Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Linda de Mol (61) met spoed opgenomen
Linda de Mol heeft de afgelopen dagen noodgedwongen pas op de plaats moeten maken. De populaire presentatrice en mediapersoonlijkheid is kort opgenomen geweest in het z!ekenhuis, zo onthulde entertainmentjournalist Albert Verlinde dinsdagavond in het programma RTL Tonight. Het nieuws kwam voor veel kijkers onverwacht, maar volgens Verlinde gaat het om een medische ingreep die noodzakelijk was en voorlopig grote impact heeft op Linda’s dagelijkse leven.
Opname na aanhoudende klachten
Volgens Albert Verlinde werd Linda de Mol deze week opgenomen vanwege een beknelde zenuw in haar voet. Een aandoening die misschien onschuldig klinkt, maar in de praktijk extreem pijnlijk kan zijn en het functioneren flink kan beperken. “Ik had toevallig over iets anders contact met Linda,” vertelde Verlinde openhartig aan tafel bij RTL Tonight. “En toen bleek dat ze gisteren in het z!ekenhuis heeft gelegen. Ze had een beknelde zenuw in haar voet en daar is ze aan geholpen.”
De ingreep was volgens Verlinde geen kleine routinehandeling. “Het schijnt heel pijnlijk te zijn,” voegde hij eraan toe. Hoewel de operatie zelf relatief kort duurde, bleek het hersteltraject allesbehalve licht.
‘Half duf van de narcose’
Verlinde hield ook contact met Linda na de ingreep en deelde enkele persoonlijke details over hoe zij zich voelde. “Toen ik haar een bericht stuurde, zei ze: ‘Ik ben half duf van de narcose’,” vertelde hij. “Het was echt een pittige ingreep.”
De presentatrice mocht na de operatie weer naar huis, maar daarmee was de kous niet af. Integendeel: het echte herstel moest toen pas beginnen. “Eigenlijk is het een ingreep van een kwartier,” legde Verlinde uit, “maar ze moet twee weken lang op de bank met haar been omhoog liggen. Ze mag helemaal niks doen.”
Gedwongen rust voor een workaholic
Voor iemand als Linda de Mol, die bekendstaat als extreem gedreven en altijd bezig, is zo’n periode van verplichte rust geen vanzelfsprekendheid. Jarenlang combineerde ze televisie, productie, schrijven en creatieve projecten moeiteloos, vaak meerdere tegelijk. Dat ze nu letterlijk moet stilzitten, is dan ook een flinke omschakeling.
Verlinde kon het niet laten er een luchtige opmerking over te maken. “Toen zei ik tegen haar: ‘O, dan ga je lekker bingen natuurlijk.’” Maar wie Linda een beetje kent, weet dat stilzitten en series kijken niet per se haar eerste instinct is.
Linda blijft creatief, zelfs op de bank
Volgens Verlinde was Linda daar zelf ook heel duidelijk over. “Ze zei: ‘Nee, ik ga allerlei editorials voor de LINDA schrijven en een paar scripts voor Gooische Vrouwen lezen.’” Zelfs met haar been omhoog en herstellende van een operatie blijft Linda dus creatief actief, zij het noodgedwongen in een rustiger tempo.
Dat typeert haar. Linda de Mol heeft door de jaren heen laten zien dat ze moeilijk kan stilzitten. Ideeën, teksten en plannen blijven bij haar altijd stromen, ongeacht de omstandigheden. Voor haar lijkt rust vooral een andere vorm van werken te betekenen.
Voorlopig niet aan het werk op tv
Hoewel Linda mentaal en creatief actief blijft, is werken voor de camera voorlopig uitgesloten. De presentatrice is de afgelopen tijd volop te zien geweest in programma’s als Miljoenenjacht en het nieuwe spelprogramma Postcode Loterij In de Ring. Dat laatste programma ging onlangs van start en trok direct veel aandacht.
Gelukkig voor de kijkers en de zender zijn alle afleveringen van In de Ring al opgenomen. “Alle shows van het programma In de Ring zijn opgenomen,” benadrukte Verlinde. “Dus ze kán met haar been omhoog.” Dat betekent dat haar afwezigheid voorlopig geen gevolgen heeft voor de programmering.
Pijnlijk herstel, maar goede zorg
Hoewel Linda thuis is en wordt omringd door haar gezin, is het herstel geen pretje. Verlinde benadrukte meerdere keren dat de pijn aanzienlijk is. “Het schijnt heel pijnlijk te zijn,” zei hij nogmaals. Toch lijkt Linda zich erdoorheen te slaan, mede dankzij de steun van haar naasten.
“Ze wordt heel lief door man en kinderen verzorgd,” vertelde Verlinde. Dat beeld past bij hoe Linda zelf vaak spreekt over haar gezin: als een veilige basis waar ze op terugvalt, zeker in momenten dat het even tegenzit.
Een reminder dat ook Linda grenzen heeft
Het nieuws over Linda’s z!ekenhuisopname maakt opnieuw duidelijk dat ook iemand met haar energie, discipline en werkethiek niet onkwetsbaar is. De afgelopen jaren heeft ze zichzelf vaak opnieuw uitgevonden: na een bewuste mediapauze keerde ze sterk terug op televisie, lanceerde nieuwe programma’s en bleef ze het gezicht van haar eigen mediamerk.
Juist daarom komt zo’n gedwongen pauze hard binnen. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Twee weken verplicht rust houden is voor veel mensen al lastig, maar voor iemand die gewend is de touwtjes strak in handen te houden, is het extra confronterend.
Fans reageren bezorgd maar steunend
Na de onthulling van Verlinde stroomden de reacties op sociale media binnen. Veel fans wensten Linda beterschap en benadrukten dat gezondheid altijd voorop moet staan. Anderen spraken hun bewondering uit voor haar werkethiek, maar hoopten tegelijk dat ze nu écht de tijd neemt om te herstellen.
“Doe rustig aan, Linda,” schrijft een fan. “De tv kan wel even zonder je.” Een ander merkt op: “Zelfs met haar been omhoog blijft ze werken. Dat zegt alles over haar.”
Geen paniek, wel voorzichtigheid
Hoewel een z!ekenhuisopname altijd even schrikken is, lijkt er geen sprake van iets levensbedreigends. Het gaat om een medische ingreep met een duidelijk herstelplan. Toch onderstrepen artsen bij dit soort klachten vaak het belang van rust en het strikt opvolgen van adviezen, om blijvende problemen te voorkomen.
Voor Linda betekent dat: twee weken op de bank, been omhoog, geen opnames, geen studio’s, geen lange draaidagen. Een zeldzaam moment van gedwongen vertraging.
Vooruitkijken naar herstel
Voorlopig richt Linda de Mol zich dus op herstel, schrijven en lezen. Achter de schermen blijven haar projecten doorgaan, maar zijzelf neemt – al is het tegen haar natuur in – even gas terug. Of zoals Verlinde het samenvatte: “Ze kán nu even niet anders.”
Wanneer Linda weer volledig aan het werk kan, is nog niet bekend. Dat zal afhangen van hoe haar voet herstelt en hoe snel de pijn afneemt. Tot die tijd lijkt één ding zeker: zelfs vanaf de bank blijft Linda de Mol Linda de Mol – creatief, betrokken en altijd vooruitdenkend, maar dit keer met haar gezondheid op de eerste plaats.