Actueel
Dit populaire vakantieland kiest voor contant geld en weigert digitale betalingen
Spaanse bevolking wantrouwt digitale euro: meerderheid ziet niets in nieuwe munt
De digitale euro, een ambitieus project van de Europese Centrale Bank (ECB), lijkt in Spanje vooralsnog op weinig enthousiasme te kunnen rekenen. Uit nieuw onderzoek van de Spaanse Bank (Banco de España) blijkt dat maar liefst zeventig procent van de bevolking niet van plan is de digitale munt te gebruiken zodra die in 2029 wordt ingevoerd.
Dat cijfer ligt zelfs iets hoger dan een jaar geleden, toen 67 procent van de Spanjaarden aangaf weinig vertrouwen te hebben in het initiatief. Daarmee lijkt het wantrouwen richting de Europese plannen eerder toe dan af te nemen.
Weinig animo bij jong én oud
De cijfers laten zien dat de scepsis breed leeft onder de Spaanse bevolking. Zelfs jongeren, die doorgaans snel nieuwe technologieën omarmen, blijken weinig enthousiast.
In de leeftijdsgroep van 18 tot 24 jaar zegt ruim de helft geen interesse te hebben in de digitale euro. Bij mensen boven de 65 jaar loopt dat percentage zelfs op tot ruim tachtig procent. Daarmee is Spanje een van de landen waar het draagvlak voor de digitale munt opvallend laag ligt.
Volgens de Spaanse Bank is de terughoudendheid te verklaren door een gebrek aan kennis en duidelijke informatie. Veel mensen weten simpelweg niet wat de digitale euro precies inhoudt of hoe die verschilt van bestaande betaalmiddelen.
“Driekwart van de ondervraagden geeft aan nauwelijks iets te weten over de digitale euro,” aldus het rapport. “Zonder heldere communicatie blijft wantrouwen overheersen.”
Ondernemers ook slecht geïnformeerd
Niet alleen consumenten, maar ook kleine ondernemers blijken nauwelijks op de hoogte. Meer dan zeventig procent van de zelfstandigen zegt geen idee te hebben van wat er op hen afkomt.
Veel winkeliers en mkb’ers vragen zich af of de digitale euro verplicht zal worden, of dat zij zelf kunnen kiezen of ze deze vorm van betaling accepteren. Volgens de ECB zal de digitale euro geen vervanger zijn van bestaande betaalmiddelen, maar een aanvulling op contant geld, bankpassen en mobiele betaalapps.
Toch blijft dat onderscheid voor veel mensen onduidelijk. Slechts een kwart van de ondervraagden geeft aan de digitale munt te willen uitproberen, maar dan uitsluitend als extra optie naast het huidige systeem.
“Voor de meeste Spanjaarden hoort contant geld nog bij het dagelijks leven,” stelt het rapport. “De digitale euro wordt pas geaccepteerd als duidelijk is dat munten en biljetten blijven bestaan.”
Europese plannen krijgen politieke lading
De digitale euro is al enkele jaren onderwerp van discussie binnen Europa. De Europese Commissie werkt samen met de ECB aan de wetgeving die de munt moet mogelijk maken.
Volgens de huidige planning worden de Europese regels in 2026 vastgesteld, waarna een testfase in 2027 moet beginnen. Als die succesvol verloopt, wordt de digitale euro in 2029 officieel gelanceerd in de eurozone.
Het doel van het project is om Europa minder afhankelijk te maken van buitenlandse betaalbedrijven zoals Visa, PayPal en Apple Pay, die nu een groot deel van het Europese betalingsverkeer beheren.
“Het is belangrijk dat Europa een eigen digitaal betaalmiddel heeft,” verklaarde Piero Cipollone, bestuurslid van de ECB, eerder. “Zonder eigen infrastructuur blijft Europa kwetsbaar voor invloeden van buitenaf.”
