Actueel
Gevaarlijk virus opgedoken op verschillende plekken in Nederland
Het westnijlvirus is opnieuw opgedoken in Nederland. In korte tijd is het virus vastgesteld bij een mens, een paard en een vogel. Volgens het RIVM wijzen deze vondsten erop dat er momenteel besmette muggen in Nederland rondvliegen die het virus kunnen overdragen. De meeste mensen merken overigens niets van een besmetting, maar in zeldzame gevallen kan het virus ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken.
Besmetting ontdekt bij bloeddonor
De menselijke besmetting kwam aan het licht bij een bloeddonor. Opvallend is dat deze persoon voorafgaand aan de besmetting niet in het buitenland is geweest.
Daarom gaat het RIVM ervan uit dat de infectie in Nederland is opgelopen. Dat betekent dat het virus opnieuw lokaal wordt overgedragen.
De besmetting werd in augustus ontdekt tijdens wetenschappelijk onderzoek onder bloeddonoren. Daarbij wordt extra gekeken naar gebieden waar het westnijlvirus eerder is gevonden bij mensen, paarden, vogels of muggen.
Het is voor het eerst in ongeveer zes jaar dat er weer melding wordt gemaakt van iemand die het virus in Nederland heeft opgelopen. In 2020 werden eveneens verschillende menselijke besmettingen vastgesteld.
Hoe verspreidt het westnijlvirus zich?
Het westnijlvirus wordt voornamelijk verspreid door muggen. De verspreiding begint meestal bij vogels die het virus bij zich dragen.
Wanneer een mug een besmette vogel steekt, kan de mug zelf geïnfecteerd raken. Vervolgens kan diezelfde mug het virus bij een volgende beet overbrengen op mensen of andere zoogdieren, waaronder paarden.
Mensen en paarden worden daarbij gezien als zogenoemde eindgastheren. Zij hebben doorgaans niet voldoende virus in hun bloed om nieuwe muggen te besmetten.
Een besmet persoon vormt daardoor normaal gesproken geen direct besmettingsgevaar voor andere mensen. Je krijgt het virus dus niet door simpelweg in de buurt van iemand te zijn die besmet is.
Ook virus bij paard en vogel gevonden
Dat het virus nu niet alleen bij een mens, maar ook bij een paard en een vogel is aangetroffen, is belangrijk voor het beeld van de verspreiding.
De combinatie van deze vondsten wijst erop dat het virus daadwerkelijk circuleert tussen vogels en muggen in Nederland.
Dat betekent niet automatisch dat er op grote schaal mensen ziek zullen worden. Wel is het een signaal dat overdracht via Nederlandse muggen mogelijk is en dat gezondheidsinstanties de situatie nauwlettend moeten blijven volgen.
In 2020 voor het eerst in Nederland aangetroffen
Het westnijlvirus komt oorspronkelijk uit Afrika, maar heeft zich in de loop der jaren over andere delen van de wereld verspreid. Ook in verschillende Europese landen wordt het virus inmiddels aangetroffen.
Trekvogels spelen een belangrijke rol bij de verspreiding over grote afstanden. Daarnaast kunnen warmere weersomstandigheden gunstig zijn voor muggen en de overdracht van het virus.
Nederland kreeg er in 2020 voor het eerst nadrukkelijk mee te maken. In augustus van dat jaar werd het virus aangetroffen bij een grasmus. Later volgden ook menselijke besmettingen.
In totaal werden dat jaar acht mensen in Nederland besmet.
Daarna bleef het jarenlang relatief stil rond lokaal opgelopen menselijke infecties. De nieuwe vondsten laten zien dat het virus opnieuw aanwezig is.
Meeste mensen merken helemaal niets
Hoewel de naam westnijlvirus behoorlijk ernstig klinkt, krijgt het overgrote deel van de besmette mensen geen klachten.
Volgens de informatie van het RIVM merkt ongeveer 80 procent van de geïnfecteerde mensen niets van de besmetting.
Bij ongeveer één op de vijf kunnen wel ziekteverschijnselen ontstaan. Die klachten zijn meestal relatief mild en kunnen lijken op andere virusinfecties.
Mensen kunnen bijvoorbeeld last krijgen van koorts, hoofdpijn en vermoeidheid. Ook kunnen de lymfeklieren opzwellen.
Daardoor kan een besmetting gemakkelijk onopgemerkt blijven of worden aangezien voor een andere infectie.
In zeldzame gevallen ernstige klachten
Bij een klein deel van de patiënten kan het westnijlvirus veel ernstiger verlopen.
Het virus kan dan het zenuwstelsel aantasten en bijvoorbeeld leiden tot een hersenvliesontsteking. Ook neurologische problemen en verlammingsverschijnselen kunnen voorkomen.
In uitzonderlijke gevallen kan een infectie zelfs fataal aflopen.
