Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Wendy Van Wanten zweeg jarenlang over prins Laurent om één reden: Clément moest er klaar voor zijn
Jarenlang deden in Vlaanderen hardnekkige geruchten de ronde over de afkomst van Clément, de zoon van Wendy Van Wanten. Hoewel de speculaties bleven aanhouden, koos de zangeres er bewust voor om daar lange tijd niet op te reageren. Nu vertelt ze waarom ze zo lang heeft gezwegen.
In een interview met Primo legt Wendy uit dat die keuze nooit werd ingegeven door druk van buitenaf, maar door één persoon: haar zoon.
Geruchten hielden jarenlang aan
De identiteit van Cléments biologische vader was jarenlang onderwerp van speculatie. Uiteindelijk werd bekend dat prins Laurent zijn biologische vader is, maar volgens Wendy was het voor haar nooit het juiste moment om dat eerder naar buiten te brengen.
Ze benadrukt dat ze niet verplicht was om te zwijgen.
“Ik was niet verplicht om te zwijgen,” vertelt ze. Toch besloot ze dat wel te doen, omdat ze vond dat het belang van haar zoon altijd voorop moest staan.
Bewuste keuze
Volgens Wendy ging het nooit om de media, de geruchten of de aandacht die het onderwerp kreeg. Ze wilde vooral voorkomen dat haar zoon werd meegesleurd in een verhaal waar hij zelf nog niet klaar voor was.
Ondertussen bleven de vragen terugkomen en werd de naam van prins Laurent regelmatig genoemd. Toch hield Wendy vast aan haar beslissing om pas naar buiten te treden wanneer Clément daar zelf achter zou staan.
Samen genomen beslissing
Toen uiteindelijk werd besloten het verhaal openbaar te maken, gebeurde dat volgens Wendy niet overhaast.
Ze vertelt dat de beslissing zorgvuldig werd genomen en dat dit gebeurde in overleg met alle direct betrokkenen.
Daarmee wil ze duidelijk maken dat de onthulling geen impulsieve keuze was, maar het resultaat van een proces waarin Clément centraal stond.
Documentaire bracht duidelijkheid
Clément vertelde zijn verhaal uiteindelijk zelf in de documentaire Clément, zoon van…. Daarin sprak hij openhartig over de vragen die hem jarenlang hebben beziggehouden en over de zoektocht naar zijn afkomst.
Voor Wendy betekende dat een belangrijk moment. Volgens haar kreeg haar zoon eindelijk de kans om zijn eigen verhaal te vertellen, op een moment dat hij daar zelf klaar voor was.
Terugkijken met een goed gevoel
Wendy kijkt inmiddels met een positief gevoel terug op de manier waarop alles is verlopen. Ze noemt de uitkomst zelfs een “sprookje” voor haar zoon, omdat er uiteindelijk duidelijkheid kwam na jaren van onzekerheid.
Hoewel het onderwerp nog altijd belangstelling oproept, blijft Wendy erbij dat ze dezelfde keuze opnieuw zou maken.
Volgens haar draaide het nooit om de publieke belangstelling of de geruchten die jarenlang de ronde deden, maar uitsluitend om het welzijn van Clément.
Een persoonlijke afweging
Het verhaal roept nog altijd vragen op. Sommigen vinden dat de waarheid eerder bekend had mogen worden, terwijl anderen juist begrip hebben voor de beslissing om Clément zelf het moment van openheid te laten bepalen.
Voor Wendy is het antwoord duidelijk. Zij wilde haar zoon de ruimte geven om zelf te beslissen wanneer hij zijn verhaal met de buitenwereld wilde delen.
Daarom koos ze jarenlang voor stilte, in de overtuiging dat dat op dat moment de beste bescherming voor hem was.