Actueel
Asielzoeker duwt meisje (16) voor trein, familie in shock om uitspraak rechtbank
Een Duitse rechtbank heeft geoordeeld dat de 31-jarige Muhammad A. niet strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gehouden voor de dood van de 16-jarige Liana K. Het Oekraïense meisje kwam vorig jaar om het leven nadat zij op station Friedland in de Duitse deelstaat Nedersaksen voor een naderende goederentrein werd geduwd. Volgens de rechtbank leed A. op dat moment aan paranoïde schizofrenie en was hij daardoor ontoerekeningsvatbaar.
De zaak heeft in Duitsland veel aandacht gekregen. Niet alleen vanwege de jonge leeftijd van het slachtoffer en de omstandigheden waaronder zij overleed, maar ook vanwege de voorgeschiedenis van de verdachte. A. was een afgewezen asielzoeker uit Irak en had Duitsland eerder moeten verlaten.
Liana overleed op station Friedland
Het drama vond plaats op 11 augustus vorig jaar. De 16-jarige Liana K., die als Oekraïense vluchtelinge in Duitsland verbleef, bevond zich op het station van Friedland toen zij voor een naderende goederentrein terechtkwam.
Aanvankelijk was niet duidelijk wat er precies was gebeurd. Er zouden geen directe ooggetuigen zijn geweest en ook waren er volgens de berichtgeving geen camerabeelden waarop het fatale moment te zien was.
Tijdens het onderzoek kwam Muhammad A. echter in beeld. Op de schouder en rug van Liana werd DNA aangetroffen dat aan hem werd gekoppeld. Volgens de rechtbank vormde dat, samen met ander bewijsmateriaal uit het onderzoek, voldoende grond voor de conclusie dat A. het meisje voor de trein had geduwd.
Liana overleefde de aanrijding niet.
Rechtbank verklaart A. ontoerekeningsvatbaar
Hoewel de rechtbank ervan overtuigd is dat Muhammad A. verantwoordelijk was voor het duwen, leidt dat niet tot een reguliere gevangenisstraf.
Deskundigen concludeerden dat de man ten tijde van het incident leed aan paranoïde schizofrenie. Zijn psychische toestand zou dusdanig ernstig zijn geweest dat hij volgens het Duitse strafrecht niet verantwoordelijk kan worden gehouden voor zijn handelen.
Dat betekent niet dat A. wordt vrijgelaten. De rechtbank heeft bepaald dat hij voor onbepaalde tijd moet worden opgenomen in een psychiatrisch ziekenhuis.
Tijdens die opname wordt hij behandeld en blijft hij onder toezicht. Zijn situatie zal periodiek opnieuw worden beoordeeld. Daarbij wordt onder meer gekeken naar zijn psychische toestand en het mogelijke gevaar dat hij voor anderen vormt.
A. mocht al sinds 2022 niet in Duitsland blijven
De achtergrond van de 31-jarige verdachte zorgt eveneens voor discussie. Muhammad A. is afkomstig uit Irak en had volgens de berichtgeving al in december 2022 te horen gekregen dat hij niet in Duitsland mocht blijven.
Daarnaast was hij eerder veroordeeld voor een exhibitionistisch delict.
Vanaf maart 2025 zou Duitsland de mogelijkheid hebben gehad om hem naar Litouwen over te brengen. A. was eerder via dat land Europa binnengekomen, waardoor Litouwen volgens de geldende Europese asielregels verantwoordelijk zou zijn geweest voor de behandeling van zijn asielprocedure.
Tot een daadwerkelijke overdracht kwam het echter niet.
Poging tot vreemdelingenbewaring afgewezen
In juli vorig jaar probeerden de Duitse autoriteiten A. in vreemdelingenbewaring te laten plaatsen. Daarmee wilden zij voorkomen dat hij zou verdwijnen voordat zijn overdracht naar Litouwen kon plaatsvinden.
Een rechtbank wees dat verzoek af. Volgens de berichtgeving hadden de autoriteiten onvoldoende aannemelijk gemaakt dat er een concreet risico bestond dat A. zou onderduiken.
