Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Amalia laat voor het eerst enorm litteken op arm zien en daar schrikken mensen nogal van
Prinses Amalia heeft dinsdagavond veel aandacht getrokken tijdens haar bezoek aan Duitsland. De kroonprinses was aanwezig bij de opening van de Wereldkampioenschappen paardensport in Aken en koos voor de gelegenheid voor een elegante mouwloze jurk. Daardoor was voor het eerst duidelijk het litteken zichtbaar dat ze overhield aan haar val van een paard.
De beelden van Amalia verspreidden zich al snel via sociale media. Vooral de omvang van het litteken verbaast sommige kijkers. De kroonprinses zelf lijkt er echter bijzonder ontspannen mee om te gaan en besloot het litteken zelfs van dichtbij te laten zien.
Amalia brak haar arm na val
Het litteken herinnert aan het ongeluk dat Amalia op 10 juni vorig jaar overkwam. De prinses viel tijdens het paardrijden van haar paard en brak daarbij haar arm.
De verwonding bleek dusdanig ernstig dat een operatie noodzakelijk was. Amalia werd behandeld in het UMC Utrecht, waarna een periode van herstel en revalidatie volgde.
Gelukkig verliep haar herstel voorspoedig. Niet veel later kon de prinses haar officiële activiteiten weer hervatten.
Sinds het ongeluk was het litteken echter nauwelijks zichtbaar geweest. Bij verschillende publieke optredens droeg Amalia kleding waarbij haar armen grotendeels bedekt waren. Tijdens haar bezoek aan Aken koos ze ditmaal voor een mouwloze jurk, waardoor het litteken goed te zien was.
Prinses laat litteken zelf zien
Koningshuisverslaggever Rick Evers was aanwezig bij het evenement en sprak Amalia over haar arm. Toen het litteken ter sprake kwam, reageerde de kroonprinses ontspannen.
Ze besloot haar arm te laten zien, waardoor voor het eerst goed zichtbaar werd welk spoor de operatie heeft achtergelaten.
Op de beelden is een duidelijk litteken op haar bovenarm te zien. Dat zorgde vervolgens voor verbaasde reacties op sociale media. Sommige mensen hadden niet verwacht dat de val en daaropvolgende operatie zo’n zichtbaar litteken zouden achterlaten.
Andere volgers reageren juist positief op de ontspannen manier waarop Amalia ermee omgaat. Een litteken is uiteindelijk niets ongewoons en de prinses lijkt zelf weinig behoefte te hebben om het te verbergen.
Opnieuw tussen de paarden
Dat Amalia na haar ongeluk nog altijd dol is op paarden, werd tijdens haar bezoek in Aken eveneens duidelijk.
Paardensport is al jarenlang een grote passie van de kroonprinses. Ondanks haar val heeft het ongeluk daar kennelijk weinig aan veranderd.
Tijdens haar bezoek kreeg Amalia uitgebreid de gelegenheid om rond te kijken. Ze kreeg een rondleiding over het terrein en zocht ook zelf de paarden op.
Over haar liefde voor de sport sprak ze enthousiast.
“Het is een passie die je moet hebben. Ik kan het ook niet uitleggen”, vertelde de prinses.
Dat ze na haar vervelende ervaring opnieuw zo ontspannen tussen de paarden staat, laat zien dat haar liefde voor de sport nog altijd groot is.
Veel aandacht voor Amalia in Aken
De aanwezigheid van de Nederlandse kroonprinses bleef niet onopgemerkt. Niet alleen haar litteken, maar ook haar verschijning en enthousiasme voor de paardensport zorgden voor aandacht.
Amalia verschijnt de laatste jaren steeds vaker zelfstandig tijdens publieke evenementen. Als toekomstige koningin wordt haar aanwezigheid bij internationale gelegenheden nauwlettend gevolgd.
Het bezoek aan Aken sloot bovendien perfect aan bij haar persoonlijke belangstelling voor paarden.
Waar sommige officiële verplichtingen vooral voortkomen uit haar positie binnen het Koninklijk Huis, leek Amalia zich tijdens dit evenement zichtbaar op haar gemak te voelen.
Meerdere Europese royals aanwezig
Amalia was bovendien lang niet het enige lid van een Europese koninklijke familie dat voor de Wereldkampioenschappen paardensport naar Aken was gekomen.
Ook koningin Mary en prinses Benedikte van Denemarken waren aanwezig. Vanuit Spanje kwam prinses Elena, de zus van koning Felipe, naar het evenement.
Daarnaast maakte Zara Tindall haar opwachting. Zij is de dochter van de Britse prinses Anne en heeft zelf een indrukwekkende achtergrond binnen de paardensport. Tindall kwam jarenlang op hoog niveau uit als eventingruiter en won onder meer een olympische medaille.
Het evenement vormde daarmee niet alleen een belangrijk moment voor liefhebbers van de paardensport, maar bracht tegelijkertijd verschillende Europese koninklijke families bij elkaar.
Reacties op het litteken
Toch gaat een groot gedeelte van de reacties na afloop over Amalia’s arm.
Dat heeft vooral te maken met het feit dat het litteken tot nu toe nauwelijks zichtbaar was tijdens haar publieke optredens. Sommige volgers reageren verrast op de grootte ervan.
Tegelijkertijd zijn er veel positieve geluiden. Mensen prijzen Amalia juist omdat ze kennelijk geen moeite doet om het litteken voortdurend te verbergen.
Het vormt tenslotte een zichtbaar gevolg van een ongeluk dat iedereen kan overkomen.
Voor Amalia zelf lijkt het inmiddels vooral onderdeel te zijn geworden van haar herstel. Haar bezoek aan een groot paardensportevenement maakt dat beeld misschien nog wel opvallender: ruim een jaar na haar val staat ze opnieuw enthousiast tussen de paarden.
Liefde voor paarden blijft onveranderd
Het ongeluk heeft haar passie duidelijk niet weggenomen.
Amalia heeft vaker laten blijken hoeveel plezier ze beleeft aan paardrijden. Dat ze na een gebroken arm en een operatie haar liefde voor paarden heeft behouden, bleek tijdens haar bezoek opnieuw.
Waar online vooral wordt gesproken over haar opvallende litteken, leek de prinses zelf haar aandacht vooral bij het evenement te hebben.
Met haar rondleiding, ontmoetingen en enthousiaste woorden over de paardensport maakte ze duidelijk dat de val inmiddels vooral een herinnering is.
Het litteken mag dan nog zichtbaar zijn, haar enthousiasme voor paarden is minstens zo duidelijk gebleven.