Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Jean-Marie Pfaff deelt vreselijk verdriet over zijn vrouw
De familie Pfaff heeft in relatief korte tijd meerdere zware gebeurtenissen moeten verwerken. Jean-Marie Pfaff en zijn gezin, jarenlang gevolgd door miljoenen kijkers dankzij de populaire realityserie De Pfaffs, kregen achtereenvolgens te maken met ernstige gezondheidsproblemen van Carmen, een traumatische overval en de scheiding van dochter Debby Pfaff en Nicolas Liébart. Vooral voor Jean-Marie is het moeilijk om te zien hoe verschillende mensen van wie hij houdt tegelijkertijd door een zware periode gaan.
Gezondheid Carmen zorgt voor grote zorgen
Een van de zwaarste gebeurtenissen binnen het gezin draait om Carmen Pfaff. De echtgenote van Jean-Marie kreeg tijdens een vlucht een hersenbloeding en moest daarna een intensief revalidatietraject doorlopen.
De gevolgen waren groot. Carmen verloor een belangrijk deel van haar zelfstandigheid en moest hard werken om dagelijkse handelingen opnieuw onder de knie te krijgen.
Voor Jean-Marie en de rest van de familie betekende het een ingrijpende verandering. Waar Carmen jarenlang een belangrijke en zelfstandige spil binnen het gezin was, had ze ineens veel hulp en ondersteuning nodig.
Net toen de familie hoopte dat er langzaam verbetering in haar situatie zou komen, volgde echter een nieuwe traumatische gebeurtenis.
Gewelddadige overval kort na thuiskomst
Jean-Marie vertelde tegenover weekblad Story dat het gezin kort na Carmens terugkeer van haar revalidatie slachtoffer werd van een gewelddadige overval.
Volgens de voormalige doelman was Carmen pas ongeveer een week thuis toen drie mannen binnendrongen. De daders gingen volgens zijn relaas bijzonder gewelddadig te werk.
Jean-Marie vertelde dat Carmen op haar hoofd werd geslagen en vervolgens de trap op werd gesleurd. Daarna zouden de overvallers haar in haar rolstoel hebben gezet en in het toilet hebben opgesloten.
Voor Carmen moet de situatie bijzonder beangstigend zijn geweest. Ze was op dat moment nog volop herstellende van haar hersenbloeding en daardoor lichamelijk extra kwetsbaar.
Volgens Jean-Marie riep zijn vrouw om hulp, maar was er op dat moment niemand die haar kon helpen. Uiteindelijk zou Carmen er ondanks haar fysieke beperkingen in zijn geslaagd zichzelf te bevrijden.
Overval laat diepe sporen na
Het incident bleef niet zonder gevolgen. Naast de psychologische impact kreeg Carmen volgens Jean-Marie opnieuw te maken met lichamelijke klachten.
“Ze heeft nog altijd veel pijn in haar borst en rug”, vertelde hij over haar toestand.
Het betekende bovendien dat het moeizame herstel opnieuw werd bemoeilijkt. Waar de familie na de hersenbloeding al bezig was met een intensief revalidatieproces, moest Carmen na het geweld wederom proberen vooruitgang te boeken.
Voor Jean-Marie is het bijzonder zwaar om zijn vrouw zo te zien. De twee zijn al tientallen jaren samen en werden bij het grote publiek juist bekend als een hecht koppel dat lief en leed met elkaar deelt.
Jean-Marie vreest dat Carmen niet meer de oude wordt
De voormalige topkeeper sprak openhartig over zijn zorgen voor de toekomst. Het herstel verloopt volgens hem moeizaam en hij houdt er rekening mee dat Carmen mogelijk niet meer volledig zal herstellen.
Dat vooruitzicht is zwaar voor het hele gezin.
Tegelijkertijd probeert de familie zich vooral te richten op wat nog wél mogelijk is. Revalidatie blijft belangrijk en Carmen krijgt daarbij steun van haar man, kinderen en andere dierbaren.
De gebeurtenissen hebben echter duidelijk gemaakt hoe snel het leven kan veranderen. Na één medisch noodgeval volgde een tweede traumatische ervaring op een moment dat Carmen juist rust en veiligheid nodig had.
Ook dochter Debby krijgt zware klap te verwerken
Alsof de zorgen rond Carmen nog niet genoeg waren, kreeg de familie ook te maken met verdriet in het privéleven van dochter Debby Pfaff.
Debby en Nicolas Liébart besloten na een huwelijk van 22 jaar uit elkaar te gaan. Het stel was jarenlang samen te zien in De Pfaffs en vormde voor veel kijkers een van de vaste koppels binnen de bekende familie.
Samen hebben Debby en Nicolas twee zonen, Keano en Liam.
Het einde van hun huwelijk kwam voor veel volgers onverwacht. Debby en Nicolas maakten duidelijk dat ze op een respectvolle manier uit elkaar willen gaan en hun kinderen centraal blijven stellen.
Ze kozen er tegelijkertijd voor om niet uitgebreid in de media over de redenen achter hun breuk te praten en vroegen om rust en privacy.
Hechte familie probeert elkaar te steunen
Voor Jean-Marie komen de verschillende gebeurtenissen hard aan. De voormalig doelman staat bekend als iemand voor wie zijn gezin een bijzonder belangrijke plaats inneemt.
Door De Pfaffs kreeg het publiek jarenlang een uitgebreid kijkje in het familieleven. Jean-Marie, Carmen, hun dochters en kleinkinderen stonden daarbij centraal.
Achter de bekende televisiebeelden speelt zich nu echter een veel moeilijkere periode af.
Jean-Marie probeert er niet alleen voor Carmen te zijn tijdens haar herstel, maar wil ook zijn dochter en kleinkinderen ondersteunen bij de veranderingen binnen hun gezin.
De combinatie van die zorgen maakt de situatie emotioneel zwaar.
Familieband belangrijker dan ooit
Juist in deze periode lijkt de hechte familieband belangrijker dan ooit. De Pfaffs hebben in het verleden vaker laten zien dat ze bij belangrijke gebeurtenissen bij elkaar komen en elkaar proberen te ondersteunen.
Dat is nu opnieuw nodig.
Voor Carmen ligt de nadruk op haar gezondheid en verdere revalidatie. Iedere vooruitgang kan belangrijk zijn, maar duidelijk is dat haar herstel tijd vraagt.
Voor Debby begint ondertussen een nieuwe levensfase na meer dan twee decennia huwelijk. Zij probeert samen met Nicolas een manier te vinden om ondanks hun scheiding ouders te blijven voor hun twee zonen.
Langzaam vooruitkijken
Na alle gebeurtenissen probeert de familie voorzichtig opnieuw naar de toekomst te kijken. De situatie van Carmen blijft daarbij een van de grootste zorgen.
Jean-Marie beseft dat hun leven mogelijk niet meer precies hetzelfde wordt als vroeger. Toch blijft de familie hopen op verdere vooruitgang en probeert iedereen zich aan de nieuwe omstandigheden aan te passen.
Ook voor Debby zal tijd nodig zijn om een nieuw evenwicht te vinden.
Na jarenlang vooral bekend te hebben gestaan om hun uitbundige en hechte familieleven, laten de recente gebeurtenissen een heel andere kant van de Pfaffs zien. Achter de bekende gezichten gaat een gezin schuil dat in korte tijd meerdere ingrijpende tegenslagen moest verwerken.
Voorlopig draait het daarom vooral om herstel, verwerking en elkaar blijven steunen.