Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Isa Hoes en haar zoon Merlijn worden geraakt door een groot verlies: ‘We moeten hierover spreken’
Isa Hoes stond maandag stil bij een datum die voor haar elk jaar opnieuw beladen is. Het is precies vijftien jaar geleden dat haar man Antonie Kamerling op 44-jarige leeftijd uit het leven verdween. Een moment dat voor altijd een breuklijn vormt in haar leven, maar ook in dat van hun kinderen Merlijn en Vlinder. Op sociale media deelde Isa een ingetogen, maar krachtige boodschap die bij veel mensen diep binnenkwam.
“Nog steeds geliefd – nog steeds gemist. 6 oktober 2010,” schreef Isa bij een foto van Antonie. Op het beeld is hij te zien in een auto, lachend, ontspannen, een moment zoals hij door velen herinnerd wordt. Geen lange tekst, geen uitleg. Alleen die paar woorden, die voor haar alles zeggen – en voor duizenden volgers herkenbaar voelen.
Een liefde die begon voor de camera’s
Isa Hoes en Antonie Kamerling leerden elkaar kennen in 1990 op de set van Goede Tijden, Slechte Tijden. Het was het begin van een van de bekendste liefdesverhalen uit de Nederlandse televisiegeschiedenis. Wat begon als een professionele samenwerking, groeide al snel uit tot een diepe band. De chemie tussen hen was niet alleen op het scherm voelbaar, maar ook daarbuiten.
Hun relatie ontwikkelde zich in een tijd waarin ze beiden aan het begin stonden van hun carrière. Ze groeiden samen, zowel persoonlijk als professioneel. In 1997 bezegelden ze hun liefde met een huwelijk in Italië, omringd door familie en vrienden. Later werden ze ouders van twee kinderen: Merlijn en Vlinder. Voor de buitenwereld leken ze het perfecte plaatje: succesvol, geliefd en hecht.
Maar achter dat beeld schuilde ook kwetsbaarheid. Antonie stond bekend als een intense, gevoelige man, iemand die diep kon voelen en leven. Juist die eigenschappen maakten hem zo geliefd als acteur, maar zorgden ook voor innerlijke strijd.
Vijftien jaar later: het gemis blijft
Vijftien jaar na het verlies is het verdriet niet verdwenen. Dat laat Isa met haar korte boodschap zien. Het gemis is er nog steeds, maar het heeft een andere vorm gekregen. Waar de eerste jaren vaak werden gekenmerkt door rauwe pijn en overleven van dag tot dag, is er nu ruimte voor herinnering, liefde en stilte.
Isa heeft in de jaren na het verlies vaker open gesproken over r0uw. Ze beschreef hoe r0uw geen rechte lijn is, maar een proces dat zich blijft ontwikkelen. Soms sluimert het op de achtergrond, soms komt het onverwacht naar voren. Een datum, een geur, een liedje of een foto kan alles weer even dichtbij brengen.
Met haar post laat Isa zien dat herinneren niet hetzelfde is als vastzitten in verdriet. Het is een manier om iemand die er niet meer is een plek te blijven geven in het leven van nu.
Zoon Merlijn: van afsluiten naar toelaten
Ook zoon Merlijn Kamerling stond op deze dag stil bij zijn vader. Hij deelde een openhartige en persoonlijke tekst die veel mensen raakte. Daarin beschrijft hij hoe hij jarenlang zijn gevoelens op afstand hield.
“Vandaag, precies vijftien jaar geleden, verloor ik mijn vader. Bijna tien jaar lang heb ik de deur dichtgedaan voor mijn verdriet,” schreef Merlijn. “Ik deed er alles aan om hem te vergeten, om maar niet te hoeven voelen wat ik miste.”
Die woorden laten zien hoe r0uw zich bij iedereen anders manifesteert. Waar sommigen direct hun emoties toelaten, kiezen anderen – zeker op jonge leeftijd – voor afsluiten als overlevingsstrategie. Voor Merlijn was dat een manier om door te kunnen gaan, om niet overspoeld te worden door gevoelens die te groot waren.
Een keerpunt in het r0uwproces
Volgens Merlijn kwam er pas echt verandering toen hij in 2020 begon te schrijven aan zijn boek. Dat moment markeerde een keerpunt. Door woorden te geven aan wat jarenlang onuitgesproken bleef, kwam er ruimte voor verwerking.
“Dat was het begin van een proces, een proces van r0uw,” schrijft hij. “Iets wat vandaag de dag voor zoveel mensen herkenbaar is.”
Merlijn benadrukt dat verlies niet verdwijnt. Het laat een litteken achter. Maar dat litteken verandert. Het wordt onderdeel van wie je bent, zonder dat het je volledig bepaalt. “Het verlies blijft een litteken. Maar het litteken verandert. Het wordt draaglijker. En, hoe gek het ook klinkt: het wordt écht beter.”
Die woorden bieden troost, niet alleen aan hemzelf, maar ook aan anderen die met verlies te maken hebben. Ze laten zien dat r0uw niet betekent dat je vast blijft zitten in verdriet, maar dat het mogelijk is om opnieuw betekenis, kracht en zelfs rust te vinden.
Een blijvende plek in het leven
Voor Isa, Merlijn en Vlinder blijft Antonie een vaste plek innemen in hun leven. Niet als iemand die alleen wordt herdacht op een specifieke datum, maar als iemand die verweven is met wie zij zijn. In verhalen, herinneringen, karaktertrekken en kleine dagelijkse momenten.
Isa heeft zich de afgelopen jaren ontwikkeld tot een krachtige stem in het gesprek over r0uw en verlies. Ze spreekt eerlijk over de complexiteit ervan, over hoe je tegelijk verder kunt leven én iemand kunt blijven missen. Haar openheid heeft veel mensen geholpen die zich in soortgelijke situaties bevinden.
Reacties vol herkenning en respect
Onder de Instagram-post van Isa stroomden de reacties binnen. Niet sensatiebelust, maar warm, respectvol en meelevend. Veel mensen deelden hun eigen ervaringen met verlies, anderen lieten simpelweg een hartje of een korte boodschap achter. Het laat zien hoeveel impact Antonie Kamerling nog altijd heeft, niet alleen als acteur, maar als mens.
Ook de woorden van Merlijn werden breed gedeeld en geprezen om hun eerlijkheid. Ze raken een universeel gevoel: het zoeken naar een manier om om te gaan met iets wat je niet kunt veranderen.
Liefde stopt niet bij afscheid
Vijftien jaar na die bewuste dag is één ding duidelijk: liefde stopt niet wanneer iemand verdwijnt uit het dagelijkse leven. Ze verandert van vorm, maar blijft bestaan. In herinneringen, in woorden, in stiltes en in momenten van reflectie.
Isa Hoes laat met haar ingetogen eerbetoon zien dat je iemand kunt blijven liefhebben zonder vast te blijven zitten in verdriet. En Merlijn laat zien dat r0uw geen eindpunt kent, maar een proces is dat je – op je eigen tempo – kunt aangaan.
Samen schetsen ze een beeld van verlies dat pijnlijk is, maar ook menselijk, herkenbaar en uiteindelijk draaglijk. En precies daarin schuilt de kracht van hun woorden.