Actueel
Minister Hermans komt met dringende waarschuwing aan alle Nederlanders
Het westnijlvirus duikt opnieuw op in Nederland en dat zorgt voor toenemende alertheid. In korte tijd zijn negen nieuwe besmettingen vastgesteld en inmiddels zijn volgens minister Sophie Hermans drie mensen overleden. Omdat het virus via muggen wordt overgedragen, komt de minister met een eenvoudig maar belangrijk advies: probeer muggenbeten zoveel mogelijk te voorkomen en slaap indien mogelijk onder een klamboe.
Voor veel Nederlanders klinkt het westnijlvirus waarschijnlijk nog als iets dat vooral in verre landen voorkomt. Toch laat de recente toename van het aantal besmettingen zien dat ook in Nederland rekening moet worden gehouden met het virus.
De afgelopen week werden negen nieuwe gevallen vastgesteld. Tegelijkertijd is bekend geworden dat inmiddels drie mensen na een besmetting zijn overleden.
Volgens minister Sophie Hermans van Volksgezondheid ging het daarbij om oudere mensen die vóór hun besmetting al met gezondheidsproblemen kampten.
Dat betekent niet dat anderen geen risico lopen, maar vooral ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid worden opgeroepen extra alert te zijn.
Minister adviseert slapen onder klamboe
Omdat er geen ingewikkelde maatregelen nodig zijn om het risico op een muggenbeet te verkleinen, houdt Hermans haar advies opvallend praktisch.
“Slaap onder een klamboe als je die hebt”, luidt een van haar belangrijkste aanbevelingen.
Daarnaast adviseert ze Nederlanders goed op te letten op muggen die hun woning binnenkomen. Het klinkt misschien als een voor de hand liggende maatregel, maar juist het voorkomen van muggenbeten vormt een belangrijk onderdeel van de bescherming tegen het virus.
Anders dan bij bijvoorbeeld griep of verkoudheid heeft afstand houden van andere mensen namelijk geen zin om besmetting met het westnijlvirus te voorkomen.
Zo kun je besmet raken
Het westnijlvirus wordt via muggen overgedragen.
Daarbij spelen vogels een belangrijke rol. Een mug kan het virus oplopen wanneer deze bloed zuigt bij een besmette vogel. Wanneer diezelfde mug daarna een mens steekt, kan het virus worden overgedragen.
De verspreiding verloopt dus niet zoals bij veel andere virussen rechtstreeks van de ene persoon naar de andere.
Dat betekent tegelijkertijd dat de mogelijkheden om jezelf te beschermen relatief overzichtelijk zijn: probeer te voorkomen dat je door muggen wordt gestoken.
Een klamboe kan daarbij vooral tijdens het slapen uitkomst bieden. Wanneer iemand slaapt, worden muggen immers minder snel opgemerkt en kunnen ze relatief gemakkelijk steken.
Muggen buiten de woning houden
Naast een klamboe zijn er meer eenvoudige manieren om het risico op muggenbeten te verkleinen.
Zo kan het helpen om ramen en deuren van horren te voorzien en te voorkomen dat muggen langdurig in slaapkamers aanwezig blijven. Ook het verwijderen van stilstaand water rondom de woning kan verstandig zijn, omdat dergelijke plekken aantrekkelijk kunnen zijn voor muggen.
Wie een mug in huis ziet, doet er volgens de boodschap van de minister dus goed aan die niet simpelweg te negeren.
De oproep draait nadrukkelijk niet om paniek, maar om bewustwording.
Nu er meerdere besmettingen zijn vastgesteld, wil het ministerie dat Nederlanders weten hoe het virus wordt overgedragen en welke relatief eenvoudige maatregelen genomen kunnen worden.
Extra aandacht bij huisartsen en GGD’en
Niet alleen burgers worden geïnformeerd. Het ministerie richt zich ook nadrukkelijk op huisartsen en GGD’en.
Volgens Hermans worden zorgverleners voorzien van informatie en updates over het westnijlvirus. Daardoor moeten mogelijke symptomen sneller worden herkend wanneer iemand zich met klachten meldt.
Dat kan met name belangrijk zijn wanneer het gaat om patiënten die vanwege hun leeftijd of bestaande gezondheidsproblemen een verhoogd risico lopen op ernstige gevolgen.
Het ministerie kiest daarmee voorlopig vooral voor een gerichte aanpak via zorgverleners, in plaats van voor een grote landelijke publiekscampagne.
Geen landelijke campagne
Ondanks de negen nieuwe besmettingen en drie gemelde sterfgevallen ziet Hermans op dit moment geen aanleiding om een omvangrijke publiekscampagne te beginnen.
De minister vindt het belangrijker dat mensen weten wat ze zelf kunnen doen en dat zorgprofessionals alert zijn op mogelijke besmettingen.
De boodschap blijft daarmee relatief nuchter: wees waakzaam, probeer muggenbeten te voorkomen en neem maatregelen die daar eenvoudig bij kunnen helpen.
Dat betekent overigens niet dat de ontwikkelingen niet nauwlettend worden gevolgd. Wanneer het aantal besmettingen verder oploopt, kan de situatie vanzelfsprekend opnieuw worden beoordeeld.
