Actueel
D66-minister betrapt op grote leugen tegen bevolking
Minister Elanor Boekholt-O’Sullivan ligt onder vuur vanwege haar communicatie over vijf zogenoemde ‘nieuwe locaties’ waar versneld 30.000 woningen gebouwd moeten worden. De indruk werd gewekt dat het om vijf compleet nieuwe woningbouwlocaties gaat, maar in verschillende genoemde gebieden bestaan al langer bouwplannen en op sommige plekken wordt zelfs al gebouwd. Onder het bericht van de minister op X is inmiddels een officiële correctie toegevoegd.
De discussie raakt aan een van de belangrijkste politieke onderwerpen van dit moment: de woningnood.
Het kabinet wil de komende jaren de woningbouw flink opvoeren en zoekt naar manieren om grote projecten sneller van de grond te krijgen.
Maandag kwam minister Boekholt-O’Sullivan daarom met ogenschijnlijk groot nieuws.
„Er moeten veel meer huizen worden gebouwd. Met deze 5 nieuwe locaties komen er 30.000 woningen extra snel bij voor ruim 60.000 woningzoekenden”, schreef ze.
Later dit jaar zouden daar volgens de minister nog eens vijf locaties bij moeten komen.
Maar juist het woord ‘nieuwe’ zorgt nu voor discussie.
Locaties blijken helemaal niet nieuw
Wie de vijf aangewezen gebieden nader bekijkt, ziet namelijk dat daar niet plotseling vanuit het niets nieuwe woningbouwprojecten zijn ontstaan.
Het gaat om gebieden in Deventer, Haarlem, Leeuwarden, Maastricht en Weert.
Op verschillende van deze locaties waren al plannen voor woningbouw in voorbereiding.
In Deventer en Haarlem wordt volgens de aangeleverde informatie zelfs al gebouwd.
Daarmee kan de oorspronkelijke boodschap gemakkelijk de indruk wekken dat het kabinet vijf volledig nieuwe woningbouwlocaties heeft gevonden waar nu ineens 30.000 extra huizen kunnen verschijnen.
Dat is niet wat er daadwerkelijk is veranderd.
Correctie onder bericht minister
De formulering heeft inmiddels geleid tot een officiële correctie onder het bericht op X.
Daarmee wordt duidelijk dat er belangrijke context ontbreekt bij de oorspronkelijke boodschap van de minister.
Niet de gebieden of alle woningbouwplannen zijn nieuw.
Wat wél nieuw is, is de status die de vijf gebieden van het Rijk krijgen.
Ze zijn aangewezen als nationaal grootschalig woongebied.
En dat verschil is belangrijk.
Wat verandert er dan precies?
Door die nieuwe aanwijzing raakt het Rijk intensiever betrokken bij de ontwikkeling van de gebieden.
Het idee is dat de landelijke overheid samen met gemeenten en andere betrokken partijen knelpunten probeert weg te nemen en ervoor zorgt dat de woningbouw sneller kan worden uitgevoerd.
Het gaat dus niet zozeer om 30.000 woningen die maandag ineens aan de bestaande bouwplannen zijn toegevoegd.
De verandering zit vooral in de manier waarop het Rijk de bestaande gebiedsontwikkelingen gaat ondersteunen en prioriteren.
Dat is een wezenlijk andere boodschap dan simpelweg spreken over „vijf nieuwe locaties”.
30.000 woningen moeten sneller worden gebouwd
De plannen zijn overigens wel omvangrijk.
In de vijf gebieden gaat het gezamenlijk om ongeveer 30.000 woningen.
Volgens de minister kunnen daarmee uiteindelijk ruim 60.000 woningzoekenden worden geholpen.
Het kabinet wil de bouw op deze locaties versnellen door ze de nieuwe nationale status te geven.
De vraag is alleen hoeveel sneller dat in de praktijk daadwerkelijk gaat gebeuren.
Geen concrete opleverdatum genoemd
Daar zit namelijk een belangrijk probleem.
Het kabinet heeft volgens de beschikbare informatie geen concrete datum genoemd waarop de 30.000 woningen allemaal gerealiseerd moeten zijn.
Daardoor is moeilijk te controleren wat precies wordt bedoeld met de belofte dat de woningen „extra snel” beschikbaar komen.
Versnelling kan betekenen dat een project enkele maanden eerder wordt afgerond, maar ook dat jarenlange procedures iets worden ingekort.
Zonder concrete planning is het voorlopig lastig om te beoordelen hoeveel tijd de nieuwe status daadwerkelijk gaat besparen.
Politieke tegenstanders grijpen in
De ongelukkige formulering is ondertussen niet onopgemerkt gebleven bij politieke tegenstanders.
Ook vanuit VVD-hoek kwam kritiek op de manier waarop het nieuws werd gepresenteerd.
Critici wijzen erop dat bestaande woningbouwprojecten niet zomaar als nieuwe locaties gepresenteerd zouden moeten worden.
