Actueel
Defensieminister Yesilgöz komt met angstaanjagend nieuws: Nederland neemt maatregelen
Dilan Yeşilgöz komt met harde waarschuwing over Rusland: ‘Onze vijand’
Minister van Defensie Dilan Yeşilgöz heeft donderdag tijdens de begrotingsbehandeling stevige woorden gebruikt over de dreiging vanuit Rusland. Volgens de VVD-bewindsvrouw is de veiligheidssituatie in Europa ingrijpend veranderd en moet Nederland zich voorbereiden op een nieuwe werkelijkheid. Daarbij gaat ze opvallend ver in haar woordkeuze. Ze noemt Rusland niet langer alleen een agressor, maar spreekt rechtstreeks over “onze vijand”. De uitspraken leiden inmiddels tot discussie op sociale media.
De minister benadrukt tegelijkertijd dat Nederland niet in 00rlog is met Rusland.
Toch vindt ze dat de Nederlandse bevolking moet beseffen dat vrede en veiligheid niet langer vanzelfsprekend zijn.
Volgens Yeşilgöz zijn er duidelijke signalen dat Rusland zich voorbereidt op de mogelijkheid van een militair c0nflict met de NAVO.
Daarom wil ze dat Nederland zijn defensiecapaciteit verder versterkt.
Dilan Yeşilgöz noemt Rusland ‘onze vijand’
Tijdens de behandeling van de defensiebegroting spreekt Yeşilgöz zich bijzonder duidelijk uit over de Russische dreiging.
“Rusland is niet langer de agressor. Dat eufemisme zult u uit mijn mond niet vaak meer horen. Rusland is onze vijand”, zegt de minister volgens de aangeleverde berichtgeving.
Het is een opvallende uitspraak van een Nederlandse minister van Defensie.
Waar politici doorgaans spreken over Russische agressie of een toenemende dreiging, kiest Yeşilgöz nu voor een directere formulering.
Ze wil daarmee duidelijk maken hoe ernstig zij de huidige veiligheidssituatie inschat.
Tegelijkertijd voorkomt ze dat haar woorden worden uitgelegd als een aankondiging van 00rlog.
“En nee, dat betekent niet dat wij in 00rlog zijn. Maar zorgeloze vrede is ook heel ver weg.”
‘Rusland test onze samenleving’
Volgens Yeşilgöz beperkt de Russische dreiging zich niet tot de 00rlog in Oekraïne.
De minister waarschuwt dat Rusland ook westerse samenlevingen op de proef stelt.
Daaronder valt volgens haar ook Nederland.
Dat sluit aan bij eerdere waarschuwingen van het ministerie van Defensie over Russische hybride activiteiten in Europa.
Bij hybride dreigingen gaat het bijvoorbeeld om cyberaanvallen, sabotage, beïnvloedingsoperaties en andere activiteiten waarmee een land onder druk kan worden gezet zonder dat er sprake is van een openlijke 00rlog.
Eind september waarschuwde Yeşilgöz al dat de Russische dreiging toeneemt en dat Europa daar niet naïef over moet zijn.
Mogelijk c0nflict met NAVO
Een belangrijk onderdeel van haar waarschuwing draait om de mogelijkheid van een toekomstige confrontatie tussen Rusland en de NAVO.
Volgens Yeşilgöz is het niet zonder reden dat inlichtingen- en veiligheidsdiensten waarschuwen voor Russische militaire voorbereidingen.
Dat betekent niet dat een 00rlog tussen Rusland en de NAVO onvermijdelijk is.
Het betekent volgens de minister wel dat Nederland rekening moet houden met verschillende scenario’s en zich daarop moet voorbereiden.
De NAVO is een militair bondgenootschap waarvan Nederland deel uitmaakt.
Een aanval op een NAVO-lidstaat kan onder bepaalde voorwaarden leiden tot gezamenlijke verdediging door de bondgenoten.
Juist daarom is de veiligheid van landen aan de oostgrens van het bondgenootschap ook voor Nederland van groot belang.
Nederlandse militairen trainen in Estland
Nederland neemt al langer deel aan militaire activiteiten die bedoeld zijn om de oostelijke grenzen van het NAVO-grondgebied te beschermen.
Ook in Estland zijn Nederlandse militairen betrokken bij trainingen en gezamenlijke oefeningen.
Daarmee willen de bondgenoten laten zien dat ze voorbereid zijn op mogelijke dreigingen.
