Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Kabinet wil AOW-leeftijd nog verder verhogen tot DEZE leeftijd: Nog langer doorwerken
AOW-leeftijd opnieuw onderwerp van discussie: mogelijke veranderingen zorgen voor veel reacties
De discussie over de AOW-leeftijd laait opnieuw op. Nieuwe voorstellen vanuit het kabinet zorgen voor veel gesprekken aan de keukentafel, op de werkvloer en binnen politieke kringen. Vooral de gedachte dat toekomstige generaties mogelijk langer moeten doorwerken houdt veel mensen bezig.
Waar de AOW-leeftijd jarenlang een onderwerp was dat vooral bij beleidsmakers en economen leefde, raakt het nu steeds meer mensen persoonlijk. Want hoewel de veranderingen volgens de plannen vooral gevolgen zouden hebben voor jongere generaties, roept het voorstel vragen op over de toekomst van werken, gezondheid, financiële zekerheid en de balans tussen werk en privéleven.
Voor veel Nederlanders is pensioen namelijk meer dan alleen een financiële regeling. Het staat voor een nieuwe levensfase, waarin tijd ontstaat voor familie, hobby’s en rust na jarenlang werken.
Juist daarom zorgt iedere discussie over de AOW voor veel aandacht.
Waarom de AOW steeds vaker onderwerp van gesprek is
De Algemene Ouderdomswet, beter bekend als de AOW, vormt al tientallen jaren een belangrijke basis van het Nederlandse pensioenstelsel. Mensen ontvangen vanaf een bepaalde leeftijd een uitkering die bedoeld is als ondersteuning na hun werkzame leven.
Maar de samenleving verandert.
Mensen worden gemiddeld ouder dan tientallen jaren geleden. Tegelijkertijd groeit het aantal gepensioneerden sneller, terwijl de verhouding tussen werkenden en ouderen verandert.
Dat brengt volgens verschillende berekeningen financiële uitdagingen met zich mee.
De kosten van de AOW lopen daardoor op. Overheden kijken daarom voortdurend naar manieren om het systeem ook in de toekomst betaalbaar te houden.
Volgens de voorgestelde plannen zou de koppeling tussen levensverwachting en pensioenleeftijd verder kunnen worden aangescherpt.
Dat betekent in de praktijk dat de pensioenleeftijd sterker meebeweegt met de gemiddelde leeftijd die mensen bereiken.
Huidige situatie rond de AOW-leeftijd
Momenteel ligt de AOW-leeftijd op 67 jaar. In de komende jaren staan al enkele aanpassingen gepland.
Die wijzigingen zijn eerder afgesproken en hangen samen met ontwikkelingen rondom de levensverwachting.
Voor veel mensen die zich dicht bij hun pensioen bevinden, blijven de gevolgen beperkt.
Mensen die al rond hun zestigste levensjaar zitten, zullen waarschijnlijk weinig verschil merken in hun persoonlijke situatie.
Toch ligt dat anders voor jongere generaties.
Juist daar ontstaat de meeste discussie.
Jongeren kijken met andere ogen naar de plannen
Voor mensen die nu aan het begin van hun loopbaan staan, lijken de mogelijke gevolgen groter.
Volgens de berekeningen die worden besproken, zouden sommige toekomstige generaties pas aanzienlijk later toegang kunnen krijgen tot hun AOW.
Dat zorgt voor vragen.
Veel jonge werknemers vragen zich af hoe hun werkleven er over tientallen jaren uit zal zien.
Kan iedereen fysiek en mentaal blijven werken tot een hogere leeftijd?
En hoe ziet de arbeidsmarkt er tegen die tijd überhaupt uit?
De samenleving verandert immers voortdurend.
Werk dat nu zwaar is, kan in de toekomst anders georganiseerd zijn door technologie en automatisering. Tegelijkertijd blijven er beroepen bestaan waarbij lichamelijke belasting een belangrijke rol speelt.
Juist daarom klinkt vanuit verschillende groepen de vraag of één algemene pensioenleeftijd wel voor iedereen passend blijft.
