Actueel
Gelekte Prinsjesdagcijfers laten drama voor Nederlanders zien
Nederlanders moeten er rekening mee houden dat de zorgverzekering in 2027 opnieuw duurder wordt. Uit uitgelekte Prinsjesdagcijfers blijkt dat het kabinet rekent met een gemiddelde jaarpremie van 2.028 euro. Dat zou neerkomen op ongeveer 169 euro per maand en daarmee zo’n 10 euro meer dan de raming voor het huidige jaar. De uiteindelijke premie kan per zorgverzekeraar echter verschillen en wordt pas later definitief bekendgemaakt.
Ieder jaar maakt het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport voorafgaand aan Prinsjesdag een inschatting van de gemiddelde zorgpremie voor het volgende jaar.
Die raming is vooral bedoeld om de begroting door te rekenen.
Het bedrag dat verzekerden daadwerkelijk gaan betalen, wordt uiteindelijk door de zorgverzekeraars zelf bepaald.
Kabinet rekent op 2.028 euro per jaar
Volgens de gelekte cijfers gaat het kabinet voor 2027 uit van een gemiddelde jaarpremie van 2.028 euro.
Omgerekend is dat ongeveer 169 euro per maand.
Dat is 120 euro per jaar meer dan de eerdere raming van 1.908 euro.
Als verzekeraars die stijging volledig doorberekenen, zou de premie dus gemiddeld ongeveer 10 euro per maand hoger uitvallen.
Daarmee zet de stijgende lijn van de afgelopen jaren zich opnieuw voort.
Premie is nog niet definitief
Toch betekent de raming niet dat iedere Nederlander volgend jaar precies 10 euro per maand meer gaat betalen.
Zorgverzekeraars bepalen hun premie zelfstandig.
Daarbij kijken ze onder meer naar de verwachte zorgkosten, hun financiële positie en de reserves die zij nog hebben.
Sommige verzekeraars kunnen besluiten een deel van hun reserves te gebruiken om de premiestijging te beperken.
Andere verzekeraars kunnen juist boven de kabinetsraming uitkomen.
Reserves worden kleiner
Volgens signalen uit de zorgsector worden de financiële buffers van zorgverzekeraars steeds kleiner.
Daardoor zou er minder ruimte kunnen zijn om premieverhogingen op te vangen met reserves.
Of verzekeraars die reserves alsnog inzetten, wordt pas later duidelijk.
De definitieve premies voor 2027 worden uiterlijk op 12 november bekendgemaakt.
Pas dan weten verzekerden hoeveel hun eigen polis daadwerkelijk gaat kosten.
Grote verschillen tussen verzekeraars mogelijk
Zoals ieder jaar kunnen er bovendien flinke verschillen ontstaan tussen zorgverzekeraars.
Niet alleen de hoogte van de premie verschilt, maar ook de polisvoorwaarden, vergoeding van zorgverleners en aanvullende verzekeringen kunnen uiteenlopen.
Een landelijke gemiddelde premie zegt daarom niet automatisch wat iemand individueel gaat betalen.
Voor veel huishoudens blijft het verstandig om in november opnieuw te vergelijken.
Ook veel onduidelijkheid over eigen risico
Naast de premie speelt ook het eigen risico een belangrijke rol in de totale zorgkosten.
Volgens de aangeleverde informatie was in het coalitieakkoord afgesproken dat het eigen risico in 2027 met 60 euro zou stijgen.
In de uitgelekte stukken zou echter staan dat die verhoging een jaar wordt uitgesteld.
Daardoor zou het eigen risico in 2027 mogelijk niet stijgen zoals eerder was voorzien.
De precieze hoogte is volgens de aangeleverde berichtgeving echter nog niet definitief vastgesteld.
Premie en eigen risico hangen samen
De hoogte van het eigen risico en de premie beïnvloeden elkaar.
Wanneer verzekerden een groter deel van bepaalde zorgkosten zelf betalen, hoeven zorgverzekeraars minder uit te keren.
Dat kan in theorie een remmend effect hebben op de maandpremie.
Andersom kan het uitstellen van een verhoging van het eigen risico juist betekenen dat verzekeraars meer kosten moeten dragen.
Dat kan weer invloed hebben op de hoogte van de premie.
Hoe dat in 2027 precies uitpakt, hangt af van de definitieve politieke besluiten en de berekeningen van de verzekeraars.
Zorgkosten blijven oplopen
De verwachte premiestijging komt niet uit de lucht vallen.
De zorguitgaven in Nederland lopen al jaren op.
Daar spelen onder meer stijgende lonen, dure medicijnen, vergrijzing en een groeiende vraag naar zorg een rol bij.
Verzekeraars moeten die hogere kosten uiteindelijk verwerken in hun premies.
