Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Elsje zwijgt niet meer en maakt iets bekend over Gilbert waar iedereen van schrikt
Elsje doet voor het eerst haar verhaal over relatiebreuk met Gilbert: “Hij hield iedereen voor de gek”
De relatie tussen Elsje en Gilbert leek in eerste instantie een van de meest besproken liefdesverhalen uit het programma Winter Vol Liefde. Wat begon als een opvallende kennismaking op televisie, leek even uit te groeien tot een echte relatie. Toch kwam er later een onverwachte en opvallende wending.
Tijdens de reünieaflevering van het programma werd duidelijk dat de twee inmiddels niet meer samen zijn. De reden daarvoor zorgde voor veel verbazing bij kijkers. Volgens Elsje bleek achteraf namelijk dat Gilbert niet eerlijk was geweest over verschillende belangrijke zaken.
In een interview met het Algemeen Dagblad vertelt Elsje nu uitgebreider wat er precies gebeurde en waarom de relatie uiteindelijk stukliep.
Een opvallende start op televisie
Vanaf de eerste aflevering van Winter Vol Liefde viel de dynamiek tussen Elsje en Gilbert meteen op bij kijkers.
Gilbert liet al snel zien dat hij erg enthousiast was over de ontmoeting met Elsje. Tijdens hun eerste momenten samen toonde hij veel emotie en maakte hij duidelijk dat hij zich sterk tot haar aangetrokken voelde.
Kijkers zagen hoe hij al vroeg in het programma erg open was over zijn gevoelens.
Hij gaf haar complimenten, sprak over zijn bewondering voor haar en leek duidelijk onder de indruk.
Een intense indruk
Voor sommige kijkers kwam dat enthousiasme echter erg snel.
In een van de eerste afleveringen raakte Gilbert zichtbaar geëmotioneerd en liet hij merken hoe graag hij dichter bij Elsje wilde komen.
Dat zorgde meteen voor veel reacties op sociale media.
Sommige kijkers vonden het romantisch dat iemand zo open was over zijn gevoelens.
Andere mensen vonden juist dat hij erg snel ging in zijn emoties.
Dagboek en bijzondere gebaren
In latere afleveringen werd duidelijk dat Gilbert niet alleen met woorden zijn gevoelens wilde tonen.
Hij las bijvoorbeeld fragmenten voor uit zijn dagboek, waarin hij beschreef wat hij voor Elsje voelde.
Ook gaf hij haar een sieraad dat volgens hem afkomstig was van zijn overleden moeder.
Dat moment maakte indruk op veel kijkers.
Het leek een symbolisch gebaar dat liet zien hoe serieus hij hun band nam.
Twijfels bij Elsje
Hoewel Gilbert duidelijk liet merken hoe verliefd hij was, was dat gevoel volgens Elsje niet helemaal wederzijds.
Tijdens de uitzendingen viel sommige kijkers al op dat Elsje iets voorzichtiger leek in haar reacties.
In haar interview met het Algemeen Dagblad bevestigt ze dat beeld.
Volgens haar voelde de relatie nooit volledig overtuigend.
“We hadden wel een relatie,” vertelt ze. “Maar het voelde niet helemaal ‘wow’.”
Toch een kans geven
Ondanks haar twijfels besloot Elsje de relatie toch een kans te geven.
Ze wilde kijken of hun band misschien sterker kon worden wanneer ze elkaar beter leerden kennen buiten het programma.
Volgens haar leek het op dat moment ook de goede kant op te gaan.
Het stel had contact en plannen om elkaar opnieuw te zien.
Het telefoontje dat alles veranderde
De situatie veranderde echter plotseling.
Twee dagen voordat Gilbert opnieuw bij haar zou langskomen, kreeg Elsje een onverwacht telefoontje.
Tijdens dat gesprek zou Gilbert hebben toegegeven dat hij niet volledig eerlijk was geweest.
Volgens Elsje bekende hij dat hij had gelogen over bepaalde zaken in zijn leven.
Een van de belangrijkste onderwerpen waarover hij niet eerlijk zou zijn geweest, was zijn werk.
Een schokkende ontdekking
Voor Elsje kwam die bekentenis hard aan.
Ze had het gevoel dat het beeld dat Gilbert van zichzelf had geschetst niet klopte met de werkelijkheid.
Volgens haar veranderde dat moment alles.
Het vertrouwen dat nodig is voor een relatie werd daarmee ernstig beschadigd.
Meer geheimen
Later ontdekte Elsje volgens eigen zeggen dat er nog meer zaken waren die Gilbert niet volledig had verteld.
Ze kreeg daardoor het gevoel dat er veel informatie verborgen was gehouden.
Dat maakte het voor haar moeilijk om de relatie voort te zetten.
Het vertrouwen was simpelweg verdwenen.
Besluit om te stoppen
Na die gebeurtenissen besloot Elsje de relatie te beëindigen.
Ze gaf aan dat ze duidelijkheid wilde en niet verder wilde gaan met iemand bij wie ze twijfels had.
Volgens haar heeft ze daarna ook alle spullen van Gilbert teruggestuurd.
Daarmee wilde ze duidelijk maken dat het hoofdstuk voor haar afgesloten was.
Geen behoefte aan ruzie
Hoewel Elsje open is over haar teleurstelling, zegt ze dat ze Gilbert niet publiekelijk wil aanvallen.
Ze benadrukt dat ze geen details wil delen die zouden kunnen leiden tot een publieke ruzie.
“Als ik alles ga vertellen, wordt het modder gooien,” legt ze uit.
En dat wil ze volgens eigen zeggen vermijden.
Afwezig bij de reünie
Tijdens de reünieaflevering van Winter Vol Liefde was Gilbert zelf niet aanwezig.
Volgens de uitleg kon hij niet komen vanwege persoonlijke omstandigheden.
Presentatrice Leonie ter Braak ging later wel bij hem langs om zijn kant van het verhaal te horen.
Voor veel kijkers bleef het echter opvallend dat hij niet zelf in de studio verscheen.
Elsje toch aanwezig
Elsje zelf voelde zich op dat moment niet helemaal fit, maar besloot toch naar de reünie te komen.
Ze vond het belangrijk om haar kant van het verhaal te vertellen.
Tijdens de uitzending gaf ze aan dat ze het jammer vond hoe alles was gelopen.
Maar tegelijk was ze duidelijk dat de relatie voor haar definitief voorbij was.
Het geloof in liefde blijft
Ondanks de teleurstelling heeft Elsje haar geloof in liefde niet verloren.
Ze vertelt dat ze nog steeds openstaat voor een nieuwe relatie.
Volgens haar hoort teleurstelling soms bij het leven, maar betekent dat niet dat je moet stoppen met geloven in een mooie toekomst.
Een nieuw hoofdstuk
Elsje woont nog steeds in Zweden, waar ze haar leven heeft opgebouwd.
Daar runt ze haar bed and breakfast en probeert ze haar droom waar te maken.
Hoewel haar televisie-avontuur een onverwachte wending kreeg, kijkt ze vooruit.
Volgens haar moet er ergens toch een “normale single man” rondlopen.
Een verhaal dat kijkers bijblijft
De relatie tussen Elsje en Gilbert blijft voor veel kijkers een van de meest besproken momenten van het seizoen van Winter Vol Liefde.
Wat begon als een opvallende romance op televisie, eindigde uiteindelijk in een onverwachte breuk.
Voor Elsje betekent het vooral dat ze verder gaat met haar eigen leven.
En misschien, zo hoopt ze, komt er ooit een nieuwe liefde die wél voelt zoals ze het zich had voorgesteld.