Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Man grijpt vrouw bij haar billen op straat, maar ziet haar vriend niet (en moet nu door een rietje eten)
Op sociale media gaat momenteel een opvallende video rond waarop te zien is hoe een jonge vrouw op straat ongewenst wordt aangeraakt door een onbekende man. De vrouw vertelt vrijwel direct aan haar vriend wat er is gebeurd. Die bedenkt zich geen moment, loopt achter de man aan en slaat hem vervolgens met één klap tegen de grond.
De beelden lijken afkomstig te zijn van een bewakingscamera en worden inmiddels massaal gedeeld. Tegelijkertijd is er weinig bekend over waar en wanneer het incident precies heeft plaatsgevonden.
Onbekende man raakt vrouw aan
Op de video is te zien hoe een man en een vrouw samen op straat bezig zijn met het oprollen van wat een stuk kunstgras of een grasmat lijkt te zijn. Terwijl het tweetal daarmee bezig is, komt een onbekende man voorbijgelopen.
Wanneer hij vlak langs de vrouw loopt, is te zien dat hij met zijn hand haar billen aanraakt. Direct daarna maakt hij een gebaar richting de vrouw en lijkt hij zich te verontschuldigen.
Of hij daarmee probeert te doen alsof de aanraking per ongeluk gebeurde, is uit de beelden niet met zekerheid vast te stellen. De vrouw lijkt in ieder geval direct te beseffen wat er is gebeurd.
De voorbijganger loopt ondertussen rustig verder.
Vrouw vertelt het aan haar vriend
De vrouw laat het incident niet zomaar voorbijgaan en vertelt vrijwel meteen aan haar vriend wat er zojuist is gebeurd.
Zijn reactie laat vervolgens niet lang op zich wachten. De man legt zijn werkzaamheden neer en loopt in hoog tempo achter de voorbijganger aan.
Binnen enkele seconden heeft hij hem ingehaald. Daarna haalt hij uit met zijn hand en raakt de man tegen zijn hoofd.
De klap komt hard aan. De voorbijganger verliest direct zijn evenwicht en valt achterover tussen enkele fietsen die langs de kant staan.
Video stopt kort na de klap
Wat er daarna precies gebeurt, is niet op de rondgaande beelden te zien. De video stopt namelijk kort nadat de man op de grond terechtkomt.
Daardoor is ook niet bekend of hij bij zijn val gewond is geraakt of wat er vervolgens tussen de betrokkenen is gebeurd. Evenmin is duidelijk of de politie na het incident ter plaatse is gekomen en of er aangifte is gedaan.
De beelden laten daarmee slechts een kort gedeelte van de volledige gebeurtenis zien.
Veel reacties op sociale media
Zoals vaker gebeurt met opvallende bewakingsbeelden, heeft de video zich in korte tijd over verschillende sociale mediaplatforms verspreid.
Veel kijkers spreken hun afschuw uit over het feit dat de vrouw zonder toestemming wordt aangeraakt. Tegelijkertijd zorgt ook de harde reactie van haar vriend voor discussie.
Waar sommige gebruikers zijn onmiddellijke optreden toejuichen, wijzen anderen erop dat eigenrichting en fysiek geweld eveneens grote gevolgen kunnen hebben.
Wat er juridisch precies met de betrokkenen gebeurt, is niet bekend.
Onbevestigde verhalen over identiteit man
Bij de video worden ondertussen ook allerlei beweringen gedaan over de identiteit en achtergrond van de man die de vrouw aanraakt.
Zo wordt in verschillende reacties beweerd dat het om een Pakistaanse migrant zou gaan. Voor die bewering wordt bij de rondgaande beelden echter geen controleerbaar bewijs geleverd.
Aan iemands uiterlijk kan bovendien niet betrouwbaar worden vastgesteld welke nationaliteit of verblijfsstatus iemand heeft. Zonder aanvullende informatie van bijvoorbeeld de politie of andere betrouwbare bronnen valt daar dan ook niets met zekerheid over te zeggen.
Context rond beelden ontbreekt
Ook andere belangrijke informatie over de video ontbreekt vooralsnog. Zo is niet duidelijk in welk land of welke stad de bewakingsbeelden zijn gemaakt.
Daarmee is eveneens onbekend wanneer het incident plaatsvond en of de beelden recent zijn. Video’s die viraal gaan, worden regelmatig opnieuw gedeeld terwijl ze oorspronkelijk maanden of zelfs jaren eerder zijn opgenomen.
Wat de beelden zelf wél laten zien, is een vrouw die door een passerende man wordt aangeraakt, waarna zij haar vriend daarop wijst. Vervolgens confronteert haar vriend de voorbijganger en slaat hij hem tegen de grond.
De opvallende gebeurtenis zorgt ondertussen voor veel discussie op sociale media, waarbij zowel het gedrag tegenover de vrouw als de daaropvolgende gewelddadige reactie volop wordt besproken.