Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Winter Vol Liefde-Gilbert maakt vreselijk nieuws bekend
Gilbert uit Winter Vol Liefde openhartig over moeilijke periode: “Het gaat echt niet goed met mij”
Het avontuur in het realityprogramma Winter Vol Liefde is inmiddels voorbij, maar voor één van de deelnemers is het verhaal nog lang niet afgesloten. Tijdens de reünie van het programma viel het kijkers meteen op dat Gilbert ontbrak.
Zijn afwezigheid werd in de uitzending kort toegelicht met de woorden “persoonlijke redenen”. Inmiddels heeft Gilbert zelf meer uitleg gegeven over zijn situatie. In een interview met het weekblad Story vertelt hij dat hij momenteel door een moeilijke periode gaat en professionele hulp nodig heeft.
Volgens hem heeft de breuk met Elsje en alles wat daarna gebeurde een grote impact gehad op zijn leven.
Een relatie die veelbelovend begon
Tijdens het seizoen van Winter Vol Liefde zagen kijkers hoe Gilbert vanaf het eerste moment veel interesse toonde in Elsje.
In de afleveringen werd duidelijk dat hij haar graag beter wilde leren kennen en snel een sterke connectie voelde.
Zijn enthousiasme viel op bij zowel de kijkers als de andere deelnemers.
In verschillende momenten van het programma probeerde hij zijn gevoelens duidelijk te maken.
Voor Gilbert leek het avontuur al vroeg een duidelijke richting te krijgen.
Concurrentie van andere kandidaten
In het programma kregen meerdere mannen de kans om het hart van Elsje te veroveren.
Onder andere Jeroen, Ronald en later ook Mathijs probeerden een band met haar op te bouwen.
Toch leek Elsje gedurende het programma steeds dichter naar Gilbert toe te groeien.
Hoewel de andere kandidaten hun best deden, koos zij uiteindelijk voor hem.
Aan het einde van het seizoen leek het dan ook alsof hun relatie een mooie toekomst tegemoet ging.
Een onverwachte wending
Toen de reünie werd uitgezonden, bleek echter dat de relatie niet lang stand had gehouden.
Elsje vertelde dat er kort voordat Gilbert haar opnieuw zou bezoeken een belangrijk gesprek had plaatsgevonden.
Volgens haar nam Gilbert twee dagen voor het geplande bezoek telefonisch contact op.
Tijdens dat gesprek zou hij hebben verteld dat hij niet volledig eerlijk was geweest over bepaalde zaken.
De impact van de bekentenis
Voor Elsje kwam dat nieuws onverwacht.
In de reünie vertelde ze dat de bekentenis haar vertrouwen in de relatie meteen had aangetast.
Volgens haar bleek dat het beeld dat Gilbert tijdens hun kennismaking had geschetst niet volledig overeenkwam met de werkelijkheid.
Voor haar was dat een belangrijke reden om de relatie te beëindigen.
Vertrouwen als basis van een relatie
Elsje gaf aan dat vertrouwen voor haar een essentieel onderdeel van een relatie is.
Wanneer dat vertrouwen ontbreekt, wordt het volgens haar moeilijk om samen verder te bouwen.
Daarom besloot ze direct een punt achter de relatie te zetten.
In de reünie vertelde ze dat het voor haar duidelijk was dat ze niet verder wilde gaan nadat ze had gehoord wat er was gebeurd.
Teleurstelling na het programma
De woorden van Elsje maakten tijdens de reünie veel indruk op kijkers.
Voor Gilbert betekende het echter ook dat zijn kant van het verhaal nauwelijks werd verteld.
Omdat hij niet aanwezig was bij de uitzending, bleef zijn perspectief grotendeels onbekend.
Dat veranderde toen hij later in een interview besloot zelf te reageren.
Gilbert spreekt open over zijn situatie
In het gesprek met Story vertelde Gilbert dat de afgelopen periode erg zwaar voor hem is geweest.
Hij gaf toe dat hij fouten heeft gemaakt.
Volgens hem hebben die keuzes uiteindelijk geleid tot het einde van zijn relatie met Elsje.
Hij zegt dat hij momenteel professionele hulp zoekt om met de situatie om te gaan.
Volgens Gilbert heeft alles wat er rond het programma gebeurde hem emotioneel geraakt.
Afwezig bij de reünie
Veel kijkers vroegen zich tijdens de uitzending af waarom Gilbert niet aanwezig was bij de reünie.
Volgens de makers van het programma had dat te maken met persoonlijke omstandigheden.
Hoewel daar geen verdere details over werden gegeven, blijkt nu dat zijn mentale toestand een rol speelde.
Voor Gilbert was het volgens eigen zeggen geen makkelijke periode.
Camerabezoek aan zijn woning
Tijdens de reünie probeerde presentatrice Leonie ter Braak alsnog zijn kant van het verhaal te horen.
Daarom werd er een cameraploeg naar zijn woning gestuurd.
In dat korte gesprek gaf Gilbert toe dat hij niet volledig eerlijk was geweest.
Het fragment gaf kijkers een eerste indruk van zijn reactie op de gebeurtenissen.
Toch bleef veel onduidelijk.
Kritiek op de manier waarop het werd gebracht
In zijn interview uit Gilbert ook kritiek op de manier waarop zijn verhaal volgens hem naar buiten is gekomen.
Hij vindt dat hij niet voldoende ruimte heeft gekregen om zijn kant van de situatie te vertellen.
Volgens hem had hij graag uitgebreider willen reageren op de uitspraken van Elsje tijdens de reünie.
Hij zegt dat het voor hem voelt alsof het verhaal onvolledig is weergegeven.
Contractuele afspraken met de zender
Gilbert legt uit dat er contractuele afspraken zijn gemaakt met de zender die het programma uitzendt, RTL Nederland.
Volgens hem moet alle communicatie rondom het programma via de zender verlopen.
Dat betekent dat hij niet zomaar overal interviews kan geven of zelfstandig zijn verhaal kan doen.
Hij zegt dat hij het interviewverzoek van Story zelfs met de zender heeft gedeeld.
Een moeilijke nasleep
Realityprogramma’s kunnen voor deelnemers een intens avontuur zijn.
Ze brengen mensen in situaties waarin emoties sterk naar voren komen.
Wanneer relaties ontstaan en later eindigen, kan dat ook buiten de camera’s een grote impact hebben.
Voor Gilbert lijkt dat nu duidelijk het geval.
Reflectie op gemaakte keuzes
In zijn interview geeft Gilbert aan dat hij terugkijkt op zijn keuzes.
Hij zegt dat hij zich realiseert dat bepaalde beslissingen gevolgen hebben gehad voor zijn relatie en zijn reputatie.
Volgens hem probeert hij nu vooral vooruit te kijken en te werken aan zichzelf.
Het zoeken van professionele hulp ziet hij als een belangrijke stap.
Toekomst na het programma
Hoe het verder zal gaan voor Gilbert is nog onduidelijk.
Het programma ligt inmiddels achter hem, maar de gebeurtenissen blijven voorlopig onderwerp van gesprek.
Voor veel kijkers blijft de vraag wat er precies is gebeurd tussen hem en Elsje.
Voor Gilbert zelf lijkt de focus nu vooral te liggen op herstel en persoonlijke groei.
De ervaring van Winter Vol Liefde heeft hem volgens eigen zeggen veel geleerd — ook over zichzelf.