Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Niels Destadsbader en vriendin zetten nieuwe stap
Voor zanger en presentator Niels Destadsbader is een nieuwe fase aangebroken. Samen met zijn vriendin Jill Require is hij verhuisd naar een nieuwe woning, nadat het stel lange tijd op tijdelijke adressen verbleef als gevolg van een woningbrand. In een gesprek bij Radio 2 vertelt Destadsbader hoe bijzonder het voelt om weer een plek te hebben die volledig van henzelf is.
Na een periode vol onzekerheid en tijdelijke oplossingen kijken de twee uit naar een nieuw begin, ook al staan er nog volop verhuisdozen in huis.
Een moeilijke periode na de brand
De verhuizing betekent voor Niels en Jill veel meer dan alleen een nieuw adres. Nadat hun woning door brand werd getroffen, moesten zij noodgedwongen elders onderdak zoeken.
Volgens Destadsbader verbleven zij geruime tijd op verschillende tijdelijke locaties. Hoewel zij dankbaar waren voor de hulp en gastvrijheid die zij onderweg kregen, bleef het verlangen naar een eigen thuis groot.
“Na wat er gebeurd was met de brand hebben we een beetje links en rechts gewoond,” vertelde hij bij Radio 2.
Opnieuw een eigen plek
Inmiddels beschikt het koppel weer over een woning die zij volledig naar eigen wens kunnen inrichten.
Hoewel de verhuis nog niet helemaal is afgerond en veel spullen nog ingepakt zijn, overheerst volgens Destadsbader vooral het gevoel van opluchting.
“We zijn heel blij dat we nu onze eigen stek hebben. Alles zit nog wel in dozen, maar het staat er wel,” vertelde hij.
Voor het stel betekent de nieuwe woning het einde van een periode waarin zij voortdurend afhankelijk waren van tijdelijke oplossingen.
Hulp van vrienden
Een verhuizing brengt vaak veel werk met zich mee, en dat gold ook voor Niels en Jill.
De presentator vertelt dat zij konden rekenen op de hulp van een groep goede vrienden die meehielpen met het verhuizen van alle spullen.
Volgens Destadsbader maakte die steun de overgang naar hun nieuwe woning een stuk gemakkelijker.
Tegelijkertijd geeft hij toe dat verhuizen geen eenvoudige klus is. Ondanks alle hulp noemt hij het een intensieve periode waarin veel geregeld moest worden.
Meteen weer druk aan het werk
Lang konden Niels en Jill niet samen genieten van hun nieuwe huis.
Vrijwel direct na de verhuizing moesten beiden alweer aan het werk. Jill vertrok kort daarna naar Zuid-Korea voor dansactiviteiten, terwijl Destadsbader zelf enkele dagen naar Nederland reisde om in de studio aan nieuwe muziek te werken.
Daardoor moest het stel hun nieuwe woning voorlopig grotendeels oningericht achterlaten.
Geluk in alledaagse dingen
Juist door de gebeurtenissen van de afgelopen periode kijkt Destadsbader nu anders naar gewone dagelijkse dingen.
Hij vertelt dat het bijzonder voelt om weer over eigen meubels en huishoudelijke spullen te beschikken.
“Je bent wel blij als je weer je eigen zetel en frigo hebt,” zegt hij.
Volgens de presentator zijn het juist die vanzelfsprekende dingen die na een ingrijpende gebeurtenis veel meer betekenis krijgen.
Stap voor stap verder
Hoewel de woning nog niet volledig is ingericht, zien Niels en Jill de verhuizing als een belangrijke stap vooruit.
De komende periode willen zij hun huis verder afwerken en opnieuw een plek creëren waar zij zich thuis voelen.
Na maanden van tijdelijke verblijfplaatsen betekent dat volgens Destadsbader vooral rust en stabiliteit.
Drukke agenda’s
Ondanks hun nieuwe start blijven de agenda’s van het koppel goed gevuld.
Naast zijn werkzaamheden als televisiepresentator werkt Destadsbader momenteel aan nieuwe muziek. De opnames voor een nieuw album brengen hem regelmatig naar het buitenland.
Ook Jill is veel onderweg vanwege haar professionele activiteiten.
Daardoor zal het nog even duren voordat zij uitgebreid kunnen genieten van hun nieuwe woning.
Nieuw begin
Voor Niels Destadsbader markeert de verhuizing vooral het einde van een moeilijke periode. Waar de woningbrand eerder zorgde voor veel onzekerheid en tijdelijke oplossingen, biedt de nieuwe woning weer perspectief op een normaal dagelijks leven.
Hoewel er nog veel dozen uitgepakt moeten worden en het huis stap voor stap wordt ingericht, overheerst bij het stel vooral dankbaarheid. Na alles wat zij hebben meegemaakt, voelt het hebben van een eigen thuis opnieuw als iets bijzonders.
Met de verhuizing slaan Niels en Jill een nieuw hoofdstuk open. Niet alleen beschikken zij weer over een plek die volledig van henzelf is, ook kunnen zij langzaam de draad van het gewone leven weer oppakken. Juist na een ingrijpende gebeurtenis als een woningbrand blijken de meest alledaagse dingen – een eigen bank, een koelkast of een vertrouwde woonkamer – ineens van onschatbare waarde.