Viktor Verhulst zien dat hij meer wil dan alleen entertainment. Hij verkent een andere kant van televisie, waarin inhoud en emotie centraal staan.
Die keuze past binnen een bredere trend waarin programma’s steeds vaker persoonlijke verhalen en menselijke connecties benadrukken.
Conclusie
Met Brieven aan Samson zet Viktor Verhulst een belangrijke stap in zijn carrière. Het programma laat een andere kant van hem zien — een kant die draait om luisteren, begrijpen en verbinden.
Wat begint met een simpele brief uit de kindertijd, groeit uit tot een reis door herinneringen en levensverhalen. En juist daarin schuilt de kracht van het programma.
Voor Viktor zelf is het een leerproces, maar ook een kans om zich verder te ontwikkelen. Voor de kijker biedt het een moment van herkenning en emotie — en misschien ook een herinnering aan hoe waardevol die onbezorgde momenten uit het verleden kunnen zijn.