Actueel
Enorme klap voor Rob Jetten en coalitiepartijen
Premier Rob Jetten staat voor een bijzonder lastige periode. De onderhandelingen over de begroting zijn vastgelopen nadat oppositiepartijen besloten niet langer mee te praten, terwijl ook D66, VVD en CDA onderling nog geen overeenstemming hebben bereikt. Jesse Klaver spreekt inmiddels van een crisissituatie. Alsof dat nog niet genoeg is, verschijnt er nu ook een nieuwe peiling van Maurice de Hond waarin de drie kabinetspartijen gezamenlijk fors verliezen.
De tijd begint ondertussen te dringen. Met Prinsjesdag in aantocht moet het kabinet overeenstemming bereiken over de begrotingsplannen en duidelijk maken welke financiële koers Nederland het komende jaar gaat varen.
Juist op dat belangrijke moment lopen de politieke spanningen verder op.
De oppositiepartijen die betrokken waren bij gesprekken over de begroting hebben besloten voorlopig niet verder te onderhandelen. Daarmee komt de verantwoordelijkheid nadrukkelijker bij de drie kabinetspartijen D66, VVD en CDA te liggen.
Maar ook tussen die partijen bestaan nog grote verschillen.
Jesse Klaver waarschuwt voor crisis
Jesse Klaver legt de verantwoordelijkheid voor de ontstane situatie nadrukkelijk bij het kabinet. Volgens hem moeten de drie partijen snel in beweging komen om een verdere politieke escalatie te voorkomen.
“Ik geef ze een laatste aanmoediging om uit deze impasse te komen en het land niet in een crisis te storten”, aldus Klaver.
Hij wil dat D66, VVD en CDA bij de begrotingsplannen meer richting PRO bewegen.
Een belangrijk twistpunt zijn de voorgenomen bezuinigingen. Klaver verzet zich tegen maatregelen die volgens hem mensen raken wanneer zij ziek worden of hun baan verliezen.
“Het kabinet wil bezuinigen op mensen die ziek worden of werkloos raken. Daar kunnen we niet in meegaan. De allerrijksten moeten een eerlijke bijdrage leveren”, stelt hij.
Daarmee lijken de verschillen voorlopig groot.
Jetten moet partijen bij elkaar zien te brengen
Voor premier Rob Jetten worden de komende dagen daardoor cruciaal.
Hij moet niet alleen proberen D66, VVD en CDA op één lijn te krijgen, maar heeft door de minderheidspositie van zijn kabinet uiteindelijk ook steun van buiten de coalitie nodig om belangrijke plannen door het parlement te krijgen.
Dat maakt de situatie ingewikkelder dan bij een kabinet dat zelfstandig over een meerderheid beschikt.
Zelfs wanneer de drie kabinetspartijen onderling een akkoord bereiken, is het politieke werk dus nog niet klaar. Voor voldoende steun in de Tweede Kamer zullen compromissen met oppositiepartijen noodzakelijk blijven.
De mislukte gesprekken van deze week maken duidelijk hoe moeilijk dat kan worden.
Met Prinsjesdag in zicht neemt de tijdsdruk bovendien iedere dag verder toe.
Nieuwe peiling zorgt voor volgende tegenvaller
Naast de begrotingsproblemen krijgt het kabinet nu ook slecht nieuws uit de nieuwste zetelpeiling van Maurice de Hond.
Daaruit komt een beeld naar voren waarin de steun voor de drie kabinetspartijen gezamenlijk fors lager ligt dan bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen.
De uitkomst wijkt bovendien behoorlijk af van de peiling van EenVandaag en Verian die enkele dagen eerder verscheen. Dat onderstreept dat peilingen momentopnames zijn en dat verschillende onderzoeksbureaus tot uiteenlopende resultaten kunnen komen.
In de peiling van De Hond is de trend voor de regeringspartijen echter duidelijk negatief.
Kabinetspartijen zakken samen naar 46 zetels
D66, VVD en CDA behaalden bij de Tweede Kamerverkiezingen gezamenlijk 66 zetels.
Wanneer er volgens de nieuwste peiling van Maurice de Hond nu verkiezingen zouden worden gehouden, zouden daar nog 46 zetels van overblijven.
Dat betekent een gezamenlijk virtueel verlies van twintig zetels ten opzichte van de verkiezingsuitslag.
Ook ten opzichte van de vorige peiling van De Hond gaat de combinatie iets achteruit. Op 1 augustus stonden de drie partijen gezamenlijk nog op 47 virtuele zetels. Inmiddels is dat er één minder.
Voor een kabinet dat toch al afhankelijk is van steun van oppositiepartijen, is dat politiek geen prettig signaal.
D66 blijft op 18 zetels
D66 zou volgens de nieuwe peiling uitkomen op 18 zetels.
De VVD staat er iets minder goed voor en zou op dit moment 15 zetels behalen. Ook het CDA blijft volgens De Hond achter en komt uit op 13 virtuele zetels.
Samen levert dat de genoemde 46 zetels op.
