Actueel
Fatbiker doet net alsof hij op wandelaars inrijdt, man ziet het en beukt jongen keihard van zijn fiets
Op sociale media duiken steeds meer beelden op van een opvallende en gevaarlijke trend onder fietsers. Bij het zogenoemde ‘swerving’ rijden jongeren met hun fiets recht op nietsvermoedende voorbijgangers af, om pas op het allerlaatste moment uit te wijken. Het doel: de reactie van geschrokken mensen filmen en de beelden vervolgens online plaatsen.
Ook fatbikes worden voor dergelijke filmpjes gebruikt. Een video die momenteel veel wordt gedeeld, laat zien hoe een jongen meerdere voorbijgangers laat schrikken. Bij één omstander loopt zijn actie echter heel anders af dan verwacht.
Fatbikes blijven onderwerp van discussie
Fatbikes zijn de afgelopen jaren razendsnel populair geworden. Vooral onder jongeren zijn de fietsen niet meer uit het straatbeeld weg te denken. In vrijwel iedere Nederlandse stad of dorp kom je ze inmiddels tegen.
Op zichzelf hoeft daar natuurlijk niets mis mee te zijn. Wie zich aan de verkeersregels houdt en rekening houdt met andere weggebruikers, kan gewoon gebruikmaken van een fatbike.
De discussie ontstaat vooral rond bestuurders die gevaarlijk gedrag vertonen of fietsen gebruiken die zijn aangepast om harder te rijden dan toegestaan. Dat heeft geleid tot een breed maatschappelijk debat over de veiligheid van fatbikes en mogelijke aanvullende maatregelen.
Daar komt nu een nieuwe ontwikkeling bij: filmpjes waarin fietsers bewust andere mensen laten schrikken.
Wat is ‘swerving’?
De trend wordt online ‘swerving’ genoemd. Daarbij rijdt een fietser met hoge snelheid recht op een wandelaar of andere weggebruiker af. Soms wordt tegelijkertijd een wheelie gemaakt.
Voor het slachtoffer lijkt het daardoor enkele seconden alsof er daadwerkelijk een botsing gaat plaatsvinden.
Pas vlak voordat de fietser de persoon bereikt, wordt het stuur omgegooid en wijkt de bestuurder uit.
Voor degene die het filmpje maakt, draait het vooral om de geschrokken reactie. Voor de persoon op wie wordt ingereden, is uiteraard niet duidelijk dat de fietser van plan is om op het laatste moment uit te wijken.
Juist daardoor kan de actie bijzonder intimiderend overkomen.
Voorbijgangers schrikken zich rot
Op beelden die online circuleren is te zien hoe mensen instinctief reageren wanneer er plotseling een fietser op hen afkomt. Sommigen springen opzij, terwijl anderen verstijven of hun armen omhoog doen om zichzelf te beschermen.
Daarmee is het gedrag bovendien niet zonder risico. Een wandelaar kan tijdens het uitwijken ten val komen en ook de fietser zelf kan de controle verliezen.
Een verkeerde stuurbeweging of een onverwachte reactie van een voorbijganger kan voldoende zijn om alsnog een botsing te veroorzaken.
Toch lijken sommige jongeren het vooral te zien als materiaal voor sociale media.
Video krijgt onverwachte wending
Een filmpje dat momenteel wordt gedeeld, laat zien hoe een jongen meerdere keren op voorbijgangers afrijdt en op het laatste moment uitwijkt.
Aanvankelijk lijkt hij zonder problemen door te kunnen gaan. Verschillende mensen schrikken zichtbaar wanneer hij plotseling hun richting op komt.
Dan verandert de situatie.
Wanneer de fietser opnieuw richting mensen rijdt, besluit een omstander te reageren. De man maakt een trappende beweging richting de fietser, waarna deze ten val komt.
Het moment wordt volledig vastgelegd en zorgt online voor veel reacties.
Beelden zorgen voor discussie
De video wordt inmiddels volop gedeeld. Veel reageerders hebben weinig begrip voor het gedrag van de fietser en vinden dat bewust mensen laten denken dat ze worden aangereden veel te ver gaat.
Tegelijkertijd ontstaat er discussie over de reactie van de omstander. Dat iemand gevaarlijk of intimiderend gedrag vertoont, betekent immers niet automatisch dat fysiek geweld een gerechtvaardigde reactie is.
Wat er voorafgaand aan en na de beelden precies is gebeurd, is op basis van het korte fragment bovendien niet volledig vast te stellen.
Ook claims over de identiteit of achtergrond van personen in dergelijke virale video’s zijn zonder betrouwbare bevestiging niet zomaar als feit over te nemen.
