Actueel
Onderzoek onthult: Het afschieten van wolven zal juist leiden tot méér wolvenaanvallen
Waarom het doden van wolven in Nederland een averechts effect heeft: de feiten en oplossingen op een rij
De terugkeer van de wolf in Nederland zorgt al geruime tijd voor verhitte discussies. Boeren maken zich zorgen over hun vee, natuurliefhebbers pleiten voor bescherming van het roofdier, en politici zoeken naar een middenweg. Een veelgehoorde roep uit de agrarische sector is: laat wolven afschieten om schade te beperken. Maar wat als deze maatregel niet alleen ineffectief blijkt, maar zelfs averechts werkt?
Wolven afschieten: waarom het probleem juist verergert
Hoewel het doden van wolven logisch lijkt om schade aan de veestapel te voorkomen, tonen meerdere wetenschappelijke studies aan dat dit juist leidt tot méér incidenten met vee. Hoe dat kan? Het antwoord ligt in de sociale structuur van wolvenroedels.
Wolven leven in hechte groepen met een strikte hiërarchie, geleid door een ervaren alfawolf. Deze leider speelt een cruciale rol in de jachtstrategie, het opvoeden van jongen en het stabiliseren van de groep. Wanneer zo’n alfadier wordt gedood:
- Verstoort dit de groepsstructuur, waardoor jonge, onervaren wolven impulsief en ongecontroleerd gaan jagen.
- Roedels vallen uiteen, met als gevolg dat kleine groepjes of solitair levende wolven sneller op vee gaan jagen omdat ze minder goed in staat zijn om wild te vangen.
- De voortplanting neemt toe, omdat jongere wolven sneller paren bij afwezigheid van dominante dieren, wat leidt tot meer jongen – en dus meer wolven in plaats van minder.
Een studie gepubliceerd in Biological Conservation toont aan dat in gebieden waar wolven worden afgeschoten, het aantal aanvallen op vee juist met gemiddeld 25% stijgt. Afschot werkt dus niet als oplossing, maar als katalysator van het probleem.
Voorbeelden uit het buitenland: wat Nederland kan leren
In landen als Duitsland, Frankrijk en België, waar de wolf al langer voorkomt, zijn alternatieve oplossingen ontwikkeld die veel effectiever zijn dan afschot. Deze landen kiezen voor preventieve maatregelen, met opvallend goede resultaten.
In België heeft het Wolf Fencing Team Belgium (WFTB) bijvoorbeeld meer dan 150 wolfwerende omheiningen geplaatst. In gebieden waar deze hekken staan, is het aantal aanvallen op vee drastisch gedaald. In Duitsland zijn wolfwerende hekken zelfs verplicht in leefgebieden van wolven. Frankrijk gebruikt al decennialang kuddebewakingshonden, met indrukwekkende resultaten.
Effectieve alternatieven voor het doden van wolven
Als afschot averechts werkt, wat kunnen we dan wél doen om schade aan de veestapel te beperken? Hier zijn vier bewezen effectieve methoden:
1. Wolfwerende hekken
Een wolfwerend hek bestaat uit een elektrische omheining van minimaal 1,20 meter hoog, met meerdere spanningsdraden. De combinatie van hoogte en elektrische schok ontmoedigt wolven om zich te wagen aan het overbruggen van het hek. In Duitsland zijn deze hekken zo effectief gebleken dat het aantal aanvallen in beschermde gebieden bijna tot nul is teruggebracht.
2. Kuddebewakingshonden
Rassen zoals de Pyreneese Berghond of de Maremma worden sinds eeuwen ingezet in Zuid-Europa om vee te beschermen tegen roofdieren. Deze honden zijn groot, waakzaam en sociaal naar mensen, maar intimiderend voor roofdieren. Studies uit Frankrijk en Italië tonen aan dat kuddebewakingshonden in veel gevallen succesvol wolven op afstand houden.
3. Kadavers snel verwijderen
Dode dieren die op een weiland blijven liggen, trekken roofdieren aan. Wolven zijn opportunisten en zullen snel leren dat vee een gemakkelijke voedselbron is. Door kadavers snel en correct af te voeren, wordt de kans op gewenning aan vee als voedselbron sterk verminderd.
4. Licht- en geluidssystemen
Knipperende lampen of geluidsinstallaties aan de randen van weilanden geven wolven het gevoel dat ze worden geobserveerd of bedreigd. Hoewel deze techniek niet in alle situaties effectief is, blijkt uit veldonderzoek dat het wolven wel degelijk op afstand kan houden, vooral als onderdeel van een breder preventieplan.
De angst voor de wolf: misplaatst of begrijpelijk?
Het pleidooi voor afschot komt vaak voort uit frustratie, economische schade en angst. Deze emoties zijn begrijpelijk, zeker als boeren hun dieren verliezen. Toch blijkt dat de feitelijke dreiging van de wolf voor mensen nihil is.
