Actueel
Expert: Zoveel fooi moet je geven op het terras of in een restaurant
Fooi geven: een traditie die steeds meer verdwijnt
Waar het vroeger vanzelfsprekend was om een fooi achter te laten in de horeca, is dat tegenwoordig allerminst het geval. Steeds minder mensen geven een extraatje na een drankje op het terras of een etentje in een restaurant. Maar wat ligt hieraan ten grondslag? Waarom lijken we afscheid te nemen van deze traditie?
De dalende trend van fooi geven
Het aantal mensen dat nog fooi geeft, neemt al jaren gestaag af. Dat komt door meerdere factoren, waaronder een verschuiving in de manier waarop we betalen. In een tijd waarin contant geld steeds minder vaak wordt gebruikt, lijkt de traditionele manier van een paar muntjes op tafel leggen langzaam uit te sterven. Tegenwoordig rekent de overgrote meerderheid van de horecabezoekers af met een pinpas of zelfs via een QR-code. Dit lijkt een directe impact te hebben op het aantal fooien.
Een poging om dit probleem op te lossen, was de introductie van een ‘fooifunctie’ op pinapparaten. Deze functie stelt klanten in staat om bij het betalen van de rekening eenvoudig een bedrag voor fooi aan te tikken. Hoewel dit bedoeld was om het geven van een fooi makkelijker te maken, heeft het vaak het tegenovergestelde effect. Klanten vinden de functie opdringerig en voelen zich soms zelfs onder druk gezet om meer te betalen. In plaats van de gewenste positieve impact, lijkt het juist weerstand op te roepen.
Wantrouwen over digitale fooien
Naast de technische veranderingen is er ook sprake van een groeiend wantrouwen over wat er met digitale fooien gebeurt. Wanneer iemand contant geld op tafel laat liggen, weet je zeker dat dit rechtstreeks naar het personeel gaat. Bij een digitale fooi via een pinapparaat is dat veel minder duidelijk. Veel mensen hebben het idee dat deze fooien niet bij de werknemers belanden, maar in plaats daarvan in de zak van de ondernemer verdwijnen. Dit idee maakt mensen huiverig om digitaal een extraatje te geven.
Daarnaast is er kritiek op het systeem zelf. Sommigen vinden dat fooien niet zouden moeten bestaan in een moderne werkomgeving, omdat het personeel gewoon een fatsoenlijk salaris hoort te krijgen. “Als je in een restaurant werkt, zou je een eerlijk loon moeten ontvangen zonder afhankelijk te zijn van fooien,” klinkt het vaak.
Discussie over het horecasysteem
Niet iedereen heeft begrip voor de traditie van fooi geven. Irene, een criticus van het systeem, legt haar standpunt uit: “Je krijgt een menukaart met prijzen, maar eigenlijk ben je bijna verplicht om 30 procent meer te betalen voor het loon van de medewerkers.” Zij pleit voor een andere aanpak: “Waarom verhoog je de prijzen niet gewoon en betaal je je personeel een normaal salaris?”
Aan de andere kant staat Henk, die juist boos reageert op mensen die in de horeca klagen over een gebrek aan fooien. “Die horecamedewerkers moeten maar gaan klagen bij hun baas in plaats van bij de klant. Wij betalen al genoeg voor een drankje, en dan durven ze ook nog te zeuren dat ze geen fooi krijgen.”
De discussie over fooien roept duidelijk heftige emoties op, zowel bij horecamedewerkers als bij consumenten.
Wat is de etiquette rondom fooi geven?
Om wat meer duidelijkheid te scheppen, legt Anne-Marie van Leggelo, directeur van het Etiquette Bureau, de ongeschreven regels uit. Volgens haar zijn er bepaalde normen die mensen kunnen hanteren bij het geven van fooien. “In een restaurant is een fooi van 5 tot 10 procent van de rekening gebruikelijk,” legt ze uit. “Op een terras is het naar boven afronden al voldoende.”
Deze regels lijken echter minder breed gedragen te worden. Waar sommige mensen nog trouw de etiquette volgen, zien anderen de stijgende prijzen in de horeca als reden om geen extraatje meer te geven. Toch benadrukt Van Leggelo dat het personeel in de horeca vaak hun uiterste best doet om gasten een fijne ervaring te geven, en dat een fooi een blijk van waardering is.
Deskundige Reinildis van Ditzhuyzen voegt hieraan toe dat mensen “niet krenterig” moeten zijn als ze besluiten een fooi te geven. “Als je fooi geeft, doe het dan goed,” zegt ze. “Je geeft niet een paar losse centen of vraagt wisselgeld terug als je een biljet hebt overhandigd. Dat is niet netjes.”
