Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Overleden Rob Dieperink (38) had extreem jonge partner
Het overlijden van Eredivisie- en FIFA-scheidsrechter Rob Dieperink heeft de Nederlandse voetbalwereld diep geraakt. De 38-jarige arbiter uit Borculo werd maandag levenloos aangetroffen in zijn woning. Inmiddels heeft de politie meer duidelijkheid gegeven over het onderzoek naar zijn overlijden. Volgens de autoriteiten zijn er geen aanwijzingen dat anderen hierbij betrokken zijn geweest.
Hoewel daarmee een belangrijk onderdeel van het onderzoek is afgerond, blijven veel mensen geschokt achter door het plotselinge verlies van een scheidsrechter die jarenlang tot de top van het Nederlandse voetbal behoorde.
Onderzoek na vondst in woning
Maandag werd in een woning aan de Korte Molenstraat in Borculo een overleden persoon aangetroffen. Kort daarna bevestigde de politie dat er onderzoek werd gedaan naar de omstandigheden van het overlijden.
Ook een forensisch onderzoeksteam kwam ter plaatse om de situatie zorgvuldig in kaart te brengen. Dergelijke onderzoeken maken standaard deel uit van een procedure wanneer de oorzaak van een overlijden nog niet direct duidelijk is.
Na afronding van de eerste onderzoeksfase liet de politie weten dat er geen aanwijzingen zijn gevonden voor betrokkenheid van andere personen. Daarmee is die mogelijkheid volgens de autoriteiten uitgesloten.
Uit respect voor de privacy van de nabestaanden worden geen verdere mededelingen gedaan over de doodsoorzaak.
Een vaste waarde in de Nederlandse arbitrage
Met het overlijden van Rob Dieperink verliest het Nederlandse voetbal een scheidsrechter die jarenlang actief was op het hoogste niveau.
Dieperink begon al op jonge leeftijd met fluiten in het amateurvoetbal en werkte zich stap voor stap op binnen de arbitrage. Dankzij zijn prestaties kreeg hij steeds belangrijkere wedstrijden toegewezen, waarna uiteindelijk ook de Eredivisie volgde.
In de loop der jaren groeide hij uit tot een vertrouwd gezicht op de Nederlandse voetbalvelden. Daarnaast was hij regelmatig actief als videoscheidsrechter (VAR), zowel in nationale competities als tijdens internationale wedstrijden.
Ook binnen Europese clubtoernooien werd hij regelmatig aangesteld, waardoor hij ruime ervaring opdeed op internationaal niveau.
Collega’s omschreven hem eerder als een nauwkeurige official met veel kennis van het spel en een grote toewijding aan zijn vak.
WK-selectie leek bekroning van zijn carrière
Begin 2026 leek een grote droom werkelijkheid te worden.
De KNVB maakte destijds bekend dat topscheidsrechter Danny Makkelie met zijn vaste arbitrageteam was geselecteerd voor het WK voetbal in de Verenigde Staten, Canada en Mexico.
Dieperink maakte als videoscheidsrechter deel uit van dat team en leek daarmee voor het eerst deel te nemen aan een wereldkampioenschap voetbal.
Voor iedere internationale scheidsrechter geldt een WK-selectie als een van de grootste erkenningen binnen het vak. Voor Dieperink leek het een bekroning van jarenlange inzet en hard werken.
Plotselinge tegenslag
Die toekomst veranderde echter abrupt na een Europese wedstrijd in Londen.
Na afloop van de Conference League-wedstrijd tussen Crystal Palace en Fiorentina werd Dieperink door de Britse politie aangehouden op verdenking van een strafbaar feit.
De zaak werd onderzocht, maar de verdenkingen werden korte tijd later geseponeerd wegens gebrek aan bewijs.
Dieperink liet destijds weten vanaf het eerste moment volledig te hebben meegewerkt aan het onderzoek en benadrukte dat hij zich altijd beschikbaar had gesteld voor de autoriteiten.
Ondanks het sepot besloot de FIFA hem niet langer op te nemen in de arbitrageselectie voor het WK.
Daardoor ging zijn deelname aan het wereldkampioenschap definitief niet door.
Grote impact
Het mislopen van het WK had volgens betrokkenen een grote invloed op Dieperink.
Hoewel de KNVB aangaf geen aanleiding te zien hem uit het Nederlandse scheidsrechterskorps te verwijderen, besloot de bond hem vanwege alle ontstane publiciteit tijdelijk uit het wedstrijdprogramma te halen.
Ook de laatste speelronde van de Eredivisie floot hij daardoor niet.
Binnen de KNVB werd vervolgens gewerkt aan een plan om hem na de zomerstop weer geleidelijk terug te laten keren op de Nederlandse voetbalvelden.
Daarbij hield de bond rekening met mogelijke reacties vanaf de tribunes en de media-aandacht die de eerdere gebeurtenissen hadden veroorzaakt.
Tot een rentree zal het uiteindelijk niet meer komen.
Leven buiten het voetbal
Naast zijn werkzaamheden op de voetbalvelden leidde Dieperink een relatief rustig privéleven in Borculo.
Hij had geen kinderen, maar wel een partner. Volgens berichten van Reality FBI had hij een relatie met de 20-jarige Daan.
Over hun privéleven trad het stel nauwelijks naar buiten. Er is vooralsnog ook geen verdere informatie gedeeld over de persoonlijke omstandigheden rondom het overlijden.
Bijzondere rol in de gemeenschap
Buiten het voetbal zette Dieperink zich ook op een heel andere manier in voor zijn woonplaats.
Volgens Reality FBI vervulde hij al jarenlang de rol van Sinterklaas tijdens de jaarlijkse intocht in Borculo. Zijn partner Daan zou daarbij traditioneel als Piet hebben meegedaan.
Voor veel inwoners van het Gelderse dorp was Dieperink daardoor niet alleen bekend als topscheidsrechter, maar ook als iemand die zich inzette voor lokale tradities en evenementen.
Die maatschappelijke betrokkenheid zorgde ervoor dat hij ook buiten de sportwereld door veel mensen werd gewaardeerd.
Veel reacties uit de voetbalwereld
Het nieuws over zijn overlijden heeft geleid tot veel reacties van supporters, collega’s en mensen uit de voetbalwereld.
Op sociale media spreken velen hun medeleven uit aan familie, vrienden en andere nabestaanden. Ook wordt teruggeblikt op zijn lange carrière en de vele wedstrijden waarin hij als scheidsrechter of videoscheidsrechter actief was.
Veel reacties benadrukken hoe onverwacht het nieuws kwam en hoe groot de schok is binnen de arbitragewereld.
Een carrière met hoogte- en dieptepunten
Rob Dieperink kende een loopbaan waarin sportieve hoogtepunten en moeilijke periodes elkaar afwisselden.
Van zijn eerste wedstrijden in het amateurvoetbal werkte hij zich op naar het hoogste niveau van Nederland en internationale competities. De selectie voor het WK leek de kroon op zijn carrière te worden, maar die droom eindigde uiteindelijk in een grote teleurstelling.
Nu blijft vooral de herinnering over aan een scheidsrechter die jarenlang een vaste waarde was binnen het Nederlandse betaald voetbal en internationaal actief was als VAR.
Met het afronden van het politieonderzoek is duidelijk geworden dat anderen niet betrokken zijn geweest bij zijn overlijden. Daarmee blijft voor familie, vrienden, collega’s en de voetbalwereld vooral het verdriet om het verlies van een ervaren arbiter, wiens overlijden op 38-jarige leeftijd diepe indruk heeft gemaakt.