Vooral kwetsbare mensen moeten opletten
Bijzondere aandacht gaat uit naar ouderen en mensen die al gezondheidsproblemen hebben.
De drie personen die volgens Hermans zijn overleden waren ouder en hadden bestaande medische problemen. Juist voor mensen die tot een kwetsbare groep behoren kan het daarom verstandig zijn om extra voorzichtig te zijn.
Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat er ’s nachts consequent onder een klamboe wordt geslapen en dat muggen zoveel mogelijk buiten de woning worden gehouden.
Ook overdag kan het verstandig zijn om rekening te houden met muggen, zeker op plekken waar veel insecten aanwezig zijn.
Alert blijven zonder paniek
De nieuwe besmettingen maken duidelijk dat het westnijlvirus momenteel ook in Nederland aandacht verdient. Tegelijkertijd probeert het ministerie te voorkomen dat er onnodige onrust ontstaat.
Voor de meeste mensen komt het advies neer op maatregelen die gemakkelijk kunnen worden toegepast.
Muggen buiten houden, een klamboe gebruiken wanneer dat mogelijk is en alert zijn op beten vormen daarbij de belangrijkste aandachtspunten.
Voor mensen die na een mogelijke besmetting gezondheidsklachten ontwikkelen of zich zorgen maken over hun gezondheid, is het verstandig contact op te nemen met een arts.
Met negen nieuwe besmettingen in één week en inmiddels drie gemelde sterfgevallen blijft de situatie voorlopig nauwlettend gevolgd worden. De belangrijkste boodschap van minister Hermans is ondertussen helder: onderschat muggen niet en probeer een beet waar mogelijk te voorkomen.
Actueel
Deze vier provincies doen niet meer aan wintertijd en zetten de klok niet terug
Twee keer per jaar de klok verzetten? Op steeds meer plekken willen ze daar definitief vanaf. Verschillende regio’s hebben inmiddels besloten voortaan het hele jaar dezelfde tijd te hanteren. Vooral in Canada is er veel beweging. Daar kiezen meerdere provincies en gebieden ervoor de halfjaarlijkse klokwissel af te schaffen. Toch zorgt één belangrijke vraag nog altijd voor discussie: kiezen we voor permanente zomertijd of juist voor wintertijd?
Die discussie speelt ook onder slaapdeskundigen. Hoewel velen van hen het stoppen met de klokwissel toejuichen, bestaat er kritiek op permanente zomertijd. Een vaste wintertijd zou namelijk beter aansluiten bij het natuurlijke dag-nachtritme.
In Nederland verandert er voorlopig niets. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok weer een uur terug.
Steeds meer plekken stoppen met klok verzetten
Voor miljoenen mensen is het ieder voorjaar en najaar hetzelfde ritueel: alle klokken moeten een uur vooruit of achteruit.
Dat heeft niet alleen praktische gevolgen. De verandering kan tijdelijk ook invloed hebben op het slaapritme.
Op verschillende plekken in Canada wordt daarom afscheid genomen van het systeem.
In de aangeleverde berichtgeving wordt Manitoba genoemd als de nieuwste provincie die besloot het verzetten van de klok te beëindigen.
Daar ging eerst een raadpleging onder de bevolking aan vooraf.
Bijna 72.000 inwoners zouden hun mening hebben gegeven. Maar liefst 92 procent van de deelnemers gaf aan dat ze van de halfjaarlijkse tijdswisseling af wilden.
De volgende vraag was welke tijd vervolgens permanent moest worden.
Meeste inwoners kiezen voor zomertijd
Daarover waren de meningen meer verdeeld.
Volgens de aangeleverde cijfers koos 58 procent voor permanente zomertijd, terwijl 34 procent liever permanent de wintertijd zou aanhouden.
Het voordeel van zomertijd is duidelijk zichtbaar aan het einde van de dag.
Het blijft ’s avonds langer licht.
Maar daar staat in de winter een belangrijk nadeel tegenover: de zon komt ’s ochtends later op. In december kan dat betekenen dat mensen veel langer in het donker aan hun dag beginnen.
En precies daar begint de discussie met slaapdeskundigen.
Slaapexperts zien liever wintertijd
Het afschaffen van de klokwissel kan rekenen op steun van deskundigen die wijzen op de verstoring van het slaapritme die het verzetten van de klok kan veroorzaken.
Vooral jonge kinderen en mensen die gevoelig zijn voor veranderingen in hun slaap-waakritme kunnen enkele dagen nodig hebben om zich aan de nieuwe tijd aan te passen.
Maar stoppen met de klokwissel is één ding. Welke tijd daarna permanent wordt ingevoerd, is een andere discussie.
Een deel van de slaap- en chronobiologische experts geeft de voorkeur aan permanente wintertijd.
Die standaardtijd sluit beter aan op de stand van de zon en daarmee op het natuurlijke circadiane ritme.
Bij permanente zomertijd wordt de klok als het ware het hele jaar een uur naar voren geschoven.
Dat levert lichte zomeravonden op, maar betekent tegelijkertijd dat het tijdens de wintermaanden ’s ochtends langer donker blijft.
