Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Prinses Astrid van België is na een incident met spoed naar het ziekenhuis gebracht, wat de koninklijke familie in diepe rouw heeft gedompeld
Prinses Astrid van België heeft haar officiële werkzaamheden aangepast om gezondheidsredenen. Dat maakte het Belgisch Koninklijk Paleis eind 2025 bekend. Op medisch advies heeft de prinses gevraagd om een deel van haar taken neer te leggen, een verzoek waarmee koning Philippe heeft ingestemd.
De 63-jarige prinses, zus van koning Philippe, speelde jarenlang een belangrijke rol binnen de Belgische monarchie. Vooral haar inzet voor de economische missies in het buitenland maakte haar tot een van de meest zichtbare leden van de koninklijke familie. Gedurende ruim twaalf jaar leidde zij 24 handelsmissies, waarbij Belgische bedrijven en economische belangen wereldwijd werden vertegenwoordigd.
Einde van een intensieve taak
Volgens het Koninklijk Paleis vormden de buitenlandse economische missies het zwaarste onderdeel van de agenda van prinses Astrid. De combinatie van lange reizen, intensieve programma’s en diplomatieke verplichtingen bleek uiteindelijk niet langer verenigbaar met haar gezondheid.
Op advies van haar artsen besloot de prinses daarom deze verantwoordelijkheid neer te leggen. Het paleis benadrukte destijds dat Astrid wel actief blijft binnen de koninklijke familie. Ze blijft deelnemen aan andere officiële activiteiten die beter aansluiten bij haar aangepaste werkschema.
Over de aard van haar gezondheidsproblemen zijn geen medische details bekendgemaakt. Het Belgische hof houdt, zoals gebruikelijk, persoonlijke medische informatie privé.
Taken overgenomen
Na het terugtreden van prinses Astrid werden de economische missies tijdelijk overgenomen door koningin Mathilde. Daarmee bleef de vertegenwoordiging van België tijdens buitenlandse handelsbezoeken gewaarborgd.
Op langere termijn wordt verwacht dat prinses Elisabeth, de troonopvolgster, een steeds grotere rol zal krijgen bij deze internationale economische missies. Daarmee wordt geleidelijk gewerkt aan een nieuwe verdeling van de koninklijke taken.
Ook zorgen om prins Lorenz
De afgelopen jaren kreeg het gezin bovendien te maken met gezondheidsproblemen van prins Lorenz, de echtgenoot van prinses Astrid.
Lorenz onderging in 2021 een operatie vanwege kanker. In 2023 volgde een aanvullende behandeling nadat verdere medische zorg noodzakelijk bleek. Volgens woordvoerder Hervé Verhoosel bevindt de prins zich inmiddels in de nazorgfase en ondergaat hij regelmatig controles.
Ondanks deze moeilijke periode blijft hij volgens zijn woordvoerder zijn werkzaamheden zoveel mogelijk voortzetten. Daarbij kan hij rekenen op de steun van prinses Astrid en hun vijf kinderen.
Geen bevestiging van spoedopname
De afgelopen tijd verschenen op sociale media en verschillende websites berichten waarin werd gesuggereerd dat prinses Astrid met spoed in het ziekenhuis zou zijn opgenomen.
Daarvoor bestaat echter geen officiële bevestiging. Het Belgisch Koninklijk Paleis heeft geen melding gemaakt van een recente ziekenhuisopname of een acute medische noodsituatie.
De meest recente officiële informatie blijft dat de prinses haar werkzaamheden eerder heeft aangepast op medisch advies, maar nog altijd actief deelneemt aan verschillende koninklijke verplichtingen.
Nog altijd actief binnen de monarchie
Hoewel prinses Astrid afscheid heeft genomen van haar intensieve buitenlandse handelsmissies, blijft zij een actief lid van de Belgische koninklijke familie.
Ze woont nog steeds regelmatig officiële plechtigheden, herdenkingen en maatschappelijke evenementen bij. Haar agenda is wel aangepast om beter rekening te houden met haar gezondheid.
Koning Philippe sprak eerder zijn waardering uit voor de jarenlange inzet van zijn zus. Tijdens haar loopbaan vertegenwoordigde zij België in tientallen landen en ontmoette zij tal van staatshoofden, ondernemers en internationale organisaties.
Volgens het Koninklijk Paleis blijft prinses Astrid zich ook de komende jaren inzetten voor de monarchie, zij het binnen een werkprogramma dat beter aansluit bij de medische aanbevelingen van haar behandelaars.
Terughoudendheid over gezondheid
Zoals vaker gebeurt binnen de Belgische koninklijke familie, wordt terughoudend omgegaan met medische informatie. Het paleis deelt alleen noodzakelijke informatie en vraagt tegelijkertijd respect voor de privacy van de betrokken gezinsleden.
Op basis van de beschikbare officiële informatie is er op dit moment geen aanwijzing voor een recente medische noodsituatie of spoedopname van prinses Astrid. Haar gedeeltelijke terugtrekking uit enkele zware werkzaamheden blijft de belangrijkste en officieel bevestigde wijziging binnen haar publieke rol.