Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Ouders laten kinderen (3 en 5) geblinddoekt achter in bos en rijden weg
Schokkend nieuws uit Portugal. Langs een afgelegen landweg nabij een klein dorpje zijn deze week twee jonge kinderen van 3 en 5 jaar oud alleen teruggevonden. Volgens lokale media zouden de kinderen door hun moeder en haar partner zijn achtergelaten in een bosgebied.
Kinderen alleen aangetroffen langs weg
De twee jongetjes werden dinsdagavond ontdekt in de buurt van het dorp Monte Novo do Sul, op ongeveer zestig kilometer van Lissabon.
Een inwoner van het dorp trof de kinderen alleen aan en schakelde direct hulp in.
Volgens Portugese media maakten de kinderen een verwarde indruk toen ze werden gevonden.
Kinderen zouden uit Frankrijk komen
Op het p0litiebureau vertelden de kinderen dat ze afkomstig zijn uit Frankrijk.
De jongetjes hadden geen identiteitsdocumenten bij zich, waardoor de autoriteiten eerst moesten uitzoeken wie ze precies waren en waar hun familie zich bevond.
Lokale media melden dat de kinderen kleine rugzakjes bij zich hadden met schone kleding, fruit, koekjes en water.
Verhaal van de kinderen roept veel vragen op
Volgens verklaringen van de kinderen zouden hun moeder en haar nieuwe partner hen in een bosgebied hebben achtergelaten.
Daarbij zouden de kinderen geblinddoekt zijn geweest.
Toen zij de doeken verwijderden, bleken de volwassenen verdwenen te zijn.
“Het was zogenaamd een spel”
De man die de kinderen vond, vertelde aan lokale media dat de jongetjes dachten dat ze een spel speelden.
Volgens hun verhaal zouden ze speelgoed moeten zoeken in het bos.
Pas later beseften de kinderen dat ze alleen waren achtergelaten.
Inwoner twijfelde geen moment
De dorpsbewoner besloot direct in te grijpen toen hij de jonge kinderen aantrof.
Hij bracht hen meteen naar de p0litie zodat de situatie onderzocht kon worden.
Volgens Portugese media reageerden hulpd!ensten en kinderbescherming snel na de melding.
Kinderbescherming ontfermt zich over kinderen
De Portugese kinderbescherming heeft de zorg voor de twee jongens inmiddels overgenomen.
De kinderen worden momenteel opgevangen terwijl het onderzoek verder loopt.
Autoriteiten proberen ondertussen meer duidelijkheid te krijgen over de omstandigheden waarin de kinderen terechtkwamen.
Vader meldde zich bij p0litie
Inmiddels zou ook de biologische vader van de kinderen zich bij de autoriteiten hebben gemeld.
Volgens berichten had hij eerder al aangifte gedaan tegen de moeder wegens ontvoering van de kinderen.
Daardoor konden p0litie en hulp!nstanties sneller achterhalen om wie het precies ging.
Onderzoek naar moeder en partner
De Portugese p0litie onderzoekt momenteel wat er exact is gebeurd.
Ook wordt gekeken naar de rol van de moeder en haar partner en naar de omstandigheden waaronder de kinderen in Portugal terechtkwamen.
Of er inmiddels aanhoudingen zijn verricht, is op dit moment nog niet bevestigd.
Veel reacties op sociale media
Het verhaal zorgt online voor veel geschokte reacties.
Veel mensen reageren emotioneel op het feit dat zulke jonge kinderen alleen werden aangetroffen in een afgelegen gebied.
Anderen spreken juist hun waardering uit voor de man die direct hulp inschakelde.
Grote opluchting dat kinderen veilig zijn
Ondanks alle vragen overheerst bij veel mensen vooral opluchting dat de kinderen tijdig zijn gevonden.
Volgens lokale media maken de jongens het naar omstandigheden goed.
De komende periode zal verder onderzoek moeten uitwijzen wat zich precies heeft afgespeeld en welke stappen de Portugese autoriteiten gaan nemen.