Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Weervoorcaster Geri (84) krijgt verschrikkelijk nieuws: ‘Het staat op het punt te gebeuren’
Volksweerman Geri Haerynck (84) uit het West-Vlaamse Koekelare blijft overtuigd van zijn weersverwachting voor deze periode van het jaar. Volgens de 84-jarige, die al jarenlang een eigen jaarvoorspelling opstelt, past het huidige weerbeeld nog altijd binnen wat hij eerder had voorzien.
Voor de tweede helft van mei voorspelde Haerynck zonnig en warm weer, met af en toe bewolking. Hoewel veel mensen vooral genieten van de zomerse temperaturen, verwacht hij dat er ook wolkenvelden zullen verschijnen.
“Ik blijf achter mijn voorspelling staan”
Volgens Geri sluit de actuele weersituatie goed aan bij wat hij maanden geleden al had opgeschreven.
“Het wordt een zonnig en warm weekend, maar ik sluit niet uit dat er ook bewolking zal voorkomen,” zegt hij. Daarmee houdt hij vast aan de voorspelling die hij eerder voor deze periode maakte.
Wel geeft de volksweerman toe dat één ontwikkeling hem heeft verrast: de warmte viel volgens hem uiteindelijk hoger uit dan hij had verwacht.
Jaarvoorspellingen blijven populair
Al jarenlang publiceert Haerynck aan het begin van het jaar een uitgebreide weersverwachting voor de komende twaalf maanden. Zijn voorspellingen zijn gebaseerd op traditionele volksweerkunde en natuurwaarnemingen, en niet op moderne computermodellen.
Hoewel meteorologen werken met geavanceerde berekeningen en satellietgegevens, heeft de volksweerman nog altijd een trouwe groep volgers die zijn voorspellingen met belangstelling volgt.
Sommigen bewaren zijn jaaroverzicht zelfs om later te vergelijken met het daadwerkelijke weerverloop.
Verdeelde reacties
De uitspraken van Haerynck zorgen ieder jaar opnieuw voor discussie. Op sociale media lopen de meningen sterk uiteen.
Sommige mensen vinden dat zijn voorspellingen opvallend vaak in de buurt komen van de werkelijkheid. Anderen wijzen erop dat de omschrijvingen vaak algemeen zijn en daardoor op verschillende weersituaties toepasbaar lijken.
Een volger schrijft dat hij de voorspellingen al jaren bewaart en regelmatig merkt dat Haerynck “er verrassend dicht bij zit”. Een ander noemt de verwachtingen juist te algemeen en vergelijkt ze met een horoscoop.
Kritiek vanuit wetenschappelijke hoek
Niet iedereen ziet waarde in de traditionele manier waarop Haerynck zijn verwachtingen opstelt.
Critici wijzen erop dat moderne meteorologische instituten gebruikmaken van complexe computermodellen die voortdurend worden bijgewerkt met actuele gegevens uit de atmosfeer. Volgens hen leveren die modellen doorgaans betrouwbaardere weersverwachtingen op dan voorspellingen op basis van volksweerkunde.
Toch benadrukken anderen dat ook professionele weersverwachtingen niet altijd volledig uitkomen, zeker wanneer het gaat om voorspellingen op langere termijn.
Waardering voor traditie
Naast kritiek krijgt Haerynck ook veel steun.
Voor veel mensen draait zijn jaarvoorspelling niet alleen om de vraag of elke verwachting precies uitkomt, maar ook om een stukje traditie. Zijn enthousiasme en jarenlange toewijding worden door veel volgers gewaardeerd.
Sommigen zien zijn voorspellingen vooral als een leuke aanvulling op de reguliere weersverwachtingen, zonder ze als exacte wetenschap te beschouwen.
Lokale verschillen spelen een rol
Ook wordt erop gewezen dat het weer binnen relatief kleine afstanden flink kan verschillen.
Regenbuien, bewolking en temperaturen kunnen lokaal sterk uiteenlopen, waardoor een voorspelling op de ene plek wel uitkomt en op een andere locatie minder goed aansluit.
Volgens verschillende volgers geldt dat niet alleen voor volksweerkundigen, maar ook voor professionele meteorologen.
Hoe ziet de rest van het jaar eruit?
Zoals ieder jaar heeft Geri Haerynck ook een verwachting uitgesproken voor de komende maanden.
Volgens zijn jaarprognose zullen warme en zonnige perioden worden afgewisseld met wisselvalligere fases, waarbij bewolking en regen regelmatig terugkeren. Daarmee verwacht hij geen langdurige hittegolf of juist een uitzonderlijk nat jaar, maar een afwisseling van typisch zomerweer.
Of die voorspellingen de komende maanden daadwerkelijk uitkomen, zal moeten blijken.
Eén ding staat in ieder geval vast: de jaarlijkse verwachtingen van de West-Vlaamse volksweerman blijven ook dit jaar onderwerp van gesprek en zorgen opnieuw voor veel discussie onder weerliefhebbers.