Strategische en geopolitieke motieven
De invoering van de digitale euro is niet alleen economisch, maar ook geopolitiek van belang. De opkomst van cryptomunten en vooral zogeheten stablecoins — digitale munten die vaak aan de Amerikaanse dollar zijn gekoppeld — zorgen in Brussel voor onrust.
Veel beleidsmakers vrezen dat Europa zijn financiële autonomie dreigt te verliezen als het geen eigen alternatief ontwikkelt. De digitale euro moet dat tegenwicht bieden: een stabiel, door de staat gegarandeerd betaalmiddel dat wereldwijd erkend en betrouwbaar is.
Toch blijft de vraag of burgers er ook zo naar kijken. Waar beleidsmakers vooral spreken over strategische onafhankelijkheid, vrezen veel inwoners dat de overheid juist meer controle krijgt over hun dagelijkse betalingen.
Privacyzorgen blijven groot
De privacy blijkt het grootste struikelblok. In Spanje, maar ook in andere Europese landen, leeft de angst dat de overheid via de digitale euro inzicht krijgt in ieders uitgavenpatroon.
Ruim de helft van de ondervraagden zegt zich daar zorgen over te maken. Sommigen vrezen dat de digitale munt de weg vrijmaakt voor toezicht op persoonlijke transacties, bijvoorbeeld door belastingdiensten of banken.
De Europese Centrale Bank probeert die onrust weg te nemen. Ze benadrukt dat anonimiteit en dataveiligheid centraal staan in het ontwerp van de munt.
“De digitale euro wordt ontwikkeld met het hoogste niveau van privacybescherming,” stelt de ECB in een verklaring. “Betalingen kunnen zelfs offline plaatsvinden, zonder dat er een digitaal spoor wordt opgeslagen.”
Toch is de scepsis moeilijk weg te nemen, zeker in een tijd waarin digitale veiligheid en datalekken vaak in het nieuws komen.
Deskundigen: contant geld blijft essentieel
Volgens verschillende experts is het belangrijk dat de digitale euro niet de plaats inneemt van contant geld. Fysieke munten en biljetten bieden volgens hen een vorm van vrijheid die digitale alternatieven niet volledig kunnen evenaren.
“Contant geld is anoniem en universeel,” zegt een Spaanse econoom. “Niet iedereen heeft toegang tot internet of vertrouwt technologie. Die groep mag niet worden buitengesloten.”
De ECB heeft toegezegd dat fysiek geld zal blijven bestaan, ook na de invoering van de digitale munt. De digitale euro is bedoeld als extra betaalmogelijkheid, niet als vervanging. Toch blijft het vertrouwen laag zolang mensen bang zijn dat dit op termijn alsnog verandert.
Wat is de digitale euro precies?
De digitale euro is in feite een digitale versie van contant geld. In plaats van munten of biljetten op zak te hebben, kan het bedrag digitaal worden opgeslagen op een telefoon, computer of speciale kaart.
Het grote verschil met andere digitale betaalvormen is dat de digitale euro rechtstreeks wordt uitgegeven door de Europese Centrale Bank, zonder tussenkomst van commerciële banken.
Het is geen cryptomunt en ook niet bedoeld als belegging. De waarde van één digitale euro blijft altijd gelijk aan één reguliere euro. Het systeem moet betalingen mogelijk maken zelfs wanneer banken of betaalapps tijdelijk niet werken, bijvoorbeeld bij storingen of crisissituaties.
Zo kan de digitale euro volgens de ECB bijdragen aan stabiliteit en continuïteit in het Europese betalingsverkeer.
Een koude ontvangst in een warm land
Ondanks de beloften over veiligheid, privacy en stabiliteit, is duidelijk dat de Spanjaarden nog niet overtuigd zijn. Het onderzoek van de Spaanse Bank laat zien dat wantrouwen en onbekendheid de grootste obstakels vormen.
Voor veel mensen voelt de digitale euro nog als een ver-van-hun-bed-show. De connectie tussen Europese regelgeving en het dagelijks leven is vaag, terwijl de angst voor toezicht concreet is.
