Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Schietpartij op middelbare school: 7 doden
Thailand is opgeschrikt door een dodelijke schietpartij op een middelbare school in de provincie Nonthaburi, ten noorden van de hoofdstad Bangkok. Bij het geweld kwamen volgens de autoriteiten zeven mensen om het leven. Daarnaast raakten vijftien anderen gewond. De vermoedelijke schutter, een tiener van ongeveer 14 of 15 jaar, kwam eveneens om het leven.
De schietpartij heeft het land diep geschokt en leidde tot een grote inzet van politie, hulpdiensten en forensische onderzoekers. De autoriteiten onderzoeken nog altijd de exacte toedracht van het drama.
Schoten op middelbare school
Het incident vond vrijdagochtend plaats op een middelbare school in het district Bang Kruai. Volgens de eerste informatie van de Thaise politie ging het om een leerling van de school die met een vuurwapen het gebouw binnenging en vrijwel direct begon te schieten.
Door de schoten ontstond grote paniek onder leerlingen en medewerkers. Klaslokalen werden halsoverkop verlaten, terwijl anderen zich probeerden te verstoppen in de hoop aan het geweld te ontsnappen.
Hulpdiensten waren snel ter plaatse en troffen een chaotische situatie aan.
Meerdere dodelijke slachtoffers
Volgens de eerste officiële informatie kwamen drie leraren en drie leerlingen om het leven door het schietincident. De jonge schutter overleed vervolgens eveneens, waardoor het totale dodental op zeven uitkomt.
De identiteit van de slachtoffers is vooralsnog niet bekendgemaakt. De autoriteiten wachten met het vrijgeven van namen totdat alle nabestaanden zijn geïnformeerd.
Vijftien gewonden tijdens vlucht
Naast de dodelijke slachtoffers vielen ook vijftien gewonden.
Volgens de Thaise viceminister van Binnenlandse Zaken werden deze mensen niet rechtstreeks door kogels geraakt. De meesten zouden verwondingen hebben opgelopen tijdens de paniek die ontstond toen honderden leerlingen en medewerkers probeerden te vluchten.
In de chaos zouden mensen zijn gevallen of elkaar onder de voet hebben gelopen terwijl ze zo snel mogelijk een veilige plek probeerden te bereiken.
De gewonden zijn naar verschillende ziekenhuizen in de regio gebracht. Over de ernst van hun verwondingen is nog weinig bekendgemaakt.
Nieuwe informatie over verdachte
Kort na de schietpartij kwam de Thaise politie met nieuwe informatie over de vermoedelijke dader.
Volgens onderzoekers zou de tiener eerder die ochtend eerst naar de woning van zijn grootouders zijn gegaan. Daar zouden beide ouderen om het leven zijn gebracht voordat de jongen zich naar de school begaf.
De politie onderzoekt momenteel de precieze volgorde van de gebeurtenissen en probeert vast te stellen wat de aanleiding voor de geweldsuitbarsting is geweest.
Tientallen kogels afgevuurd
Uit het eerste forensische onderzoek blijkt dat tijdens de schietpartij in totaal 26 schoten zijn gelost.
Daarnaast troffen rechercheurs op de plaats van het incident nog 34 ongebruikte patronen aan.
Forensische specialisten onderzoeken momenteel het gebruikte vuurwapen en bekijken of de verdachte alleen handelde of dat er mogelijk sprake is van andere betrokkenen. Vooralsnog zijn er geen aanwijzingen dat iemand anders bij het incident betrokken was.
Groot onderzoek gestart
Na de schietpartij werd het volledige schoolterrein afgesloten voor onderzoek.
Rechercheurs verzamelen camerabeelden, spreken met getuigen en onderzoeken de achtergrond van de verdachte. Ook wordt gekeken of er vooraf signalen zijn geweest die mogelijk op het drama hadden kunnen wijzen.
De politie doet daarnaast onderzoek naar de herkomst van het vuurwapen en hoe de minderjarige daarover kon beschikken.
Grote schok in Thailand
De schietpartij heeft in Thailand veel emoties losgemaakt. Scholen worden in het land over het algemeen beschouwd als veilige plekken, waardoor het geweld extra hard aankomt.
Ouders verzamelden zich na het incident massaal bij de school om hun kinderen op te halen. Voor velen waren het uren van grote onzekerheid totdat duidelijk werd dat hun kinderen veilig waren.
Lokale autoriteiten hebben slachtofferhulp en psychologische ondersteuning beschikbaar gesteld voor leerlingen, ouders en medewerkers die getuige waren van het geweld.
Onderzoek naar motief
Wat de verdachte tot zijn daad heeft gebracht, is op dit moment nog onbekend.
De politie onderzoekt onder meer zijn persoonlijke situatie, eventuele problemen op school en digitale communicatie voorafgaand aan het incident. Ook worden familieleden, vrienden en klasgenoten gehoord om een beter beeld te krijgen van de gebeurtenissen.
De autoriteiten benadrukken dat het onderzoek zich nog in een vroege fase bevindt en vragen het publiek om niet te speculeren over de mogelijke achtergronden van de schietpartij.
Land rouwt om slachtoffers
Terwijl het onderzoek doorgaat, staat Thailand stil bij een van de ernstigste geweldsincidenten op een school van de afgelopen jaren.
Voor de nabestaanden van de slachtoffers en de honderden leerlingen die het drama meemaakten, zal de impact nog lang voelbaar blijven. De autoriteiten hebben laten weten alles op alles te zetten om duidelijkheid te krijgen over de toedracht en de omstandigheden die tot deze tragedie hebben geleid.