Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Junior Planckaert over donkerste periode in zijn leven: “Het was riskant”
In een recente aflevering van Château Planckaert heeft Junior Planckaert openhartig gesproken over een van de meest uitdagende periodes uit zijn leven. Tijdens een persoonlijk gesprek met zijn zus Stephanie Planckaert keek hij terug op de periode waarin hij kampte met ernstige mentale uitputting. Volgens Junior was dat een ervaring die hem voorgoed heeft veranderd.
Een belangrijk keerpunt
Tijdens het emotionele gesprek vertelt Junior dat hij destijds besefte dat hij zijn leven niet op dezelfde manier kon blijven voortzetten. De druk en spanningen hadden een grote impact op zijn welzijn, waardoor hij noodgedwongen stil moest staan bij zichzelf.
“Toen ik twee jaar geleden die burn-out had, heb ik echt beseft dat het zo niet verder kon. Wat ik toen gevoeld heb, wil ik nooit meer meemaken,” vertelt hij.
Die periode werd voor hem een belangrijk kantelpunt. Voor het eerst keek hij kritisch naar zijn levensstijl, zijn verwachtingen van zichzelf en de manier waarop hij met stress omging.
Zwaarste periode uit zijn leven
Junior omschrijft die maanden als de moeilijkste fase die hij ooit heeft doorgemaakt. De mentale belasting was volgens hem zo groot dat hij zichzelf soms nauwelijks herkende.
“Dat was de donkerste periode uit mijn leven,” zegt hij eerlijk. “Ik ben toen echt geschrokken van mezelf.”
Zijn woorden maken duidelijk hoeveel impact de situatie op hem heeft gehad. Achter de schermen worstelde hij met gevoelens waar hij lange tijd nauwelijks over sprak.
Moeilijk om erover te praten
Een van de redenen waarom Junior zijn zorgen lange tijd voor zichzelf hield, was de angst voor de mening van anderen. Hij vreesde dat mensen hem als kwetsbaar of zwak zouden beschouwen wanneer hij zou vertellen hoe het werkelijk met hem ging.
“In mijn hoofd zat het toen niet goed. Ik durfde er met niemand over te praten omdat ik dacht dat mensen mij anders zouden bekijken.”
Achteraf ziet hij dat heel anders. Inmiddels beseft hij dat het juist belangrijk is om gevoelens bespreekbaar te maken en hulp te zoeken wanneer dat nodig is.
Een andere kijk op mentale gezondheid
De ervaringen van de afgelopen jaren hebben ervoor gezorgd dat Junior anders naar mentale gezondheid kijkt. Waar hij vroeger dacht dat hij alles alleen moest oplossen, weet hij nu dat ondersteuning zoeken juist een teken van kracht kan zijn.
Volgens hem is het belangrijk dat mensen zichzelf niet veroordelen wanneer ze door een moeilijke periode gaan. Iedereen kan momenten meemaken waarop het even te veel wordt.
“Nu weet ik beter. Je mag jezelf niet als zwak zien. Er zijn mensen die je kunnen helpen.”
Openheid als boodschap
Met zijn verhaal wil Junior niet alleen terugblikken op zijn eigen ervaringen, maar ook anderen moed geven. Hij hoopt dat mensen die zich herkennen in zijn verhaal begrijpen dat ze niet alleen zijn.
Steeds meer bekende Nederlanders kiezen ervoor om open te spreken over mentale uitdagingen. Volgens Junior kan die openheid helpen om het onderwerp bespreekbaar te maken en voor meer begrip te zorgen.
Steun van familie
Tijdens het gesprek met Stephanie wordt ook duidelijk hoe belangrijk familie voor hem is geweest. De hechte band binnen de familie Planckaert heeft volgens kijkers vaker laten zien hoe belangrijk steun en verbondenheid kunnen zijn tijdens moeilijke momenten.
Die steun heeft Junior geholpen om stap voor stap opnieuw balans te vinden en vooruit te kijken.
Nieuwe blik op de toekomst
Vandaag kijkt Junior met meer rust naar het leven dan enkele jaren geleden. De moeilijke periode heeft hem geleerd beter naar zichzelf te luisteren en zijn grenzen te respecteren.
Hoewel hij die tijd nooit meer wil meemaken, heeft de ervaring hem wel waardevolle inzichten gegeven. Door zijn verhaal te delen, wil hij laten zien dat herstel mogelijk is en dat openheid een belangrijke eerste stap kan zijn.
Met zijn eerlijke getuigenis laat Junior Planckaert een kwetsbare kant van zichzelf zien, maar vooral ook een boodschap van hoop, veerkracht en het belang van tijdig hulp en steun zoeken.