Gezondheid belangrijke reden
Gezondheidsargumenten speelden volgens de aangeleverde informatie een belangrijke rol bij de Canadese besluitvorming.
Een analyse van het provinciale ministerie van Volksgezondheid zou hebben geconcludeerd dat stoppen met het wisselen van de klok voordelen kan opleveren.
Gezinnen met jonge kinderen worden daarbij specifiek genoemd.
Een verandering van één uur klinkt misschien beperkt, maar kan het dagelijkse ritme tijdelijk behoorlijk verstoren.
Daarnaast worden economische en praktische argumenten genoemd.
Wanneer aangrenzende gebieden dezelfde tijd hanteren, wordt bijvoorbeeld zakendoen en reizen over provinciegrenzen eenvoudiger.
Canada krijgt steeds meer uitzonderingen
Canada vormt sowieso een ingewikkelde lappendeken als het om tijdzones en zomertijd gaat.
Naast Manitoba worden in de aangeleverde berichtgeving British Columbia, Alberta en de Northwest Territories genoemd als gebieden waar recent stappen zijn gezet om de klokwissel te beëindigen.
Yukon hanteert al sinds 2020 een vaste tijd.
Saskatchewan stopte er zelfs tientallen jaren geleden al mee.
Ook in delen van Ontario spelen veranderingen. Het noordwesten van de provincie zou zich aanpassen om gelijk te blijven lopen met Manitoba.
Zonder zo’n aanpassing kunnen bijzondere situaties ontstaan waarbij nabijgelegen plaatsen gedurende een deel van het jaar verschillende tijden hanteren.
Ontario wacht op andere regio’s
Ontario nam volgens de aangeleverde informatie al in 2020 wetgeving aan die het mogelijk maakt om met de klokwissel te stoppen.
Daar zit echter een belangrijke voorwaarde aan.
De verandering zou pas worden doorgevoerd wanneer onder andere Quebec en de Amerikaanse staat New York eveneens meedoen.
Dat illustreert meteen waarom het afschaffen van zomer- en wintertijd ingewikkelder is dan simpelweg besluiten de klok niet meer te verzetten.
Wanneer één gebied verandert en de buren niet, ontstaan nieuwe tijdsverschillen.
Dat kan gevolgen hebben voor woon-werkverkeer, scholen, transport, televisie-uitzendingen en bedrijven die over regionale grenzen werken.
Europa praat er al jaren over
Ook binnen de Europese Unie is het stoppen met de klokwissel bepaald geen nieuw onderwerp.
De Europese Commissie kwam in 2018 met een voorstel om de halfjaarlijkse wisseling te beëindigen.
Daaraan voorafgaand werd een grote online raadpleging gehouden.
Van de ruim 4,5 miljoen deelnemers zou ongeveer 84 procent voor het afschaffen van de klokwissel hebben gestemd.
Daarmee leek er aanvankelijk veel draagvlak.
Toch bleek het in de praktijk ingewikkelder.
Zomertijd of wintertijd zorgt voor discussie
Wanneer de klok niet meer wordt verzet, moet namelijk worden bepaald welke tijd permanent wordt.
En juist daarover konden Europese landen het niet eens worden.
Sommige landen en burgers geven de voorkeur aan zomertijd vanwege de langere lichte avonden.
Andere landen en deskundigen zien juist meer voordelen in permanente standaardtijd, oftewel wintertijd.
Daarnaast is afstemming tussen buurlanden belangrijk.
Wanneer Nederland bijvoorbeeld voor een andere permanente tijd zou kiezen dan België of Duitsland, kan dat nieuwe tijdsverschillen opleveren.
Het Europese voorstel is daardoor nog altijd niet definitief uitgevoerd.
Nederland zet klok op 25 oktober terug
Voor Nederland verandert er dit jaar dan ook niets.
De wintertijd gaat in op zondag 25 oktober 2026.
Om 03.00 uur wordt de klok één uur teruggezet naar 02.00 uur.
Daardoor duurt die nacht officieel een uur langer.
Voor veel mensen betekent dat simpelweg een extra uur slaap.
De omschakeling naar wintertijd vindt binnen de Europese Unie steeds plaats op de laatste zondag van oktober.
In het voorjaar gebeurt het tegenovergestelde en gaat de klok op de laatste zondag van maart weer een uur vooruit.
Wanneer stopt Nederland ermee?
Daar is voorlopig geen definitieve datum voor.
Hoewel het onderwerp al jarenlang op Europees niveau wordt besproken, is nog geen overeenstemming bereikt over de manier waarop de klokwissel moet worden afgeschaft.
Tot die tijd blijft het bestaande systeem in Nederland van kracht.
De ontwikkelingen in Canada laten ondertussen zien dat het wel degelijk anders kan.
Maar ze tonen ook meteen het grootste probleem: stoppen met het verzetten van de klok is relatief eenvoudig, bepalen welke tijd daarna permanent moet gelden is een stuk ingewikkelder.
Voor Nederland is de situatie dit weekend in ieder geval duidelijk: in de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur terug naar 02.00 uur.