Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Schokkend nieuws over gezondheid van prinses Amalia (22)
Prinses Amalia herstelde begin 2025 van een ernstig paardrijongeval waarbij zij haar bovenarm brak. Hoewel destijds vooral aandacht uitging naar de operatie en haar herstel, stelt royaltyjournalist Rick Evers dat de gevolgen volgens hem veel ernstiger hadden kunnen zijn.
In een interview met Weekend blikt Evers terug op het ongeval en noemt hij het een gebeurtenis die het leven van de Prinses van Oranje ingrijpend had kunnen veranderen. Ondanks alles stapte Amalia na haar herstel opnieuw in het zadel, iets waarvoor de royaltykenner veel bewondering heeft.
Ernstig ongeluk tijdens paardrijden
Op 10 januari 2025 raakte prinses Amalia gewond tijdens het paardrijden.
Bij een val van haar paard brak de toen 21-jarige prinses haar bovenarm. Kort na het ongeluk werd zij geopereerd in het ziekenhuis. Daarna volgde een periode van herstel, waarin zij enige tijd haar arm in het gips moest houden.
Het Koninklijk Huis maakte destijds bekend dat de operatie succesvol was verlopen en dat Amalia zich volledig zou richten op haar revalidatie.
Hoewel het letsel aanzienlijk was, verliep haar herstel uiteindelijk voorspoedig.
“Het had veel erger kunnen aflopen”
Volgens royaltyjournalist Rick Evers blijkt achteraf dat het ongeval nog ernstiger had kunnen eindigen.
In Weekend vertelt hij dat de val volgens zijn informatie grote gevolgen had kunnen hebben als de prinses iets anders terecht was gekomen.
Evers stelt dat Amalia bij de val ook haar nek had kunnen breken. Daarmee benadrukt hij hoe klein de marge soms is bij paardrijongevallen.
Zijn uitspraken zijn gebaseerd op zijn eigen analyse van het incident en vormen geen nieuwe officiële mededeling van het Koninklijk Huis.
Paardrijden blijft belangrijke hobby
Ondanks het ongeval heeft Amalia haar passie voor paarden niet opgegeven.
Paardrijden speelt al jarenlang een belangrijke rol in haar leven. De prinses werd van jongs af aan regelmatig te paard gezien en deelt die interesse met meerdere leden van de koninklijke familie.
Volgens Evers maakt juist dat haar keuze om weer op een paard te stappen indruk.
Veel mensen zouden na een dergelijke ervaring mogelijk besluiten om de sport voorgoed achter zich te laten.
Bewondering voor haar keuze
Rick Evers spreekt in het interview zijn waardering uit voor de manier waarop Amalia met het incident is omgegaan.
Volgens hem is het begrijpelijk dat iemand na een ernstige val besluit geen risico meer te nemen.
Hij vergelijkt het met mensen die na een ongeluk tijdens het skiën of motorrijden ervoor kiezen die hobby nooit meer uit te oefenen.
In het geval van de prinses gebeurde dat niet.
Na haar herstel koos zij ervoor om het paardrijden weer op te pakken, ondanks de risico’s die bij de sport horen.
Volgens Evers laat dat zien dat zij zich niet laat leiden door angst.
Risico’s van de paardensport
Paardrijden behoort tot de sporten waarbij ernstige blessures kunnen voorkomen.
Zelfs ervaren ruiters kunnen onverwacht ten val komen wanneer een paard schrikt, uitglijdt of plotseling een andere beweging maakt.
Daarom dragen ruiters tijdens trainingen en wedstrijden doorgaans beschermende kleding, zoals een veiligheidshelm en soms ook een bodyprotector.
Ondanks die voorzorgsmaatregelen blijven ongelukken helaas niet altijd te voorkomen.
Herstel verliep succesvol
Na de operatie werkte Amalia stap voor stap aan haar herstel.
Tijdens die periode werden enkele officiële verplichtingen aangepast, zodat zij voldoende tijd kreeg om volledig te revalideren.
Later verscheen de prinses weer bij verschillende publieke activiteiten, waarbij zichtbaar was dat zij haar werkzaamheden geleidelijk hervatte.
Inmiddels vervult zij opnieuw haar publieke taken en lijkt het ongeluk geen blijvende invloed te hebben gehad op haar officiële agenda.
Grote belangstelling voor de prinses
De gezondheid van prinses Amalia krijgt traditioneel veel aandacht.
Als troonopvolgster staat zij volop in de belangstelling en worden ontwikkelingen rondom haar studie, werkzaamheden en privéleven nauwlettend gevolgd.
Ook het paardrijongeval leidde destijds tot veel reacties van mensen die haar een voorspoedig herstel wensten.
Toen bekend werd dat de operatie succesvol was verlopen, stroomden vanuit binnen- en buitenland steunbetuigingen binnen.
Terug in het zadel
Volgens Rick Evers laat Amalia met haar terugkeer in de paardensport zien dat zij zich niet laat ontmoedigen door een ingrijpende ervaring.
Hoewel het ongeluk volgens hem veel ernstiger had kunnen aflopen, koos de prinses ervoor om haar hobby niet op te geven.
Daarmee toont zij volgens de royaltyjournalist veerkracht en doorzettingsvermogen.
Het Koninklijk Huis heeft zich na het herstel niet verder uitgelaten over het ongeval of over de omstandigheden ervan. Wel is duidelijk dat prinses Amalia haar werkzaamheden inmiddels volledig heeft hervat en haar liefde voor paarden is blijven behouden, ondanks een ongeluk dat volgens Evers grote gevolgen had kunnen hebben.