Wolven zijn van nature schuwe dieren. In Europa zijn nauwelijks gevallen bekend van wolven die mensen aanvallen. De meeste conflicten ontstaan doordat mensen niet weten hoe ze moeten omgaan met de aanwezigheid van wolven.
Voorlichting, transparantie en educatie spelen daarom een cruciale rol. Door burgers en boeren bewust te maken van het gedrag van wolven én van de bestaande preventieve maatregelen, kan veel onrust worden weggenomen.
Politieke discussie en het belang van wetenschappelijke feiten
In het politieke debat over de wolf wordt regelmatig gepleit voor “beheer door afschot”. Sommige partijen gebruiken dit onderwerp zelfs om politiek draagvlak te winnen bij bezorgde plattelandsbewoners.
Maar de realiteit is dat emotie niet leidend zou moeten zijn in beleid. Wetenschappelijk onderbouwde oplossingen – zoals preventieve bescherming en gedragseducatie – bieden op de lange termijn betere resultaten dan populatiebeperking via afschot. Bovendien is de wolf een beschermde diersoort onder de Europese Habitatrichtlijn, wat betekent dat doden alleen mag als uiterste middel.
Grote Galloway runderen in een natuurgebied bij Schoonloo waar meerdere roedels wolven leven. Deze koe vanaf de billen en rug opengescheurd, waarschijnlijk bij leven aangevreten. Staatsbosbeheer hoeft blijkbaar geen wolfwerende omheining te maken. pic.twitter.com/EdflwYi7cK
— Frederik Lageschaar (@LageschaarS) March 12, 2025
De rol van overheden en natuurorganisaties
Voor een succesvolle co-existentie tussen mens en wolf is een proactieve rol van overheden noodzakelijk. Dat betekent:
- Financiële steun voor boeren die investeren in preventieve maatregelen.
- Snelle schadevergoedingen bij bewezen wolvenaanvallen.
- Educatieve campagnes om kennis en acceptatie onder burgers te vergroten.
- Monitoring van wolvenpopulaties om trends en gedragingen beter te begrijpen.
Ook natuurorganisaties kunnen bijdragen door boeren te begeleiden bij het implementeren van effectieve beschermingsstrategieën.
Conclusie: kiezen voor samenleven in plaats van schieten
De discussie over wolven in Nederland is complex en emotioneel beladen. Maar uit talloze onderzoeken blijkt dat het afschieten van wolven geen duurzame oplossing biedt. Integendeel: het verergert de problematiek.
Wat wél werkt zijn preventieve maatregelen zoals wolfwerende hekken, kuddebewakingshonden, goed beheer van kadavers en educatieve voorlichting. Nederland kan hierbij veel leren van buurlanden die al jaren ervaring hebben met het samenleven met wolven.
In plaats van de wolf te zien als vijand, is het tijd om dit roofdier te benaderen als deel van een natuurlijk ecosysteem. Met verstandige beleidskeuzes en effectieve bescherming kunnen we de balans tussen natuur en landbouw herstellen.
Samenleven met de wolf is geen utopie, maar een haalbare realiteit – mits we kiezen voor kennis boven angst, en preventie boven afschot.
Actueel
Moeder springt met baby uit het raam in Ridderkerk
Een zeer heftige gebeurtenis zondagavond in Ridderkerk. Een vrouw is daar samen met haar baby uit het raam van een woning gesprongen. Volgens de eerste informatie zou ze daarmee hebben geprobeerd te ontkomen aan een man. Zowel de moeder als het jonge kind raakte gewond en is naar het ziekenhuis gebracht. Niet veel later hield de politie een 35-jarige man aan.
Melding van mishandeling in woning
De hulpdiensten werden rond 18.30 uur gealarmeerd voor een incident aan de Burgemeester de Gaaij Fortmanstraat in Ridderkerk, onder de rook van Rotterdam.
Bij de politie was een melding binnengekomen over een mogelijke mishandeling in een woning. Omdat op dat moment nog niet duidelijk was wat er zich precies binnen afspeelde, rukten meerdere hulpdiensten uit.
Agenten gingen direct naar het opgegeven adres. Ook politiehonden werden meegenomen. Daarnaast werden een ambulance en een traumahelikopter opgeroepen vanwege de mogelijke ernst van de situatie.
Bij aankomst bleek dat een vrouw samen met een baby uit een raam van de woning was gesprongen. De twee waren terechtgekomen in de begroeiing onder het pand.
Waarom de vrouw besloot deze drastische stap te zetten, wordt nog onderzocht. Volgens de eerste berichtgeving zou ze hebben geprobeerd om samen met haar kindje aan een man te ontkomen.
Moeder en baby naar ziekenhuis
De hulpdiensten ontfermden zich direct over de moeder en haar kind. Ondanks de enorme schrik lijken de gevolgen van de val volgens de eerste berichten relatief beperkt te zijn gebleven.