Daarmee zouden de drie partijen ver verwijderd zijn van de 76 zetels die nodig zijn voor een meerderheid in de Tweede Kamer.
Peilingen bepalen vanzelfsprekend niet direct de machtsverhoudingen in het parlement. De huidige zetelverdeling verandert er niet door. Toch worden de cijfers in Den Haag nauwlettend gevolgd, omdat ze een indicatie geven van hoe kiezers op politieke ontwikkelingen reageren.
Zeker wanneer een kabinet tegelijkertijd verwikkeld is in moeilijke begrotingsonderhandelingen, kunnen tegenvallende peilingen de interne druk verder vergroten.
Opvallende entree voor Mona Keijzer
Een andere opvallende ontwikkeling in de peiling is de positie van Mona Keijzer.
Keijzer kondigde deze week een nieuwe politieke beweging aan en die lijkt volgens de eerste meting van Maurice de Hond direct op behoorlijke belangstelling te kunnen rekenen.
De nieuwe beweging wordt in de peiling meteen op zeven zetels gezet.
Dat is opvallend voor een nieuwe politieke formatie en kan gevolgen hebben voor de toch al sterk verdeelde politieke verhoudingen.
Het blijft uiteraard de vraag of die steun standhoudt. Nieuwe partijen kunnen kort na hun lancering profiteren van veel media-aandacht, terwijl pas later duidelijk wordt hoeveel kiezers daadwerkelijk bij zo’n partij blijven.
Cruciale dagen voor premier Jetten
Voor Jetten komen meerdere problemen daarmee tegelijkertijd samen.
Aan de ene kant moet zijn kabinet snel een oplossing vinden voor de begroting. Aan de andere kant laten de cijfers van De Hond zien dat de drie regeringspartijen gezamenlijk aanzienlijk lager staan dan bij de verkiezingen.
Daar bovenop is het kabinet voor belangrijke besluiten afhankelijk van oppositiepartijen die nu juist uit de begrotingsgesprekken zijn gestapt.
Klaver heeft de druk verder opgevoerd door openlijk over een mogelijke crisis te spreken wanneer het kabinet niet uit de impasse weet te komen.
De komende dagen zullen daarom belangrijk worden.
D66, VVD en CDA moeten eerst hun eigen verschillen zien te overbruggen en vervolgens voldoende steun buiten het kabinet vinden. Met Prinsjesdag steeds dichterbij en gezamenlijk slechts 46 virtuele zetels in de nieuwste peiling van Maurice de Hond, neemt de politieke druk op premier Jetten snel toe.
Actueel
Soundos El Ahmadi gefileerd na totaal misplaatste grap
Soundos El Ahmadi heeft voor flinke beroering gezorgd met een bijzonder harde grap tijdens een optreden. De cabaretière maakte een vergelijking tussen een miskraam en de Belgische politicus Dries Van Langenhove. Toen een groot deel van het publiek nauwelijks reageerde, kwam Soundos met nóg een opmerking: volgens haar applaudisseerde slechts een derde van de zaal en zou de rest “extreemrechts” stemmen. Vooral die combinatie zorgt nu voor stevige kritiek.
Op sociale media wordt volop gediscussieerd over het fragment. Waar de een het verdedigt als scherpe cabarethumor, vinden anderen dat Soundos met de grap een grens overschrijdt.
“Smakeloos, smakelozer, Soundos”, klinkt het onder meer in de kritiek.
Soundos maakt harde grap over miskraam
De commotie draait om een fragment waarin Soundos eerst vertelt over haar eigen zwangerschappen.
“Ik ben één keer 39 weken zwanger geweest, één keer 33 weken en één keer 8 weken”, begint ze.
Vervolgens vertelt ze dat die laatste zwangerschap eindigde in een miskraam.
“Dit is toen helaas misgegaan. Ik kan jullie vertellen dat het echt verschrikkelijk was om mee te maken. Het heeft me heel erg overvallen.”
Tot dat moment lijkt het om een persoonlijk en serieus verhaal te gaan.
Daarna verandert de toon volledig.
Grap over Dries Van Langenhove
Soundos vervolgt haar verhaal met een bewust absurd en confronterend stuk.
“Wat heel veel mensen niet weten is dat als je miskraam in de toiletpot valt, dat je door moet spoelen, want als jij niet doorspoelt, kan zo’n miskraam nog door blijven leven.”
Vervolgens komt de clou.
“En zo is Dries Van Langenhove ontstaan. Sorry nog daarvoor!”
Daarmee richt Soundos haar grap rechtstreeks op de Belgische politicus Dries Van Langenhove.
De grap lijkt in de zaal echter niet de reactie op te leveren waarop ze mogelijk had gehoopt.
Publiek reageert verdeeld
In het fragment is volgens de aangeleverde beschrijving te merken dat een aanzienlijk deel van het publiek niet enthousiast reageert.
Soundos merkt dat zelf eveneens op.
In plaats van het moment voorbij te laten gaan, reageert ze op de zaal.