Waarom geven we steeds minder fooi?
Naast de praktische veranderingen in hoe we betalen, speelt ook de economische realiteit een rol. Voor veel mensen worden uit eten gaan of een drankje doen steeds duurder, mede door inflatie en hogere kosten in de horeca. Dit zorgt ervoor dat consumenten kritischer kijken naar hun uitgaven. Waar een fooi vroeger een vanzelfsprekendheid was, is het nu eerder een afweging.
Daarnaast lijkt er een generatiewisseling plaats te vinden. Jongere generaties lijken minder waarde te hechten aan het geven van fooien dan oudere generaties. Voor hen voelt het eerder als een vrijwillige keuze dan een sociale verplichting.
Hoe reageert de horeca op het dalende aantal fooien?
Horecamedewerkers voelen de gevolgen van het dalende aantal fooien direct in hun portemonnee. Voor veel medewerkers zijn fooien een belangrijk onderdeel van hun inkomsten. Toch lijkt het horecapersoneel begrip te hebben voor de veranderende tijdgeest.
Sommige horecabedrijven proberen het systeem aan te passen. Zo experimenteren sommige restaurants met het opnemen van een servicetoeslag in de rekening, waardoor klanten niet meer expliciet om een fooi worden gevraagd. Dit systeem wordt in andere landen, zoals de Verenigde Staten, al langer gehanteerd.
Een cultuurverschil
Het debat rondom fooien is niet uniek voor Nederland. In sommige landen, zoals Japan, wordt fooi geven zelfs als beledigend beschouwd, terwijl het in andere landen, zoals de Verenigde Staten, juist als een sociale norm wordt gezien. De Nederlandse cultuur lijkt ergens tussenin te zitten.
Aan de ene kant waarderen Nederlanders goede service en laten ze dat graag blijken met een fooi. Aan de andere kant hechten ze ook veel waarde aan gelijkheid en vinden ze dat een goede beloning voor horecapersoneel niet afhankelijk zou moeten zijn van de klant.
Wat nu? De toekomst van fooien
De vraag of fooi geven een traditie is die langzaam zal verdwijnen, blijft voorlopig onbeantwoord. Met de opkomst van digitale betalingen en een veranderende houding onder consumenten, lijkt het in ieder geval minder vanzelfsprekend te worden.
Wat wel duidelijk is, is dat het onderwerp veel discussie oproept. Terwijl sommige mensen trouw een extraatje blijven geven, zien anderen het als een achterhaald concept dat niet meer past in de moderne tijd.
Ik geef in een restaurant geen fooi (vanwege de absurd hoge prijzen). En ik ding in een winkel niet af. Dus betaal ik gewoon wat ik moet betalen zonder extra korting of fooi.
— Marina (@dejong62) January 5, 2025
Praat mee: geef jij fooi?
De meningen over fooi geven lopen uiteen. Ben jij iemand die altijd een fooi geeft, of kies je er juist bewust voor om dat niet te doen? Deel je mening en ervaringen over dit onderwerp. Het blijft een discussie die relevant is voor iedereen die van tijd tot tijd een terrasje pakt of uit eten gaat.
Actueel
Grote zorgen bij Château Planckaert
Vanavond is het eindelijk zover: een nieuw seizoen van Château Planckaert gaat van start. De familie Planckaert keert terug naar hun indrukwekkende project in Frankrijk, waar het kasteel opnieuw het middelpunt vormt van ambitie, doorzettingsvermogen en familiedynamiek. Dit seizoen belooft meer dan ooit een mix te worden van vooruitgang, emoties en onverwachte momenten.
Nieuwe fase voor het kasteel
Na jaren van plannen maken, slopen en opbouwen lijkt het project eindelijk een volgende fase te bereiken. De werken aan de binnenkant van het kasteel zijn gestart, en dat betekent een belangrijke stap vooruit.
Waar eerder vooral buitenstructuren en voorbereidende werken centraal stonden, wordt het nu concreter. Muren worden afgewerkt, ruimtes krijgen vorm en het einddoel begint langzaam zichtbaar te worden.
Voor de familie betekent dat een enorme motivatieboost. Het gevoel dat het project echt ergens naartoe werkt, zorgt voor nieuwe energie en hernieuwde focus.
Hard werken blijft de norm
Toch komt die vooruitgang niet vanzelf. De werf bruist van activiteit: hamers, machines en bouwmateriaal bepalen het dagelijkse ritme. Iedereen draagt zijn steentje bij, elk op zijn eigen manier.