Daarom is een stijging van de zorgpremie voor 2027 al langer onderwerp van gesprek.
Definitieve duidelijkheid in november
Voorlopig blijft het dus bij een raming.
Het kabinet rekent met een gemiddelde jaarpremie van 2.028 euro, maar de definitieve bedragen kunnen hoger of lager uitvallen.
Op 12 november moeten zorgverzekeraars hun premie voor 2027 bekendmaken.
Daarna kunnen verzekerden beoordelen of overstappen financieel aantrekkelijk is.
Als de kabinetsraming uitkomt, betalen Nederlanders gemiddeld ongeveer 10 euro per maand extra voor hun basisverzekering. Maar hoeveel dat uiteindelijk precies wordt, hangt af van de verzekeraar. Ook over het eigen risico is volgens de gelekte stukken nog niet het laatste woord gezegd.
Actueel
Deze vier provincies doen niet meer aan wintertijd en zetten de klok niet terug
Twee keer per jaar de klok verzetten? Op steeds meer plekken willen ze daar definitief vanaf. Verschillende regio’s hebben inmiddels besloten voortaan het hele jaar dezelfde tijd te hanteren. Vooral in Canada is er veel beweging. Daar kiezen meerdere provincies en gebieden ervoor de halfjaarlijkse klokwissel af te schaffen. Toch zorgt één belangrijke vraag nog altijd voor discussie: kiezen we voor permanente zomertijd of juist voor wintertijd?
Die discussie speelt ook onder slaapdeskundigen. Hoewel velen van hen het stoppen met de klokwissel toejuichen, bestaat er kritiek op permanente zomertijd. Een vaste wintertijd zou namelijk beter aansluiten bij het natuurlijke dag-nachtritme.
In Nederland verandert er voorlopig niets. In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok weer een uur terug.
Steeds meer plekken stoppen met klok verzetten
Voor miljoenen mensen is het ieder voorjaar en najaar hetzelfde ritueel: alle klokken moeten een uur vooruit of achteruit.
Dat heeft niet alleen praktische gevolgen. De verandering kan tijdelijk ook invloed hebben op het slaapritme.
Op verschillende plekken in Canada wordt daarom afscheid genomen van het systeem.
In de aangeleverde berichtgeving wordt Manitoba genoemd als de nieuwste provincie die besloot het verzetten van de klok te beëindigen.
Daar ging eerst een raadpleging onder de bevolking aan vooraf.
Bijna 72.000 inwoners zouden hun mening hebben gegeven. Maar liefst 92 procent van de deelnemers gaf aan dat ze van de halfjaarlijkse tijdswisseling af wilden.
De volgende vraag was welke tijd vervolgens permanent moest worden.
Meeste inwoners kiezen voor zomertijd
Daarover waren de meningen meer verdeeld.
Volgens de aangeleverde cijfers koos 58 procent voor permanente zomertijd, terwijl 34 procent liever permanent de wintertijd zou aanhouden.
Het voordeel van zomertijd is duidelijk zichtbaar aan het einde van de dag.
Het blijft ’s avonds langer licht.
Maar daar staat in de winter een belangrijk nadeel tegenover: de zon komt ’s ochtends later op. In december kan dat betekenen dat mensen veel langer in het donker aan hun dag beginnen.
En precies daar begint de discussie met slaapdeskundigen.
Slaapexperts zien liever wintertijd
Het afschaffen van de klokwissel kan rekenen op steun van deskundigen die wijzen op de verstoring van het slaapritme die het verzetten van de klok kan veroorzaken.
Vooral jonge kinderen en mensen die gevoelig zijn voor veranderingen in hun slaap-waakritme kunnen enkele dagen nodig hebben om zich aan de nieuwe tijd aan te passen.
Maar stoppen met de klokwissel is één ding. Welke tijd daarna permanent wordt ingevoerd, is een andere discussie.
Een deel van de slaap- en chronobiologische experts geeft de voorkeur aan permanente wintertijd.
Die standaardtijd sluit beter aan op de stand van de zon en daarmee op het natuurlijke circadiane ritme.
Bij permanente zomertijd wordt de klok als het ware het hele jaar een uur naar voren geschoven.
Dat levert lichte zomeravonden op, maar betekent tegelijkertijd dat het tijdens de wintermaanden ’s ochtends langer donker blijft.
Gezondheid belangrijke reden
Gezondheidsargumenten speelden volgens de aangeleverde informatie een belangrijke rol bij de Canadese besluitvorming.
Een analyse van het provinciale ministerie van Volksgezondheid zou hebben geconcludeerd dat stoppen met het wisselen van de klok voordelen kan opleveren.
Gezinnen met jonge kinderen worden daarbij specifiek genoemd.