Risico op echte ongelukken
Los van de discussie over het incident zelf laat de trend vooral zien hoe snel een online grap kan omslaan in een gevaarlijke situatie.
Wie recht op een onbekende afrijdt, weet namelijk nooit hoe die persoon reageert. Iemand kan opzij springen, struikelen of uit angst zelf proberen in te grijpen.
Daar komt bij dat andere weggebruikers niet weten dat het om een stunt voor sociale media gaat. Voor hen lijkt het simpelweg alsof iemand met een fiets op hen dreigt in te rijden.
Een paar seconden die online misschien grappig bedoeld zijn, kunnen daardoor eindigen met gewonden.
Fatbike opnieuw negatief in beeld
Voor fatbikebezitters die zich gewoon aan de regels houden, zijn dergelijke video’s waarschijnlijk extra frustrerend. De fietsen hebben toch al te maken met een negatief imago door berichten over opgevoerde exemplaren, hoge snelheden en gevaarlijk rijgedrag.
De meeste gebruikers zijn uiteraard niet verantwoordelijk voor wat een kleine groep doet.
Maar spectaculaire filmpjes verspreiden zich razendsnel en kunnen daardoor het beeld rond fatbikes verder beïnvloeden.
De nieuwe ‘swerving’-video laat in ieder geval zien dat het bewust laten schrikken van voorbijgangers behoorlijk verkeerd kan aflopen. Ditmaal was het uiteindelijk de fietser zelf die werd verrast door de reactie van een omstander.
Actueel
Vanaf 12 augustus: nieuwe verplichting geldt voor alle supermarktklanten
Miljoenen Nederlanders kunnen de komende jaren veranderingen gaan merken in de supermarkt en bij online bestellingen. Nieuwe Europese regels moeten ervoor zorgen dat verpakkingen kleiner, lichter en beter recyclebaar worden. De maatregelen worden stapsgewijs ingevoerd en moeten vooral de enorme hoeveelheid verpakkingsafval binnen Europa terugdringen.
Europa wil hoeveelheid verpakkingsafval flink verminderen
Wie regelmatig boodschappen doet, kent het verschijnsel waarschijnlijk wel: een grote doos openen om vervolgens te ontdekken dat het daadwerkelijke product maar een klein gedeelte van de verpakking inneemt.
Als het aan de Europese Unie ligt, moet daar steeds vaker een einde aan komen.
Europa produceert namelijk enorme hoeveelheden verpakkingsafval. Volgens de Europese Commissie komt dat neer op bijna 190 kilo per inwoner per jaar. Zonder nieuwe maatregelen dreigt die hoeveelheid de komende jaren verder toe te nemen.
Daarom zijn nieuwe regels opgesteld die fabrikanten, supermarkten, importeurs en webwinkels dwingen kritischer te kijken naar de manier waarop producten worden verpakt.
Centraal daarin staat de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation, oftewel de PPWR.
Verpakkingen moeten kleiner en lichter
Een van de belangrijkste uitgangspunten van de nieuwe regelgeving is dat verpakkingen niet onnodig groot of zwaar mogen zijn.
Fabrikanten moeten hun verpakkingen zo ontwerpen dat er niet méér materiaal wordt gebruikt dan noodzakelijk is om het product veilig te verpakken.
Voor consumenten kan dat betekenen dat bepaalde producten in de toekomst in kleinere dozen, zakken en andere verpakkingen terechtkomen.
Het product zelf hoeft daardoor natuurlijk niet kleiner te worden. Het gaat juist om het terugdringen van overbodig verpakkingsmateriaal en lege ruimte rondom producten.
De bekende enorme doos met daarin een relatief klein artikel moet daardoor uiteindelijk steeds minder vaak voorkomen.
Ook webwinkels krijgen ermee te maken
Niet alleen de supermarkt krijgt te maken met veranderingen. Ook bij online bestellingen moet efficiënter worden verpakt.
Iedereen die regelmatig iets online koopt, heeft waarschijnlijk weleens een pakket ontvangen waarbij een klein artikel in een opvallend grote verzenddoos zat.
Juist die lege ruimte wil Europa aanpakken.
Voor transport- en verzendverpakkingen komen strengere eisen. Vanaf 2030 geldt volgens de regelgeving onder meer een maximale hoeveelheid loze ruimte van 50 procent voor bepaalde verpakkingen.
Daarmee moet niet alleen karton of ander verpakkingsmateriaal worden bespaard. Kleinere pakketten betekenen ook dat vrachtwagens en bestelwagens efficiënter kunnen worden gevuld.
Recycling wordt belangrijker
Een tweede belangrijk onderdeel van de plannen heeft betrekking op recycling.