Het doel van dergelijke militaire activiteiten is niet om een 00rlog uit te lokken, maar om potentiële tegenstanders af te schrikken.
De gedachte daarachter is dat een goed voorbereide en sterke verdediging de kans op een aanval kan verkleinen.
Yeşilgöz vindt dat Nederland daarin een grotere verantwoordelijkheid moet nemen.
Defensie moet sneller worden versterkt
Volgens de minister is afwachten geen optie meer.
Nederland moet zijn krijgsmacht in hoog tempo uitbreiden en moderniseren.
Dat betekent onder meer investeren in personeel, materieel, mun!tie en nieuwe militaire technologie.
Het kabinet heeft daarvoor al omvangrijke plannen gepresenteerd.
In de Defensienota 2026 staat dat Nederland wil bouwen aan een krijgsmacht die sneller kan reageren, langer inzetbaar blijft en beter voorbereid is op moderne 00rlogsvoering.
Ook drones, luchtverdediging en technologische innovatie spelen daarin een belangrijke rol.
Inlichtingendienst waarschuwt eveneens
De woorden van Yeşilgöz sluiten aan bij eerdere waarschuwingen vanuit de Nederlandse inlichtingendiensten.
Volgens de aangeleverde berichtgeving sprak MIVD-directeur Peter Reesink onlangs met De Telegraaf over de toenemende Russische dreiging.
Daarbij wees hij op het risico van verdere escalatie.
“Een kat in het nauw maakt rare sprongen”, zou Reesink hebben gezegd.
Ook in het openbare jaarverslag van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst wordt uitgebreid aandacht besteed aan Russische militaire ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de Europese veiligheid.
De dienst wijst onder andere op nieuwe w*pensystemen, de voortdurende 00rlog in Oekraïne en de toenemende risico’s voor Europa.
Boze reacties op sociale media
Niet iedereen is blij met de stevige woorden van de minister.
Op X verschijnen kritische reacties van gebruikers die vrezen dat dergelijke uitspraken de spanningen met Rusland verder kunnen vergroten.
Een gebruiker schrijft bijvoorbeeld: “Kom, we gooien nog even wat olie op het vuur.”
Daarmee suggereert hij dat de minister met haar formuleringen onnodig bijdraagt aan de oplopende spanningen.
Een andere gebruiker verwijst cynisch naar de mogelijkheid dat Nederland in de toekomst opnieuw militairen zou moeten oproepen voor actieve dienst.
Het zijn individuele reacties die laten zien dat de uitspraken zorgen oproepen.
Op basis van enkele berichten op sociale media kan echter niet worden vastgesteld hoe de Nederlandse bevolking als geheel over de waarschuwing denkt.
Betekent dit dat Nederland 00rlog krijgt?
Dat is een belangrijke vraag die de woorden van Yeşilgöz kunnen oproepen.
De minister zegt nadrukkelijk niet dat Nederland momenteel in 00rlog is met Rusland.
Ook kondigt zij met haar uitspraak geen onmiddellijke militaire confrontatie aan.
Haar boodschap draait vooral om voorbereiding.
Volgens de bewindsvrouw is het risico op toekomstige c0nflicten serieus genoeg om nu maatregelen te nemen.
De Nederlandse defensieplannen zijn daarom gericht op het versterken van de krijgsmacht en het vergroten van de weerbaarheid van de samenleving.
Nieuwe werkelijkheid voor Nederland
De uitspraak van Yeşilgöz markeert vooral hoe de Nederlandse regering naar de internationale veiligheidssituatie kijkt.
De 00rlog in Oekraïne, Russische militaire ontwikkelingen en de zorgen over hybride dreigingen hebben de afgelopen jaren geleid tot een ingrijpende verandering van het Nederlandse defensiebeleid.
Waar Nederland lange tijd relatief weinig rekening hoefde te houden met een grootschalig militair c0nflict in Europa, staat die mogelijkheid inmiddels nadrukkelijker op de agenda.
Volgens Yeşilgöz is dat geen reden voor paniek, maar wel voor actie.
“Veiligheid is niet langer vanzelfsprekend”, benadrukt de minister.
Met haar uitspraak dat Rusland “onze vijand” is, maakt ze duidelijk dat zij de dreiging niet langer in voorzichtige bewoordingen wil omschrijven.
