Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Ianthe Tavernier deelt hartverscheurend nieuws over dochtertje Lélo
Ianthe Tavernier beseft dat nieuwe fase voor dochter Lélo extra aandacht vraagt
Voor Ianthe Tavernier en haar partner Joren Dumont breekt een bijzondere periode aan. Hun dochtertje Lélo ontwikkelt zich razendsnel en heeft inmiddels een belangrijke stap gezet: ze begint actief door het huis te kruipen. Die nieuwe vrijheid zorgt voor veel mooie momenten, maar laat het koppel ook beseffen dat hun woning dringend aangepast moet worden aan een nieuwsgierige ontdekkingsreiziger.
Lélo ontdekt haar omgeving
Zoals bij veel jonge gezinnen gaat de ontwikkeling van een baby vaak sneller dan verwacht. Waar een kindje eerst vooral afhankelijk is van zijn ouders, volgt na enkele maanden een fase waarin de nieuwsgierigheid steeds groter wordt.
Ook bij Lélo is dat duidelijk merkbaar. Nu ze zelfstandig begint rond te kruipen, ontdekt ze elke hoek van het huis. Voor Ianthe betekent dat dat ze haar vertrouwde woonomgeving plots met andere ogen bekijkt.
Voorwerpen en plekken die vroeger geen aandacht vroegen, blijken ineens mogelijke aandachtspunten te zijn voor een actieve baby die de wereld wil verkennen.
Oog voor veiligheid
In de podcast Oeps Baby vertelt Ianthe openhartig over de veranderingen die deze nieuwe fase met zich meebrengt. Volgens haar kwam het besef dat het huis veiliger moest worden sneller dan verwacht.
“Wow, wacht. We moeten dit hier echt kindvriendelijk beginnen maken”, vertelt ze eerlijk tijdens het gesprek.
Het moment waarop dat besef kwam, staat haar nog helder voor de geest.
Schrikmoment met een stopcontact
Ianthe geeft toe dat er een situatie was die haar en Joren wakker schudde. Hoewel er niets ernstigs gebeurde, zorgde het wel voor een duidelijke waarschuwing.
“Het is iets waar we niet trots op zijn,” vertelt ze. “Lélo kroop naar een stopcontact en probeerde er met haar vinger bij te komen.”
Dat moment maakte meteen duidelijk dat hun dochter steeds zelfstandiger wordt en dat veiligheid in huis vanaf nu een nog grotere rol zal spelen.
Nieuwe fase voor jonge ouders
Veel ouders herkennen dit soort momenten. Zodra een baby mobiel wordt, verandert de manier waarop je naar je woning kijkt.
Kabels die eerst nauwelijks opvallen, stopcontacten die jarenlang vanzelfsprekend waren en scherpe tafelhoeken krijgen plots alle aandacht. Waar volwassenen vooral gemak zien, ziet een nieuwsgierig kindje nieuwe ontdekkingen.
Juist daarom beginnen veel ouders in deze fase met het aanpassen van hun woning.
Tijd voor praktische maatregelen
Voor Ianthe en Joren is het nu tijd om verschillende veiligheidsmaatregelen te nemen. Daarbij denken ze onder meer aan het afdekken van stopcontacten en het beveiligen van scherpe hoeken aan meubels.
Ook andere onderdelen van het huis zullen waarschijnlijk onder de loep worden genomen naarmate Lélo steeds actiever wordt.
De veranderingen horen bij een nieuwe fase in het ouderschap, waarin niet alleen het kindje groeit, maar ook ouders voortdurend leren anticiperen op nieuwe situaties.
Elke dag nieuwe ontdekkingen
Ondanks de kleine schrik blijft het vooral een mooie periode voor het gezin. Het zien van een kindje dat steeds zelfstandiger wordt, brengt veel bijzondere momenten met zich mee.
Elke dag leert Lélo iets nieuws en ontdekt ze weer een stukje meer van haar omgeving. Voor Ianthe en Joren betekent dat genieten van haar ontwikkeling, terwijl ze tegelijkertijd zorgen voor een veilige omgeving waarin hun dochter onbezorgd kan opgroeien.
De komende maanden zullen ongetwijfeld nog meer verrassingen brengen. Eén ding is alvast duidelijk: Lélo is klaar om de wereld te ontdekken, en haar ouders zijn druk bezig om die ontdekkingsreis zo veilig mogelijk te maken.