De combinatie van fysieke arbeid en praktische beslissingen maakt duidelijk hoe intensief het project nog altijd is. Het blijft een uitdaging om alles georganiseerd en op schema te houden.
Maar juist die inzet en samenwerking vormen de kern van het programma. Kijkers zien niet alleen het eindresultaat, maar vooral het proces — met alle ups en downs die daarbij horen.
Een gemis binnen de familie
Naast de vooruitgang is er ook een duidelijke leegte voelbaar. Junior Planckaert is dit seizoen niet aanwezig op het kasteel.
Hij blijft thuis om te herstellen na een nieuwe knieoperatie. Dat betekent dat hij tijdelijk niet kan meewerken aan het project, iets wat zowel voor hem als voor de rest van de familie moeilijk is.
Zijn afwezigheid benadrukt hoe sterk de familie op elkaar is ingespeeld. Wanneer één schakel ontbreekt, wordt dat meteen gevoeld — zeker in een periode waarin er zoveel tegelijk gebeurt.
Tegenslag voor Elara
Alsof dat nog niet genoeg is, krijgt ook Elara Planckaert te maken met een onverwachte uitdaging. Zij moet langs bij een Franse arts, wat voor extra spanning zorgt binnen de familie.
Zulke momenten laten zien dat het leven op het kasteel niet alleen draait om bouwen en plannen. Er zijn ook persoonlijke zorgen en situaties die aandacht vragen.
De familie moet zich telkens opnieuw aanpassen aan wat er op hun pad komt. Dat maakt het verhaal herkenbaar en menselijk — ook voor kijkers die zelf geen kasteel aan het verbouwen zijn.
Ruimte voor mooie momenten
Gelukkig is er niet alleen spanning en hard werk. Zoals altijd bij de Planckaerts is er ook ruimte voor warmte en verbondenheid.
Iluna Planckaert viert haar 21ste verjaardag, en dat wordt uitgebreid gevierd. De familie zorgt ervoor dat het een bijzondere dag wordt, ondanks alle drukte op het kasteel.
Het zijn precies deze momenten die het programma zo geliefd maken. Tussen het stof en de inspanningen door ontstaan herinneringen die minstens zo waardevol zijn als het eindresultaat.
Humor als tegenwicht
Naast de serieuze en emotionele momenten is er ook plaats voor luchtigheid. Dat blijkt onder andere tijdens een uitstapje op het water.
Eddy Planckaert en Christa Planckaert wagen zich aan een tochtje met de kano. Wat bedoeld is als een ontspannen activiteit, loopt al snel uit op komische situaties.
Het contrast tussen het zware werk op het kasteel en deze luchtige momenten zorgt voor balans in het programma. Het laat zien dat humor een belangrijke rol speelt binnen de familie.
Waarom kijkers blijven terugkomen
De kracht van Château Planckaert zit in de combinatie van elementen. Het is niet alleen een renovatieprogramma, maar ook een verhaal over familie, doorzettingsvermogen en samen groeien.
Kijkers herkennen zich in de uitdagingen, de kleine successen en de manier waarop de familie met elkaar omgaat. Het is die mix van realiteit en emotie die ervoor zorgt dat het programma blijft boeien.
De droom komt dichterbij
Met de start van de binnenwerken lijkt het einddoel dichterbij dan ooit. De droom om het kasteel open te stellen en er iets bijzonders van te maken, krijgt steeds meer vorm.
Maar hoe dichter de finish nadert, hoe groter de druk wordt. Er moeten nog veel keuzes gemaakt worden, en elke beslissing heeft impact op het geheel.
Dat maakt dit seizoen extra spannend: niet alleen vanwege wat er gebeurt, maar ook vanwege wat er op het spel staat.
Een seizoen vol contrasten
Dit nieuwe seizoen belooft een afwisseling te worden van vooruitgang en tegenslag, van harde arbeid en ontspanning, van zorgen en feestmomenten.
De afwezigheid van Junior, de situatie rond Elara en de viering van Iluna’s verjaardag zorgen samen voor een emotionele gelaagdheid die het verhaal verdiept.
Conclusie
De start van het nieuwe seizoen van Château Planckaert markeert een belangrijk moment in het grote project van de familie.
De werken gaan vooruit, maar de uitdagingen blijven. Tegelijkertijd tonen de Planckaerts opnieuw waarom ze zo geliefd zijn: door hun openheid, hun humor en hun sterke band.
Het belooft een seizoen te worden waarin alles samenkomt — en waarin kijkers opnieuw worden meegenomen in een verhaal dat even herkenbaar als bijzonder is.