Zowel de vrouw als de baby zou lichte verwondingen hebben opgelopen. Toch werd besloten om hen voor verdere controle en behandeling per ambulance naar het ziekenhuis te brengen.
Over hun huidige toestand zijn geen verdere bijzonderheden bekendgemaakt.
Het feit dat de twee in de bosjes onder de woning terechtkwamen, heeft mogelijk geholpen om de val enigszins te breken. Of dat daadwerkelijk een rol heeft gespeeld bij de ernst van hun verwondingen, is echter niet officieel bevestigd.
Ook is niet duidelijkgemaakt vanaf welke hoogte de vrouw met haar kindje naar beneden is gesprongen.
35-jarige man aangehouden
Niet veel later wist de politie in de omgeving een 35-jarige man aan te houden. Hij wordt verdacht in verband met het incident.
Welke rol de man precies heeft gespeeld, moet uit verder onderzoek blijken. Ook is nog niet duidelijk wat er voorafgaand aan de sprong in de woning is gebeurd.
De politie zal onder meer proberen vast te stellen wat de aanleiding was voor de melding van mishandeling en waarom de vrouw kennelijk geen andere mogelijkheid zag dan via het raam de woning te verlaten.
De identiteit van de aangehouden man is niet openbaar gemaakt. Evenmin is bekend of hij op het bewuste adres woont of wat zijn relatie is tot de vrouw en het kindje.
Ook over de identiteit en leeftijd van de moeder zijn geen mededelingen gedaan.
Speciale eenheid gaat woning binnen
Na de eerste hulpverlening was nog niet meteen duidelijk of zich mogelijk andere personen in de woning bevonden. Agenten van een speciale politie-eenheid zijn daarom het pand binnengegaan om de woning te controleren.
Daarbij moest worden uitgesloten dat er nog iemand aanwezig was die mogelijk gevaar liep of een bedreiging vormde.
De politie zette ondertussen de directe omgeving af om ruimte te geven aan het onderzoek. Op die manier konden agenten en rechercheurs proberen een beeld te krijgen van wat zich in de minuten voor de sprong had afgespeeld.
Volgens berichtgeving van PZC werden achter de woning, aan de zijde van het balkon, onder meer een pet en beschadigde tuinlampen aangetroffen.
Of deze voorwerpen daadwerkelijk verband houden met het incident is vooralsnog niet duidelijk. Dat zal onderdeel zijn van het politieonderzoek.
Veel vragen over gebeurtenissen in woning
Het onderzoek staat nog in een vroeg stadium en daardoor zijn er nog veel onbeantwoorde vragen.
Het belangrijkste is wat er zich precies in de woning heeft afgespeeld voordat de vrouw samen met haar baby uit het raam sprong. De politie zal daarvoor vermoedelijk verklaringen opnemen en eventuele sporen in en rond de woning onderzoeken.
Ook kan worden gekeken of er camerabeelden uit de omgeving beschikbaar zijn. Die zouden mogelijk meer duidelijkheid kunnen geven over de bewegingen van betrokkenen voor en na het incident.
De aangehouden 35-jarige man kan daarnaast worden verhoord over zijn mogelijke betrokkenheid.
Dat iemand is aangehouden betekent overigens nog niet dat daarmee precies vaststaat wat er is gebeurd. Het verdere onderzoek moet duidelijk maken waarvan de man concreet wordt verdacht en of daar voldoende bewijs voor bestaat.
Grote inzet hulpdiensten
De omvang van de inzet laat zien dat de hulpdiensten de melding direct zeer serieus namen. Naast reguliere politie-eenheden werden politiehonden, medische hulpverleners en een traumahelikopter opgeroepen.
Bij incidenten waarbij mogelijk sprake is van geweld en waarbij een jong kind betrokken is, kan snel worden opgeschaald. Bovendien was vooraf niet duidelijk welke situatie de agenten bij de woning zouden aantreffen.
Uiteindelijk werden moeder en kind levend aangetroffen en konden zij naar het ziekenhuis worden vervoerd.
Dat zij volgens de eerste berichten slechts lichte verwondingen hebben opgelopen, is gezien de omstandigheden een enorme opluchting.
Onderzoek moet duidelijkheid brengen
Voorlopig houdt de politie zich terughoudend over verdere details. Er is nog niet bekendgemaakt wat de exacte aanleiding voor het incident was en wat zich tussen de betrokken personen heeft afgespeeld.
Ook over een eventuele relatie tussen de vrouw en de aangehouden man is niets officieel naar buiten gebracht.
De komende tijd moet het onderzoek daar meer duidelijkheid over geven. Rechercheurs zullen proberen de gebeurtenissen stap voor stap te reconstrueren en vast te stellen waarom de situatie zodanig escaleerde dat de vrouw met haar baby via het raam naar buiten ging.
Voor nu staat vast dat een 35-jarige man is aangehouden en dat moeder en kind naar het ziekenhuis zijn gebracht. De politie onderzoekt de zaak verder.