Daardoor bleef hij op vrije voeten.
Iets meer dan een maand later vond het fatale incident op station Friedland plaats waarbij Liana om het leven kwam. De gang van zaken rond de mislukte uitzetting heeft daardoor achteraf extra aandacht gekregen.
Dag voor incident verliet hij psychiatrische kliniek
Een ander opvallend onderdeel van de zaak is de psychische toestand van A. in de dagen voorafgaand aan de dood van Liana.
Volgens berichtgeving had de man zichzelf kort daarvoor laten opnemen in een psychiatrische kliniek. Daar zou hij behandeling hebben gekregen vanwege zijn psychische problemen.
Op 10 augustus, één dag voordat Liana overleed, besloot A. de instelling echter weer te verlaten. Dat gebeurde volgens de berichtgeving tegen het advies van de behandelende medici in.
Een dag later bevond hij zich op station Friedland, waar het fatale incident plaatsvond.
Juist die voorgeschiedenis speelt een belangrijke rol in de beoordeling van zijn geestelijke toestand. De rechtbank heeft op basis van psychiatrisch onderzoek uiteindelijk geoordeeld dat hij tijdens het incident niet toerekeningsvatbaar was.
Familie wil veroordeling voor moord
Met de uitspraak is de juridische strijd bovendien nog niet volledig voorbij. Zowel rond het bewijs als rond de juridische gevolgen bestaat discussie.
De verdediging betwist volgens de berichtgeving dat overtuigend bewezen kan worden dat A. het meisje daadwerkelijk heeft geduwd. De advocaten zouden daarom een volledige vrijspraak willen.
De familie van Liana staat daar lijnrecht tegenover. De nabestaanden willen juist dat Muhammad A. in een reguliere strafzaak wordt veroordeeld voor moord en nemen geen genoegen met uitsluitend een plaatsing in een psychiatrische instelling.
Voor hen blijft het verlies van de 16-jarige vanzelfsprekend centraal staan.
Zaak zorgt voor veel discussie
De zaak raakt ondertussen aan meerdere gevoelige onderwerpen in Duitsland. Naast de vraag hoe mensen met ernstige psychiatrische problemen worden behandeld en gevolgd, wordt ook gekeken naar de gang van zaken rond de asielprocedure en de voorgenomen overdracht van A.
Dat een verzoek om vreemdelingenbewaring kort voor het incident werd afgewezen, zal daarbij ongetwijfeld onderwerp van discussie blijven.
Tegelijkertijd maakt het oordeel van de rechtbank duidelijk dat ontoerekeningsvatbaarheid juridisch iets anders is dan de vraag of iemand een daad heeft gepleegd. De rechtbank kan vaststellen dat iemand verantwoordelijk was voor een dodelijk incident, maar tegelijkertijd bepalen dat die persoon vanwege een ernstige psychiatrische aandoening niet strafrechtelijk verantwoordelijk kan worden gehouden.
Muhammad A. verdwijnt daardoor niet uit beeld. Hij wordt voor onbepaalde tijd psychiatrisch opgenomen en zijn situatie zal regelmatig opnieuw worden beoordeeld.
Voor de nabestaanden van Liana is de zaak daarmee echter nog niet afgesloten. Zij blijven aandringen op een strafrechtelijke veroordeling voor de dood van het 16-jarige meisje.
Actueel
Jonge vrouw (19) aangereden door trein
Een tragisch ongeval in het Belgische Wijgmaal, in Vlaams-Brabant, heeft het leven gekost aan de 19-jarige Ranya. De jonge vrouw werd vorige week aangereden door een trein nadat ze een gesloten spoorwegovergang overstak. Volgens de beschikbare informatie keek ze op dat moment naar haar telefoon en droeg ze oordopjes, waardoor ze de naderende trein vermoedelijk niet op tijd heeft opgemerkt.
Het drama heeft diepe indruk gemaakt in Wijgmaal. Ook voor de familie van Ranya is het verlies bijzonder zwaar. Inmiddels is haar lichaam naar Irak overgebracht, waar ze naast haar vader zal worden begraven.