“De uitdaging voor Brussel en de ECB is om de bevolking beter te informeren,” zegt een communicatiespecialist. “Zolang mensen niet begrijpen wat de digitale euro doet, blijft het wantrouwen bestaan.”
De komende jaren worden beslissend
Met de testfase in zicht wordt de komende periode cruciaal voor het draagvlak in Europa. Als het vertrouwen niet groeit, dreigt de digitale euro uit te draaien op een bureaucratisch project zonder brede steun.
De ironie is groot: een munt die juist bedoeld is om Europa vooruit te helpen, lijkt voorlopig vooral op koude scepsis te stuiten — zeker in een warm land als Spanje.
Of de digitale euro uiteindelijk het vertrouwen van de Europese burger weet te winnen, zal afhangen van één ding: duidelijkheid en transparantie.
De toon is ogenschijnlijk geruststellend, maar onder de oppervlakte wringt er iets. Met een nieuwe boodschap op zijn eigen platform, Truth Social, probeert Donald Trump Europese bondgenoten kalm te houden over de toekomst van de NAVO. Tegelijkertijd zaait hij twijfel over de wederzijdse loyaliteit binnen het bondgenootschap. Het resultaat is een boodschap die zowel geruststelling als ondermijning in zich draagt — en die in Europa met argusogen wordt gelezen.
Een belofte met een voorbehoud
Trump schrijft dat de Verenigde Staten “er altijd zullen zijn” voor de NAVO, zelfs in het hypothetische geval dat het bondgenootschap er niet zou zijn voor Amerika. Op het eerste gezicht klinkt dat als een verzekering van solidariteit. Maar juist die toevoeging roept vragen op. Want waarom zo expliciet benadrukken dat die steun mogelijk eenrichtingsverkeer is?
Met die formulering lijkt Trump niet alleen bondgenoten te willen geruststellen, maar ook een boodschap af te geven aan zijn eigen achterban: dat de Verenigde Staten zich niet vanzelfsprekend afhankelijk moeten voelen van anderen. Het is een subtiel, maar betekenisvol verschil in toon dat past bij zijn bredere visie op internationale samenwerking.
Twijfel over wederkerigheid
Centraal in Trumps boodschap staat zijn twijfel over de vraag of de NAVO de Verenigde Staten daadwerkelijk zou steunen als het land in een ernstige crisis zou belanden. Hij stelt die vraag openlijk, zonder nuance of diplomatieke omweg. Daarmee suggereert hij dat solidariteit binnen het bondgenootschap volgens hem geen vanzelfsprekend gegeven is.
Voor veel Europese landen is juist dat principe — “één voor allen, allen voor één” — de kern van de NAVO. Het openlijk ter discussie stellen daarvan raakt aan het fundament van het bondgenootschap. Ook al zegt Trump niet letterlijk dat Amerika zich zou terugtrekken, de suggestie alleen al kan het gevoel van zekerheid aantasten.
De Verenigde Staten als spil van afschrikking
Trump benadrukt in zijn bericht opnieuw dat de Verenigde Staten volgens hem de enige echte militaire afschrikking vormen tegenover grootmachten als China en Rusland. In zijn visie worden deze landen vooral geïmponeerd door Amerikaanse militaire macht, en niet door het collectieve vermogen van de NAVO als geheel.
Daarmee plaatst hij Amerika nadrukkelijk boven de andere lidstaten. Europese landen zouden volgens die redenering vooral meeliften op de kracht en investeringen van Washington. Het is een beeld dat Trump al vaker heeft geschetst en dat aansluit bij zijn kritiek op landen die volgens hem te weinig bijdragen aan gezamenlijke defensie-uitgaven.
Kritiek op Europese defensie-inspanningen
Volgens Trump zou zonder Amerikaanse betrokkenheid de militaire afschrikking van de NAVO grotendeels verdwijnen. Hij suggereert dat Rusland en China in dat scenario nauwelijks respect of vrees zouden hebben voor het bondgenootschap. Dat is een stevige uitspraak, die voorbijgaat aan decennia van Europese defensieopbouw en gezamenlijke militaire capaciteiten.