“Een derde applaudisseert, twee derde stemt extreemrechts.”
Ook die uitspraak valt vervolgens niet bij iedereen goed.
Critici wijzen erop dat er allerlei redenen kunnen zijn waarom iemand niet om een grap lacht en vinden dat Soundos de afwezige lach daarmee te gemakkelijk aan een politieke voorkeur koppelt.
‘Geef me je geld en ga naar huis’
Soundos maakt vervolgens duidelijk dat ze zich weinig aantrekt van mensen in de zaal die haar grap niet kunnen waarderen.
“Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis. Ik vind het allemaal prima.”
De opmerkingen leveren achteraf veel discussie op.
Daarbij gaat het niet alleen over de vraag of een miskraam geschikt materiaal is voor een grap.
Ook haar reactie op het publiek wordt bekritiseerd.
Want wanneer mensen niet lachen om een politieke grap, betekent dat uiteraard niet automatisch dat zij een bepaalde politieke overtuiging hebben.
Stevige kritiek op sociale media
Het fragment wordt inmiddels ook buiten de zaal besproken.
Mediacourant besteedt aandacht aan de ophef en deelt verschillende kritische reacties.
Bob Dijkgraaf reageert bijvoorbeeld op de manier waarop Soundos het zwijgende deel van het publiek benadert.
“Als je niet klapt moet je wel extreemrechts zijn. Dat je het gewoon totaal niet grappig vindt, is bij haar geen optie.”
Een andere criticus richt zich vooral op de kwaliteit van de grap.
“Ze probeert te choqueren, maar het komt niet over. Dat is geen kwestie van smaak, maar van vakmanschap. En dat vakmanschap ontbreekt.”
Dat zijn uiteraard persoonlijke beoordelingen van de betreffende reageerders, maar ze illustreren wel waarom het fragment zoveel discussie oproept.
Bezoeker herkent grap uit eerdere voorstelling
Een andere opvallende reactie komt volgens de aangeleverde informatie van Nicole Hartog.
Zij zegt de voorstelling van Soundos eerder te hebben bezocht in de Meervaart in Amsterdam.
Volgens haar gebruikte Soundos destijds vrijwel dezelfde grap, maar werd er toen een andere politieke naam genoemd.
“Ik heb deze voorstelling in de Meervaart gezien en toen was het Dilans naam die ze zei.”
Daarmee lijkt ze te verwijzen naar Dilan Yeşilgöz.
Dat is de herinnering van deze bezoeker; op basis van de aangeleverde informatie kan niet onafhankelijk worden vastgesteld hoe de grap tijdens dat specifieke eerdere optreden exact werd gebracht.
‘Ik kon er niet om lachen’
Nicole vertelt dat ze de grap ook tijdens die eerdere voorstelling niet kon waarderen.
“Ik kon er niet om lachen. Wat in- en inslecht om zo over een miskraam te praten. Respectloos ook naar de genoemde persoon toe.”
Juist het onderwerp maakt de grap voor sommige mensen extra gevoelig.
Een miskraam kan voor vrouwen en hun partners een ingrijpende en emotionele ervaring zijn. Soundos gebruikt in dit geval haar eigen ervaring als uitgangspunt voor zwarte humor en een politieke belediging.
Of dat binnen cabaret wel of niet te ver gaat, is uiteindelijk een kwestie waar het publiek verschillend over kan denken.
Soundos staat bekend om scherpe stijl
Dat Soundos El Ahmadi met haar uitspraken discussie oproept, is op zichzelf niet nieuw.
De cabaretière staat bekend om een directe en confronterende stijl waarbij ze gevoelige onderwerpen niet uit de weg gaat.
Ook in televisieprogramma’s kan dat botsingen opleveren.
Zo ontstond eerder discussie na haar optreden in het Vlaamse programma De Afspraak, waar ze tegenover presentator Bart Schols zat.
In België is Soundos bovendien regelmatig op televisie te zien en heeft ze inmiddels een aanzienlijk publiek opgebouwd.
Humor of over de grens?
De nieuwe ophef draait uiteindelijk om een bekende discussie binnen cabaret: hoe ver mag een comedian gaan?
Soundos gebruikt een zeer persoonlijke en pijnlijke ervaring als basis voor een grove politieke grap. Dat sommige mensen daar niet om kunnen lachen, is duidelijk.
Tegelijkertijd hoort provoceren en het opzoeken van grenzen voor veel cabaretiers juist bij het genre.
De extra opmerking richting het publiek maakt het fragment in dit geval nog controversiëler. Door te suggereren dat de mensen die niet applaudisseren “extreemrechts” stemmen, verplaatst de discussie zich van de grap zelf naar de reactie van Soundos op haar publiek.
En juist daar lijken veel critici over te vallen.
Of Soundos zich iets aantrekt van alle commotie, valt nog te bezien. Tijdens haar optreden maakte ze in ieder geval duidelijk hoe ze tegenover mensen staat die haar humor niet waarderen: “Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis.”