Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Erkenning Clément krijgt mogelijk zichtbaar gevolg bij de koninklijke familie
Prins Laurent zet belangrijke stap met zoon Clément: duikt hij straks op naast koninklijke familie?
De band tussen prins Laurent en zijn zoon Clément Vandenkerckhove heeft een nieuwe dimensie gekregen. Nadat Laurent eerder al publiekelijk bevestigde dat hij de biologische vader is van de zoon van Wendy Van Wanten, heeft hij Clément inmiddels ook officieel erkend. Daarmee rijst een nieuwe vraag: krijgen we Clément binnenkort ook te zien tijdens publieke momenten van de koninklijke familie? Vooral één traditionele plechtigheid lijkt daarvoor in aanmerking te komen.
Van jarenlange geruchten naar erkenning
Jarenlang werd er gespeculeerd over de vraag of prins Laurent de biologische vader van Clément Vandenkerckhove was. In september 2025 kwam daar uiteindelijk duidelijkheid over.
Laurent bevestigde toen zelf dat hij de biologische vader van Clément is. In een korte verklaring liet de prins weten dat er in de jaren daarvoor al openlijk over de kwestie was gesproken. Tegelijkertijd vroeg hij om de privacy van alle betrokkenen te respecteren.
Die verklaring betekende echter nog niet dat Clément juridisch door Laurent was erkend.
Professor familierecht Ingrid Boone van KU Leuven legde destijds uit dat het publiek bevestigen van biologisch vaderschap niet hetzelfde is als een wettelijke erkenning. Aan zo’n publieke mededeling zijn op zichzelf dan ook geen familierechtelijke gevolgen verbonden.
Inmiddels is die situatie veranderd. Prins Laurent heeft Clément officieel erkend als zijn zoon. Daarmee is de familieband niet langer uitsluitend biologisch en publiek bevestigd, maar ook formeel vastgelegd.
En dat zorgt meteen voor nieuwe vragen over de toekomst.
Verschijnt Clément straks bij het Te Deum?
Een van de opvallendste mogelijkheden is dat Clément in de toekomst aanwezig zal zijn bij het Te Deum, een traditionele plechtigheid waarbij regelmatig leden van de Belgische koninklijke familie aanwezig zijn.
Volgens Het Nieuwsblad zou daar in principe niets op tegen zijn. Het Te Deum is immers een openbare plechtigheid. Wanneer Clément een uitnodiging vanuit de koninklijke familie zou krijgen en besluit daarop in te gaan, zou hij dus aanwezig kunnen zijn.
Dat betekent vanzelfsprekend niet dat hij bij de eerstvolgende gelegenheid automatisch naast zijn vader zal verschijnen. Of Clément wordt uitgenodigd en of hij zelf aanwezig wil zijn, blijft een zaak van de betrokkenen en het Paleis.
Mocht het daadwerkelijk gebeuren, dan zou zijn aanwezigheid ongetwijfeld veel aandacht trekken.
Het zou namelijk een van de eerste keren kunnen zijn dat de inmiddels officieel erkende zoon van prins Laurent zichtbaar samen met zijn vader verschijnt tijdens een belangrijke koninklijke gelegenheid.
Laurent regelmatig aanwezig bij plechtigheid
Het Te Deum speelt al jarenlang een rol bij belangrijke momenten rond het Belgische koningshuis.
Tijdens de Nationale Feestdag op 21 juli 2026 waren koning Filip, koningin Mathilde en hun kinderen aanwezig bij de viering in Brussel. Prinses Astrid en prins Lorenz woonden een viering in Luik bij, terwijl prins Laurent samen met prinses Claire naar het Te Deum in Hasselt trok.
Ook tijdens Koningsdag vormt de plechtigheid een vast onderdeel van het programma. Op 15 november 2025 waren prinses Astrid, prins Laurent en prinses Claire gezamenlijk aanwezig in de Sint-Michiels-en-Sint-Goedelekathedraal in Brussel.
Laurent verschijnt dus geregeld tijdens dergelijke gelegenheden.
Juist daardoor ligt het voor de hand dat er bij toekomstige edities extra aandacht zal zijn voor de vraag of Clément mogelijk met zijn vader meekomt.
Geen officiële koninklijke rol
Daarbij moet wel een belangrijk onderscheid worden gemaakt. De officiële erkenning van Clément betekent niet automatisch dat hij ineens officiële taken voor het Belgische koningshuis gaat uitvoeren.
Prins Laurent vervult zelf al jarenlang een publieke rol en verschijnt geregeld bij evenementen en plechtigheden. Voor Clément ligt dat anders.
Hij hoeft door de erkenning niet ineens een agenda met koninklijke verplichtingen te krijgen. Aanwezig zijn bij een openbare plechtigheid als familielid is bovendien iets heel anders dan daadwerkelijk een officiële functie binnen de monarchie vervullen.
Een eventuele aanwezigheid bij het Te Deum zou daarom vooral symbolische betekenis hebben.
Krijgt Clément zichtbaar een plaats naast zijn vader?
De grote vraag is uiteindelijk hoe prins Laurent en Clément hun officieel erkende familieband in het openbaar willen vormgeven.
Jarenlang was hun relatie vooral onderwerp van verhalen, geruchten en speculaties. Vervolgens kwam de publieke bevestiging van Laurent en inmiddels is ook de officiële erkenning een feit.
Daarmee is opnieuw een belangrijke stap gezet.
Of dat uiteindelijk betekent dat vader en zoon vaker samen in het openbaar zullen verschijnen, zal de toekomst moeten uitwijzen.
Een gelegenheid zoals het Te Deum zou daarvoor in ieder geval een opvallend podium zijn. Wanneer Clément daar ooit samen met prins Laurent verschijnt, zou dat waarschijnlijk op veel belangstelling kunnen rekenen.
Voor het grote publiek zou het bovendien een bijzonder beeld opleveren: een familieband waar jarenlang over werd gespeculeerd, wordt dan voor het eerst heel zichtbaar tijdens een traditioneel moment rond het Belgische koningshuis.
Voorlopig is er echter geen bevestiging dat Clément daadwerkelijk voor een komende viering is uitgenodigd. De officiële erkenning maakt zo’n toekomstig gezamenlijk optreden wel een stuk interessanter.