Hoewel het waar is dat de Verenigde Staten een cruciale rol spelen binnen de NAVO, beschikken Europese landen samen over aanzienlijke middelen, technologie en expertise. De NAVO is juist ontworpen als collectief, waarin krachten worden gebundeld. Door die gezamenlijke kracht te reduceren tot vooral Amerikaanse macht, ontstaat een eenzijdig narratief.
Europese reacties: voorzichtig en bezorgd
In Europese hoofdsteden wordt Trumps boodschap met gemengde gevoelens ontvangen. Officieel overheerst voorzichtigheid: diplomaten en regeringsleiders benadrukken dat de NAVO sterker is dan individuele uitspraken en dat samenwerking de kern blijft. Tegelijk klinkt er achter de schermen bezorgdheid.
Want uitspraken als deze hebben impact, ook als ze niet gepaard gaan met direct beleid. Ze voeden twijfel, niet alleen bij regeringen, maar ook bij burgers. De vraag of de Verenigde Staten onder een mogelijk toekomstig presidentschap van Trump onvoorwaardelijk achter Europa blijven staan, wordt steeds vaker hardop gesteld.
Strategische communicatie of politieke druk?
Critici zien in Trumps woorden een vorm van strategische druk. Door twijfel te zaaien over Amerikaanse steun, zou hij Europese landen willen aansporen om meer te investeren in defensie en minder afhankelijk te worden van Washington. In dat licht is zijn boodschap minder een waarschuwing en meer een onderhandelingstactiek.
Tegelijkertijd is het risico van die benadering groot. Het herhaaldelijk ter discussie stellen van solidariteit kan juist datgene ondermijnen wat de NAVO sterk maakt: vertrouwen. En vertrouwen is in internationale veiligheid net zo belangrijk als tanks en vliegtuigen.
Het bredere plaatje
Trumps uitspraken passen in een langere lijn van sceptische opmerkingen over multilaterale samenwerking. Hij bekijkt internationale verbanden vooral door een kosten-batenbril, waarbij directe voordelen voor de Verenigde Staten centraal staan. Dat botst met de Europese visie, waarin stabiliteit, voorspelbaarheid en langdurige samenwerking vaak zwaarder wegen.
Voor Europa is de NAVO niet alleen een militair bondgenootschap, maar ook een politiek symbool van trans-Atlantische verbondenheid. Elke suggestie dat die verbondenheid conditioneel is, raakt aan dat beeld.
Een boodschap met dubbele bodem
Wat Trump precies beoogt met zijn recente uitlatingen, blijft onderwerp van interpretatie. Voorstanders zien een realist die duidelijke vragen stelt en eerlijk is over machtsverhoudingen. Tegenstanders zien een politicus die bewust onzekerheid creëert en daarmee geopolitieke stabiliteit onder druk zet.
Feit is dat zijn woorden, hoe kort ook, een lange schaduw werpen. In een tijd waarin internationale verhoudingen al gespannen zijn, worden uitspraken over loyaliteit en steun extra zwaar gewogen.
Conclusie
Donald Trumps boodschap aan Europa is allesbehalve eenduidig. Hij belooft steun aan de NAVO, maar koppelt die belofte aan twijfel en voorwaarden. Daarmee probeert hij tegelijkertijd gerust te stellen én zijn kritische visie op het bondgenootschap te benadrukken. Voor Europa is het opnieuw een herinnering aan hoe afhankelijk internationale veiligheid kan zijn van politieke toon en persoonlijke overtuigingen.
Of deze woorden uiteindelijk vooral bedoeld zijn als verkiezingsretoriek of als voorbode van concreet beleid, zal de toekomst uitwijzen. Maar duidelijk is dat ze het debat over de rol van de Verenigde Staten binnen de NAVO opnieuw hebben aangewakkerd — en dat debat zal voorlopig niet verstommen.