Verpakkingen moeten steeds meer worden ontworpen met het oog op hergebruik van de gebruikte grondstoffen. Een verpakking die uit allerlei moeilijk van elkaar te scheiden materialen bestaat, kan recycling namelijk ingewikkelder maken.
Producenten zullen daarom bij het ontwerpen al rekening moeten houden met wat er met de verpakking gebeurt nadat de consument het product heeft gebruikt.
Het uiteindelijke doel is een systeem waarin veel meer materiaal opnieuw als grondstof kan worden ingezet.
Daarmee wil Europa minder afhankelijk worden van nieuwe grondstoffen en tegelijkertijd de hoeveelheid afval die wordt verbrand of op andere manieren verdwijnt verminderen.
Schadelijke stoffen verder beperkt
Ook de samenstelling van verpakkingen wordt aangepakt.
Voor bepaalde voedselverpakkingen worden bijvoorbeeld strengere beperkingen gesteld aan het gebruik van PFAS. Deze chemische stoffen kunnen zeer lang in het milieu aanwezig blijven.
Door het gebruik ervan terug te dringen, wil Europa zowel gezondheids- en milieurisico’s beperken als voorkomen dat schadelijke stoffen het recyclingproces bemoeilijken.
De nieuwe regels gaan daardoor veel verder dan alleen het formaat van een kartonnen doos.
Niet alles verandert meteen
Consumenten hoeven overigens niet te verwachten dat van de ene op de andere dag alle verpakkingen in Nederlandse supermarkten veranderen.
De verschillende onderdelen van de Europese regelgeving worden verspreid over meerdere jaren ingevoerd. Bedrijven krijgen daardoor tijd om verpakkingslijnen, materialen en ontwerpen aan te passen.
Een verandering die bijvoorbeeld nog langer op zich laat wachten, betreft uniforme Europese labels voor afvalscheiding.
Het idee is dat consumenten straks gemakkelijker kunnen zien in welke afvalstroom een verpakking thuishoort. Daarvoor moeten in Europa dezelfde herkenbare pictogrammen worden gebruikt.
De definitieve vormgeving daarvan moet echter nog verder worden uitgewerkt. De verwachting is dat dergelijke uniforme labels op zijn vroegst vanaf augustus 2028 verplicht worden.
Tot die tijd blijven consumenten vooral de bestaande nationale aanduidingen tegenkomen.
Producent krijgt meer verantwoordelijkheid
Voor fabrikanten en importeurs betekenen de maatregelen ondertussen behoorlijk wat werk.
Bedrijven moeten kunnen aantonen dat hun verpakkingen voldoen aan de Europese eisen. Daarbij wordt gekeken naar onder andere materiaalgebruik, recyclebaarheid en de hoeveelheid verpakking die noodzakelijk is.
Daarnaast blijven producenten financieel verantwoordelijk voor de inzameling en verwerking van verpakkingsafval in landen waar hun producten worden verkocht.
Het principe daarachter is duidelijk: degene die verpakkingen op de markt brengt, draagt ook verantwoordelijkheid voor wat er uiteindelijk met dat materiaal gebeurt.
Steeds meer gerecycled materiaal
De komende jaren worden ook de Europese ambities voor recycling verder aangescherpt.
Daardoor moet een steeds groter gedeelte van onder andere kunststof, aluminium en staal opnieuw worden verwerkt en als grondstof worden gebruikt.
Voor consumenten kan dat uiteindelijk zichtbaar worden aan de verpakkingen zelf. Ze kunnen eenvoudiger worden ontworpen, uit minder verschillende materialen bestaan en vaker gerecycled materiaal bevatten.
Daarnaast wil Europa sterker inzetten op herbruikbare oplossingen, waardoor bepaalde wegwerpverpakkingen geleidelijk minder gebruikelijk kunnen worden.
Wat merkt de Nederlandse consument?
Voor Nederlandse huishoudens verandert de manier waarop afval wordt weggegooid voorlopig niet plotseling.
De grootste veranderingen zullen waarschijnlijk geleidelijk zichtbaar worden tijdens het boodschappen doen of bij het openen van online bestellingen.
Denk aan compactere verpakkingen, minder lege ruimte in dozen, andere materialen en uiteindelijk duidelijkere informatie over recycling.
Het gaat dus niet om één enorme verandering die onmiddellijk zichtbaar is, maar om een reeks maatregelen die gedurende meerdere jaren worden ingevoerd.
De vertrouwde grote doos met opvallend weinig inhoud kan daardoor steeds meer uit het straatbeeld verdwijnen. Als de Europese plannen werken zoals bedoeld, houden consumenten uiteindelijk minder verpakkingsmateriaal over terwijl dezelfde producten gewoon in het schap blijven liggen.