Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Xavi Simons plaatst bizarre foto van Geertruida na transfer naar PSV en krijgt nu heel Rotterdam over zich heen
Transfer Geertruida naar PSV zorgt voor woede: Xavi Simons gooit olie op het vuur
De overstap van Lutsharel Geertruida naar PSV zorgt voor flink wat beroering. Vooral onder supporters van Feyenoord ligt de transfer bijzonder gevoelig. De verdediger groeide op in Rotterdam en was jarenlang een publiekslieveling in De Kuip, maar kiest nu voor de grote concurrent uit Eindhoven. Alsof de emoties nog niet hoog genoeg opliepen, besloot Xavi Simons zich ermee te bemoeien. Met een opvallende bewerkte foto heeft hij de woede van Feyenoord-fans over zich afgeroepen.
Geertruida kiest voor PSV
De transfer van Lutsharel Geertruida naar PSV is rond. De regerend landskampioen neemt de verdediger voor één seizoen op huurbasis over van RB Leipzig.
Sportief gezien haalt PSV daarmee een speler binnen die de Eredivisie uitstekend kent. Geertruida speelde jarenlang voor Feyenoord en groeide daar uit tot een belangrijke kracht.
Juist die geschiedenis maakt zijn keuze voor PSV bijzonder gevoelig.
Geertruida werd geboren in Rotterdam en groeide op in de omgeving van De Kuip. Hij doorliep een groot gedeelte van zijn voetbalopleiding in de stad en wist uiteindelijk door te breken in het eerste elftal van Feyenoord.
Daar groeide hij uit tot een van de bekendste gezichten van de ploeg. Met Feyenoord won hij meerdere prijzen en bouwde hij een sterke band op met de achterban.
Toen hij vorig jaar vertrok naar RB Leipzig, werd uitgebreid afscheid van hem genomen. Supporters maakten onder meer een groot spandoek voor de verdediger.
Feyenoord-fans voelen zich gepasseerd
Die warme gevoelens zijn bij een deel van de achterban inmiddels volledig verdwenen.
Dat Geertruida nu uitgerekend voor PSV kiest, wordt hem door sommige Feyenoord-supporters zwaar aangerekend. De Eindhovenaren zijn immers een van de belangrijkste concurrenten van Feyenoord in de strijd om de landstitel.
Op sociale media wordt dan ook bijzonder fel gereageerd. Geertruida krijgt een stortvloed aan kritiek en verwensingen over zich heen. Er zijn zelfs bedreigingen aan zijn adres geuit.
Zelf heeft de verdediger geprobeerd duidelijk te maken dat zijn overstap naar Eindhoven niet bedoeld is als aanval op zijn voormalige club.
Volgens Geertruida is zijn keuze voor PSV “geen keuze tegen Feyenoord”.
Die uitleg neemt de boosheid bij een deel van de Rotterdamse achterban echter niet weg. Vanuit hun perspectief gaat een voormalig publiekslieveling nu rechtstreeks een belangrijke concurrent versterken.
De ontmoeting tussen Feyenoord en PSV in De Kuip belooft daardoor op voorhand beladen te worden. De kans lijkt klein dat Geertruida bij zijn terugkeer in Rotterdam door iedereen met open armen wordt ontvangen.
Xavi Simons mengt zich in discussie
Alsof er nog niet genoeg commotie rond de transfer was, heeft ook Xavi Simons zich ermee bemoeid.
De voormalig PSV’er is bevriend met Geertruida en speelde met hem samen bij RB Leipzig. Simons besloot de transfer van zijn vriend op een opvallende manier onder de aandacht te brengen via Instagram.
In zijn Instagram Story deelde hij een bewerkte foto die bij veel Nederlandse voetbalfans onmiddellijk herkenning oproept.
Het origineel toont Johan Cruijff tijdens zijn periode bij Feyenoord. Na zijn afscheidswedstrijd werd de voetballegende in De Kuip op de schouders gedragen door Ben Wijnstekers en Stanley Brard.
Simons liet de historische foto aanpassen. Het gezicht van Cruijff werd vervangen door dat van Geertruida, terwijl het Feyenoord-embleem plaatsmaakte voor het logo van PSV.
Daarmee leek hij op ludieke wijze te verwijzen naar de beroemde overstap van Cruijff, die na zijn lange geschiedenis bij Ajax uiteindelijk voor Feyenoord ging spelen.
Foto valt bijzonder slecht
Bij een deel van de Feyenoord-aanhang wordt de grap van Simons bepaald niet gewaardeerd.
De transfer van Geertruida lag al uiterst gevoelig en de bewerkte foto wordt door sommige supporters gezien als een extra provocatie.
Daardoor richt de woede zich inmiddels niet alleen meer op Geertruida. Ook Simons krijgt op sociale media flink wat kritiek en verwensingen over zich heen.
Wat waarschijnlijk bedoeld was als een grap richting een goede vriend, heeft daarmee voor nog meer ophef gezorgd.
Voor Geertruida zelf begint ondertussen een nieuw hoofdstuk. Na zijn periode bij Feyenoord en zijn vertrek naar Duitsland keert hij terug naar de Eredivisie, maar ditmaal in het rood-wit van PSV.
De wedstrijden tussen PSV en Feyenoord zullen daardoor dit seizoen nog wat extra lading krijgen. Vooral wanneer Geertruida voor het eerst als PSV-speler terugkeert in De Kuip, zullen alle ogen op hem gericht zijn.
En dankzij de opvallende Instagram-post van Xavi Simons is de toch al beladen transfer voorlopig alleen maar gevoeliger geworden.