Of haar harde taal bijdraagt aan meer bewustwording of juist extra onrust veroorzaakt, blijft onderwerp van discussie.
Voorlopig staat één ding centraal in haar boodschap: Nederland moet volgens de minister beter voorbereid zijn op een onzekere toekomst.
Actueel
Deze vier provincies doen niet meer aan wintertijd en zetten de klok niet terug
Twee keer per jaar de klok verzetten? Op steeds meer plekken willen ze daar definitief vanaf. Verschillende regio’s hebben inmiddels besloten voortaan het hele jaar dezelfde tijd te hanteren. Vooral in Canada is er veel beweging. Daar kiezen meerdere provincies en gebieden ervoor de halfjaarlijkse klokwissel af te schaffen. Toch zorgt één belangrijke vraag nog altijd voor discussie: kiezen we voor permanente zomertijd of juist voor wintertijd?
Die discussie speelt ook onder slaapdeskundigen. Hoewel velen van hen het stoppen met de klokwissel toejuichen, bestaat er kritiek op permanente zomertijd. Een vaste wintertijd zou namelijk beter aansluiten bij het natuurlijke dag-nachtritme.
In Nederland verandert er voorlopig niets. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok weer een uur terug.
Steeds meer plekken stoppen met klok verzetten
Voor miljoenen mensen is het ieder voorjaar en najaar hetzelfde ritueel: alle klokken moeten een uur vooruit of achteruit.
Dat heeft niet alleen praktische gevolgen. De verandering kan tijdelijk ook invloed hebben op het slaapritme.
Op verschillende plekken in Canada wordt daarom afscheid genomen van het systeem.
In de aangeleverde berichtgeving wordt Manitoba genoemd als de nieuwste provincie die besloot het verzetten van de klok te beëindigen.
Daar ging eerst een raadpleging onder de bevolking aan vooraf.
Bijna 72.000 inwoners zouden hun mening hebben gegeven. Maar liefst 92 procent van de deelnemers gaf aan dat ze van de halfjaarlijkse tijdswisseling af wilden.
De volgende vraag was welke tijd vervolgens permanent moest worden.
Meeste inwoners kiezen voor zomertijd
Daarover waren de meningen meer verdeeld.
Volgens de aangeleverde cijfers koos 58 procent voor permanente zomertijd, terwijl 34 procent liever permanent de wintertijd zou aanhouden.
Het voordeel van zomertijd is duidelijk zichtbaar aan het einde van de dag.
Het blijft ’s avonds langer licht.
Maar daar staat in de winter een belangrijk nadeel tegenover: de zon komt ’s ochtends later op. In december kan dat betekenen dat mensen veel langer in het donker aan hun dag beginnen.
En precies daar begint de discussie met slaapdeskundigen.
Slaapexperts zien liever wintertijd
Het afschaffen van de klokwissel kan rekenen op steun van deskundigen die wijzen op de verstoring van het slaapritme die het verzetten van de klok kan veroorzaken.
Vooral jonge kinderen en mensen die gevoelig zijn voor veranderingen in hun slaap-waakritme kunnen enkele dagen nodig hebben om zich aan de nieuwe tijd aan te passen.
Maar stoppen met de klokwissel is één ding. Welke tijd daarna permanent wordt ingevoerd, is een andere discussie.
Een deel van de slaap- en chronobiologische experts geeft de voorkeur aan permanente wintertijd.
Die standaardtijd sluit beter aan op de stand van de zon en daarmee op het natuurlijke circadiane ritme.
Bij permanente zomertijd wordt de klok als het ware het hele jaar een uur naar voren geschoven.
Dat levert lichte zomeravonden op, maar betekent tegelijkertijd dat het tijdens de wintermaanden ’s ochtends langer donker blijft.
Gezondheid belangrijke reden
Gezondheidsargumenten speelden volgens de aangeleverde informatie een belangrijke rol bij de Canadese besluitvorming.
Een analyse van het provinciale ministerie van Volksgezondheid zou hebben geconcludeerd dat stoppen met het wisselen van de klok voordelen kan opleveren.
Gezinnen met jonge kinderen worden daarbij specifiek genoemd.
Een verandering van één uur klinkt misschien beperkt, maar kan het dagelijkse ritme tijdelijk behoorlijk verstoren.
Daarnaast worden economische en praktische argumenten genoemd.
Wanneer aangrenzende gebieden dezelfde tijd hanteren, wordt bijvoorbeeld zakendoen en reizen over provinciegrenzen eenvoudiger.