Daar staat tegenover dat de aanwijzing als nationaal grootschalig woongebied wel degelijk een nieuwe beleidsstap is.
De discussie gaat daarmee vooral over de presentatie van het besluit en niet over de vraag of er überhaupt iets is veranderd.
Niet 30.000 compleet nieuwe woningen
Dat onderscheid is belangrijk.
Wanneer een bestaand woningbouwplan een nieuwe nationale status krijgt, betekent dat niet automatisch dat alle woningen binnen dat project nieuw aan de landelijke bouwvoorraadplannen zijn toegevoegd.
De bedoeling is vooral dat bestaande plannen meer ondersteuning vanuit het Rijk krijgen en daardoor mogelijk sneller gerealiseerd kunnen worden.
Dat klinkt minder spectaculair dan vijf compleet nieuwe bouwlocaties met 30.000 woningen, maar geeft wel een nauwkeuriger beeld van wat er is aangekondigd.
Later volgen nog vijf gebieden
De vijf locaties zijn bovendien nog maar het begin.
Volgens Boekholt-O’Sullivan moeten later dit jaar nog vijf gebieden worden aangewezen.
Daarmee wil het kabinet op in totaal tien locaties extra inzetten op grootschalige woningbouw.
Hoeveel woningen daar uiteindelijk bij komen en wanneer die beschikbaar zijn, zal afhangen van de afzonderlijke plannen, procedures en infrastructuur die nodig is om de gebieden te ontwikkelen.
Vooral communicatie zorgt voor kritiek
De kritiek op Boekholt-O’Sullivan draait uiteindelijk vooral om één woord: nieuw.
De vijf gebieden zijn niet nieuw en ook de plannen om er woningen te bouwen bestonden op verschillende plekken al.
Nieuw is vooral dat het Rijk deze gebieden aanwijst als nationaal grootschalig woongebied en daarmee een grotere rol wil spelen bij de realisatie ervan.
De belofte dat hierdoor 30.000 woningen ‘extra snel’ beschikbaar komen, zal zich bovendien nog in de praktijk moeten bewijzen. Zonder concrete opleverdata is voorlopig niet vast te stellen hoeveel sneller de woningen daadwerkelijk gebouwd zullen worden. De aankondiging bevat dus wel degelijk nieuw beleid, maar de oorspronkelijke formulering wekte een veel grotere indruk van ‘nieuwbouw’ dan de feitelijke verandering lijkt te rechtvaardigen.
Actueel
Soundos El Ahmadi gefileerd na totaal misplaatste grap
Soundos El Ahmadi heeft voor flinke beroering gezorgd met een bijzonder harde grap tijdens een optreden. De cabaretière maakte een vergelijking tussen een miskraam en de Belgische politicus Dries Van Langenhove. Toen een groot deel van het publiek nauwelijks reageerde, kwam Soundos met nóg een opmerking: volgens haar applaudisseerde slechts een derde van de zaal en zou de rest “extreemrechts” stemmen. Vooral die combinatie zorgt nu voor stevige kritiek.
Op sociale media wordt volop gediscussieerd over het fragment. Waar de een het verdedigt als scherpe cabarethumor, vinden anderen dat Soundos met de grap een grens overschrijdt.
“Smakeloos, smakelozer, Soundos”, klinkt het onder meer in de kritiek.
Soundos maakt harde grap over miskraam
De commotie draait om een fragment waarin Soundos eerst vertelt over haar eigen zwangerschappen.
“Ik ben één keer 39 weken zwanger geweest, één keer 33 weken en één keer 8 weken”, begint ze.
Vervolgens vertelt ze dat die laatste zwangerschap eindigde in een miskraam.
“Dit is toen helaas misgegaan. Ik kan jullie vertellen dat het echt verschrikkelijk was om mee te maken. Het heeft me heel erg overvallen.”
Tot dat moment lijkt het om een persoonlijk en serieus verhaal te gaan.
Daarna verandert de toon volledig.
Grap over Dries Van Langenhove
Soundos vervolgt haar verhaal met een bewust absurd en confronterend stuk.
“Wat heel veel mensen niet weten is dat als je miskraam in de toiletpot valt, dat je door moet spoelen, want als jij niet doorspoelt, kan zo’n miskraam nog door blijven leven.”
Vervolgens komt de clou.
“En zo is Dries Van Langenhove ontstaan. Sorry nog daarvoor!”
Daarmee richt Soundos haar grap rechtstreeks op de Belgische politicus Dries Van Langenhove.
De grap lijkt in de zaal echter niet de reactie op te leveren waarop ze mogelijk had gehoopt.
Publiek reageert verdeeld
In het fragment is volgens de aangeleverde beschrijving te merken dat een aanzienlijk deel van het publiek niet enthousiast reageert.
Soundos merkt dat zelf eveneens op.
In plaats van het moment voorbij te laten gaan, reageert ze op de zaal.
“Een derde applaudisseert, twee derde stemt extreemrechts.”