Een verandering van één uur klinkt misschien beperkt, maar kan het dagelijkse ritme tijdelijk behoorlijk verstoren.
Daarnaast worden economische en praktische argumenten genoemd.
Wanneer aangrenzende gebieden dezelfde tijd hanteren, wordt bijvoorbeeld zakendoen en reizen over provinciegrenzen eenvoudiger.
Canada krijgt steeds meer uitzonderingen
Canada vormt sowieso een ingewikkelde lappendeken als het om tijdzones en zomertijd gaat.
Naast Manitoba worden in de aangeleverde berichtgeving British Columbia, Alberta en de Northwest Territories genoemd als gebieden waar recent stappen zijn gezet om de klokwissel te beëindigen.
Yukon hanteert al sinds 2020 een vaste tijd.
Saskatchewan stopte er zelfs tientallen jaren geleden al mee.
Ook in delen van Ontario spelen veranderingen. Het noordwesten van de provincie zou zich aanpassen om gelijk te blijven lopen met Manitoba.
Zonder zo’n aanpassing kunnen bijzondere situaties ontstaan waarbij nabijgelegen plaatsen gedurende een deel van het jaar verschillende tijden hanteren.
Ontario wacht op andere regio’s
Ontario nam volgens de aangeleverde informatie al in 2020 wetgeving aan die het mogelijk maakt om met de klokwissel te stoppen.
Daar zit echter een belangrijke voorwaarde aan.
De verandering zou pas worden doorgevoerd wanneer onder andere Quebec en de Amerikaanse staat New York eveneens meedoen.
Dat illustreert meteen waarom het afschaffen van zomer- en wintertijd ingewikkelder is dan simpelweg besluiten de klok niet meer te verzetten.
Wanneer één gebied verandert en de buren niet, ontstaan nieuwe tijdsverschillen.
Dat kan gevolgen hebben voor woon-werkverkeer, scholen, transport, televisie-uitzendingen en bedrijven die over regionale grenzen werken.
Europa praat er al jaren over
Ook binnen de Europese Unie is het stoppen met de klokwissel bepaald geen nieuw onderwerp.
De Europese Commissie kwam in 2018 met een voorstel om de halfjaarlijkse wisseling te beëindigen.
Daaraan voorafgaand werd een grote online raadpleging gehouden.
Van de ruim 4,5 miljoen deelnemers zou ongeveer 84 procent voor het afschaffen van de klokwissel hebben gestemd.
Daarmee leek er aanvankelijk veel draagvlak.
Toch bleek het in de praktijk ingewikkelder.
Zomertijd of wintertijd zorgt voor discussie
Wanneer de klok niet meer wordt verzet, moet namelijk worden bepaald welke tijd permanent wordt.
En juist daarover konden Europese landen het niet eens worden.
Sommige landen en burgers geven de voorkeur aan zomertijd vanwege de langere lichte avonden.
Andere landen en deskundigen zien juist meer voordelen in permanente standaardtijd, oftewel wintertijd.
Daarnaast is afstemming tussen buurlanden belangrijk.
Wanneer Nederland bijvoorbeeld voor een andere permanente tijd zou kiezen dan België of Duitsland, kan dat nieuwe tijdsverschillen opleveren.
Het Europese voorstel is daardoor nog altijd niet definitief uitgevoerd.
Nederland zet klok op 25 oktober terug
Voor Nederland verandert er dit jaar dan ook niets.
De wintertijd gaat in op zondag 25 oktober 2026.
Om 03.00 uur wordt de klok één uur teruggezet naar 02.00 uur.
Daardoor duurt die nacht officieel een uur langer.
Voor veel mensen betekent dat simpelweg een extra uur slaap.
De omschakeling naar wintertijd vindt binnen de Europese Unie steeds plaats op de laatste zondag van oktober.
In het voorjaar gebeurt het tegenovergestelde en gaat de klok op de laatste zondag van maart weer een uur vooruit.
Wanneer stopt Nederland ermee?
Daar is voorlopig geen definitieve datum voor.
Hoewel het onderwerp al jarenlang op Europees niveau wordt besproken, is nog geen overeenstemming bereikt over de manier waarop de klokwissel moet worden afgeschaft.
Tot die tijd blijft het bestaande systeem in Nederland van kracht.
De ontwikkelingen in Canada laten ondertussen zien dat het wel degelijk anders kan.
Maar ze tonen ook meteen het grootste probleem: stoppen met het verzetten van de klok is relatief eenvoudig, bepalen welke tijd daarna permanent moet gelden is een stuk ingewikkelder.
Voor Nederland is de situatie dit weekend in ieder geval duidelijk: in de nacht van zaterdag op zondag gaat de klok om 03.00 uur terug naar 02.00 uur.