Canada krijgt steeds meer uitzonderingen
Canada vormt sowieso een ingewikkelde lappendeken als het om tijdzones en zomertijd gaat.
Naast Manitoba worden in de aangeleverde berichtgeving British Columbia, Alberta en de Northwest Territories genoemd als gebieden waar recent stappen zijn gezet om de klokwissel te beëindigen.
Yukon hanteert al sinds 2020 een vaste tijd.
Saskatchewan stopte er zelfs tientallen jaren geleden al mee.
Ook in delen van Ontario spelen veranderingen. Het noordwesten van de provincie zou zich aanpassen om gelijk te blijven lopen met Manitoba.
Zonder zo’n aanpassing kunnen bijzondere situaties ontstaan waarbij nabijgelegen plaatsen gedurende een deel van het jaar verschillende tijden hanteren.
Ontario wacht op andere regio’s
Ontario nam volgens de aangeleverde informatie al in 2020 wetgeving aan die het mogelijk maakt om met de klokwissel te stoppen.
Daar zit echter een belangrijke voorwaarde aan.
De verandering zou pas worden doorgevoerd wanneer onder andere Quebec en de Amerikaanse staat New York eveneens meedoen.
Dat illustreert meteen waarom het afschaffen van zomer- en wintertijd ingewikkelder is dan simpelweg besluiten de klok niet meer te verzetten.
Wanneer één gebied verandert en de buren niet, ontstaan nieuwe tijdsverschillen.
Dat kan gevolgen hebben voor woon-werkverkeer, scholen, transport, televisie-uitzendingen en bedrijven die over regionale grenzen werken.
Europa praat er al jaren over
Ook binnen de Europese Unie is het stoppen met de klokwissel bepaald geen nieuw onderwerp.
De Europese Commissie kwam in 2018 met een voorstel om de halfjaarlijkse wisseling te beëindigen.
Daaraan voorafgaand werd een grote online raadpleging gehouden.
Van de ruim 4,5 miljoen deelnemers zou ongeveer 84 procent voor het afschaffen van de klokwissel hebben gestemd.
Daarmee leek er aanvankelijk veel draagvlak.
Toch bleek het in de praktijk ingewikkelder.
Zomertijd of wintertijd zorgt voor discussie
Wanneer de klok niet meer wordt verzet, moet namelijk worden bepaald welke tijd permanent wordt.
En juist daarover konden Europese landen het niet eens worden.
Sommige landen en burgers geven de voorkeur aan zomertijd vanwege de langere lichte avonden.
Andere landen en deskundigen zien juist meer voordelen in permanente standaardtijd, oftewel wintertijd.
Daarnaast is afstemming tussen buurlanden belangrijk.
Wanneer Nederland bijvoorbeeld voor een andere permanente tijd zou kiezen dan België of Duitsland, kan dat nieuwe tijdsverschillen opleveren.
Het Europese voorstel is daardoor nog altijd niet definitief uitgevoerd.
Nederland zet klok op 25 oktober terug
Voor Nederland verandert er dit jaar dan ook niets.
De wintertijd gaat in op zondag 25 oktober 2026.
Om 03.00 uur wordt de klok één uur teruggezet naar 02.00 uur.
Daardoor duurt die nacht officieel een uur langer.
Voor veel mensen betekent dat simpelweg een extra uur slaap.
De omschakeling naar wintertijd vindt binnen de Europese Unie steeds plaats op de laatste zondag van oktober.
In het voorjaar gebeurt het tegenovergestelde en gaat de klok op de laatste zondag van maart weer een uur vooruit.
Wanneer stopt Nederland ermee?
Daar is voorlopig geen definitieve datum voor.
Hoewel het onderwerp al jarenlang op Europees niveau wordt besproken, is nog geen overeenstemming bereikt over de manier waarop de klokwissel moet worden afgeschaft.
Tot die tijd blijft het bestaande systeem in Nederland van kracht.
De ontwikkelingen in Canada laten ondertussen zien dat het wel degelijk anders kan.
Maar ze tonen ook meteen het grootste probleem: stoppen met het verzetten van de klok is relatief eenvoudig, bepalen welke tijd daarna permanent moet gelden is een stuk ingewikkelder.
Voor Nederland is de situatie dit weekend in ieder geval duidelijk: in de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur terug naar 02.00 uur.