Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Vier vrienden overleden bij zwaar verkeersongeval
Vier jonge mannen zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag om het leven gekomen bij een ernstig verkeersongeval in het Engelse Huyton, ten oosten van Liverpool. Een vijfde inzittende raakte gewond en is opgenomen in het ziekenhuis. De politie van Merseyside is een uitgebreid onderzoek gestart naar de oorzaak van het ongeluk.
Het incident heeft diepe indruk gemaakt op de lokale gemeenschap. De omgeving van de plaats van het ongeval is ruim afgezet, terwijl onderzoekers proberen vast te stellen hoe het ongeluk heeft kunnen gebeuren.
Auto botst tegen lantaarnpaal
Volgens de politie vond het ongeval rond 02.00 uur plaats op Liverpool Road in Huyton.
Hulpdiensten werden opgeroepen na meldingen van een ernstig verkeersincident waarbij een zwarte Seat Cupra betrokken was. Bij aankomst bleek de auto van de weg te zijn geraakt en met grote kracht tegen een lantaarnpaal te zijn gebotst.
Brandweer, ambulances en politie kwamen massaal ter plaatse om hulp te verlenen.
Vier slachtoffers overleden
In de auto zaten in totaal vijf personen.
Vier inzittenden overleden ter plaatse aan hun verwondingen. Volgens de politie gaat het om mannen van 23, 24 en 26 jaar. De identiteit van één van de slachtoffers is nog niet volledig bekendgemaakt.
Een 27-jarige man, eveneens inzittende van het voertuig, werd met verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. De politie heeft laten weten dat zijn toestand stabiel is.
De nabestaanden van de slachtoffers zijn inmiddels door de autoriteiten geïnformeerd.
Ooggetuigen werden opgeschrikt door harde klap
Buurtbewoners vertellen dat zij in de nacht wakker werden van een enorme klap.
Verschillende omwonenden verklaren dat zij aanvankelijk dachten dat een zwaar voertuig was gecrasht, vanwege de kracht van de botsing.
Toen zij naar buiten keken, zagen zij rook en arriveerden de eerste hulpdiensten al snel op de plaats van het ongeval.
Enkele bewoners zeggen dat de politie hen direct heeft gevraagd afstand te houden, zodat hulpverleners hun werk konden doen en de omgeving veilig bleef.
Grote impact op de buurt
De gebeurtenis heeft veel indruk gemaakt op bewoners van de wijk.
Later op de ochtend stond de omgeving nog altijd vol met politievoertuigen en afzettingen. Voor veel omwonenden kwam het nieuws hard aan.
Verschillende bewoners spreken van een schokkende gebeurtenis en leven mee met de families van de slachtoffers.
Uitgebreid politieonderzoek
De politie van Merseyside heeft direct een uitgebreid onderzoek ingesteld naar de toedracht van het ongeval.
Specialisten op het gebied van verkeersongevallen onderzoeken onder meer de staat van het voertuig, de omstandigheden op de weg en eventuele andere factoren die een rol kunnen hebben gespeeld.
Op dit moment heeft de politie nog geen informatie gedeeld over de mogelijke oorzaak van het ongeluk.
Ook is nog niet bekend of er andere voertuigen bij het incident betrokken zijn geweest.
Wegen afgesloten
Om het onderzoek zorgvuldig te kunnen uitvoeren is een groot gebied rondom de plaats van het ongeval afgesloten.
In totaal zijn elf wegen tijdelijk afgesloten voor verkeer. Volgens de autoriteiten zullen de afzettingen naar verwachting het grootste deel van het weekend blijven bestaan.
De politie vraagt weggebruikers rekening te houden met verkeershinder en indien mogelijk alternatieve routes te kiezen.
Politie leeft mee met nabestaanden
In een verklaring spreekt de politie haar medeleven uit aan de families en vrienden van de vier overleden mannen.
Volgens de autoriteiten ligt de prioriteit momenteel bij het ondersteunen van de nabestaanden en het achterhalen van de exacte toedracht van het ongeval.
Daarnaast roept de politie mensen die mogelijk getuige zijn geweest van het incident of beschikken over camerabeelden of dashcambeelden op zich te melden. Zulke informatie kan volgens de onderzoekers van grote waarde zijn bij het reconstrueren van de gebeurtenissen.
Het onderzoek naar het ernstige verkeersongeval is nog in volle gang. Zolang de oorzaak niet is vastgesteld, doet de politie geen verdere uitspraken over de omstandigheden die tot de fatale botsing hebben geleid. De komende dagen hopen de onderzoekers meer duidelijkheid te krijgen over wat zich in de nacht op Liverpool Road precies heeft afgespeeld.