Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Oud-profvoetballer (53) in coma geslagen bij verkeersruzie
Wat begon als een alledaagse verkeerssituatie is in het Belgische Turnhout uitgelopen op een tragedie die veel mensen diep raakt. Oud-profvoetballer Karel Snoeckx (53) raakte zaterdag levensgevaarlijk gewond nadat hij betrokken was geraakt bij een ernstig geweldsincident na een verkeersconflict. De voormalig Belgisch international ligt momenteel in een kunstmatige coma, terwijl zijn familie in grote onzekerheid afwacht hoe zijn herstel zal verlopen.
Zijn partner Lindsy en dochter Ymanie deden bij VTM NIEUWS hun aangrijpende verhaal over de gebeurtenissen die volgens hen in enkele minuten volledig uit de hand liepen.
Verkeerssituatie mondt uit in ruzie
Volgens de familie reed Snoeckx zaterdag samen met zijn partner, dochter en schoonzoon door Turnhout toen een voetgangster op een zebrapad op het laatste moment kon worden vermeden.
Na het incident ontstond volgens de familie een woordenwisseling. De voetgangster zou het gezin daarbij hebben beschuldigd van racistisch gedrag.
Karel Snoeckx besloot vervolgens uit de auto te stappen om de situatie te bespreken.
Volgens zijn partner deed hij dat op de manier waarop hij altijd met conflicten omging: rustig en zonder agressie.
“Hij wilde de situatie gewoon sussen,” vertelt Lindsy. “Dat is wie hij is.”
Geweld escaleert in enkele seconden
Volgens de familie werd Snoeckx vrijwel direct aangevallen door een 35-jarige man die zich met de situatie had bemoeid.
Wat begon met een vuistslag in het gezicht, escaleerde volgens de verklaringen al snel tot ernstig geweld.
Dochter Ymanie probeerde haar vader los te trekken van de aanvaller. Dat lukte volgens haar niet.
“We lagen met zijn drieën op de grond en hij bleef mijn vader slaan,” vertelt ze zichtbaar geëmotioneerd.
Ymanie is op dit moment 22 weken zwanger en zegt dat de machteloosheid van dat moment haar nog steeds achtervolgt.
Familie smeekte om te stoppen
Volgens de familie bleef de verdachte geweld gebruiken terwijl zij hem meerdere keren vroegen te stoppen.
Ymanie vertelt dat zij de man erop wees dat haar vader hartproblemen heeft.
“Ik riep dat hij hartproblemen had,” vertelt ze. “Maar hij stopte niet.”
Volgens haar bleef de verdachte haar vader ook schoppen terwijl hij op de grond lag.
De politie onderzoekt momenteel de exacte toedracht van het incident.
Reanimatie duurt drie kwartier
Na het geweld verloor Snoeckx het bewustzijn.
Zijn partner en schoonzoon begonnen direct met reanimeren totdat de hulpdiensten arriveerden.
Volgens de familie duurde de reanimatie ongeveer 45 minuten voordat het medische interventieteam de zorg kon overnemen.
Daarna werd de oud-profvoetballer met spoed overgebracht naar het ziekenhuis.
Artsen besloten hem in een kunstmatige coma te brengen om zijn lichaam zoveel mogelijk rust te geven.
Grote zorgen over hersenschade
De toestand van Snoeckx is inmiddels stabiel, maar de onzekerheid over zijn herstel blijft groot.
Artsen willen hem de komende periode stap voor stap uit de coma halen om te beoordelen hoe ernstig de mogelijke neurologische schade is.
Voor zijn partner en dochter is dat een bijzonder moeilijke periode.
“Je kunt je niet voorstellen wat voor goed mens hij is,” vertelt Lindsy.
“Hij stond altijd voor iedereen klaar. Er was nooit iets te veel.”
Ook dochter Ymanie denkt voortdurend aan de toekomst die haar vader tegemoet leek te gaan.
“Hij keek zó uit naar zijn eerste kleinkind.”
Die gedachte maakt het verdriet voor de familie extra zwaar.
Verdachte aangehouden
De 35-jarige verdachte verscheen inmiddels voor de raadkamer in Turnhout.
Het Openbaar Ministerie verdenkt hem van poging tot doodslag.
Volgens zijn advocate is haar cliënt zeer aangeslagen door de gebeurtenissen en was hij nooit eerder met justitie in aanraking gekomen.
Over de inhoud van het onderzoek doet het parket vooralsnog geen verdere uitspraken.
De raadkamer beslist op een later moment over de verdere voorlopige hechtenis van de verdachte.
Wie is Karel Snoeckx?
Karel Snoeckx behoort tot de bekendere namen uit het Belgische voetbal van de jaren negentig en begin deze eeuw.
De voormalig rechtervleugelspeler beleefde zijn grootste successen bij Lierse SK, waar hij in 1997 landskampioen van België werd.
Later kwam hij ook uit voor onder meer Germinal Beerschot, waarmee hij in 2005 de Belgische Beker won.
Daarnaast speelde Snoeckx één interland voor de Belgische nationale ploeg, de Rode Duivels.
Na zijn actieve loopbaan bleef hij betrokken bij het voetbal en genoot hij binnen de Belgische voetbalwereld veel respect.
Veel steun voor de familie
Het nieuws over het geweld tegen Snoeckx heeft in België veel reacties losgemaakt.
Via sociale media spreken supporters, oud-teamgenoten en andere betrokkenen massaal hun steun uit aan de familie.
Velen hopen op een spoedig herstel van de oud-profvoetballer, terwijl tegelijkertijd geschokt wordt gereageerd op de ernst van het geweld.
Het incident heeft ook opnieuw de discussie aangewakkerd over verkeersagressie en de gevolgen die een ogenschijnlijk klein conflict kan hebben wanneer emoties de overhand krijgen.
Voor de familie van Karel Snoeckx is die maatschappelijke discussie op dit moment echter van ondergeschikt belang. Hun aandacht gaat volledig uit naar zijn herstel. Terwijl artsen de komende dagen proberen vast te stellen hoe ernstig de gevolgen van het geweld zijn, blijft de hoop bestaan dat de voormalig profvoetballer alsnog zal ontwaken en kan beginnen aan een lang en onzeker hersteltraject.