Ook die uitspraak valt vervolgens niet bij iedereen goed.
Critici wijzen erop dat er allerlei redenen kunnen zijn waarom iemand niet om een grap lacht en vinden dat Soundos de afwezige lach daarmee te gemakkelijk aan een politieke voorkeur koppelt.
‘Geef me je geld en ga naar huis’
Soundos maakt vervolgens duidelijk dat ze zich weinig aantrekt van mensen in de zaal die haar grap niet kunnen waarderen.
“Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis. Ik vind het allemaal prima.”
De opmerkingen leveren achteraf veel discussie op.
Daarbij gaat het niet alleen over de vraag of een miskraam geschikt materiaal is voor een grap.
Ook haar reactie op het publiek wordt bekritiseerd.
Want wanneer mensen niet lachen om een politieke grap, betekent dat uiteraard niet automatisch dat zij een bepaalde politieke overtuiging hebben.
Stevige kritiek op sociale media
Het fragment wordt inmiddels ook buiten de zaal besproken.
Mediacourant besteedt aandacht aan de ophef en deelt verschillende kritische reacties.
Bob Dijkgraaf reageert bijvoorbeeld op de manier waarop Soundos het zwijgende deel van het publiek benadert.
“Als je niet klapt moet je wel extreemrechts zijn. Dat je het gewoon totaal niet grappig vindt, is bij haar geen optie.”
Een andere criticus richt zich vooral op de kwaliteit van de grap.
“Ze probeert te choqueren, maar het komt niet over. Dat is geen kwestie van smaak, maar van vakmanschap. En dat vakmanschap ontbreekt.”
Dat zijn uiteraard persoonlijke beoordelingen van de betreffende reageerders, maar ze illustreren wel waarom het fragment zoveel discussie oproept.
Bezoeker herkent grap uit eerdere voorstelling
Een andere opvallende reactie komt volgens de aangeleverde informatie van Nicole Hartog.
Zij zegt de voorstelling van Soundos eerder te hebben bezocht in de Meervaart in Amsterdam.
Volgens haar gebruikte Soundos destijds vrijwel dezelfde grap, maar werd er toen een andere politieke naam genoemd.
“Ik heb deze voorstelling in de Meervaart gezien en toen was het Dilans naam die ze zei.”
Daarmee lijkt ze te verwijzen naar Dilan Yeşilgöz.
Dat is de herinnering van deze bezoeker; op basis van de aangeleverde informatie kan niet onafhankelijk worden vastgesteld hoe de grap tijdens dat specifieke eerdere optreden exact werd gebracht.
‘Ik kon er niet om lachen’
Nicole vertelt dat ze de grap ook tijdens die eerdere voorstelling niet kon waarderen.
“Ik kon er niet om lachen. Wat in- en inslecht om zo over een miskraam te praten. Respectloos ook naar de genoemde persoon toe.”
Juist het onderwerp maakt de grap voor sommige mensen extra gevoelig.
Een miskraam kan voor vrouwen en hun partners een ingrijpende en emotionele ervaring zijn. Soundos gebruikt in dit geval haar eigen ervaring als uitgangspunt voor zwarte humor en een politieke belediging.
Of dat binnen cabaret wel of niet te ver gaat, is uiteindelijk een kwestie waar het publiek verschillend over kan denken.
Soundos staat bekend om scherpe stijl
Dat Soundos El Ahmadi met haar uitspraken discussie oproept, is op zichzelf niet nieuw.
De cabaretière staat bekend om een directe en confronterende stijl waarbij ze gevoelige onderwerpen niet uit de weg gaat.
Ook in televisieprogramma’s kan dat botsingen opleveren.
Zo ontstond eerder discussie na haar optreden in het Vlaamse programma De Afspraak, waar ze tegenover presentator Bart Schols zat.
In België is Soundos bovendien regelmatig op televisie te zien en heeft ze inmiddels een aanzienlijk publiek opgebouwd.
Humor of over de grens?
De nieuwe ophef draait uiteindelijk om een bekende discussie binnen cabaret: hoe ver mag een comedian gaan?
Soundos gebruikt een zeer persoonlijke en pijnlijke ervaring als basis voor een grove politieke grap. Dat sommige mensen daar niet om kunnen lachen, is duidelijk.
Tegelijkertijd hoort provoceren en het opzoeken van grenzen voor veel cabaretiers juist bij het genre.
De extra opmerking richting het publiek maakt het fragment in dit geval nog controversiëler. Door te suggereren dat de mensen die niet applaudisseren “extreemrechts” stemmen, verplaatst de discussie zich van de grap zelf naar de reactie van Soundos op haar publiek.
En juist daar lijken veel critici over te vallen.
Of Soundos zich iets aantrekt van alle commotie, valt nog te bezien. Tijdens haar optreden maakte ze in ieder geval duidelijk hoe ze tegenover mensen staat die haar humor niet waarderen: “Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis.”