Ranya stak gesloten spoorwegovergang over
Het ongeval gebeurde rond 22.00 uur, kort nadat Ranya uit een trein was gestapt op station Wijgmaal.
Op dat moment waren de slagbomen van de spoorwegovergang naar beneden en knipperden de rode waarschuwingslichten. Toch besloot de jonge vrouw de sporen over te steken.
Op camerabeelden van de Belgische spoorbeheerder Infrabel zou te zien zijn dat Ranya met haar mobiele telefoon bezig was en om de gesloten slagbomen heen liep.
Op hetzelfde moment naderde een andere trein met hoge snelheid.
De machinist zou hebben gezien dat iemand zich op het spoor bevond en probeerde nog te remmen. Door de snelheid en de lange remweg van een trein kon een aanrijding echter niet meer worden voorkomen.
Ranya werd geraakt en overleed ter plaatse.
Infrabel waarschuwt voor groot gevaar
Na het ongeval benadrukte Infrabel-woordvoerder Frédéric Petit opnieuw hoe gevaarlijk het is om een gesloten spoorwegovergang over te steken.
Volgens hem denken mensen soms ten onrechte dat ze veilig kunnen oversteken zodra één trein voorbij is. Er kan echter vanuit de andere richting nog een tweede trein aankomen.
In dit geval waren de veiligheidsmaatregelen duidelijk actief: de slagbomen waren gesloten en de rode waarschuwingslichten knipperden.
Het ongeval laat daarmee opnieuw zien hoe fataal een moment van onoplettendheid rond het spoor kan aflopen.
Familie laat Ranya naar Irak overbrengen
Na haar overlijden wilde de familie Ranya graag in Irak begraven. Inmiddels is haar stoffelijk overschot naar het land overgebracht.
Achter die wens schuilt een aangrijpende familiegeschiedenis.
Ranya heeft haar vader nooit gekend. Enkele maanden voordat zij werd geboren, werden haar vader en broer volgens de familie om het leven gebracht door terreurgroep Al-Qaeda.
Haar moeder was op dat moment vier maanden zwanger van Ranya en zou getuige zijn geweest van het geweld. Ranya’s oudere zus was destijds nog geen jaar oud.
Jaren later bouwde het gezin een nieuw bestaan op in België. Sinds 2017 woonde de familie in Wijgmaal.
Geldinzameling voor begrafenis
De moeder van Ranya werkt in een fabriek en beschikt volgens de berichtgeving niet over ruime financiële middelen. Het overbrengen van het lichaam naar Irak, de begrafenis en de noodzakelijke reiskosten brachten daarom grote uitgaven met zich mee.
Vrijwilligers van het Hidaya Cultureel Centrum in Leuven besloten de familie te helpen en begonnen een inzamelingsactie.
De respons bleek enorm. Binnen ongeveer twintig uur werd het gewenste bedrag bij elkaar gebracht, waardoor de familie de reis en begrafenis kon bekostigen.
Ranya zal in Irak naast haar vader haar laatste rustplaats krijgen.
Groot verdriet na plotseling verlies
Voor haar moeder en andere familieleden betekent het overlijden opnieuw een bijzonder zwaar verlies. Na de gewelddadige gebeurtenissen die het gezin eerder troffen, moeten zij nu afscheid nemen van Ranya, die slechts 19 jaar oud werd.
Tegelijkertijd vormt het drama een pijnlijke waarschuwing voor anderen. Een gesloten spoorwegovergang mag nooit worden overgestoken, ook niet wanneer er net een trein voorbij is gereden of wanneer er op dat moment geen andere trein zichtbaar lijkt.
Een trein kan niet plotseling uitwijken en heeft een zeer lange remweg. Afleiding door een telefoon of oordopjes kan het gevaar rond het spoor bovendien nog groter maken.
Voor Ranya kwam die waarschuwing helaas te laat. Haar familie neemt nu in Irak afscheid van haar, op de plek waar ze naast haar vader zal worden begraven.