Verschillen tussen beroepen spelen grote rol
Niet iedere werknemer ervaart werk op dezelfde manier.
Iemand met een kantoorbaan kan een andere belasting ervaren dan iemand die jarenlang fysiek werk uitvoert.
Denk bijvoorbeeld aan mensen die werkzaam zijn in de bouw, de zorg, transport of andere sectoren waarbij dagelijks veel lichamelijke inspanning nodig is.
Daarom wijzen verschillende organisaties erop dat toekomstige regelingen rekening moeten houden met verschillen tussen beroepen.
Want waar sommige mensen op hogere leeftijd nog met plezier blijven werken, kunnen anderen eerder behoefte hebben aan rust of aanpassingen.
Die discussie speelt al langere tijd.
En juist daardoor lopen de meningen sterk uiteen.
Werkgevers reageren terughoudend
Ook vanuit werkgevers bestaan zorgen over mogelijke veranderingen.
Bedrijven kijken niet alleen naar de financiële kant van het verhaal, maar ook naar de praktische gevolgen.
Wanneer mensen langer actief blijven op de arbeidsmarkt, heeft dat invloed op personeelsplanning, opleidingen en duurzame inzetbaarheid.
Werkgevers vragen zich af hoe organisaties medewerkers gezond en gemotiveerd kunnen houden gedurende een langere loopbaan.
Daarnaast speelt ook de vraag hoe jongere werknemers kansen krijgen om door te groeien wanneer oudere werknemers langer actief blijven.
Voor veel bedrijven draait het daarom niet alleen om cijfers, maar ook om een gezonde balans binnen organisaties.
Vakbonden uiten zorgen over toekomst werknemers
Naast werkgevers reageren ook werknemersorganisaties kritisch op mogelijke wijzigingen.
Vakbonden wijzen regelmatig op het belang van werkdruk, gezondheid en levenskwaliteit.
Volgens hen moet een langer werkleven haalbaar blijven voor iedereen.
Zij benadrukken dat werknemers niet alleen langer moeten kunnen werken, maar zich daarbij ook goed moeten blijven voelen.
Het onderwerp gaat volgens hen verder dan alleen economische berekeningen.
Voor veel mensen draait pensioen namelijk ook om kwaliteit van leven.
Na tientallen jaren werken willen mensen tijd kunnen besteden aan familie, reizen, vrijwilligerswerk of persoonlijke interesses.
Dat maakt het onderwerp emotioneel en persoonlijk.
Onderhandelingen lijken onvermijdelijk
Omdat de belangen uiteenlopen, verwachten betrokken partijen stevige gesprekken in de komende periode.
Overheden, werkgevers en werknemersorganisaties zullen waarschijnlijk opnieuw met elkaar om tafel gaan om te kijken naar mogelijke oplossingen.
Daarbij draait het niet alleen om de leeftijd waarop iemand stopt met werken.
Ook onderwerpen zoals duurzame inzetbaarheid, deeltijdpensioen en flexibele regelingen kunnen onderdeel worden van toekomstige gesprekken.
Juist die combinatie maakt het onderwerp ingewikkeld.
Een oplossing die financieel gunstig is, hoeft namelijk niet automatisch ook sociaal de beste keuze te zijn.
De discussie raakt bijna iedere Nederlander
Wat deze discussie bijzonder maakt, is dat vrijwel iedereen ermee te maken krijgt.
Of iemand nu jong is, midden in een carrière zit of al richting pensioen gaat: veranderingen rondom de AOW hebben invloed op hoe mensen naar hun toekomst kijken.
Voor sommigen roept het onzekerheid op.
Anderen zien juist mogelijkheden om langer actief te blijven in werk dat energie geeft.
Eén ding lijkt ondertussen duidelijk: de gesprekken over de toekomst van de AOW zijn nog niet voorbij.
De komende periode zal waarschijnlijk steeds duidelijker worden welke richting uiteindelijk gekozen wordt.
Tot die tijd blijft één vraag centraal staan: hoe zorgen we ervoor dat toekomstige generaties kunnen rekenen op een systeem dat zowel betaalbaar als eerlijk blijft?