Dat ernstige verloop komt slechts bij een klein gedeelte van de besmette personen voor, maar is wel een belangrijke reden waarom het virus nauwlettend wordt gevolgd.
Besmette muggen zijn nu in Nederland aanwezig
De vondsten zijn vooral opvallend omdat ze duidelijk maken dat overdracht niet alleen iets is dat Nederlanders tijdens een buitenlandse reis kan overkomen.
Wanneer iemand die Nederland niet heeft verlaten hier besmet raakt en het virus tegelijkertijd bij dieren wordt aangetroffen, wijst dat op lokale circulatie.
Muggen kunnen het virus oppikken bij besmette vogels en het vervolgens verder verspreiden.
Het RIVM houdt daarom samen met andere organisaties in de gaten waar het virus wordt gevonden en of er nieuwe besmettingen bijkomen.
Geen reden voor paniek, wel alert blijven
De nieuwe besmettingen betekenen niet dat iedere mug in Nederland het westnijlvirus bij zich draagt. Ook krijgt lang niet iedereen die besmet raakt daadwerkelijk ziekteverschijnselen.
Wel bevestigen de recente vondsten dat het virus opnieuw in Nederland circuleert.
Vooral tijdens het muggenseizoen is het daarom verstandig om muggenbeten zoveel mogelijk te voorkomen. Denk aan het dragen van bedekkende kleding op momenten waarop veel muggen actief zijn en het gebruik van geschikte muggenwerende middelen.
Ook horren kunnen helpen om muggen buiten de woning te houden.
RIVM volgt ontwikkelingen
Voorlopig wordt nauwlettend gevolgd hoe de situatie zich ontwikkelt. De besmetting bij een bloeddonor, in combinatie met de vondsten bij een paard en een vogel, vormt een duidelijk signaal dat het westnijlvirus opnieuw aanwezig is in Nederland.
Voor de meeste mensen zal een eventuele infectie zonder klachten verlopen. Toch kan het virus in zeldzame gevallen ernstige complicaties veroorzaken.
De belangrijkste conclusie is daarom dat er geen reden is voor paniek, maar dat de nieuwe vondsten wel serieus worden genomen. Na jaren zonder bekende lokaal opgelopen menselijke infecties is het westnijlvirus opnieuw vastgesteld bij iemand die niet in het buitenland is geweest.
Actueel
Soundos El Ahmadi gefileerd na totaal misplaatste grap
Soundos El Ahmadi heeft voor flinke beroering gezorgd met een bijzonder harde grap tijdens een optreden. De cabaretière maakte een vergelijking tussen een miskraam en de Belgische politicus Dries Van Langenhove. Toen een groot deel van het publiek nauwelijks reageerde, kwam Soundos met nóg een opmerking: volgens haar applaudisseerde slechts een derde van de zaal en zou de rest “extreemrechts” stemmen. Vooral die combinatie zorgt nu voor stevige kritiek.
Op sociale media wordt volop gediscussieerd over het fragment. Waar de een het verdedigt als scherpe cabarethumor, vinden anderen dat Soundos met de grap een grens overschrijdt.
“Smakeloos, smakelozer, Soundos”, klinkt het onder meer in de kritiek.
Soundos maakt harde grap over miskraam
De commotie draait om een fragment waarin Soundos eerst vertelt over haar eigen zwangerschappen.
“Ik ben één keer 39 weken zwanger geweest, één keer 33 weken en één keer 8 weken”, begint ze.
Vervolgens vertelt ze dat die laatste zwangerschap eindigde in een miskraam.
“Dit is toen helaas misgegaan. Ik kan jullie vertellen dat het echt verschrikkelijk was om mee te maken. Het heeft me heel erg overvallen.”
Tot dat moment lijkt het om een persoonlijk en serieus verhaal te gaan.
Daarna verandert de toon volledig.
Grap over Dries Van Langenhove
Soundos vervolgt haar verhaal met een bewust absurd en confronterend stuk.
“Wat heel veel mensen niet weten is dat als je miskraam in de toiletpot valt, dat je door moet spoelen, want als jij niet doorspoelt, kan zo’n miskraam nog door blijven leven.”
Vervolgens komt de clou.
“En zo is Dries Van Langenhove ontstaan. Sorry nog daarvoor!”
Daarmee richt Soundos haar grap rechtstreeks op de Belgische politicus Dries Van Langenhove.
De grap lijkt in de zaal echter niet de reactie op te leveren waarop ze mogelijk had gehoopt.
Publiek reageert verdeeld
In het fragment is volgens de aangeleverde beschrijving te merken dat een aanzienlijk deel van het publiek niet enthousiast reageert.
Soundos merkt dat zelf eveneens op.
In plaats van het moment voorbij te laten gaan, reageert ze op de zaal.
“Een derde applaudisseert, twee derde stemt extreemrechts.”
Ook die uitspraak valt vervolgens niet bij iedereen goed.
