Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Verdrietige gebeurtenis bij kindercrèche: Begeleidsters aangehouden
In de Franse plaats Yerres, ongeveer twintig kilometer ten zuidoosten van Parijs, zijn vorige week twaalf kinderen aangetroffen in een auto die geparkeerd stond in een garage van een crèche. De kinderen, onder wie twee baby’s van slechts twee maanden oud, zouden volgens de autoriteiten al geruime tijd in het voertuig hebben gezeten. Twee medewerkers van de opvang zijn aangehouden.
De Franse autoriteiten onderzoeken de zaak, waarbij onder meer wordt gekeken naar mogelijke overtredingen van de kinderopvangregels en het in gevaar brengen van de gezondheid van de kinderen.
Controle na eerdere zorgen
Aan de ontdekking ging een controle vooraf door de Protection maternelle et infantile (PMI), de Franse instantie die toezicht houdt op de gezondheid en veiligheid van jonge kinderen.
Volgens Franse media bestonden er al langere tijd twijfels over de werkwijze van de particuliere kinderopvang.
Een eerdere inspectie zou niet hebben kunnen plaatsvinden omdat inspecteurs geen toegang kregen tot het pand.
Op 16 juli keerden medewerkers van de toezichthouder daarom terug, ditmaal samen met de politie.
Ontdekking in de garage
Tijdens de controle leek de opvang aanvankelijk aan de voorschriften te voldoen.
Dat veranderde toen een politieagent vroeg of ook de kelderruimte mocht worden geïnspecteerd.
Volgens Franse media gaf een medewerkster aanvankelijk aan dat zij de sleutel van de ruimte niet had. Na verder aandringen bleek de kelder alsnog toegankelijk.
In de garage ontdekten agenten een auto waarin twaalf kinderen waren ondergebracht.
Onder hen bevonden zich twee baby’s van twee maanden oud. Het oudste kind was volgens de autoriteiten acht jaar.
Kinderen zouden uitgedroogd zijn
Volgens de eerste bevindingen van de Franse autoriteiten hadden de kinderen geruime tijd in het voertuig gezeten.
Lokale media melden dat zij vermoedelijk ongeveer een uur in de auto verbleven.
De autoriteiten verklaarden dat meerdere kinderen tekenen van ernstige uitdroging vertoonden.
Na de ontdekking zijn de kinderen direct uit het voertuig gehaald en opgevangen.
Over hun huidige gezondheidstoestand zijn vooralsnog geen nadere details bekendgemaakt.
Twee vrouwen aangehouden
Na de controle werden twee vrouwen gearresteerd.
Zij worden verdacht van meerdere strafbare feiten, waaronder het opzettelijk in gevaar brengen van minderjarigen.
Daarnaast onderzoekt justitie mogelijke overtredingen op het gebied van arbeidswetgeving en vergunningseisen.
De zaak wordt verder onderzocht door de Franse autoriteiten.
Onderzoek naar vergunningen
Volgens Franse media beschikte de eigenaresse van de opvang over een vergunning voor maximaal vier kinderen.
Tijdens de controle zouden echter in totaal zeventien kinderen aanwezig zijn geweest.
Naast de twaalf kinderen die in de auto werden aangetroffen, verbleven nog vijf kinderen elders in het gebouw.
De autoriteiten onderzoeken daarom ook of de opvang structureel meer kinderen opving dan was toegestaan.
Eerdere problemen
Een van de aangehouden vrouwen zou eerder al haar vergunning hebben verloren.
Volgens Franse berichtgeving werd deze vergunning in 2021 ingetrokken nadat was vastgesteld dat zij meer kinderen opving dan was toegestaan.
Daarnaast zou zij in een andere strafzaak worden verdacht van kindermishandeling.
Deze verdenking staat los van het huidige onderzoek en hierover is nog geen definitieve uitspraak gedaan.
Verschillende verklaringen
Volgens Franse media heeft één van de aangehouden vrouwen tijdens het onderzoek verklaard verantwoordelijkheid te nemen voor de feiten waarvan zij wordt verdacht.
De eigenaresse van de opvang zou de beschuldigingen juist hebben ontkend.
Justitie onderzoekt de verklaringen en verzamelt aanvullende bewijzen om de toedracht vast te stellen.
Ouders waren niet op de hoogte
Veel ouders reageren volgens Franse media geschokt op de gebeurtenissen.
Zij zouden hun kinderen dagelijks hebben afgezet en opgehaald in een aparte ontvangstruimte bij de ingang van het gebouw.
Daardoor hadden zij geen zicht op het aantal kinderen dat zich daadwerkelijk in de opvang bevond of op de situatie binnen het pand.
Volgens betrokkenen was voor ouders niet zichtbaar hoe de opvang intern was georganiseerd.
Onderzoek gaat verder
De Franse autoriteiten zetten het onderzoek voort om vast te stellen hoe de situatie heeft kunnen ontstaan en of de opvang gedurende langere tijd in strijd met de regels heeft gehandeld.
Ook wordt onderzocht of er eerder signalen zijn geweest die hadden kunnen wijzen op onveilige omstandigheden.
Voor de ouders en de betrokken kinderen is slachtofferhulp beschikbaar gesteld.
De zaak heeft in Frankrijk veel aandacht gekregen en leidt opnieuw tot vragen over het toezicht op particuliere kinderopvang. De uitkomsten van het strafrechtelijk onderzoek moeten de komende periode duidelijk maken welke verantwoordelijkheid de betrokkenen precies dragen en of aanvullende maatregelen nodig zijn om vergelijkbare situaties in de toekomst te voorkomen.