Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Bizarre beelden – dronken Jan Roos vliegt twee agenten aan: ‘Politie is niet voor blanken!’
Op Dumpert zijn zondag opvallende beelden verschenen van Jan Roos. De presentator van ‘RoddelPraat’ is daarop verwikkeld in een verhitte confrontatie met twee politieagenten. Roos oogt sterk onder invloed, praat met dubbele tong en schreeuwt meerdere keren tegen de agenten. Zelf beweert hij dat hij en zijn kinderen kort daarvoor zijn aangevallen en dat de politie onvoldoende optreedt tegen degene die daarvoor verantwoordelijk zou zijn. Wat er vóór de gefilmde confrontatie is gebeurd, is op basis van de video echter niet vast te stellen.
De beelden zorgen zondag voor de nodige aandacht.
Jan Roos, vooral bekend van het online programma RoddelPraat dat hij samen met Dennis Schouten maakt, staat op straat tegenover twee agenten.
Al snel wordt duidelijk dat de emoties hoog zijn opgelopen.
Jan Roos woedend op agenten
Roos maakt een sterk geagiteerde indruk en spreekt hoorbaar met dubbele tong.
Hij richt zijn woede vrijwel volledig op de aanwezige politieagenten.
Volgens Roos is er kort daarvoor iets gebeurd waarbij zowel hij als zijn kinderen zouden zijn geslagen.
Hij vindt dat de politie vervolgens niet voldoende optreedt tegen de persoon die hij daarvoor verantwoordelijk houdt.
De vermeende aanval zelf is niet te zien op de video.
Ook is uit de beelden niet duidelijk wat de politie op dat moment precies heeft vastgesteld of welke acties de agenten voorafgaand aan de opname al hebben ondernomen.
‘Politie is niet voor blanke mannen’
Tijdens de woordenwisseling doet Roos verschillende harde uitspraken.
„Politie is niet voor blanke mannen”, roept hij op een gegeven moment.
Vervolgens lijkt hij zijn frustratie te uiten over wat er volgens hem zou gebeuren wanneer hij zelf geweld zou gebruiken.
„Ik stomp ze helemaal in elkaar. Dan pakken jullie mij op, dat doen jullie wel hè. Motherf*cker.”
Roos staat daarbij dicht bij een van de agenten en wijst herhaaldelijk in diens richting.
Op enig moment maakt hij tijdens zijn tirade ook een beweging met zijn vuist.
Uit de beelden blijkt niet dat hij de agent daadwerkelijk slaat.
Situatie loopt verbaal hoog op
De aanwezige agenten krijgen vervolgens nog meer verwijten naar hun hoofd.
Roos lijkt vooral kwaad omdat hij vindt dat de politie vaker tegen hem optreedt, terwijl er volgens hem op dat moment juist tegen iemand anders zou moeten worden ingegrepen.
„Dat is elke keer met die kankerpolitie, die komt altijd mij oppakken, terwijl jullie moeten wat doen daaraan…”, zegt hij.
Vervolgens wijst Roos naar iets of iemand buiten beeld.
„Jullie doen niks.”
Wat zich precies bevindt op de plek waarnaar Roos wijst, is voor de kijker niet zichtbaar.
Een deel van het gesprek dat daarna volgt, is op de opname moeilijk te verstaan.
Roos zegt dat ook zijn kinderen zijn geslagen
Even later komt Roos opnieuw terug op zijn beschuldiging.
Hij vraagt een van de agenten of ze van plan zijn hém aan te houden.
Daarbij roept hij dat de politie zich volgens hem juist op een andere persoon zou moeten richten.
„Wat ga je doen dan, ga je mij oppakken? Pak die gozer dan die mij heeft geslagen en mijn kinderen heeft geslagen.”
Daarna herhaalt hij zijn verwijt.
„Maar dat doe je niet. Dat doe je niet!”
Het is een van de belangrijkste uitspraken in de video, omdat daarmee duidelijk wordt waar de woede van Roos volgens hemzelf vandaan komt.
Tegelijkertijd kan uit de video niet worden opgemaakt of zijn beschuldiging klopt.
Aanleiding niet op beeld
Dat onderscheid is belangrijk.
De video begint pas wanneer de confrontatie tussen Roos en de politie al gaande is.
De kijker ziet dus niet wat er daarvoor is gebeurd.
Er zijn op basis van de aangeleverde informatie ook geen verklaringen van de politie beschikbaar waarin wordt bevestigd dat Roos of zijn kinderen daadwerkelijk zijn aangevallen.
Evenmin is duidelijk of iemand is aangehouden of als verdachte wordt beschouwd naar aanleiding van het incident waarover Roos spreekt.
Zijn uitspraken over de vermeende aanval zijn daarmee vooralsnog zijn eigen lezing van de gebeurtenissen.
Roos maakt sterk beschonken indruk
Wat op de video wel duidelijk naar voren komt, is de toestand waarin Roos verkeert.
Zijn spraak is slordig en hij komt bijzonder opgewonden over.
Hij praat luid, maakt drukke bewegingen en komt verschillende keren dicht bij een agent staan.
Dat Roos onder invloed lijkt, betekent overigens niet dat op basis van alleen de beelden exact kan worden vastgesteld hoeveel alcohol hij heeft gedronken.
De video laat vooral zien dat zijn gedrag en manier van spreken sterk de indruk wekken dat hij op dat moment beschonken is.
Agenten blijven tijdens beelden aanwezig
Ondanks de harde woorden van Roos blijven de agenten tijdens het gefilmde gedeelte met hem in gesprek.
Uit de aangeleverde beelden en informatie blijkt niet hoe de situatie uiteindelijk is afgelopen.
Het is bijvoorbeeld niet duidelijk of Roos na de confrontatie is aangehouden, een waarschuwing heeft gekregen of zonder verdere maatregelen is vertrokken.
Ook over de persoon die hem volgens zijn eigen verklaring zou hebben aangevallen, is geen nadere informatie beschikbaar.
Daarmee blijven belangrijke vragen rond het incident onbeantwoord.
Bekend van RoddelPraat
Jan Roos geniet vooral bekendheid als een van de twee gezichten van RoddelPraat.
Samen met Dennis Schouten bespreekt hij in het online programma het laatste nieuws rond bekende Nederlanders en andere publieke figuren.
Roos heeft daarbij een uitgesproken stijl en schuwt stevige uitspraken doorgaans niet.
De beelden die zondag op Dumpert zijn verschenen, laten hem ditmaal echter niet vanuit de studio maar tijdens een verhitte situatie op straat zien.
Wat ging eraan vooraf?
De belangrijkste vraag blijft wat er gebeurde voordat iemand begon te filmen.
Roos stelt meerdere keren dat hij en zijn kinderen zijn geslagen en lijkt ervan overtuigd dat de politie tegen de vermeende aanvaller moet optreden.
Zonder beelden van dat eerdere moment of aanvullende informatie van de politie kan niet worden vastgesteld wat daarvan klopt.
Wat de video wél laat zien, is een zeer geëmotioneerde Jan Roos die een felle woordenwisseling heeft met twee politieagenten en hen verwijt onvoldoende op te treden. Hoe de confrontatie uiteindelijk is afgelopen en wat er precies aan voorafging, is vooralsnog niet duidelijk.