Critici wijzen erop dat er allerlei redenen kunnen zijn waarom iemand niet om een grap lacht en vinden dat Soundos de afwezige lach daarmee te gemakkelijk aan een politieke voorkeur koppelt.
‘Geef me je geld en ga naar huis’
Soundos maakt vervolgens duidelijk dat ze zich weinig aantrekt van mensen in de zaal die haar grap niet kunnen waarderen.
“Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis. Ik vind het allemaal prima.”
De opmerkingen leveren achteraf veel discussie op.
Daarbij gaat het niet alleen over de vraag of een miskraam geschikt materiaal is voor een grap.
Ook haar reactie op het publiek wordt bekritiseerd.
Want wanneer mensen niet lachen om een politieke grap, betekent dat uiteraard niet automatisch dat zij een bepaalde politieke overtuiging hebben.
Stevige kritiek op sociale media
Het fragment wordt inmiddels ook buiten de zaal besproken.
Mediacourant besteedt aandacht aan de ophef en deelt verschillende kritische reacties.
Bob Dijkgraaf reageert bijvoorbeeld op de manier waarop Soundos het zwijgende deel van het publiek benadert.
“Als je niet klapt moet je wel extreemrechts zijn. Dat je het gewoon totaal niet grappig vindt, is bij haar geen optie.”
Een andere criticus richt zich vooral op de kwaliteit van de grap.
“Ze probeert te choqueren, maar het komt niet over. Dat is geen kwestie van smaak, maar van vakmanschap. En dat vakmanschap ontbreekt.”
Dat zijn uiteraard persoonlijke beoordelingen van de betreffende reageerders, maar ze illustreren wel waarom het fragment zoveel discussie oproept.
Bezoeker herkent grap uit eerdere voorstelling
Een andere opvallende reactie komt volgens de aangeleverde informatie van Nicole Hartog.
Zij zegt de voorstelling van Soundos eerder te hebben bezocht in de Meervaart in Amsterdam.
Volgens haar gebruikte Soundos destijds vrijwel dezelfde grap, maar werd er toen een andere politieke naam genoemd.
“Ik heb deze voorstelling in de Meervaart gezien en toen was het Dilans naam die ze zei.”
Daarmee lijkt ze te verwijzen naar Dilan Yeşilgöz.
Dat is de herinnering van deze bezoeker; op basis van de aangeleverde informatie kan niet onafhankelijk worden vastgesteld hoe de grap tijdens dat specifieke eerdere optreden exact werd gebracht.
‘Ik kon er niet om lachen’
Nicole vertelt dat ze de grap ook tijdens die eerdere voorstelling niet kon waarderen.
“Ik kon er niet om lachen. Wat in- en inslecht om zo over een miskraam te praten. Respectloos ook naar de genoemde persoon toe.”
Juist het onderwerp maakt de grap voor sommige mensen extra gevoelig.
Een miskraam kan voor vrouwen en hun partners een ingrijpende en emotionele ervaring zijn. Soundos gebruikt in dit geval haar eigen ervaring als uitgangspunt voor zwarte humor en een politieke belediging.
Of dat binnen cabaret wel of niet te ver gaat, is uiteindelijk een kwestie waar het publiek verschillend over kan denken.
Soundos staat bekend om scherpe stijl
Dat Soundos El Ahmadi met haar uitspraken discussie oproept, is op zichzelf niet nieuw.
De cabaretière staat bekend om een directe en confronterende stijl waarbij ze gevoelige onderwerpen niet uit de weg gaat.
Ook in televisieprogramma’s kan dat botsingen opleveren.
Zo ontstond eerder discussie na haar optreden in het Vlaamse programma De Afspraak, waar ze tegenover presentator Bart Schols zat.
In België is Soundos bovendien regelmatig op televisie te zien en heeft ze inmiddels een aanzienlijk publiek opgebouwd.
Humor of over de grens?
De nieuwe ophef draait uiteindelijk om een bekende discussie binnen cabaret: hoe ver mag een comedian gaan?
Soundos gebruikt een zeer persoonlijke en pijnlijke ervaring als basis voor een grove politieke grap. Dat sommige mensen daar niet om kunnen lachen, is duidelijk.
Tegelijkertijd hoort provoceren en het opzoeken van grenzen voor veel cabaretiers juist bij het genre.
De extra opmerking richting het publiek maakt het fragment in dit geval nog controversiëler. Door te suggereren dat de mensen die niet applaudisseren “extreemrechts” stemmen, verplaatst de discussie zich van de grap zelf naar de reactie van Soundos op haar publiek.
En juist daar lijken veel critici over te vallen.
Of Soundos zich iets aantrekt van alle commotie, valt nog te bezien. Tijdens haar optreden maakte ze in ieder geval duidelijk hoe ze tegenover mensen staat die haar humor niet waarderen: “Ik vind het prima. Geef me je geld en ga naar huis.”